Mateus 27
Dio Wadarique (TAV) vs NVI
1 Cabero cabujuri paʉ caejaro sacerdote maja ʉparã nipetirã aperã cabʉcʉrã judío majare carotirã mena caneñapoyuparã. Neñapo, jĩcaro mena tʉgooñari romano maja ʉparãre Jesure nare na cajĩa rotipere cawadapeniñuparã.
1 De manhã cedo, todos os chefes dos sacerdotes e líderes religiosos do povo tomaram a decisão de condenar Jesus à morte.
2 Wadapeni yaparo Jesu wamorire jia tu, cʉ cañe aájuparã Pilato cawamecʉcʉ tʉpʉ. Roma macacʉ gobiernore carotibojaʉ cãñupʉ Pilato.
2 E, amarrando-o, levaram-no e o entregaram a Pilatos, o governador.
3 Judas, Jesure catʉjʉ tutirã cʉ̃re na ñeato ĩi na cawadajãricʉ Jesure na cajĩagaro tʉjʉʉ, “Rooro cʉ yʉ wadajãrajawʉ,” caĩ tʉgooñarique paiyupʉ. To bairo rooro tʉgooñarique pai, niyeru treinta cuiri caajiyari cuiri cʉ̃re na cawapayebatajere catunuo joogabajupʉ. To bairi sacerdote maja ʉparã, aperã cabʉcʉrã judío majare carotirã tʉpʉ aá:
3 Quando Judas, que o havia traído, viu que Jesus fora condenado, foi tomado de remorso e devolveu aos chefes dos sacerdotes e aos líderes religiosos as trinta moedas de prata.
4 —Rooro yʉ wadajãrajawʉ. Caroorije cátiquẽcʉrena mʉjaare yʉ joowʉ mʉja cajĩapaʉre, na caĩbajupʉ Judas.
4 E disse: "Pequei, pois traí sangue inocente". E eles retrucaram: "Que nos importa? A responsabilidade é sua".
5 To bairo cʉ na caĩro apii Dio wiipʉ aá, care bate cũcõañupʉ cʉ̃re na cajoobatajere caajiyari cuirire. Re bate cũ, cáaácoajupʉ. Aá, cʉ wamʉa jia tu bio, yucʉpʉ wamʉ aá, cayapa carʉpʉpʉre jia tu, bapa roca yo aá átiri cʉ majuuna cajĩa yajicoajupʉ.
5 Então Judas jogou o dinheiro dentro do templo, saindo, foi e enforcou-se.
6 To bairi cʉ̃re na cawapayebatajere Judas cʉ care bate cũro tʉjʉri cajeeyuparã sacerdote maja ʉparã ti cuirire. Tiere jee, ocõo bairo caame ĩñuparã:
6 Os chefes dos sacerdotes ajuntaram as moedas e disseram: "É contra a lei colocar este dinheiro no tesouro, visto que é preço de sangue".
7 To bairo ame ĩ wadapeni, jĩca yepa na cawapayepe caame wadapeni quenooñuparã, apero macana na cabai yajiro na cayaa repa yepa. To bairi jĩca paʉ carupa tucũrore ríi jotʉrire cawei ríire cʉ cajeeri tucũro cawapayeyuparã.
7 Então decidiram usar aquele dinheiro para comprar o campo do Oleiro, para cemitério de estrangeiros.
8 To bairi yucʉ quena ti paʉ camajocʉre cajĩarique cawapacʉti tucũro aniri camajocʉ rií tucũro cawamecʉti paʉ ã ti paʉ.
8 Por isso ele se chama campo de Sangue até o dia de hoje.
9 To bairo cabairije Dio ye quetire buiori majocʉ Jeremía tirʉmʉpʉ macacʉ ocõo bairo cʉ caĩ buio jʉgoyeyericarore bairona cabaiyupa:
9 Então se cumpriu o que fora dito pelo profeta Jeremias: "Tomaram as trinta moedas de prata, preço em que foi avaliado pelo povo de Israel,
10 Ríi jotʉri weri majocʉ cʉ caríi jeeri tucũrore to cõo wapayegarãma, Dio yʉ cʉ caĩ buio jʉgoyeyericarore bairona átigarãma, caĩ ucayupi Dio ye quetire buiori majocʉ tirʉmʉpʉ macacʉ.
