Lucas 9
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs ARA
1 Mbaŋa regha Jisas i kula vathaŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ theyaworo na theghewo, i giya vurɨgheghe na mbaro weŋgi, na valɨkaiwanji i variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ na thɨ thawariŋgiya ghambwera.
1 Tendo Jesus convocado os doze, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios, e para efetuarem curas.
2 Amba i variyeŋgi na thɨ rakaraŋgi na thɨ vavaghareŋa Loi le ghamba mbaro utuutuniye na thɨ thawariŋgiya ghambweghambwera.
2 Também os enviou a pregar o reino de Deus e a curar os enfermos.
3 I dage weŋgi iŋa, “E lemi loŋgana tɨne ne hu ndewo bigi regha: tha hu wo pwasike, tha hu thɨna nambo, tha hu bigiya ghanɨŋga, tha hu bigiya mani na thava te hu liva kwama yaŋgara.
3 E disse-lhes: Nada leveis para o caminho: nem bordão, nem alforje, nem pão, nem dinheiro; nem deveis ter duas túnicas.
4 The ŋgolo vohu ruwe, hu yaku ghena ghaghada hu iteta ghembana iyena.
4 Na casa em que entrardes, ali permanecei e dali saireis.
5 Thoŋgo gharɨgharɨ ma thɨ kula vathaŋga, hu tagavughethu vugha e gheghemina mbaŋa ne hu iteta ghambanjina, iyana ne i vanuwovɨrɨŋgi Loi i botewoyathuŋgi kaiwae ma thɨ loŋweya lemi utuna.”
5 E onde quer que não vos receberem, ao sairdes daquela cidade, sacudi o pó dos vossos pés em testemunho contra eles.
6 Amba thɨ rakaraŋgi e ghemba na ghemba, thɨ utuŋa Toto Thovuye na thɨ thawariŋgiya gharɨgharɨ thiya ghambwera.
6 Então, saindo, percorriam todas as aldeias, anunciando o evangelho e efetuando curas por toda parte.
7 Mbaŋa Herod, iye Galili gharambarombaro i loŋwe bigibigiko wolaghɨye thɨ rakarakaraŋgi Jisas le vakathako ghamba rotaele, kaiwae gharɨgharɨ vavana va thɨŋava Jon Rabapɨtaiso kaero i thuweiru na tembe e yawayawaliyeva.
7 Ora, o tetrarca Herodes soube de tudo o que se passava e ficou perplexo, porque alguns diziam: João ressuscitou dentre os mortos;
8 Vavana thɨŋava Ilaija i yomara na vavana tembe thɨŋava Loi ghalɨŋae gharautu regha mbaŋa va i vivako i njoghama na tembe e yawayawaliyeva.
8 outros: Elias apareceu; e outros: Ressurgiu um dos antigos profetas.
9 Herod iŋa, “Kaero va yaŋa na thɨ kitena Jon numwe. Ko thela eŋge iya loloke ya loŋwe utuutuniyeke?” I mando na nuwaiya i thuwe.
9 Herodes, porém, disse: Eu mandei decapitar a João; quem é, pois, este a respeito do qual tenho ouvido tais coisas? E se esforçava por vê-lo.
10 Mbaŋa ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ rakanjogha thɨ utugiyavao lenji vakathako utuutuniye wolaghɨye weya Jisas. I vaŋguŋgi na weiyaŋgi mbe thiye eŋge, thɨ raka e ghemba regha idae Betɨsaida.
10 Ao regressarem, os apóstolos relataram a Jesus tudo o que tinham feito. E, levando-os consigo, retirou-se à parte para uma cidade chamada Betsaida.
11 Mbaŋa wabwi thɨ loŋwe utuninji inanji gheko, thɨ rakareghambawe. I kula vathaŋgi na i utuŋa Loi le ghamba mbaro utuutuniye weŋgi, na thavala thɨ ghambwera na nuwanjiya riwanji i thovuye i vamoruŋgi.
11 Mas as multidões, ao saberem, seguiram-no. Acolhendo-as, falava-lhes a respeito do reino de Deus e socorria os que tinham necessidade de cura.
12 Vama yeghɨyeghɨyenja, amba ghalɨŋae gharaghambɨko theyaworo na theghewoko thɨ mena thɨ dagewe thɨŋa, “U variyeŋgiya gharɨgharɨna na thɨ raka e ghembaghemba laghɨlaghɨye na nanasiye e valɨvaŋgake iyake na thɨ tamwe ghanji na ghamba ghena, kaiwae vanatherowoke iya inandakewe.”
