Lucas 11
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs ARA
1 Va mbaŋa regha Jisas i wa ve naŋgonaŋgo e valɨvaŋga regha. Mbaŋa i naŋgovao, gharaghambu regha i dagewe iŋa, “Giya, u vavaghareime, ŋgoroŋga ne wo naŋgo na woŋa, ŋgoreiya Jon va i vavaghareŋgiya gharaghambu.”
1 De uma feita, estava Jesus orando em certo lugar; quando terminou, um dos seus discípulos lhe pediu: Senhor, ensina-nos a orar como também João ensinou aos seus discípulos.
2 I dage weŋgi iŋa, “Mbaŋa ne hu naŋgo huŋa:
2 Então, ele os ensinou: Quando orardes, dizei:
3 U giya weime mbaŋa regha na regha ghanɨŋganiye.
3 o pão nosso cotidiano dá-nos de dia em dia;
4 U numotenɨŋgiya lama tharɨ,
4 perdoa-nos os nossos pecados, pois também nós perdoamos a todo o que nos deve;
5 Amba i dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Thoŋgo ghemina regha i wa gheu regha ele ŋgolo gougou mborowa na ve dagewe na iŋa, ‘Wou, ya naŋgo e ghen bred mbumbuto,
5 Disse-lhes ainda Jesus: Qual dentre vós, tendo um amigo, e este for procurá-lo à meia-noite e lhe disser: Amigo, empresta-me três pães,
6 kaiwae wou regha, raghɨnaghɨnagha amba iya vara me vuthake e ghino elo ŋgoloko na ma bigi regha ina e ghino na ya worawe e marae.’”
6 pois um meu amigo, chegando de viagem, procurou-me, e eu nada tenho que lhe oferecer.
7 “Na reghako e ŋgoloko tɨne i gonjoghawe na iŋa ‘Tha u vavothaŋaŋgo. Kaero ma kiya lama thɨnɨmba, na kaero woya ghena weiŋguyaŋgiya lo ŋgaŋgake. Ma valɨkaiwaŋgu ne ya thuweiru na ya wogiya bigi regha e ghen.’
7 E o outro lhe responda lá de dentro, dizendo: Não me importunes; a porta já está fechada, e os meus filhos comigo também já estão deitados. Não posso levantar-me para tos dar;
8 Ya dage e ghemi othembe mane i thuweiru na i giya bredɨwe kaiwae iye gheu, ko kaiwae le naŋgo vurɨghegheko ma ele monjina kaiwae ne i thuweiru na i giyawe bigibigiko ŋgoreiya le renuwaŋako.”
8 digo-vos que, se não se levantar para dar-lhos por ser seu amigo, todavia, o fará por causa da importunação e lhe dará tudo o de que tiver necessidade.
9 “Iya kaiwae ya dage e ghemi: Hu naŋgo na Loi i giya weŋga; hu tamwe na hu vaidi; hu dɨghɨdɨghɨ na thɨnɨmba i vu weŋga.
9 Por isso, vos digo: Pedi, e dar-se-vos-á; buscai, e achareis; batei, e abrir-se-vos-á.
10 Kaiwae thela thoŋgo i naŋgowe ne i wo, thela thoŋgo i tamwe ne i vaidi, na thela thoŋgo i dɨghɨdɨghɨ thɨnɨmba ne i mavuwe.”
10 Pois todo o que pede recebe; o que busca encontra; e a quem bate, abrir-se-lhe-á.
11 “Ma ŋgama ramae regha ina e tɨnemina, ne i ligiya mwata weya nariye thoŋgo i naŋgo weya borogiwe?
11 Qual dentre vós é o pai que, se o filho lhe pedir [pão, lhe dará uma pedra? Ou se pedir] um peixe, lhe dará em lugar de peixe uma cobra?
12 O thoŋgo i naŋgo weya kamkam mbouye ne i wogiya thetheghɨyawe?
12 Ou, se lhe pedir um ovo lhe dará um escorpião?
13 Thoŋgo ghemi, othembe gharɨgharɨ raraithara ghemi, mbaŋake wolaghɨye hu giyagiya bigibigi thovuthovuye weŋgiya lemi ŋgaŋga. Iya kaiwae ra ghareghare wagiyawe Ramanda e buruburu i giya Nyao Boboma weŋgiya thavala thɨ naŋgowe!”