10 e as usaram para comprar o campo do Oleiro, como o Senhor me ordenou".
11 To bairi Jesure Roma macacʉ gobiernore carotibojaʉ Pilato tʉpʉ cʉ cañe aájuparã. To bairi Pilato Jesure cʉ tʉjʉʉ ocõo bairo cʉ caĩ jeniñañupʉ:
11 Jesus foi posto diante do governador, e este lhe perguntou: "Você é o rei dos judeus? " Respondeu-lhe Jesus: "Tu o dizes".
12 To bairi sacerdote maja ʉparã, cabʉcʉrã carotirã seeto cʉ cawadajãñuparã Pilatore. Seeto na cawadajãrije to cãnibato quena Jesu na cayʉquẽjupʉ.
12 Acusado pelos chefes dos sacerdotes e pelos líderes religiosos, ele nada respondeu.
13 To bairo Jesure, “Rooro átinucumi,” cʉ na caĩ wadajãrijere apii ocõo bairo cʉ caĩñupʉ Pilato Jesure:
13 Então Pilatos lhe perguntou: "Você não ouve a acusação que eles estão fazendo contra você? "
14 To bairo Pilato cʉ caĩro apibacʉ quena, “Jocarã yʉ ĩma,” cʉ caĩ yʉquẽjupʉ Jesu. To bairo cʉ cayʉquẽto Pilato caacʉa tʉjʉyupʉ. Dope bairo caĩ tʉgooña majiquẽjupʉ.
14 Mas Jesus não lhe respondeu nenhuma palavra, de modo que o governador ficou muito impressionado.
15 To cãnacã cʉma ti boje rʉmʉ cãno nii camaja na caboʉre preso cãcʉre cabuunucuñupʉ Pilato, Roma macacʉ ʉpaʉ.
15 Por ocasião da festa era costume do governador soltar um prisioneiro escolhido pela multidão.
16 To bairi ti paʉ cãno preso na cajooricʉ cãñupʉ jĩcaʉ Barrabá cawamecʉcʉ, camaja nipetirã caroorije cʉ cátajere na camajii.
16 Eles tinham, naquela ocasião, um prisioneiro muito conhecido, chamado Barrabás.
17 To bairi Pilato cʉ tʉpʉ caneñaporãre ocõo bairo na caĩ jeniñañupʉ:
17 Pilatos perguntou à multidão que ali se havia reunido: "Qual destes vocês querem que lhes solte: Barrabás ou Jesus, chamado Cristo? "
18 To bairona na caĩ jeniñañupʉ, Jesure cʉ tutibana cʉ̃re yʉ jĩa rotima ĩi.
18 Porque sabia que o haviam entregado por inveja.
19 Pilato camajare cʉ cabejeri arʉapʉ caruii cãñupʉ. Topʉ cʉ caruiri paʉna cʉ nʉmo ocõo bairo cʉ caĩ jooyupo: “Jĩ caroorije cátiquetacʉre rooro cʉ átiqueticõaña. Mepʉ macá ñamire rooro yʉ quẽguewʉ cʉ cabairijere. Rooro yʉ tamʉo tʉgooñawʉ, cʉ cabairijere quẽguebaco,” cʉ caĩ jooyupo co manapʉ Pilatore.
19 Estando Pilatos sentado no tribunal, sua mulher lhe enviou esta mensagem: "Não se envolva com este inocente, porque hoje, em sonho, sofri muito por causa dele".
20 Pilato ¿dope bairo yʉ ácʉati Jesure? cʉ caĩ tʉgooñari paʉna sacerdote maja ʉparã, aperã cabʉcʉrã to cãna paarãacãre ocõo bairo Pilatore cʉ caĩ rotiyuparã:
20 Mas os chefes dos sacerdotes e os líderes religiosos convenceram a multidão a que pedisse Barrabás e mandasse executar a Jesus.
