Lucas 9
Sbö Tjl̈õkwo (TFRNTPO) vs NTLH
1 E irgo ga Jesús, ba oppinggaga dogl̈o sak kjwara kjingsho pjök (12) l̈i rokara, ga kong dbo twara, Ä sëya obl̈ë obl̈ë tjeng oba goshko l̈i iche to wl̈o, swl̈o obl̈ë obl̈ë popte wl̈o bakoe.
1 Jesus chamou os doze discípulos e lhes deu poder e autoridade para expulsar todos os demônios e curar doenças.
2 Ga ichara Sbö ber no pjl̈uyo sorë l̈i roy l̈ë oba kong, swl̈opga poptë bakoe.
2 Então os enviou para anunciarem o Reino de Deus e curarem os doentes.
3 Eni ga tjl̈ẽ ba kong ga «Pjãy brikshko ga l̇l̇ëye sömi l̇l̇ëme. Pjãy kjorkung sök l̇l̇ëm, kjl̈a l̇l̇ëm, dl̈i l̇l̇ëm, dbur sho l̇l̇ëm bakoe. Shwong pjang bomi do go l̈i sömi ga pjl̈ú, gueniyo shwong obl̈ëra sömi l̇l̇ëme.
3 Ele disse:
4 Pjãy äär kjone pogo ga pjãy ber l̈öng u kjwaraso, äär jong pjãy opshik kjok eshko dwayo guing.
4 Quando vocês entrarem numa cidade, fiquem na casa em que forem recebidos até irem embora daquele lugar.
5 Pjãy öötong l̈öng kjone ga pjãy wl̈okjre l̇l̇ëm wl̈eni ga pjãy opshik eshko dwayo, ga bomi dre pjl̈ungyo l̈ö̃zĩ ber tjeng eshko. E ber pjãy kura l̈ok l̇l̇ëm l̈i jyãgl̈o, ga owa l̈i ber pjang ba go» l̈e.
5 Mas, se forem mal recebidos, saiam logo daquela cidade. E na saída sacudam o pó das suas sandálias, como sinal de protesto contra aquela gente.
6 Eni ga epga to jek l̈öng kjok kjrinashko kjrinashko, Sbö tjl̈õkwo roy pjl̈ú l̈ë oba kong, ga swl̈opga popte l̈ok bakoe.
6 Os discípulos então saíram de viagem e andaram por todos os povoados, anunciando o evangelho e curando doentes por toda parte.
7 E dbaryo ga l̇l̇ëye shärye Jesúsdë shäng l̈i roy shdöktong ara. Ga kura Pjl̈u Herodesdë, ga beno sök wotjl̈ĩk ara. No kjone kjone tjl̈ẽ ga «E Juan No Waga l̈i woshrokdo» l̈e.
7 Herodes, o governador da Galileia, ouviu falar de tudo o que estava acontecendo e ficou sem saber o que pensar. Pois alguns diziam que João Batista tinha sido ressuscitado,
8 Kjone kjone obi tjl̈ẽ ga «E Sbö tjl̈õkwo l̈aga tek dënashko so Elías tjwayde shäng» l̈e. Kjone kjone obi tjl̈ẽ ga «E Sbö tjl̈õkwo l̈agaga tek dënashko so kjl̈ara l̈i woshrokdo» l̈e.
8 outros diziam que Elias tinha aparecido, e outros ainda que um dos antigos profetas havia ressuscitado.
9 Gueniyo Herodes tjl̈ẽ ga «E l̈anyotkëba ara. ¿Eni ga ë l̈ëba? ¿E Juan woshrokdore? Nopga ichaga tjarë om go, Juan kägä zë tase» l̈e eni. Eni ga dröno ara, ĩya wl̈o.
9 Mas Herodes disse: — Eu mesmo mandei cortar a cabeça de João. Quem será então esse homem de quem ouço falar essas coisas? E Herodes procurava ver Jesus.
10 Sbö tjl̈õkwo roy l̈agaga Jesús ãska l̈i shrono l̈öng iröng obishko ga l̇l̇ëye shäryara l̈ok l̈i l̈ara l̈ok Jesús kong pjire. E irgo ga epga töna Jesúsdë tjeng dboy, ga söra jek öötong l̈öng kjok ko Betsaida.