13 Ora, se vós, que sois maus, sabeis dar boas dádivas aos vossos filhos, quanto mais o Pai celestial dará o Espírito Santo àqueles que lho pedirem?
14 Jisas va i variyeraŋgiya nyao raitharɨ na mava e ghalɨghalɨŋae weya lolo regha. Mbaŋa nyaoko raitharɨ i iteta amalako mava e ghalɨghalɨŋaeko, kaero i utuutuva, na wabwiko gharenji i yo.
14 De outra feita, estava Jesus expelindo um demônio que era mudo. E aconteceu que, ao sair o demônio, o mudo passou a falar; e as multidões se admiravam.
15 Ko iyemaeŋge vavana thɨŋa, “Bilɨsabul, iye nyao raraitharɨ ghanjigiya le vurɨgheghe kaiwae iya i variye raŋgiyaŋgiya nyaoko raraitharɨ.”
15 Mas alguns dentre eles diziam: Ora, ele expele os demônios pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
16 Vavana nuwanjiya thɨ mando iya kaiwae thɨ naŋgowe na i vakatha vakatha ghamba rotaele regha i mena e buruburu na i vaemunjoruŋa le vurɨgheghe i mena weya Loi.
16 E outros, tentando-o, pediam dele um sinal do céu.
17 Jisas vama i ghareghare lenji renuwaŋako amba i dage weŋgi iŋa, “The ghamba mbaro thoŋgo i vakatha wabwi na thɨ vegaithɨ weŋgi, ghamba mbaroko iyako mane i yaku mbaŋa molao ne i dobu moli, na ŋgolo regha thoŋgo thɨ vakatha wabwi na thɨ vegaithɨ weŋgi tembene thɨ dobuva.
17 E, sabendo ele o que se lhes passava pelo espírito, disse-lhes: Todo reino dividido contra si mesmo ficará deserto, e casa sobre casa cairá.
18 Thoŋgo Seitan i vakatha wabwi ele ghamba mbaroko tɨne na thɨ vegaithɨ weŋgi ŋgoroŋga ne iŋa na i ndeghathɨ vurɨgheghe? Ya utu na ŋgoreiyake kaiwae huŋava ya variyeraŋgiya nyao raitharɨ kaiwae Bilɨsabul i giya vurɨgheghe e ghino.
18 Se também Satanás estiver dividido contra si mesmo, como subsistirá o seu reino? Isto, porque dizeis que eu expulso os demônios por Belzebu.
19 Thoŋgo ghino ya variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ Bilɨsabul ele vurɨgheghe tɨne, thela ele vurɨgheghe tɨne na ghemi ghamiraghambu thɨ variye raŋgiyaŋgi? Ghamiraghambu tembene thɨ woraŋgiyava lemi kwanɨna.
19 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os expulsam vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
20 Ko thoŋgo Loi ele vurɨgheghe tɨne na ya variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ, iyake i vaemunjoruŋa Loi le ghamba mbaro kaero i mena weŋga.”
20 Se, porém, eu expulso os demônios pelo dedo de Deus, certamente, é chegado o reino de Deus sobre vós.
21 “Mbaŋa amala vurɨvurɨghegheniye, weiye gaithɨ bigibiginiye i njimbukikiya le ŋgolo, le bigibigiko wolaghɨye ne thɨ thovuye.
21 Quando o valente, bem-armado, guarda a sua própria casa, ficam em segurança todos os seus bens.
22 Ko iyemaeŋge thoŋgo lolo vurɨvurɨghegheniye moli regha weiye i gaithɨ na i kivwala, ne i mbana gheuko le gaithɨ bigibiginiye iya i minje tavwako na le bigibigiko ne i giya weŋgiya gharɨgharɨ vavana.
22 Sobrevindo, porém, um mais valente do que ele, vence-o, tira-lhe a armadura em que confiava e lhe divide os despojos.
23 Thela ma weiŋgu, iye wothɨghɨya, na thela ma weiŋgu wo mbanvathavatha iye i vagevagegeyathu.”
23 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
24 Jisas i gotubwe iŋa, “Mbaŋa nyao raitharɨ i raŋgi weya lolo regha i wa ve loŋgatakwa valɨvaŋga ma mbwaniye, i tamweya le ghamba yaku na i towowe, ko iyemaeŋge mbema i vaidiya eŋge regha. Amba i dagewe ghamberegha iŋa, ‘Ya njogha elo ŋgoloma va ya itetema.’