12 Mas o dia começava a declinar. Então, se aproximaram os doze e lhe disseram: Despede a multidão, para que, indo às aldeias e campos circunvizinhos, se hospedem e achem alimento; pois estamos aqui em lugar deserto.
13 Ko iyemaeŋge Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ghemi hu giya ghanɨŋga weŋgi na thɨ ghan.”
13 Ele, porém, lhes disse: Dai-lhes vós mesmos de comer. Responderam eles: Não temos mais que cinco pães e dois peixes, salvo se nós mesmos formos comprar comida para todo este povo.
14 (Ghɨmoghɨmoru lenji ghanaghanagha paeb tausan.)
14 Porque estavam ali cerca de cinco mil homens. Então, disse aos seus discípulos: Fazei-os sentar-se em grupos de cinquenta.
15 Gharaghambuko thɨ vakatha ŋgoreiye na taulaghɨko thiya yakuvao.
15 Eles atenderam, acomodando a todos.
16 Jisas i mbanɨŋgiya bredɨko mbumbulimako na borogiko umboiwoko, i ghɨmara voro e buruburu, i vata ago weya Loi ghanɨŋgako kaiwae, i njiviyaviya na i giya weŋgiya gharaghambuko na thɨ giya weŋgiya gharɨgharɨko.
16 E, tomando os cinco pães e os dois peixes, erguendo os olhos para o céu, os abençoou, partiu e deu aos discípulos para que os distribuíssem entre o povo.
17 Taulaghɨŋgiko thiya ghanɨŋga na valɨkaiwanji, na gharaghambuko thɨ mbanɨvathavathaŋgiya methɨ ghanɨvareko. Thɨ mbanɨvanjara nambonambo ŋgamwayaworo na ŋgamwaiwo.
17 Todos comeram e se fartaram; e dos pedaços que ainda sobejaram foram recolhidos doze cestos.
18 Mbaŋa regha Jisas vambe ghamberegha eŋge i naŋgonaŋgo na gharaghambuko vambe weiyaŋgi, amba i vaitoŋgi iŋa, “Ko gharɨgharɨ thɨŋa thela ghino?”
18 Estando ele orando à parte, achavam-se presentes os discípulos, a quem perguntou: Quem dizem as multidões que sou eu?
19 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Vavana thɨŋa Jon Rabapɨtaiso, na vavana thɨŋa Ilaija, na vavana tembe thɨŋava Loi ghalɨŋae gharautu regha mbaŋa va i vivako, i njogha na tembe e yawayawaliyeva.”
19 Responderam eles: João Batista, mas outros, Elias; e ainda outros dizem que ressurgiu um dos antigos profetas.
20 I vaitoŋgi iŋa, “Ko naka ghemi? Huŋa thela ghino?”
20 Mas vós, perguntou ele, quem dizeis que eu sou? Então, falou Pedro e disse: És o Cristo de Deus.
21 Jisas i dage vavurɨgheghe weŋgi na thava thɨ utugiya weya lolo regha.
21 Ele, porém, advertindo-os, mandou que a ninguém declarassem tal coisa,
22 Na i gotubwe iŋa, “Lolo Nariye ghino ne ya vaidiŋgiya vuyowo laghɨye, na Jiu lenji randeviva, ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare ne thɨ botewoŋgo, ne thɨ tagavamareŋgo na mbaŋa theghetoninji e tɨne kaero ya thuweiruva.”
22 dizendo: É necessário que o Filho do Homem sofra muitas coisas, seja rejeitado pelos anciãos, pelos principais sacerdotes e pelos escribas; seja morto e, no terceiro dia, ressuscite.
23 Amba i dage weŋgiya taulaghɨko iŋa, “Thoŋgo thela nuwaiya i ghambuŋgo, tembe ghamberegha i botewo iya nuwaeko nuwaiya i vakatha na i wovaira ghakros na i wo mbaŋa regha na regha na i ghambuŋgo.
23 Dizia a todos: Se alguém quer vir após mim, a si mesmo se negue, dia a dia tome a sua cruz e siga-me.
24 Kaiwae thela thoŋgo nuwaiya i vamora yawaliye, ne i thɨvaghawa yawaliye, ko thela thoŋgo i vatomweya yawaliye ghino kaiwaŋgu, ne i vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
24 Pois quem quiser salvar a sua vida perdê-la-á; quem perder a vida por minha causa, esse a salvará.
25 Ŋgoroŋga ghathovuye weya lolo thoŋgo i wo yambaneke laghɨye na i thɨvaiya yawalɨ memeghabananiye?