10 Os apóstolos voltaram e contaram a Jesus tudo o que haviam feito. Então ele os levou consigo, e foram sozinhos para o povoado de Betsaida.
11 Gueniyo ga miydara kjok eshko sopgarë, ga to jek l̈ok ba irgo. Shrono l̈öng ba shwoy ga nopga l̈i wl̈okjrara, ga Sbö ber no pjl̈uyo sorë l̈i roy l̈ara ba kong, ga swl̈opga söra l̈ok tjeng eshko l̈i poptara.
11 Mas as multidões souberam disso e o seguiram. E Jesus os recebeu, falou a respeito do Reino de Deus e curou os que precisavam ser curados.
12 Kjok sëng ga ba oppinggaga dogl̈o sak kjwara kjingsho pjök (12) l̈i tek shrono l̈öng ba zl̈ong bäng ga tjl̈ẽ ba kong ga «Kjok ëreshko l̇l̇ëye drete. Pjl̈ú wl̈o ga nopga kjwe ichos to na dwayo, jek l̇l̇ëbo soynekoba kjone l̈ishko, dl̈i tjwl̈ẽk wl̈o, pozl̈ong shtoyo wl̈ẽk wl̈o bakoe» l̈e.
12 Estava anoitecendo, e por isso os doze apóstolos foram e disseram a Jesus: — Mande esta gente embora. Eles podem ir aos povoados e sítios que ficam por perto daqui e lá encontrarão o que comer e onde ficar, pois este lugar é deserto.
13 Kuya ga tjl̈ẽ ba kong ga «Së̃zĩ pjãydë dey» l̈e.
13 Mas Jesus respondeu: Os discípulos disseram: — Só temos cinco pães e dois peixes. O senhor quer que a gente vá comprar comida para toda esta multidão?
14 (Eshko ga domerga tjeng dogl̈o sak dbäw dbäw pjl̈ogl̈o shkëng (5,000) dik. Wal̈ëga, kjwozirga, e shtak l̇l̇ëme.)
14 Estavam ali mais ou menos cinco mil homens. Jesus ordenou aos seus discípulos:
15 Kuya l̈ok ga shäryara eni, ga nopga l̈i wl̈oktong tjeng töshko uunkong.
15 Os discípulos obedeceram e mandaram que todos se sentassem.
16 Pjir ga pjl̈ung shosho suk pjir kjwo shkëng (5) l̈i, mã do pjök l̈i, e kjrara Jesúsdë, ga kjok dogo ĩya jem drëng ga tjl̈ẽ Sbö kong ga «Tjawa kong dl̈i tworop ëre. Tjawa ber wopjl̈ú bop tjok e kjĩshko» l̈e. E irgo ga dl̈i l̈i twara ba oppinggaga kong, pjl̈orgue l̈ok nopga tjeng kës l̈i kong wl̈o.
16 Aí Jesus pegou os cinco pães e os dois peixes, olhou para o céu e deu graças a Deus por eles. Depois partiu os pães e os peixes e os entregou aos discípulos para que eles distribuíssem ao povo.
17 Nopga uunkong iono beno l̈öng bö tjung, wopjl̈úe. E irgo ga dl̈i worbo töna ba oppinggagarë l̈ok shing roshko, beno tjeng shing kjwo sak kjwara kjingsho pjök (12), tjung tjunge.
17 Todos comeram e ficaram satisfeitos, e os discípulos ainda encheram doze cestos com os pedaços que sobraram.
18 Pjl̈ara ga Jesús sök syõshtë Sbö kong. Ba oppinggaga l̈öng ba tjok eröe. Eshko ga tjl̈ẽ ba kong l̈ok ga «¿Kumi ga tja ë l̈ëba?»
18 Certa vez Jesus estava sozinho, orando, e os discípulos chegaram perto dele. Então ele perguntou:
19 «No kjone kjone tjl̈ẽ ga pja Juan No Waga l̈i woshrokdo l̈e. Kjone kjone obi tjl̈ẽ ga pja Sbö tjl̈õkwo l̈aga tek dënashko so Elías tjwayde shäng l̈e. Kjone kjone obi tjl̈ẽ ga pja Sbö tjl̈õkwo l̈agaga tek dënashko so kjl̈ara l̈i woshrokdo l̈e» l̈e l̈ok ba kong eni.