21 To bairi Pilato ocõo bairo na caĩñupʉ:
21 Então perguntou o governador: "Qual dos dois vocês querem que eu lhes solte? " Responderam eles: "Barrabás! "
22 To bairo cʉ na caĩro:
22 Perguntou Pilatos: "Que farei então com Jesus, chamado Cristo? " Todos responderam: "Crucifica-o! "
23 To bairo cʉ na caĩro:
23 "Por quê? Que crime ele cometeu? ", perguntou Pilatos. Mas eles gritavam ainda mais: "Crucifica-o! "
24 To bairo na caĩ awajaro Pilato, “Dope bairo na yʉ buio majiquẽe. Yʉ awaja tutirema,” caĩ tʉgooñañupʉ. To bairi ocore waa roti, cʉ wamorire cacojeyupʉ na catʉjʉrona, caroorije cátiquẽcʉ cʉ cãnibato quenare na yʉ cajĩa rotirije yʉ ye wapa me ã, na iñoʉ. To bairo na coje iñoori ocõo bairo na caĩñupʉ:
24 Quando Pilatos percebeu que não estava obtendo nenhum resultado, mas, pelo contrário, estava se iniciando um tumulto, mandou trazer água, lavou as mãos diante da multidão e disse: "Estou inocente do sangue deste homem; a responsabilidade é de vocês".
25 To bairo cʉ caĩro:
25 Todo o povo respondeu: "Que o sangue dele caia sobre nós e sobre nossos filhos! "
26 To bairo na caĩro apii na caboorijere bairona cáti rotiyupʉ Pilato. Barrabáre cʉ cabuuyupʉ. To bairi Jesu macare wecʉa ajeri wẽri mena polisíare cʉ bape roti, cʉ na papuaato ĩi Jesure na cane aá rotiyupʉ polisía majare yua.
26 Então Pilatos soltou-lhes Barrabás, mandou açoitar Jesus e o entregou para ser crucificado.
27 To bairi Pilato yarã polisía maja ʉparã ya wii maca yepapʉ cʉ cane aájuparã Jesure. Cʉ ne aá, na yarã polisía maja nipetirã na capi neoñuparã.
27 Então, os soldados do governador levaram Jesus ao Pretório e reuniram toda a tropa ao seu redor.
28 Na yarã polisía nipetirãre na pi neo, Jesu ye jutiire tu we, cʉ cajã epeyuparã ʉpaʉ cʉ cajañarije cajũarije jutii uniere.
28 Tiraram-lhe as vestes e puseram nele um manto vermelho;
29 Tiere cʉ jã, ʉpaʉ cʉ capejari beto uno pejaya ĩrã, pota mena juarica beto cʉ rʉpoapʉ capeo epeyuparã. Ʉpaʉ cʉ cacʉgoricʉ uno cʉgoya ĩrã, yucʉ cʉ wamo cariape nʉgoapʉ cʉ cane rotiyuparã. To bairo átiri cʉ tʉpʉ rʉpopatua tuatu cumu eja, “Judío maja Ʉpaʉ mʉ ã,” cʉ caĩ epeyuparã Jesure.
29 fizeram uma coroa de espinhos e a colocaram em sua cabeça. Puseram uma vara em sua mão direita e, ajoelhando-se diante dele, zombavam: "Salve, rei dos judeus! "
30 Cabero cʉ caʉco eo re bate tuyuparã. Yucʉ, “Ʉpaʉ cʉ cacʉgoricʉ cʉgoya,” cʉ na caĩbata yucʉ ñeri cʉ rʉpoapʉre cabapeyuparã tii mena.
30 Cuspiram nele e, tirando-lhe a vara, batiam-lhe com ela na cabeça.
31 To bairo rooro cʉ ĩ epe yaparo cʉ̃re na cajãrique cajũarije jutiire catu weyuparã tunu. Tiere tu we, cʉ yere cʉ jã, yucʉ tẽorica pãipʉ cʉ papuagarã cʉ cane aájuparã.
31 Depois de terem zombado dele, tiraram-lhe o manto e vestiram-lhe suas próprias roupas. Então o levaram para crucificá-lo.
32 Maca yepapʉ cãnana Jesure ne buti aána caboca tʉjʉyuparã jĩcaʉ Simón cawamecʉcʉ Sirene macacʉre. Cʉ boca, cʉ ñe, yucʉ tẽorica pãire Jesure na capapuapa pãire cʉ capʉjaboja rotiyuparã.