25 Que aproveita ao homem ganhar o mundo inteiro, se vier a perder-se ou a causar dano a si mesmo?
26 Iya kaiwae thoŋgo thela i monjinawanaŋgo na i monjinawanaŋa ghalɨŋaŋguke, Lolo Nariye tembe ne i monjinawanava na iŋa ma gharaghambu mbaŋa ne i mena ele vwenyevwenye na weiye ramae le vwenyevwenye na weiye nyao thovuthovuye boboma lenji vwenyevwenye.
26 Porque qualquer que de mim e das minhas palavras se envergonhar, dele se envergonhará o Filho do Homem, quando vier na sua glória e na do Pai e dos santos anjos.
27 Ya dage emunjoru e ghemi, gharɨgharɨ vavana inanji gheke thiye wone thɨ thuwe Loi le mbaro amba muyai thɨ mare.”
27 Verdadeiramente, vos digo: alguns há dos que aqui se encontram que, de maneira nenhuma, passarão pela morte até que vejam o reino de Deus.
28 Mbaŋa va i utuŋaŋgiya thiyake na e ghereiye mbaŋa mbaŋawa vama i ko, amba Jisas i vaŋguŋgiya Pita, Jon na Jemes, weiyaŋgi thɨ voro e ou regha na thɨ naŋgowe.
28 Cerca de oito dias depois de proferidas estas palavras, tomando consigo a Pedro, João e Tiago, subiu ao monte com o propósito de orar.
29 Mbaŋa ve naŋgonaŋgo ghamwae i ghenevaghɨle na ghakwamako mara i kaleva na mbwelambwelawae.
29 E aconteceu que, enquanto ele orava, a aparência do seu rosto se transfigurou e suas vestes resplandeceram de brancura.
30 Amba ghɨmoghɨmoru theghewo, Mosese na Ilaija,
30 Eis que dois varões falavam com ele: Moisés e Elias,
31 thɨ yomara weinji buruburu manjamanjalawae na thɨ utu weinji. Thɨ utuŋa amalaghɨniye le mare utuutuniye, ne i yomara Jerusalem e tɨne na i vaemunjoruŋa Loi le renuwaŋa.
31 os quais apareceram em glória e falavam da sua partida, que ele estava para cumprir em Jerusalém.
32 Pita na ghauneko theghewoko mara ghenaghena va i gaboŋgi, ko mbaŋa thɨ thuweiru, thɨ thuwe Jisas manjamanjalawae na ghɨmoghɨmoruko theghewoko thɨ ndeghathɨ weinji.
32 Pedro e seus companheiros achavam-se premidos de sono; mas, conservando-se acordados, viram a sua glória e os dois varões que com ele estavam.
33 Mbaŋa gharɨgharɨko theghewoko thɨ warewareri, amba Pita i dage weya Jisas iŋa, “Amalana, i thovuye moli kaiwae iname gheke. Wo wo vatada yoŋathowathowa ŋgoloto gheke, ŋgolora ghen, ŋgolora Mosese na ŋgolora Ilaija.” Va i utu ŋgoreiyako weiye le numounouno na mava i ghareghare budakai utuniya i utuutuko.
33 Ao se retirarem estes de Jesus, disse-lhe Pedro: Mestre, bom é estarmos aqui; então, façamos três tendas: uma será tua, outra, de Moisés, e outra, de Elias, não sabendo, porém, o que dizia.
34 Mbaŋa vamba i utuutu kaero ŋgalɨlɨ regha i yomara na i ghavo yomuŋgi, na gharaghambu thɨ mararu laghɨye mbaŋa thɨ ru e tɨne.
34 Enquanto assim falava, veio uma nuvem e os envolveu; e encheram-se de medo ao entrarem na nuvem.
35 Ghalɨghalɨŋa regha i mena e ŋgalɨlɨko tɨne iŋa, “Iyake Naruŋgu, kaerova ya tuthi. Hu vandeŋe wagiyawe!”
35 E dela veio uma voz, dizendo: Este é o meu Filho, o meu eleito; a ele ouvi.
36 Mbaŋa ghalɨghalɨŋako i ko, thɨ thuwe Jisas ghamberegha moli. E mbaŋako iyako gharaghambuko ma thɨ ndeutuŋa mun utuniye, budakaiya methɨ thuwe.