19 Eles responderam: — Alguns dizem que o senhor é João Batista; outros, que é Elias; e outros, que é um dos
20 Kuya ga tjl̈ẽ ba kong ga «E ga pjãye, ¿tja ë l̈ëmi?» l̈e.
20 — E vocês? Quem vocês dizem que eu sou? — perguntou Jesus. Pedro respondeu: — O
21 Kuya ga tjl̈ẽ ba kong l̈ok ga «Tja ë l̈ëmi ë kong l̇l̇ëme» l̈e.
21 Então Jesus proibiu os discípulos de contarem isso a qualquer pessoa.
22 Eshko ga tjl̈ẽ ba kong obi ga «Äär dbar kjwara ga no to ter kjok dogo dwayo ëre shdungoba ara guing. Judío tjl̈apgaga kjok l̇l̇gwega wl̈eniyo, syõshtaga kägäyoga, no pinggaga kjok l̇l̇gwekkl̈o tara Moisésdë l̈i go, tja wl̈okjre l̈ok l̇l̇ëme. Ga tja zrökoba, gueniyo äär dbargwo mya ga tja woshre Sbörë iröng obi» l̈e.
22 E continuou:
23 E irgo ga tjl̈ẽ uunkong kong ga «Ëye jëk woydë bor tjok jl̈õkoyo ga ber shäng bor woyotjl̈ĩk ĩyado, wotjl̈ĩk l̇l̇ëbo shäryë kjok ëre kjing goshko ame bakoe. Bor kjĩshko ga l̇l̇ëye shäryëba ba kong l̇l̇ë pogoshko l̈i, e zrökoba pjang kjl̈ös go ëmdë ga e ba kong ga l̇l̇ëye l̇l̇ëme.
23 Depois disse a todos:
24 Ëye wotjl̈ĩk opdë om go, zrökoba bor kjĩshko l̇l̇ëm wl̈o l̈e ga äär kjok dogo l̇l̇ëme. Gueniyo ëye jëk bor tjok jl̈õkoyo, e zröraba bor kjĩshko ëmdë ga era ber sök së ĩyado kjok dogo.
24 Pois quem põe os seus próprios interesses em primeiro lugar nunca terá a vida verdadeira; mas quem esquece a si mesmo por minha causa terá a vida verdadeira.
25 Ëye, l̇l̇ëbo tjeng kjok ëre kjing go kës l̈i kjrara tjeng ba wl̈oy ëmdë ga e l̇l̇ëno l̇l̇ëme. Wol̈ono ga öötong kjok dogo l̇l̇ëm ga to jeno ba l̇l̇ëbo l̈i tjok.
25 O que adianta alguém ganhar o mundo inteiro, mas perder a vida verdadeira e ser destruído?
26 »L̇l̇ono ga no to ter kjok dogo dwayo ëre tjwe bor dbo kãl̈ã goshko, Data Sbö dbo kãl̈ã go, bor parkagaga kjok dogo so tjok. Eerishko ga ëye, tja l̈ökyokjre oba bokshto ga eshko ga l̈ökyokjrër eni bakoe.
26 Pois, se alguém tiver vergonha de mim e do meu ensinamento, então o Filho do Homem também terá vergonha dessa pessoa, quando ele vier na sua
27 L̈ër bomi kong jl̈õkoyo ga pjãy kjone kjone l̈öng ëreshko wol̈ontë l̇l̇ëm obishko ga Sbö ber no pjl̈uyo sorë l̈i ĩmi wẽl̈ëe» l̈e.
27 Eu afirmo a vocês que estão aqui algumas pessoas que não morrerão antes de ver o
28 Dbargwo kjwong (8) irgo ga Pedro, Santiago, Juan, e söra Jesúsdë jem ba tjok dboshko, ga öötong l̈öng dl̈up jong kjwara kjókshko l̈i go, syõshtë Sbö kong wl̈o.