32 Ao saírem, encontraram um homem de Cirene, chamado Simão, e o forçaram a carregar a cruz.
33 To bairo aá, caejayuparã Gólgota na caĩri buuropʉ. Ti wame “rʉpoa õwa coro” ĩgaro ã.
33 Chegaram a um lugar chamado Gólgota, que quer dizer Lugar da Caveira,
34 Topʉ ejarã cʉ catĩagayuparã ʉje oco capiyarije oco mena ajuriquere. Tiere caetiñañupʉ Jesu. Etiñari caetigaquẽjupʉ.
34 e lhe deram para beber vinho misturado com fel; mas, depois de prová-lo, recusou-se a beber.
35 To bairi cʉ̃re cajĩarã cʉ papua nʉcori bero cʉ jutii ãnajere cajee bateyuparã. ¿Ni maca cajeepaʉ cʉ ãti? ĩ majigarã ʉ̃ta rupaacã na wameri ucari, ñoo joo, tʉjʉri, to bairona ĩ bʉga eperi cajee bateyuparã.
35 Depois de o crucificarem, dividiram as roupas dele, tirando sortes.
36 Jee bateri bero polisía maja cʉ catʉjʉ rui coteyuparã.
36 E, sentando-se, vigiavam-no ali.
37 Cʉ rʉpoa bui cʉ ye wapa caĩri wamere ocõo bairo cauca tuyuparã: ANI JESU ÃMI, JUDÍO MAJA ɄPAɄ MAJUU ĩrica wame.
37 Por cima de sua cabeça colocaram por escrito a acusação feita contra ele: ESTE É JESUS, O REI DOS JUDEUS.
38 Aperã pʉgarã cajee rutiricarãre na quenare yucʉ tẽorica pãiripʉ capapuayuparã Jesu mena cariape nʉgoa jĩcaʉ, cacõ nʉgoa maca apeĩ.
38 Dois ladrões foram crucificados com ele, um à sua direita e outro à sua esquerda.
39 Topʉ caneto aánucurã na capapuaricʉre tʉjʉrã cʉ cañu pua epenucuñuparã Jesure.
39 Os que passavam lançavam-lhe insultos, balançando a cabeça
40 —Jocʉna caĩricʉ mʉ ã. “Dio ya wiire yʉ rocagʉ. Rocabacʉ quena itia rʉmʉ bero yʉ wajoagʉ ape wii yʉ camajirije mena.” Jocʉ majuuna mʉ ĩñupa. Mʉ majuuna netooña. Mʉ camajirije mena yucʉ tẽorica pãipʉ na capapuaricʉ cãnacʉ rui ajá, Dio Macʉ mʉ cãmata, cʉ caĩ epeyuparã Jesure.
40 e dizendo: "Você que destrói o templo e o reedifica em três dias, salve-se! Desça da cruz, se é Filho de Deus! "
41 Sacerdote maja ʉparã, judío majare cabuerã, aperã cabʉcʉrã ocõo bairo cʉ caĩ epeyuparã na quena:
41 Da mesma forma, os chefes dos sacerdotes, os mestres da lei e os líderes religiosos zombavam dele,
42 —Aperãre canetooʉ anibacʉ quena cʉ majuuna netoo majiquẽemi. Israel maja Ʉpaʉ, Dio cʉ cajooricʉ cʉ cãmata yucʉ tẽorica pãipʉ na capapuaricʉ cãnacʉ cʉ majuuna cʉ rui aparo. Cʉ majuuna cʉ carui apata cʉ̃re mani api nʉcʉbʉgoborã.
42 dizendo: "Salvou os outros, mas não é capaz de salvar a si mesmo! E é o rei de Israel! Desça agora da cruz, e creremos nele.
43 “Diore caapi nʉcʉbʉgoʉ yʉ ã,” caĩnucubami. Dio cʉ̃re cʉ catʉjoata cʉ átinemori cʉ̃re cʉ netooato. “Dio Macʉ yʉ ã,” caĩbami. To bairi cʉ̃re cʉ átinemoato Dio cʉ̃re cʉ catʉjoata, cʉ caĩ epeyuparã.
