Gênesis 30
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs NVT
1 Mbaŋa Reitiyel i thuwe ghaghae Leya eŋge i ghambɨ gamagai weiye Jeikob na elaghɨniye nandere, iwaeŋge i yamwanja ghaghae kaiwae. I dage weya Jeikob iŋa, “U giyama gamagai weŋgo? Thoŋgo maa ra thiya gamagai, lo nuwatharɨke kaiwae ne ya mareke!”
1 Quando Raquel viu que não dava filhos a Jacó, teve inveja da irmã e implorou a Jacó: “Dê-me filhos, ou morrerei!”.
2 Ko iyemaeŋge Jeikob weiye le ghatemuru i dage iŋa, “Ne ya vakatha budakai? Mbe Loi eŋge ghamberegha iya i vakathaeŋge na maa u ghambɨna, maa ghino.”
2 Jacó se enfureceu com Raquel. “Por acaso sou Deus?”, perguntou ele. “Foi ele que não permitiu que você tivesse filhos!”
3 Amba i dagewe iŋa, “Ne ya vaŋgu veŋge lo rakakaiwoke Bilha. U ghambɨ wein na gamagaiko thiyako ghino kaiwaŋgu na weya elaghɨniye wo uuke ne i mbuthuwe.”
3 Raquel lhe disse: “Tome minha serva Bila e deite-se com ela. Ela dará à luz filhos em meu lugar e, por meio dela, também terei uma família”.
4 Kaero Reitiyel i vaŋgu giya le rakakaiwoko Bilha weya Jeikob na levo na i ghena weiye.
4 Então Raquel entregou sua serva Bila a Jacó por mulher, e Jacó se deitou com ela.
5 Wevoko i marabo na i ghamba ŋgama ghɨmoru, Jeikob nariye.
5 Bila engravidou e deu um filho a Jacó.
6 Amba Reitiyel iŋa, “Loi le vakathako i govambwara lo renuwaŋako i thovuye. I ghareghare budakai va nuwaŋguiya moli iya i wogiya ŋgama ghɨmoruke e ghino.” Iya kaiwae i rena idae Den.
6 Raquel o chamou de Dã, pois disse: “Deus me fez justiça! Ouviu meu pedido e me deu um filho!”.
7 Thɨ yakuyakuva na Reitiyel le rakakaiwoko Bilha kaero i marabova na mbowo i ghambɨva ŋgama ghɨmoru weiye Jeikob.
7 Bila engravidou novamente e deu a Jacó o segundo filho.
8 Amba Reitiyel iŋa, “Mbema lo rovurɨgheghe eŋge weiŋgu ghaghaŋguko Loi le mwaewoko kaiwae, na kaero ya vaidiya une.” Iya kaiwae i rena ŋgamako idae Napɨtalai (gha loŋwaloŋwa ŋgoreiye Hibru utuniye gharumwaru rovurɨgheghe).
8 Raquel o chamou de Naftali, pois disse: “Tive uma luta intensa com minha irmã e venci!”.
9 Mbaŋa Leya i thuwe kaero maa i ghambɨva, iwaeŋge i vaŋgwa le rakakaiwoma, Silpa na i vaŋgu giya weya Jeikob na levo.
9 Quando Lia percebeu que tinha parado de engravidar, tomou sua serva Zilpa e a entregou a Jacó por mulher.
10 Mbaŋa ubotu Silpa i ghambɨ weiye Jeikob nariye ŋgama ghɨmoru.
10 Pouco tempo depois, Zilpa deu um filho a Jacó.
11 Amba Leya iŋa, “Kaero ya mwaun.” Iya kaiwae i rena ŋgamako idae Gad.
11 Lia o chamou de Gade, pois disse: “Como sou afortunada!”.
12 Theghathegha gheviyeŋge e ghereiye Leya le rakakaiwoma Silpa mbowo i ghambɨva ghɨmoru regha weiye Jeikob.
12 Então Zilpa deu a Jacó o segundo filho.
13 Amba Leya iŋa, “Mbaŋake mbema ya warari vara. Wanakauke wolaghɨye ne thɨ utuŋaŋgo lo wararike kaiwae.” I rena ŋgamako idae Asa.
13 Lia o chamou de Aser, pois disse: “Como estou alegre! Agora as outras mulheres celebrarão comigo”.
14 Va mbaŋa regha wit ghambaŋa uloulo, Rubin i wa witɨko e ghanjiuma tɨne. Iwaeŋge ve vaidiya nana tarira. Gharɨgharɨ va e mbaŋako iyako thɨ renuwaŋa valɨkaiwae i thalavugha wevo i kwama na kaero i ghambɨva. Rubin i mbanɨmena weya tɨnae Leya. Reitiyel i dage weya Leya iŋa, “Aee, thare valɨkaiwae u giya nanako iya naruko me mban vavana e ghino.”