28 Mais ou menos uma semana depois de ter dito essas coisas, Jesus levou Pedro, João e Tiago e subiu o monte para orar.
29 Eshko ga Jesús syõshtë Sbö kong wopro ga ba bokkwo kjl̈opswono, shwong beno pjl̈ubl̈ún, kãl̈ã l̇l̇etl̇l̇ete.
29 Enquanto orava, o seu rosto mudou de aparência, e a sua roupa ficou muito branca e brilhante.
30 — ausente —
30 De repente, dois homens apareceram ali e começaram a falar com ele. Eram Moisés e Elias,
31 — ausente —
31 que estavam cercados por um brilho celestial. Eles falavam com Jesus a respeito da morte que, de acordo com a vontade de Deus, ele ia sofrer em Jerusalém.
32 Ba oppinggaga tjeng eshko l̈i l̈öng poywõ erä. Gueniyo pol̇l̇äk ga ĩna l̈ok ga Jesús kãl̈ã shjiye. Domerga l̈öng do pjök ba tjok l̈i ĩna l̈ok bakoe.
32 Pedro e os seus companheiros estavam dormindo profundamente, mas acordaram e viram a glória de Jesus e os dois homens que estavam com ele.
33 Domerga l̈i brik l̈ok kjwl̈ëshko ga Pedro tjl̈ẽ Jesús kong ga «Tjl̈apga, tjawa l̈öng na ga pjl̈úe. Tjawa ukwang shäryë kjwo mya, bop kong kjwara, Moisés kong kjwara, Elías kong kjwara bakoe» l̈e. L̈ara eni, gueniyo l̇l̇ë l̈ayde shäng l̈i miyde shäng l̇l̇ëme.
33 Quando esses dois homens estavam se afastando de Jesus, Pedro disse: — Mestre, como é bom estarmos aqui! Vamos armar três barracas: uma para o senhor, outra para Moisés e outra para Elias. Pedro não sabia o que estava dizendo.
34 Shäng tjl̈ẽ wopro ga pjäng sho l̈ono ter kjrina ba kjing go, ga ba oppinggaga l̈i beno kjok bangkjrë ara.
34 Ele ainda estava falando, quando apareceu uma nuvem e os cobriu. Os discípulos ficaram com medo quando a nuvem desceu sobre eles.
35 Ga pjäng sho l̈i roshko dwayo ga ybö kura l̈ok ga tjl̈ẽ ga «Bor wa l̈i ëre. E kjroror. Ba tjl̈õkwo kuzĩa» l̈e.
35 E da nuvem veio uma voz, que disse: — Este é o meu Filho, o meu escolhido. Escutem o que ele diz!
36 Kura l̈ok pjir ga ĩya l̈ok ga Jesús beno shäng kjl̈araso. Dbar eshko ga beno l̈öng kjing, l̇l̇ëye ĩna l̈ok l̈i l̈ara ë kong l̇l̇ëme.
36 Quando a voz parou, eles viram que Jesus estava sozinho. Os discípulos ficaram calados e naquela ocasião não disseram nada a ninguém sobre o que tinham visto.
37 Wẽshko ga ter shrono dl̈up l̈i dwayoshko ga nopga shrono l̈öng träk l̇l̇ëm, Jesús ĩk.
37 No dia seguinte eles desceram do monte, e uma grande multidão veio se encontrar com Jesus.
38 Eshko ga domer shäng kjl̈ara nopga tjeng l̈i tjrëko. Tjl̈ẽ Jesús kong dbo go ga «Tjl̈apga no pingga, rokër bop kong ga bor wa domer ëre ĩs sira. Tja wa obl̈ë drete.
38 Aí um homem que estava no meio do povo começou a gritar: — Mestre, peço ao senhor pelo meu filho, o meu único filho!
39 Ol̈ö ga shaya Ä sëyarë, ie öö l̈e, dbukza rish buk töshko, jek kjl̈o dete, ga kjamo ber bung erä. Shärye owa eni wop sit wop sit.
39 Um espírito mau o agarra, e, de repente, o menino dá um grito e começa a ter convulsões e a espumar pela boca. O espírito o maltrata e não o solta de jeito nenhum.
40 Tja tjl̈ẽno bop oppinggaga beno tjeng ëreshko wl̈e kong ga “Bor wa ëre, goshko Ä sëya kjl̈ara. Rokër bomi kong ga ichozĩ to bor kong sira” l̈oror, gueniyo to ichara l̈ok l̇l̇ëme» l̈e.