36 Depois daquela voz, achou-se Jesus sozinho. Eles calaram-se e, naqueles dias, a ninguém contaram coisa alguma do que tinham visto.
37 Mbaŋambaŋa vena, mbaŋa thɨ njama e ouko vwatae, wabwi laghɨye regha thɨ lavolevole.
37 No dia seguinte, ao descerem eles do monte, veio ao encontro de Jesus grande multidão.
38 Amala regha i kula e wabwiko tɨne iŋa, “Ravavaghare, ya naŋgo e ghen na wo u thuwe naruŋguke, mbe iyaeŋge vara ghambereghake.
38 E eis que, dentre a multidão, surgiu um homem, dizendo em alta voz: Mestre, suplico-te que vejas meu filho, porque é o único;
39 Mbaŋa wolaghɨye nyao raitharɨ i ruwe i yaro laghɨye na i vakatha i mbunɨna ŋgela weiye njoŋgonjoŋgo i raŋgi e ghae. I vakatha vuyowo laghɨyewe na mane i roitete.
39 um espírito se apodera dele, e, de repente, o menino grita, e o espírito o atira por terra, convulsiona-o até espumar; e dificilmente o deixa, depois de o ter quebrantado.
40 Ma naŋgo weŋgiya ghanɨraghambuna thɨ variyeraŋgiya, ko iyemaeŋge ma valɨkaiwanji methɨ vakatha.”
40 Roguei aos teus discípulos que o expelissem, mas eles não puderam.
41 Jisas i gonjogha iŋa, “Ghemi thake iyake ma e lemi loŋweghathɨ na ghamithanavu raraitharɨ! Ŋgoroŋga mbaŋa le molamolao ne ya yaku weiŋguyaŋgiya ghemi, na ŋgoroŋga mbaŋa le molamolao ne ya ghataŋaghathɨŋga? U vaŋgumena narunɨna gheke.”
41 Respondeu Jesus: Ó geração incrédula e perversa! Até quando estarei convosco e vos sofrerei? Traze o teu filho.
42 Mbaŋa theghako amba i menamenako, nyaoma raitharɨ i vakatha i dobu na i mbunɨna ŋgela ko iyemaeŋge Jisas i ŋaebaruruwana nyaoko raitharɨ na i raŋgi theghako riwae kaero i thovuyeva na i vaŋgunjogha weya ramae.
42 Quando se ia aproximando, o demônio o atirou no chão e o convulsionou; mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou a seu pai.
43 Gharɨgharɨko wolaghɨye gharenji i yo Loi le vurɨghegheko laghɨye kaiwae.
43 E todos ficaram maravilhados ante a majestade de Deus. Como todos se maravilhassem de quanto Jesus fazia, disse aos seus discípulos:
44 “Hu vandeŋe wagiyawe budakaiya ne ya utuŋa weŋga. Ne vethɨ vaŋgugiya Lolo Nariye weŋgiya ghathɨghɨya.”
44 Fixai nos vossos ouvidos as seguintes palavras: o Filho do Homem está para ser entregue nas mãos dos homens.
45 Ko iyemaeŋge gharaghambu mava thɨ ghareghare iyako gharumwaru. I rothuwele weŋgi mbala ma valɨkaiwae thɨ thuwe na thɨ ghareghare uneko, na iyake kaiwae thɨ mararu na ma thɨ vaito.
45 Eles, porém, não entendiam isto, e foi-lhes encoberto para que o não compreendessem; e temiam interrogá-lo a este respeito.
46 Gharaghambu mbe thiye eŋge thɨ wogaithɨ e tɨnenjiko thɨŋa, “Thela vara i laghɨye moli e tɨnendake?”
46 Levantou-se entre eles uma discussão sobre qual deles seria o maior.
47 Jisas kaero i ghareghare lenji renuwaŋako, i vaŋgwa ŋgama regha na i vaŋgurawe e ghadidiye.
47 Mas Jesus, sabendo o que se lhes passava no coração, tomou uma criança, colocou-a junto a si
48 Amba i dage weŋgi iŋa, “Thela thoŋgo i kulavatha ŋgama ŋgora iyake e idaŋgu, ŋgoreiya i kulavathaŋgo, na thela i kulavathaŋgo ŋgora i kulavatha Bwebwe, iye va i variyeŋgo. Kaiwae thela ina e tɨnemina i renuwaŋa iye ma e idaidae, iye i laghɨye moli.”