14 Certo dia, durante a colheita do trigo, Rúben encontrou algumas mandrágoras que cresciam no campo e as trouxe para Lia, sua mãe. Raquel suplicou a Lia: “Por favor, dê-me algumas das mandrágoras de seu filho”.
15 Ko iyemaeŋge Leya i gonjoghawe na iŋa, “Ko ana amba maa valɨkaiwan iya mendava u vaŋgwa weŋgo lo ghɨmoruke? Na injana mbowo nuwaniyava naruŋguke le nanake.”
15 Lia, porém, respondeu: “Não basta ter roubado meu marido? Agora também quer roubar as mandrágoras de meu filho?”. Raquel propôs: “Em troca de algumas mandrágoras, deixarei que Jacó se deite com você esta noite”.
16 Vama yeghɨyeghɨye moli na Jeikob kaero i njoghanjoghamava, Leya ve lavolevole e witɨko e ghanjiuma. Kaero i dagewe iŋa, “Noroke gougou ya ghena weiŋgu ghen. Kaero ma vamodaŋge weya Leya. Ma mbana naruŋguko le nana na ya vamodaŋgewe.” Ko amba gougouko iyako Leya i ghena weiye.
16 Ao entardecer, quando Jacó estava voltando do campo, Lia foi ao seu encontro e disse: “Esta noite você deve se deitar comigo. Paguei por você com algumas mandrágoras que meu filho encontrou”. Assim, naquela noite Jacó se deitou com Lia.
17 Loi kaero i wovatha Leya le renuwaŋako na i vakatha kaero i marabova. Weiye Jeikob i ghambɨ ŋgama ghɨmoru, theghelimaninji.
17 Deus respondeu às orações de Lia, que engravidou novamente e deu a Jacó o quinto filho.
18 Amba Leya iŋa, “Loi kaero i giya modaŋgu kaiwae va ya vaŋgugiya lo rakakaiwoko weya lo ghɨmoruko.” Iya kaiwae i rena nariyeko idae Isaka.
18 Chamou-o de Issacar, pois disse: “Deus me recompensou porque entreguei minha serva por mulher a meu marido”.
19 Leya mbowo i marabova na i ghamba nariye theghewonaniye weiye Jeikob.
19 Lia engravidou outra vez e deu a Jacó o sexto filho.
20 Leya iŋa, “Loi mendava i wogiya wo ghevawarari thovuye moli. Mbaŋake lo ghɨmoruko ne i yavwatata wanaŋgo kaiwae gamagai ghɨmoghɨmoru kaero theghewona vara ya ghambɨŋgi weiŋgu.” I rena ŋgamako iyako idae Sebulon.
20 Chamou-o de Zebulom, pois disse: “Deus me deu uma boa recompensa. Agora meu marido me tratará com respeito, porque lhe dei seis filhos”.
21 Mbaŋa reghavena mbowo i marabova na i ghambɨ ŋgama wevo. I rena idae Daina.
21 Depois, Lia deu à luz uma filha e a chamou de Diná.
22 Amba Loi i renuwaŋakikiya Reitiyel. I loŋwe le naŋgoko na i vakatha valɨkaiwae i ghambɨ.
22 Então Deus se lembrou de Raquel e, em resposta a suas orações, permitiu que ela se tornasse fértil.
23 Amba i marabo na i ghambɨ ŋgama ghɨmoru. Na iŋa, “Loi kaero i thouyatho lo monjinake kaiwae mbaŋake valɨkaiwaŋgu valɨkaiwae ya ghambɨŋgiya gamagai.”
23 Ela engravidou e deu à luz um filho. “Deus tirou a minha humilhação”, declarou,
24 Reitiyel i rena nariyeko idae Josep, na iŋa, “Mbala Loi mbowo i lawogiyava ŋgama ghɨmoru regha e ghino.”
24 e o chamou de José, pois disse: “Que o S enhor me acrescente ainda outro filho!”.
25 Mbaŋa Reitiyel i ghamba Josep na i ghereiye, Jeikob i wa weya Leiban na ve dagewe iŋa, “Thare valɨkaiwae u vatomweŋgo na ma ya njoghava e ghambaŋgu, va ya rikowe?
25 Logo depois que Raquel deu à luz José, Jacó disse a Labão: “Por favor, libere-me para que eu volte à minha terra natal.