40 Já pedi aos discípulos do senhor que expulsassem o espírito mau, mas eles não conseguiram.
41 Kuya ga tjl̈ẽ l̈öng l̈i kong ga «Pjãy wotjl̈ĩk owa. Pjãy mär Sbö go l̇l̇ëme. ¿Tja ber shäng bomi tjok kjër äär jong l̇l̇ono, pjãy mär ber l̈öng ba go wl̈o? Tja sjeno shäng bomi tjok tjän» l̈e. Eshko ga tjl̈ẽ domer l̈i kong ga «Bop wa tek sös bor kong» l̈e.
41 Jesus respondeu: Então disse ao homem: — Traga o seu filho aqui.
42 Eni ga dwl̈as l̈i söya l̈ok jek shäng äätë ba zl̈ong bäng ga dwl̈as l̈i dbura sëya l̈irë rish buk töy, jek kjl̈o dete erä. Eshko ga sëya l̈i wl̈ona Jesúsdë, ga dwl̈as l̈i poptara, ga twara iröng ba data kong.
42 Quando o menino estava chegando, teve um ataque, e o demônio o jogou no chão. Então Jesus deu uma ordem ao espírito mau, curou o menino e o entregou ao pai.
43 Ĩya nopga tjeng eshko l̈irë ga beno l̈öng yëy l̈e erä, Sbö dbo ara kjĩshko.
43 E todos ficaram admirados com o grande poder de Deus. Todos estavam admirados com o que Jesus fazia, e ele disse aos discípulos:
44 «L̇l̇ëye l̈ër bomi kong l̈i kuzĩ yõtso, woyojemi l̇l̇ëme. No to ter kjok dogo dwayo ëre twëba ber tjeng nopga wl̈oshko» l̈e.
44 — Não esqueçam o que vou dizer a vocês: o
45 Gueniyo ga l̇l̇ëye l̈e shäng l̈i l̇l̇ë l̈okl̈o miydara l̈ok l̇l̇ëm, e jnena Sbörë beno, miyde l̈ok l̇l̇ëm wl̈o kjĩshko. Ga l̇l̇ë l̈okl̈o kjakrokara l̈ok ba kong l̇l̇ëm, bangkjre l̈ok ara kjĩshko.
45 Mas eles não entenderam isso, pois o que essas palavras queriam dizer tinha sido escondido deles para que não as entendessem. E eles estavam com medo de fazer perguntas a Jesus sobre o assunto.
46 E irgo ga ba oppingga kjl̈ara tjl̈ẽ ga «Tja ber tjwl̈õ ara pjãy uunkong kjinmo» l̈e kjl̈ara obi kong. Kuya ga tjl̈ẽ ga «L̇l̇ëme. Ber tjwl̈õ ara l̈i tja» l̈e. Ga l̇l̇amoga oml̈ë jong eni bakoe.
46 Os discípulos começaram a conversar sobre qual deles era o mais importante.
47 L̇l̇ëye l̈e l̈öng l̈i miydara Jesúsdë drete. Eni ga kjwozirwa kjrara kjl̈ara, ga iara shäng ba zl̈ong bäng,
47 Mas Jesus sabia o que eles estavam pensando. Então pegou uma criança e a pôs ao seu lado.
48 ga tjl̈ẽ ba oppinggaga kong ga «Ëye, kjwozirwa ëre wl̈okjrara bor kjĩshko ga tja wl̈okjrara wl̈eni. Ga ëye, tja wl̈okjrara ga bor ichaga wl̈okjrara wl̈eni bakoe. Bomi tjrëko ga ëye shäng kjl̈ara wotöy anmoyõ ga tjwl̈õ ara anmoyõ l̈i e» l̈e.
48 Aí disse:
49 E irgo ga Juan tjl̈ẽ ba kong ga «Tjl̈apga no pingga, domer ĩnorwa shäng kjl̈ara, Ä sëyaga tjeng oba goshko l̈i iche to shäng bop ko go. Gueniyo ga e bop oppingga bi tjok l̇l̇ëm kjĩshko ga tjawa tjl̈ẽno ba kong ga “Ä sëyaga ichëp Jesús ko go ame” l̈ororwa eni» l̈e.
49 João disse: — Mestre, vimos um homem que expulsa demônios pelo poder do nome do senhor, mas nós o proibimos de fazer isso porque ele não é do nosso grupo.