48 e lhes disse: Quem receber esta criança em meu nome a mim me recebe; e quem receber a mim recebe aquele que me enviou; porque aquele que entre vós for o menor de todos, esse é que é grande.
49 Jon iŋa, “Amalana, va wo thuwe amala regha i variyeraŋgiya nyao raraitharɨ weŋgiya gharɨgharɨ e idan. Va wo mando na wo dagetenɨwe, kaiwae iye ma la wabwike loloniye regha.”
49 Falou João e disse: Mestre, vimos certo homem que, em teu nome, expelia demônios e lho proibimos, porque não segue conosco.
50 Jisas i dagewe iŋa, “Thava u dage tenɨwe, kaiwae thela ma i thɨghɨya wanaŋga iye ghamu.”
50 Mas Jesus lhe disse: Não proibais; pois quem não é contra vós outros é por vós.
51 Jisas ghambaŋa vama i gheneghenetha na kaero ne i njogha e buruburu, i vatad wagiyaweya le renuwaŋa na i wa Jerusalem.
51 E aconteceu que, ao se completarem os dias em que devia ele ser assunto ao céu, manifestou, no semblante, a intrépida resolução de ir para Jerusalém
52 I variyeŋgiya gharɨgharɨ vavana na thɨ viva e ghamwae. Thɨ wa vethɨ ru Sameriya gharɨgharɨniye e ghambanji regha na thɨ vivatharawe amalaghɨniye kaiwae.
52 e enviou mensageiros que o antecedessem. Indo eles, entraram numa aldeia de samaritanos para lhe preparar pousada.
53 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ inanji gheko mava thɨ wovatha le renuwaŋako kaiwae va thɨ ghareghare i loŋgaloŋga Jerusalem kaiwae.
53 Mas não o receberam, porque o aspecto dele era de quem, decisivamente, ia para Jerusalém.
54 Mbaŋa gharaghambu theghewo Jemes na Jon thɨ loŋwe iyako, thɨ dagewe thɨŋa, “Giyana, thare nuwaniya wo naŋgo weya Loi na i variya ndɨghe i njama e buruburu na i ŋambuyathuŋgi?”
54 Vendo isto, os discípulos Tiago e João perguntaram: Senhor, queres que mandemos descer fogo do céu para os consumir?
55 Ko iyemaeŋge Jisas i ndevɨ na i ŋaebaruru wanaŋgi,
55 Jesus, porém, voltando-se os repreendeu [e disse: Vós não sabeis de que espírito sois].
56 na kaero thɨ wava e ghemba regha.
56 [Pois o Filho do Homem não veio para destruir as almas dos homens, mas para salvá-las.] E seguiram para outra aldeia.
57 Mbaŋa thɨ loŋgaloŋga e kamwathɨ mborowa amala regha i dagewe iŋa, “Aŋga ne u reŋa mbene ya ghambuŋge vara.”
57 Indo eles caminho fora, alguém lhe disse: Seguir-te-ei para onde quer que fores.
58 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Mbugha lavalavarɨ mbe e lenji goga na ma mbe e unyiunyinji, ko Lolo Nariye ma e ghambaghambae na ne i vatowaŋa riwaewe.”
58 Mas Jesus lhe respondeu: As raposas têm seus covis, e as aves do céu, ninhos; mas o Filho do Homem não tem onde reclinar a cabeça.
59 I dagewe mbowo reghava iŋa, “U ghambuŋgo.”
59 A outro disse Jesus: Segue-me! Ele, porém, respondeu: Permite-me ir primeiro sepultar meu pai.
60 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ramaremare tembe thɨ bekuŋgiya lenji ramaremare. Ko ghen u wa na vo utuŋa Loi le ghamba mbaro utuutuniye.”
60 Mas Jesus insistiu: Deixa aos mortos o sepultar os seus próprios mortos. Tu, porém, vai e prega o reino de Deus.
61 Mbowo reghava i dagewe iŋa, “Ya ghambuŋge, amalana, ko iviva wo u vatomweŋgo na va mwaewo weŋgiya lo bodaboda.”
61 Outro lhe disse: Seguir-te-ei, Senhor; mas deixa-me primeiro despedir-me dos de casa.
62 Jisas i dagewe iŋa, “Thela kaero i liraweya nɨmae e ghighɨ na i ghɨmara njogha e ghereiye iye ma valɨkaiwae i kaiwo Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
62 Mas Jesus lhe replicou: Ninguém que, tendo posto a mão no arado, olha para trás é apto para o reino de Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.