43 Ele confiou em Deus. Que Deus o salve agora, se dele tem compaixão, pois disse: ‘Sou o Filho de Deus! ’ "
44 Cajee rutiricarã cʉ mena na capapuaricarã quena to bairi wamena Jesure cʉ caĩ tutiyuparã.
44 Igualmente o insultavam os ladrões que haviam sido crucificados com ele.
45 Paaribota caejaro to cõo canaitĩacoajupe. Itia hora majuu muipu cabujuquẽjupʉ.
45 E houve trevas sobre toda a terra, do meio dia às três horas da tarde.
46 To bairi yucʉ bui cʉ cãnibopa paʉ majuu las tres cãno Jesu seeto ocõo bairo capi awajayupʉ Diore:
46 Por volta das três horas da tarde, Jesus bradou em alta voz: "Eloí, Eloí, lamá sabactâni? " que significa: "Meu Deus! Meu Deus! Por que me abandonaste? "
47 To bairo cʉ caĩ awajaro apirã jĩcaarã topʉ catʉjʉnucurã ocõo bairo caĩbajuparã:
47 Quando alguns dos que estavam ali ouviram isso, disseram: "Ele está chamando Elias".
48 To bairi jĩcaʉ to catʉjʉnucuʉ atʉ aá, bujare bairo cãni bʉrʉare ʉje ocopʉ weyoo, yucʉpʉ tupua átiri cʉ cañu mʉgo jooyupʉ, cʉ etiato ĩi.
48 Imediatamente, um deles correu em busca de uma esponja, embebeu-a em vinagre, colocou-a na ponta de uma vara e deu-a a Jesus para beber.
49 Aperã cʉ mena macana:
49 Mas os outros disseram: "Deixem-no. Vejamos se Elias vem salvá-lo".
50 To bairi Jesu cʉ caĩtʉjari wame tutuaro ĩ awajatʉja, cariacoajupʉ yua.
50 Depois de ter bradado novamente em alta voz, Jesus entregou o espírito.
51 Jesu cʉ cabai yajiri paʉ majuu Dio wii pupeapʉ macá arʉare na cayo matarica ajero juti ajero cawoocoa atʉ aájupe carecomaca mena to majuuna. Cabui woo atʉ rui atí, cayapapʉ cawoo ejooyupe. Yepa quena cananaañupe. Ʉ̃ta rupaa quena cawaticoajupe tie majuuna.
51 Naquele momento, o véu do santuário rasgou-se em duas partes, de alto a baixo. A terra tremeu, e as rochas se partiram.
52 Aperã cabai yajiricarã na cayaa rerica maja operi tie majuuna capãcoajupe. To bairo cabairo Diore caapiʉjaricarã ãnana jĩcaarã cacati tunucoajuparã.
52 Os sepulcros se abriram, e os corpos de muitos santos que tinham morrido foram ressuscitados.
53 To bairi Jesu cʉ cacati tunuro bero na ãnana maja operipʉ cãnibatana Jerusalén macapʉ caejayuparã Dio cʉ camairi macapʉ. To bairo cacati tunuricarãre na catʉjʉyuparã camaja capãarã.
53 E, saindo dos sepulcros, depois da ressurreição de Jesus, entraram na cidade santa e apareceram a muitos.
54 To bairi polisía maja ʉpaʉ, aperã polisía maja cʉ mena macana Jesure catʉjʉ coterã yepa cananaarije, apeye cauwiorije cabairo tʉjʉrã seeto cauwiyuparã.
54 Quando o centurião e os que com ele vigiavam Jesus viram o terremoto e tudo o que havia acontecido, ficaram aterrorizados e exclamaram: "Verdadeiramente este era o Filho de Deus! "
55 Cãromia jĩcaarã yoabʉjaroacãpʉ catʉjʉjo tʉjʉnucuñuparã. Galilea yepa macana Jesure cátinemo nucuricarã romiri cãñuparã.
55 Muitas mulheres estavam ali, observando de longe. Elas haviam seguido Jesus desde a Galiléia, para o servir.
56 Jĩcao María Magdalena cãñupo. Apeo María (Jacobo, José jãa paco) cãñupo. Apeo Sebedeo nʉmo cãñupo. Aperã quena cãñuparã na mena, Jesu mena Jerusalẽpʉ caejaricarã.