50 Kuya ga tjl̈ẽ ba kong ga «¡Wẽyẽ! “Shäryëp ame” l̈ëmi ba kong l̇l̇ëme. Ëye shäng bi wl̈oyo l̇l̇ëm ga shäng bi shwo l̈ëkong» l̈e.
50 Então Jesus disse a João e aos outros discípulos:
51 Eshko ga Jesús jem kjok dogo iröng obi wl̈o dbaryo l̈i ääto, ga wotjl̈ĩk ga to jongya Jerusalén kjokyo, l̈ara jong kjwaraso eni. Ga to jek ba nopga tjok.
51 Como estava chegando o tempo de Jesus ir para o céu, ele resolveu ir para Jerusalém.
52 Jëk l̈öngshko ga nopga ichara pjök mya ba bäm go ba roy söga wl̈eniyo. Eni ga ba roy sögaga l̈i öötong l̈öng bäm go Samaria kjokyo kjrina, pozl̈ong shtoyo wl̈ẽk l̈ara.
52 Então mandou que alguns mensageiros fossem na frente. No caminho eles entraram em um povoado da região de Samaria a fim de prepararem um lugar para ele.
53 Gueniyo ga miydara Samaria sopgarë ga jongya jong Jerusalén kjokyo. E kjĩshko ga wl̈okjrara l̈ok l̇l̇ëme.
53 Mas os moradores dali não quiseram receber Jesus porque viram que ele estava indo para Jerusalém.
54 Roy kuya ba oppinggaga Santiago, Juan l̈irë ga tjl̈ẽ l̈ok Jesús kong ga «Tjl̈apga, ¿woydëp ga tjawa iök l̈ong ter kjok dogo dwayo, epga pjir wl̈ore?» l̈e.
54 Quando os seus discípulos Tiago e João viram isso, disseram: — O senhor quer que a gente mande descer fogo do céu para acabar com estas pessoas?
55 Kuya ga bojono ba shwo l̈ëkong ga wl̈ongza tjã tjã erä.
55 Porém Jesus, virando-se para eles, os repreendeu.
56 Eshko ga jek l̈ok kjok shto obl̈ë.
56 Então ele e os seus discípulos foram para outro povoado.
57 Eni ga jek l̈öng irbo wopro ga no shäng kjl̈ara eshko tjl̈ẽ Jesús kong ga «Tjl̈apga, woydër ga pja jek kjone ga tja jek bop tjok eshko» l̈e.
57 Quando Jesus e os discípulos iam pelo caminho, um homem disse a Jesus: — Eu estou pronto a seguir o senhor para qualquer lugar onde o senhor for.
58 Kuya ga tjl̈ẽ ba kong ga «Shjiti kjl̈oshko so, e pë kl̈ung bäng. Sënwa, e pë ba usho roy. Gueniyo no to ter kjok dogo dwayo ërera woshtozl̈ong shtoyo drete» l̈e.
58 Então Jesus disse:
59 E irgo ga tjl̈ẽ obl̈ë kong ga «Pja tek bor tjok, pja pin wl̈o» l̈e.
59 Aí ele disse para outro homem: Mas ele respondeu: — Senhor, primeiro deixe que eu volte e sepulte o meu pai.
60 Kuya ga tjl̈ẽ ba kong ga «Shinmoga ber tjeng ëng jnek wẽyẽ. Pja nom Sbö ber no pjl̈uyo sorë l̈i roy l̈ë oba kong dey» l̈e.
60 Jesus disse:
61 E irgo ga no shäng kjl̈ara obi tjl̈ẽ Jesús kong ga «Tjl̈apga, tja jek bop tjok l̈ër. Gueniyo tja koshëp sira, “Tja toe” l̈ër bor pjeyoga kong guing» l̈e.
61 Outro homem disse: — Eu seguirei o senhor, mas primeiro deixe que eu vá me despedir da minha família.
62 Kuya ga tjl̈ẽ ba kong ga «Ëye ba pak soyono, ga wotjl̈ĩk l̇l̇ëbo beno iröng l̈i kjĩshko ga e l̇l̇ëno l̇l̇ëm Sbö ber no pjl̈uyo l̈ishko» l̈e.
62 Jesus respondeu:
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.