Lucas 6
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs BKJ
1 Va Sabat regha Jisas na gharaghambu thɨ ghathara wit e ghanjiuma. Gharaghambuko thɨ vugha witɨko uneune, thɨ ŋwi vwaravwara e nɨmanɨmanji na thɨ ghana mbombouyeko.
1 E sucedeu que, no segundo shabat após o primeiro, ele passou entre os campos de trigo; e os seus discípulos arrancaram espigas de trigo e, esfregando-as nas mãos, as comiam.
2 Parisi vavana thɨ vaito thɨŋa, “Buda kaiwae hu vakatha budakaiya la Mbaro ma i vatomwe weinda na ra vakatha e Sabat?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito fazer nos dias do shabat?
3 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Mbe hu ndevaona mun budakaiya Deivid va i vakatha mbaŋa weŋgiya ghaune na bada i gharɨŋgi?
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Não lestes o que fez Davi quando estava com fome, ele e os que estavam com ele?
4 Va i ru Loi ele ŋgolo tɨne na i wo bred boboma na i ghan, na tembe i wogiya weŋgiva ghauneko na thɨ ghan. Iyake la Mbaro ma i vatomwe na lolo regha ve wo na i ghan, mbe ravowovowo eŋge vara thɨ ghan.”
4 Como ele entrou na casa de Deus, e tomou e comeu os pães da proposição, e deu também aos que estavam com ele, dos quais não é lícito comer senão aos sacerdotes?
5 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Lolo Nariye iye Sabat ghagiya.”
5 E dizia-lhes: O Filho do homem é o Senhor também do shabat.
6 Sabat reghava Jisas i ru e ŋgolo kururu tɨne na i vavaghare. Amala regha va ina gheko, nɨmaeko iya uneko va i kuvokuvo.
6 E aconteceu também em outro shabat, que ele entrou na sinagoga e ensinava; e havia ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 Mbaro gharavavaghare vavana na Parisi vambe thɨ vonjimbughathɨ vara kaiwae va nuwanjiya thɨ thuwe Sabat e tɨne thoŋgo i thawariya amalako mbala lenji rɨghe na thɨ wonjowe.
7 E os escribas e fariseus observavam-no, se ele o curaria no dia do shabat, para que eles pudessem encontrar uma acusação contra ele.
8 Ko iyemaeŋge Jisas vama i ghareghare lenji renuwaŋako, amba i dage weya amalako nɨmaeko i mare iŋa, “U yondovirɨ na u mena u ndeghathɨ e ghamwameke.” Amalako i yondo na ve ndeghathɨ gheko.
8 Mas ele conhecia os seus pensamentos, e disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé no meio. E ele levantando-se, ficou em pé.
9 Amba Jisas i dage weŋgi iŋa, “Wo ya vaitoŋga, iyaŋganiya la Mbaro i vatomwe weinda na ra vakatha e sabat, ra vakatha thovuye o ra vakatha tharɨ, ra vamora lolo yawaliye o ra vakowana?”
9 Então, Jesus lhes disse: Eu quero vos perguntar uma coisa: É lícito no dia do shabat fazer bem, ou fazer mal? Salvar a vida ou destruí-la?
10 I thuwevaoŋgi regha na regha amba i dage weya amalako iŋa, “U livamomoya nɨmanɨna.” I vakatha ŋgoreiye na nɨmaeko kaero i thovuyeva.
10 E, olhando para todos em redor, ele disse ao homem: Estende a tua mão. E ele assim o fez, e a sua mão foi restaurada, sã como a outra.
11 Ko iyemaeŋge gharenji i muru laghɨye moli na mbe thiye eŋge thɨ veutu weŋgi, ne thɨ vakatha budakai weya Jisas.
11 E eles ficaram cheios de furor, e uns com os outros conversavam sobre o que eles poderiam fazer a Jesus.
12 Mbaŋa regha e mbaŋaŋgiko thiyako e tɨne Jisas i voro e ou regha na ve naŋgowe. Va gougouko iyako i naŋgonaŋgo weya Loi.