26 U vaŋgugiyama lo ovoke na lo ŋgaŋgake, iyava ya kaiwo kaiwanji e ghen theghathegha hoyawora na umbovarɨ e tɨnenji. Mbaŋake ma u vatomwe eŋge kaero ya vaŋguŋgiya lo ŋgaŋgake na wo raka e vanarɨgheŋgu.”
26 Permita-me levar minhas mulheres e meus filhos, pelos quais o servi, e deixe-me partir. O senhor sabe muito bem como trabalhei arduamente a seu serviço”.
27 Leiban i dagewe iŋa, “Aee, amalana, thoŋgo va ya vawarariŋaŋge, mbowo ra yaku gheke weiŋgu ghen. Kaiwae kaero ya ghareghare kaiwae lo loiŋgike thɨ govwambwara e ghino, thovuye na mwaewo iya ya vaidike weya Loi, rɨghethoru moli kaiwae ghen inan gheke.”
27 Labão respondeu: “Se mereço seu favor, fique. Eu enriqueci, pois o S enhor me abençoou por sua causa.
28 Na mbowa i gotubweva iŋa, “Ko u utugiyama e ghino, mbala ŋgoroŋga modan le laghɨlaghɨye ya giya e ghen.”
28 Diga-me qual será seu salário e, qualquer que seja o valor, eu lhe pagarei”.
29 Amba Jeikob i dagewe iŋa, “Kaero u ghareghare mbaŋa le molomolao lo kaiwo na ghathovuye e ghen. Len thetheghan thɨ yala na lemoyo moli ghino lo njimbukiki e tɨne.
29 Jacó respondeu: “O senhor sabe como trabalhei arduamente a seu serviço e como seus rebanhos cresceram sob meus cuidados.
30 Na amba muyai va ya vutha e ghen, len thetheghanɨke vambe gheviye eŋge. Mbaŋake len thetheghanɨke thɨ ghambɨ raka na ma wabwi lemoya eŋge, na elo vakathake wolaghɨye e tɨnenji Loi i mwaewo laghɨye e ghen. Ko ne the mbaŋa eŋge amba ya vakatha budakai lo ŋgamaŋgamake kaiwanji?”
30 De fato, o senhor tinha pouco antes de eu chegar, mas sua riqueza aumentou consideravelmente. O S enhor o abençoou por meio de tudo que eu fiz. Mas e quanto a mim? Quando começarei a cuidar de minha própria família?”.
31 Leiban i vaito iŋa, “Ne ya giya budakai e ghen?”
31 “Quanto quer receber de salário?”, perguntou Labão mais uma vez. Jacó respondeu: “Não me dê coisa alguma. Se o senhor fizer o que lhe direi, continuarei a cuidar de seus rebanhos:
32 Noroke wo u vatomwe e ghino na ya vaghetheŋgiya len thetheghanɨko. Ne ya vaghetheraŋgiyaŋgiya sip le ŋgaŋga bwedibwedi na sip na gout e ghanjithuwathuwa bwebwa. Thetheghanɨke thiyake ne ya mban, modaŋgu.
32 deixe-me inspecionar seus rebanhos hoje e remover todas as ovelhas e cabras salpicadas e malhadas, além de todas as ovelhas pretas. Elas serão o meu salário.
33 Mbaŋa muyaiko ne valɨkaiwan u ghethe vakatha thoŋgo lo vakatha e ghen i thovuye na emunjoru. Thoŋgo ne u thuwe gout ma e ghanjithuwathuwa na sip ma riwanji i bwedi, ne u ghareghare ma kaivɨ e ghen.”
33 No futuro, quando o senhor conferir os animais que me deu como salário, verá que fui honesto. Se encontrar em meu rebanho alguma cabra que não seja salpicada ou malhada, ou alguma ovelha que não seja preta, saberá que as roubei do senhor”.
34 Leiban i dagewe iŋa, “Lo renuwaŋa ŋgoreiye. U vakatha ŋgoreiya moŋana.”
34 “Está bem”, respondeu Labão. “Será como você diz.”
35 Iyemaeŋge tembe e mbaŋaniyeva tɨne Leiban i wa weŋgiya thetheghanɨko na ve vaghetheraŋgiyaŋgiya gout takedi wolaghɨye e ghanjibwebwako, gout vavata wolaghɨye e ghanjibwebwa, thiya ghanjibwebwako kakaleva na sipɨko wolaghɨye iya riwanji i bwedi. I vaŋgugiya weŋgiya onanariye na thɨ njimbukikiŋgi.