24 Quando o espírito imundo sai do homem, anda por lugares áridos, procurando repouso; e, não o achando, diz: Voltarei para minha casa, donde saí.
25 Mbaŋa i njogha i vaidiya ŋgoloko thɨ wanji wagiyawe na bigibigiko wolaghɨye e tɨneko thɨ vakatha wagiyawe.
25 E, tendo voltado, a encontra varrida e ornamentada.
26 Amba i wa na mbowo ve vaŋguŋgiva nyao theghepirɨ, thɨ tharɨ moli, thɨ kivwala amalaghɨniye. Thɨ rakaru na thiya yaku gheko. Na amalako iyako le yakuyaku va i viva i tharɨ, ko iyemaeŋge e mbaŋako iyako i tharɨ laghɨye moli.”
26 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e o último estado daquele homem se torna pior do que o primeiro.
27 Mbaŋa Jisas vamba i utuuta bigibigike thiyake utuninji, kaero ela eunda i kula e wabwiko tɨne iŋa, “Elako iyava i ghambɨŋgena na i muna ghanɨmbwa i warari laghɨye!”
27 Ora, aconteceu que, ao dizer Jesus estas palavras, uma mulher, que estava entre a multidão, exclamou e disse-lhe: Bem-aventurada aquela que te concebeu, e os seios que te amamentaram!
28 I gonjoghawe iŋa, “Ŋgoreiye, ko iyemaeŋge thavala thɨ loŋwe Loi le utu na thɨ ghambu thiye thɨ warari laghɨye moli.”
28 Ele, porém, respondeu: Antes, bem-aventurados são os que ouvem a palavra de Deus e a guardam!
29 Mbaŋa wabwiko vama i laghɨye, Jisas iŋa, “Ghemi thake iyake raraitharɨ ghemi. Hu naŋgo weya vakatha ghamba rotaele regha na hu thuwe, ko iyemaeŋge mane ya vakatha vakatha regha kaiwami. Vakatha ghamba rotaele mbe reghaeŋge Loi ne i giya weŋga, iyava i vakatha Jona kaiwae.
29 Como afluíssem as multidões, passou Jesus a dizer: Esta é geração perversa! Pede sinal; mas nenhum sinal lhe será dado, senão o de Jonas.
30 Ŋgoreiya Jona iye va nono weŋgiya Ninive gharɨgharɨniye, tembe ŋgoreiyeva Lolo Nariye weŋgiya thake iyake.
30 Porque, assim como Jonas foi sinal para os ninivitas, o Filho do Homem o será para esta geração.
31 Mbaŋa ne ghambaŋa ghatha, kwin i mena e yaghalako ne i yondo na i wovatharɨtharɨŋaŋgiya thake iyake, kaiwae i ri e ghemba bwagabwaga moli na i mena i vandeŋe Solomon le thimbako. Na noroke, ya dage e ghemi, lolo regha kaero ina gheke iye i kivwala Solomon na thake iyake ma thɨ goruwe.
31 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com os homens desta geração e os condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui está quem é maior do que Salomão.
32 Mbaŋa ne ghambaŋa ghatha Ninive gharɨgharɨniye ne thɨ rakayondo na thɨ wovatharɨtharɨŋaŋgiya thake iyake, kaiwae va thɨ uturaŋgiya lenji tharɨ na thɨ roitete mbaŋa va thɨ loŋwe Jona le vavaghare. Na noroke, ya dage e ghemi, lolo regha kaero ina gheke iye i laghɨye kivwala Jona.”
32 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui está quem é maior do que Jonas.
33 “Ma lolo regha i rɨmba kadɨŋeŋe na i thɨnɨthuwele, o i thɨnɨruwo e gaeba raberabe. Iyemaeŋge i thɨnɨrawe e ghambae yavoro, mbala gharɨgharɨ thɨ thuweya manjamanjalawae mbaŋa thɨ rakaru e ŋgoloko tɨne.
33 Ninguém, depois de acender uma candeia, a põe em lugar escondido, nem debaixo do alqueire, mas no velador, a fim de que os que entram vejam a luz.