12 E aconteceu que, naqueles dias ele subiu ao monte para orar, e ele passou a noite toda orando a Deus.
13 Mbaŋa ighɨviya rakaraka i kula vathaŋgiya gharaghambu na i tuthiŋgiya theyaworo na theghewo. I rena idanji ghalɨŋae gharaghambɨ:
13 E quando já era dia, ele chamou a si os seus discípulos; e escolheu doze deles, a quem também deu o nome de apóstolos:
14 Saimon, vambe i unova Pita, na ghaghae Endru, Jemes, Jon, Pilip, Batolomiu,
14 Simão (a quem ele também chamou Pedro), e André, seu irmão, Tiago e João, Filipe e Bartolomeu,
15 Matiu, Tomas, Jemes Alipiyos nariye, Saimon va thɨ uno iye Jilot,
15 Mateus e Tomé, Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote,
16 Judas Jemes nariye, na Judas Isakariyot, iye Jisas ghaliliva.
16 e Judas, irmão de Tiago, e Judas Iscariotes, que também foi o traidor.
17 Mbaŋa Jisas i njama weiyaŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ, na i ndeghathɨ e malamo regha na gharaghambu wabwi laghɨye va inanji gheko. Gharɨgharɨ lemoyo moli inanji gheko thɨ rakamena Judiya laghɨyeko na Jerusalem na ghembaghemba e njighɨ ghadidiye Taiya na Saidon e lenji valɨvaŋga.
17 E, descendo com eles, parou em uma planície, na companhia de seus discípulos, e uma grande multidão de povo de toda a Judeia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo, e para serem curados das suas enfermidades,
18 Va thɨ rakamena na thɨ vandeŋe na thavala e ghanjighambwera thɨ naŋgowe na i thawariŋgi. Thavala nyao raraitharɨ va thɨ vakatha vuyowo weŋgi vambe thɨ menaweva na i thawariŋgi.
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos, e eles eram curados.
19 Gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ mando na thɨ vɨghathɨ, kaiwae vurɨgheghe va i raŋgiraŋgiwe na i thawarivaoŋgi.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía virtude dele, e curava a todos.
20 Jisas marae i ghembeŋgiya gharaghambu amba iŋa,
20 E ele levantando os olhos para os seus discípulos, disse: Abençoados sois vós, os pobres; porque vosso é o reino de Deus.
21 Hu warari, thavala ghemi bada i gharɨŋga e mbaŋake iyake, kaiwae ne i mban vanjaraŋga.
21 Abençoados sois vós, que agora tendes fome; porque sereis fartos. Abençoados sois vós, que agora chorais; porque haveis de rir.
22 Hu warari, thavala ghemi, mbaŋa gharɨgharɨ thɨ botewoyathuŋga, na thɨ kitenɨyathuŋga e lenji wabwi tɨne, na thɨ utuvatharɨ e ghemi na thɨŋa idamina i tharɨ, kaiwae hu ghambugha Lolo Nariye.
22 Abençoados sereis quando os homens vos odiarem, e quando eles vos separarem da sua companhia, e vos insultarem, e rejeitarem o vosso nome como mau, por causa do Filho do homem.
23 Hu warari laghɨye e mbaŋako iyako hu thari weiye lemi warari, kaiwae modami laghɨye mbe ina e buruburu.
23 Regozijai-vos nesse dia, e salteis de alegria, porque eis que é grande a vossa recompensa no céu; porque de maneira semelhante faziam os seus pais aos profetas.
24 “Ko iyemaeŋge ghemi ravwenyevwenye mbaŋake, nevole hu thovuyaona, kaiwae lemi yakuyakuna thovuye kaero hu vaidivao.
24 Mas ai de vós que sois ricos! Porque já recebestes a vossa consolação.
25 Thavala ghemi hu ghan talabwayaŋa e mbaŋake iyake, nevole hu thovuyaona, kaiwae nevole hu bada.
25 Ai de vós que estais fartos! Porque tereis fome. Ai de vós que agora rides! Porque haveis de lamentar e chorar.
26 Thoŋgo gharɨgharɨ thɨ wovathovuthovuyeŋaŋga, nevole hu thovuyaona. Orumburumbunji vambe thɨ vakathava thanavuko iyako weŋgiya ghalɨŋae gharautu kwanɨkwan.”
26 Ai de vós quando todos os homens falarem bem de vós! Porque assim faziam seus pais aos falsos profetas.
27 “Ko iyemaeŋge ya dage e ghemi thavala hu vandeŋeŋgo. Hu gharethovu weŋgiya ghamithɨghɨya, ghamithanavu i thovuye weŋgiya thavala thɨ botewoyathuŋga,
27 Mas a vós que ouvis, eu digo: Amai aos vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam;
28 gharemi weŋgiya thavala thɨ guraŋga na thavala thɨ vakatha vatharɨ e ghemi hu naŋgo kaiwanji.
28 abençoai os que vos amaldiçoam, e orai pelos que vos maltratam.