35 Naquele mesmo dia, porém, Labão saiu e tirou do rebanho todos os bodes listrados e malhados, todas as cabras salpicadas e malhadas ou com manchas brancas, e todas as ovelhas pretas. Colocou os animais sob os cuidados de seus filhos,
36 Amba Leiban na onanariye thɨ takovaoŋgiya lenji thetheghanɨŋgima na thɨ wareriŋa valɨvaŋga regha, na i vakatha e ghalughawoghawo weya Jeikob. Le bwagabwaga ŋgoreiya mbaŋa thegheto loŋganiye. Na Jeikob vambe i ronjimbughathɨŋgiya Leiban le thetheghanɨko ghanji uneko wolaghɨye.
36 que os levaram a um lugar a três dias de viagem de onde Jacó estava. Assim, Jacó ficou e tomou conta do resto do rebanho de Labão.
37 Iyemaeŋge Jeikob i wa ve mbana umbwaumbwa umboto idaidanji popula, almon, na plen, thɨ mbuthu e valɨvaŋgako iyako, yaŋgayaŋganji totogha. I thethe njimwanjimwanji vaŋga iya ghanjibwebwa kakalevako inanji e umbwako i raŋgi.
37 Então Jacó pegou alguns galhos verdes de álamo, amendoeira e plátano e removeu tiras das cascas, formando listras brancas nos galhos.
38 Amba Jeikob i bigirawe umbwaumbwako yaŋgayaŋganji, iya me thethe vaŋgako iya, e thetheghanɨko lenji ghamba mun mbwa tɨne. Jeikob va i ghareghare mbaŋa thetheghanɨko ne thɨ mena thɨ muna mbwako, gout takediko ne thɨ baba vavatako e vwatanji.
38 Em seguida, colocou os galhos descascados junto aos bebedouros onde os rebanhos iam beber água, pois era ali que se acasalavam.
39 Mbaŋa thɨ vakatha ŋgoreiyako na umbwaumbwako yaŋgayaŋganji nanasiye ina e ghamwanji, goutɨko thɨ ghambɨŋgiya totogha e ghanjibwebwa, e ghanji ŋginiŋginitɨ, na e ghanji gagaeton.
39 Quando se acasalavam diante desses galhos descascados com listras brancas, davam crias listradas, salpicadas e malhadas.
40 Jeikob i ghethe vakatha goutɨma lenji ŋgaŋga e ghanjibwebwama, na i vakathaŋgiya sip takediko thɨ baba vavatako e vwataŋi na yamwanji i ghemba goutɨko lenji ŋgaŋga. I vakatha ŋgoreiyako na i mbana le thetheghan na mbe i wabwi vakatha weya Leiban le thetheghanɨko.
40 Jacó separava esses cordeiros do rebanho de Labão. Na época do cio, colocava o rebanho de frente para os animais listrados e pretos de Labão. Assim, Jacó foi formando seu próprio rebanho, que mantinha separado do de Labão.
41 Mbaŋa thetheghanɨko vurɨgheghe ghɨmoghɨmoru thɨ baba vavatako e vwatavwatanji, kaero Jeikob i wa ve bigirawa umbwaumbwako yaŋgayaŋgae e ghanji mbwako ghamba ghadidiye e ghamwanji. Mbaŋa ghɨmoghɨmoru thɨ baba vavatako e vwatavwatanji, kaero thɨ thuwe umbwaumbwa yaŋgayaŋganji.
41 Sempre que as fêmeas mais fortes estavam no cio, Jacó colocava os galhos descascados nos bebedouros em frente delas, para que se acasalassem diante dos galhos.
42 Ko iyemaeŋge Jeikob mava i bigirawa umbwaumbwako yaŋgayaŋganji thetheghanɨko thɨ njavovoko e yamwanji. E kamwathɨko iyako Jeikob i mbana thetheghan iya thɨ vurɨghegheko na Leiban i mbana iya thɨ njavovo.
42 Não fazia o mesmo, porém, com as fêmeas mais fracas, de modo que as crias mais fracas ficavam com Labão, e as mais fortes, com Jacó.
43 Ele vakathako iyako i vakatha i vwenyevwenye laghɨye moli. Le sip na gout lemoyo moli, le kamel na le doŋɨki tembe lemoyova, na le rakakaiwo ghɨmoghɨmoru na wanakau tembe ŋgoreiyeva.
43 O resultado foi que Jacó se tornou muito rico, dono de grandes rebanhos e também de servos e servas e muitos camelos e jumentos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 30, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.