56 Entre elas estavam Maria Madalena; Maria, mãe de Tiago e de José; e a mãe dos filhos de Zebedeu.
57 Cabero canaiori paʉ jʉgoyeacã jĩcaʉ caapeye paii, José cawamecʉcʉ Arimatea na caĩri maca macacʉ caejayupʉ. Cʉ quena Jesure caapiʉjaʉ cãñupʉ.
57 Ao cair da tarde chegou um homem rico, de Arimatéia, chamado José, que se tornara discípulo de Jesus.
58 To bairi Pilato tʉpʉ aá, Jesu rupaʉre cʉ cajeniñupʉ, cʉ rocagʉ. To bairo cʉ caĩ jeniro:
58 Dirigindo-se a Pilatos, pediu o corpo de Jesus, e Pilatos ordenou que lhe fosse entregue.
59 To bairo cʉ caĩro apii José Jesu rupaʉre ne ruio, jutiiro ajero cawama ajero mena cʉ caumañupʉ.
59 José tomou o corpo, envolveu-o num limpo lençol de linho
60 To bairi cawama ope ʉ̃ta tʉare na cawerica ope cʉ majuuna cʉ cabai yajiro cʉ na carocabopa opepʉ cʉ cañujo roca cũñupʉ. Ñujo roca cũ yaparo cabipeyupʉ ʉ̃ta joroa mena. Bipe yaparo cáaácoajupʉ.
60 e o colocou num sepulcro novo, que ele havia mandado cavar na rocha. E, fazendo rolar uma grande pedra sobre a entrada do sepulcro, retirou-se.
61 Topʉ cʉ na cacũ rocaro María Magdalena quena cãñupo. Cõ apeo María cawamecʉco mena catʉjʉ ruiyuparã cʉ na carocarica ope riapepʉ.
61 Maria Madalena e a outra Maria estavam assentadas ali, em frente do sepulcro.
62 Jesure cʉ na cajĩarica rʉmʉ boje rʉmʉ na cátipere na caquenoo jʉgoyeyeri rʉmʉ cãñupe. Cabero macá rʉmʉ, judío maja na yerijãrica rʉmʉ majuu cãñupe yua. To bairi sacerdote maja ʉparã, fariseo maja mena Pilato tʉpʉ aá, ocõo bairo cʉ caĩñuparã:
62 No outro dia, que era o seguinte ao da Preparação, os chefes dos sacerdotes e os fariseus dirigiram-se a Pilatos
63 —Ʉpaʉ, mani cajĩayaecʉ cacatii ãcʉpʉ, “Itia rʉmʉ bero yʉ catí tunugʉ,” caĩtowĩ. Ti wame jocʉna cʉ caĩtorica wame jã tʉgooña.
63 e disseram: "Senhor, lembramos que, enquanto ainda estava vivo, aquele impostor disse: ‘Depois de três dias ressuscitarei’.
64 To bairi polisía majare cʉ ãnacʉre na carocarica paʉpʉ itia rʉmʉ caroaro na cote rotiya, cʉ buerã cãnana cʉ rupaʉ ãnatore ne aárema ĩi. Ne aáti, “Mere catí tunuñupi,” camajare na ĩtoborãma. To bairo na caĩata cʉ ãnacʉ cʉ caĩtoriquere na caapi nʉcʉbʉgoricaro netoro api nʉcʉbʉgoborãma camaja.
64 Ordena, pois, que o sepulcro dele seja guardado até o terceiro dia, para que não venham seus discípulos e, roubando o corpo, digam ao povo que ele ressuscitou dentre os mortos. Este último engano será pior do que o primeiro".
65 To bairo na caĩro apii:
65 "Levem um destacamento", respondeu Pilatos. "Podem ir, e mantenham o sepulcro em segurança como acharem melhor".
66 To bairo Pilato na cʉ caĩro sacerdote maja ʉparã, fariseo maja mena polisía majare na cajee aájuparã Jesure cʉ na carocarica paʉpʉ. To bairi cʉ na carocarica ope biarica joroa bui caroaro cajʉgoocõañuparã, aperã na capãata mani tʉjʉ majiborã ĩrã. To bairo átiri polisía majare cacũñuparã, coteya na ĩrã.
66 Eles foram e armaram um esquema de segurança no sepulcro; e além de deixarem um destacamento montando guarda, lacraram a pedra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.