29 Thoŋgo lolo regha i tagaleva galagalan, u vatomweya valɨgalagalanɨna tembe i tagalevava. Thoŋgo lolo regha i liya ghanɨkwama ghayaboyabo tembe u vatomwe weva iya yaŋgarana e tɨnena na i li.
29 Ao que te ferir em uma face, oferece-lhe também a outra; e ao que te tomar a capa, não o proíba de tirar-te a túnica também.
30 Thela i naŋgo weya bigi regha e ghen u wogiyawe, na thoŋgo lolo regha i wo bigi regha e ghen, thava tembe u vavurɨghegheŋa na i wonjoghava e ghen.
30 Dá para cada homem que te pedir; e aquele que levar os teus bens, não lhe exijas que os devolva.
31 Budakaiya nuwamiya gharɨgharɨ thɨ vakatha e ghemi, hu vakathava weŋgi.”
31 E assim como quereis que os homens vos façam, fazei-lhes igualmente.
32 “Thoŋgo mbe hu gharethovu weŋgi eŋge thavala thɨ gharethovu e ghemi, ŋgoroŋga na hu renuwaŋa na hu munjeva Loi ne i vamodaŋga? Nandere, kaiwae othembe thavala ma thɨ ghambugha Loi le mbaro, thɨ gharethovu njogha weŋgiya thavala thɨ gharethovu weŋgi.
32 Porque, se amardes aos que vos amam, qual é o vosso reconhecimento? Pois os pecadores também amam os que os amam.
33 Na thoŋgo mbe hu vakatha eŋge vakatha thovuye weŋgiya thavala thɨ vakatha vakatha thovuye e ghemi, ŋgoroŋga na hu renuwaŋa na hu munjeva Loi ne i vamodaŋga? Nandere, kaiwae othembe thavala ma thɨ ghambugha Loi le mbaro thɨ vakatha tembe ŋgoreiye iyako.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, qual é o vosso reconhecimento? Pois os pecadores também fazem o mesmo.
34 Na thoŋgo mbe hu giya eŋge bigibigi weŋgiya thavala hu ghareghare ne thɨ giya njogha modae e ghemi, ŋgoroŋga na hu renuwaŋa na hu munjeva Loi ne i vamodaŋga? Othembe thavala ma thɨ ghambugha Loi le mbaro thɨ giya bigibigi weŋgiya thavala ma thɨ ghambugha Loi le mbaro, na thɨ mban njogha tembe ŋgoreiyeva lenji giyako le ghanaghanagha.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, qual é o vosso reconhecimento? Pois os pecadores também emprestam aos pecadores, para receberem novamente outro tanto.
35 Ko iyemaeŋge hu gharethovu weŋgiya ghamithɨghɨya na ghamithanavu i thovuye weŋgi. Hu giya bigibigi weŋgi na tha hu rerenuwaŋa modae i njogha weŋga. Amba modami ne i laghɨye moli, na ghemi ne hu tabona Loi Ramevoro Moli le ŋgaŋga, kaiwae iye ghare weŋgiya gharɨgharɨ ma thɨ vata agowe na gharɨgharɨ ghanjithanavu raitharɨ.
35 Amai, pois, a vossos inimigos, e fazei bem, e emprestai, sem nada esperardes de volta, e será grande a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é bondoso para com os ingratos e para com os maus.
36 Gharemi mbe i nja weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye, ŋgoreiya Loi Ramami, ghare i nja weŋgiya gharɨgharɨke wolaghɨye.”
36 Sede, pois, misericordiosos, assim como vosso Pai também é misericordioso.
37 “Tha hu wovatharɨtharɨŋaŋgiya ghamune mbala Loi ma i wovatharɨtharɨŋaŋga. Thava huŋa thiye gharɨgharɨ raraitharɨ, mbala Loi tembe i utuva ŋgoreiyako kaiwami. Hu numoyathuŋgiya ghamune lenji tharɨ, na Loi mbala i numotena lemi tharɨ.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados;
38 U giya weŋgiya ghanune na Loi mbala i giya e ghen. U mban wagiyawe na tha i njimbenjimbe, i riyevanjara na ve yarayarethu, Loi ne i liŋgi e ghen. Ŋgoroŋga lemi giyana le laghɨlaghɨye Loi tembene i vakathava e ghen ŋgoreiye.”
38 dai, e vos será dado, boa medida, prensada, sacudida e transbordante, os homens vos darão no vosso regaço; porque com a mesma medida com que medirdes vos medirão novamente.