34 Maramaramina ŋgoreiya manjamanjala riwamina kaiwae. Mbaŋa maramaramina thɨ thovuye, riwamina laghɨye tembe ŋgoreiyeva, manjamanjala i riyevanjara. Ko mbaŋa thɨ tharɨ, riwamina tembe ŋgoreiyeva, momouwo i riyevanjara.
34 São os teus olhos a lâmpada do teu corpo; se os teus olhos forem bons, todo o teu corpo será luminoso; mas, se forem maus, o teu corpo ficará em trevas.
35 Hu njimbukiki, manjamanjalana iya e gharemina thava i momouwo.
35 Repara, pois, que a luz que há em ti não sejam trevas.
36 Iya kaiwae thoŋgo riwamina laghɨye manjamanjala i riyevanjara, na ma regha i momouwo, riwamina laghɨye ne i manjamanjala moli ŋgoreiya kadɨŋeŋe manjamanjalawae i woya e ghemi.”
36 Se, portanto, todo o teu corpo for luminoso, sem ter qualquer parte em trevas, será todo resplandecente como a candeia quando te ilumina em plena luz.
37 Mbaŋa Jisas i utuvao, Parisi regha i kulavatha na i ghanɨŋga weiye. I ru na i yaku e ghamba ghanɨŋga.
37 Ao falar Jesus estas palavras, um fariseu o convidou para ir comer com ele; então, entrando, tomou lugar à mesa.
38 Ko iyemaeŋge Parisiko i njimbuvaidiya Jisas ma me thavwiya nɨmae amba muyai i ghanɨŋga, i vakatha na ghare i yo.
38 O fariseu, porém, admirou-se ao ver que Jesus não se lavara primeiro, antes de comer.
39 Amba Giya i dagewe iŋa, “Ghemi Parisi mbe hu ghareghare eŋge hu thavwiya kom na gaeba vwatanji, ko iyemaeŋge e gharemina votha na thanavu raraitharɨ i riyevanjara.
39 O Senhor, porém, lhe disse: Vós, fariseus, limpais o exterior do copo e do prato; mas o vosso interior está cheio de rapina e perversidade.
40 Gharɨgharɨ unounona ghemi! Thare Loi va i vakatha etoko te vambe i vakathava iya mayako?
40 Insensatos! Quem fez o exterior não é o mesmo que fez o interior?
41 Ko iyemaeŋge hu giya budakaiya ina e ghamikom na gaebana tɨnenji weŋgiya mbinyembinyeŋgu na ghemi hu thɨna moli.”
41 Antes, dai esmola do que tiverdes, e tudo vos será limpo.
42 “Aleu, ghemi Parisi, ne hu thovuyaona! Ne hu vaidiya vuyowo laghɨye, kaiwae othembe ghanɨŋgako butinji thovuye na ghanɨŋgako wolaghɨye hu vakatha wabwi na wabwiyaworo na hu giya wabwira weya Loi le mwaewo, ko iyemaeŋge ma lemi vakatha i rumwaru gharɨgharɨ kaiwanji na ma hu gharethovu weya Loi. Mbala lemi vakatha i rumwaru gharɨgharɨ weŋgi na hu gharethovu weya Loi mbaŋa hu giya Loi ghabebe.”
42 Mas ai de vós, fariseus! Porque dais o dízimo da hortelã, da arruda e de todas as hortaliças e desprezais a justiça e o amor de Deus; devíeis, porém, fazer estas coisas, sem omitir aquelas.
43 “Aleu, ghemi Parisi, ne hu thovuyaona! Ne hu vaidiya vuyowo laghɨye, kaiwae nuwamiya ghamba yaku thovuthovuye e ŋgolo kururu tɨnenji na nuwamiya gharɨgharɨ weiye lenji yavwatata thɨ dage mwaewo weŋga e ghamba maket.”
43 Ai de vós, fariseus! Porque gostais da primeira cadeira nas sinagogas e das saudações nas praças.
44 “Aleu, ghemi Parisi, ne hu thovuyaona! Ne hu vaidiya vuyowo laghɨye. Ghemi ŋgoramiya ghabubu ma e ghanjinono na gharɨgharɨ thɨ loŋgawe kaiwae ma thɨ ghareghare.”
44 Ai de vós que sois como as sepulturas invisíveis, sobre as quais os homens passam sem o saber!
45 Mbaro gharaghareghare regha i dagewe iŋa, “Ravavaghare mbaŋa mo utuŋa iyako weŋgiya Parisi, len utuna tembe i roronjava weime.”
45 Então, respondendo um dos intérpretes da Lei, disse a Jesus: Mestre, dizendo estas coisas, também nos ofendes a nós outros!
46 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ghemi mbaro gharaghareghare, aleu, ne hu thovuyaona! Ne hu vaidiya vuyowo laghɨye, kaiwae hu giya vuyowo laghɨye weŋgiya gharɨgharɨ na ma valɨkaiwanji ne thɨ wo, ko iyemaeŋge ghemi mane hu liraŋgiya mun nɨmamina gɨgɨra na i thalavuŋgi thɨ wo vuyowoko iyako.”
46 Mas ele respondeu: Ai de vós também, intérpretes da Lei! Porque sobrecarregais os homens com fardos superiores às suas forças, mas vós mesmos nem com um dedo os tocais.
47 “Aleu, ne hu thovuyaona! Ne hu vaidiya vuyowo laghɨye. Hu vakathaŋgiya ghabughabubu ghanjinono thovuye Loi ghalɨŋae gharautu kaiwanji. Thiye orumburumbumi va thɨ gaboŋgi.
47 Ai de vós! Porque edificais os túmulos dos profetas que vossos pais assassinaram.
48 Lemi vakathana i woraŋgiya, ghemi hu wovathovuthovuyeŋa orumburumbumi lenji vakatha. Va thɨ gaboŋgiya Loi ghalɨŋae gharautu na ghemi hu vatada ghabubunji ghanjinono thovuye.
48 Assim, sois testemunhas e aprovais com cumplicidade as obras dos vossos pais; porque eles mataram os profetas, e vós lhes edificais os túmulos.
49 Iyake kaiwae Loi le thimbako tɨne iŋa, ‘Ne ya variya ghalɨŋaŋgu gharautu na ghalɨŋaŋgu gharaghambɨ. Ne thɨ gaboŋgiya vavana na thɨ giya vuyowo weŋgiya vavana.’
49 Por isso, também disse a sabedoria de Deus: Enviar-lhes-ei profetas e apóstolos, e a alguns deles matarão e a outros perseguirão,
50 Iya kaiwae, ghemi thake iyake ne hu vaidiya Loi ghalɨŋae gharautuŋgiko wolaghɨye lenji mare vuyowae, iyava thɨ gaboŋgiko mbaŋa va i rikowe.
50 para que desta geração se peçam contas do sangue dos profetas, derramado desde a fundação do mundo;
51 I ri weya Eibol i mena ghaghada Sakaraiya, iye va thɨ unɨghɨ e ghamba vowo na woluwolu boboma e ghanjilughawoghawo. Ŋgoreiye, ya dage e ghemi, thake iyake ne thɨ vaidiya vakathako wolaghɨye iyako vuyowanji.”
51 desde o sangue de Abel até ao de Zacarias, que foi assassinado entre o altar e a casa de Deus. Sim, eu vos afirmo, contas serão pedidas a esta geração.
52 “Aleu, mbaro gharaghareghare! Ne hu thovuyaona! Ne hu vaidiya vuyowo laghɨye. Vama hu wokiyathu Loi ghaghareghare gheki. Ghemi ma vohu rakaru na hu kitenɨŋgiya thavala nuwanjiya vethɨ rakaru.”
52 Ai de vós, intérpretes da Lei! Porque tomastes a chave da ciência; contudo, vós mesmos não entrastes e impedistes os que estavam entrando.
53 Mbaŋa Jisas i iteta ŋgoloko iyako, mbaro gharavavaghare na Parisi thɨ liya ghautu na mbema thɨ botewo vara moli weiye lenji ghatemuru laghɨye. Thɨ giya vaito i ghanagha bigibigi lemoyo kaiwanji,
53 Saindo Jesus dali, passaram os escribas e fariseus a argui-lo com veemência, procurando confundi-lo a respeito de muitos assuntos,
54 kaiwae nuwanjiya thɨ yaro na i gothavwi ele utuko amba thɨ vakatha ghawonjowewe.
54 com o intuito de tirar das suas próprias palavras motivos para o acusar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.