39 Jisas vambe i utuŋava goghaimbake iyake weŋgi iŋa, “Thare valɨkaiwae amala marae i kwaghe i viva weya amala tembe marae i kwagheva? Ma valɨkaiwae mbene theghewoko vara vethɨ dobu e goga.
39 E falou-lhes uma parábola: Pode um cego conduzir um cego? Não cairão ambos na cova?
40 Ma ravavaona regha ne i kivwala le ravavaghare, ko iyemaeŋge ravavaona regha na regha, mbaŋa ne i vavaonaŋa kaiwoko iyako iye i tabo na ŋgoreiye le ravavaghareko.”
40 O discípulo não está acima do seu mestre; mas todo o que for perfeito será como o seu mestre.
41 “Buda kaiwae u thuwe ŋuthuŋuthu ghanuna e marae ko iyemaeŋge ma u thuwe umbwana laghɨye iya ghen e maranɨna?
41 E por que tu reparas no cisco que está no olho de teu irmão, e não reparas na viga que está no teu próprio olho?
42 Ŋgoroŋgaeŋge na u dage weya ghanuna, ‘Ae wou, wo ya woraŋgiya ŋuthuŋuthuna e maranɨna,’ ko ghen ghanɨmbereghana ma u thuwe umbwana laghɨye e maranɨna? Taukwana ghen! I viva wo u woraŋgiya umbwana ghen e maranɨna na maranɨna i manjamanjala amba valɨkaiwae ne u woraŋgiya ŋuthuŋuthuna ghanuna e marae.”
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o cisco que está no teu olho, não reparando tu mesmo na viga que está no teu próprio olho? Hipócrita, tira primeiro a viga do teu próprio olho, e, então, verás claramente para tirar o cisco que está no olho de teu irmão.
43 “Umbwa thovuye mane i rau na une raitharɨ. Tembe ŋgoreiyeva, umbwa raitharɨ mane i rau na une thovuye.
43 Porque não há árvore boa que produza mau fruto, nem árvore má que produza bom fruto.
44 Umbwa regha na regha ghayamoyamo ve raŋgi e uneko. Kaiwae kopi uneune mane vo vugha e kavwala tɨnetɨne o vo vugha mbathɨ e tatata tɨnetɨne.
44 Porque toda árvore é reconhecida pelo seu próprio fruto. Porque dos espinheiros o homem não colhe figos, nem de um arbusto se colhe uvas.
45 Lolo thovuye uneya thanavu thovuye, ŋgoreiya thovuyeko i mbanɨvathavatha e ghareko. Lolo raitharɨ uneya thanavu raitharɨ, ŋgoreiya tharɨko i mbanɨvathavatha e ghareko. Kaiwae budakaiya i riyevanjara gharendake, iya thɨ rakaraŋgi e ghaendake.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o que é bom, e o homem mau, do mau tesouro do seu coração tira o que é mau; porque da abundância do seu coração fala a boca.
46 “Buda kaiwae hu dage e ghino na huŋa, ‘Giya, Giya,’ na ma hu vakatha budakaiya ya utuŋa?
46 E por que me chamais, Senhor, Senhor, e não fazeis as coisas que eu digo?
47 Thela thoŋgo i mena e ghino na i vandeŋe lo utuke na i vakatha ŋgoreiye, loloko iyako ŋgoreiye iyake.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem ele é semelhante;
48 Iye ŋgoreiya amala regha i vatada ŋgolo. I tɨgha doda molao i wa bode na ghatuŋgiko vethɨ ndeghathɨ e varɨ vurɨghegheniye vwatae. Mbaŋa vorughala i raŋgi na i vatad e ŋgoloko ghetu, ma i vandindiya ŋgoloko, kaiwae ghatuŋgiko nanji e varɨ vwatae.
48 ele é semelhante a um homem que edificou uma casa, e cavou fundo, e pôs os alicerces sobre a rocha; e, vindo a enchente, a corrente batia veementemente sobre aquela casa, e não a pôde abalar, pois esta estava fundada sobre a rocha.
49 Ko iyemaeŋge thela i loŋwe lo utuke na ma i vakatha ŋgoreiye, amalaghɨniye ŋgoreiya amala i vatada ŋgolo na ghatu thɨ ndeghathɨ e thelau na ma e ghambaghɨmbaghɨ. Mbaŋa vorughala i voro na i vatad e ŋgoloko, i mbun na mbaŋara i dobu na i raka vawowona.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra, sem alicerces; na qual a corrente batia veementemente, e imediatamente desabou; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.