Mateus 27
Dio Wadarique (TAV) vs NTLH
1 Cabero cabujuri paʉ caejaro sacerdote maja ʉparã nipetirã aperã cabʉcʉrã judío majare carotirã mena caneñapoyuparã. Neñapo, jĩcaro mena tʉgooñari romano maja ʉparãre Jesure nare na cajĩa rotipere cawadapeniñuparã.
1 Assim que amanheceu, todos os chefes dos sacerdotes e os líderes judeus fizeram os seus planos para conseguir que Jesus fosse morto.
2 Wadapeni yaparo Jesu wamorire jia tu, cʉ cañe aájuparã Pilato cawamecʉcʉ tʉpʉ. Roma macacʉ gobiernore carotibojaʉ cãñupʉ Pilato.
2 Eles o amarraram, levaram e entregaram ao governador Pilatos.
3 Judas, Jesure catʉjʉ tutirã cʉ̃re na ñeato ĩi na cawadajãricʉ Jesure na cajĩagaro tʉjʉʉ, “Rooro cʉ yʉ wadajãrajawʉ,” caĩ tʉgooñarique paiyupʉ. To bairo rooro tʉgooñarique pai, niyeru treinta cuiri caajiyari cuiri cʉ̃re na cawapayebatajere catunuo joogabajupʉ. To bairi sacerdote maja ʉparã, aperã cabʉcʉrã judío majare carotirã tʉpʉ aá:
3 Quando Judas, o traidor, viu que Jesus havia sido condenado, sentiu remorso e foi devolver as trinta moedas de prata aos chefes dos sacerdotes e aos líderes judeus,
4 —Rooro yʉ wadajãrajawʉ. Caroorije cátiquẽcʉrena mʉjaare yʉ joowʉ mʉja cajĩapaʉre, na caĩbajupʉ Judas.
4 dizendo: — Eu pequei, entregando à morte um homem inocente. Eles responderam: — O que é que nós temos com isso? O problema é seu.
5 To bairo cʉ na caĩro apii Dio wiipʉ aá, care bate cũcõañupʉ cʉ̃re na cajoobatajere caajiyari cuirire. Re bate cũ, cáaácoajupʉ. Aá, cʉ wamʉa jia tu bio, yucʉpʉ wamʉ aá, cayapa carʉpʉpʉre jia tu, bapa roca yo aá átiri cʉ majuuna cajĩa yajicoajupʉ.
5 Então Judas jogou o dinheiro para dentro do Templo e saiu. Depois foi e se enforcou.
6 To bairi cʉ̃re na cawapayebatajere Judas cʉ care bate cũro tʉjʉri cajeeyuparã sacerdote maja ʉparã ti cuirire. Tiere jee, ocõo bairo caame ĩñuparã:
6 Os chefes dos sacerdotes pegaram o dinheiro e disseram: — Isto é dinheiro sujo de sangue, e é contra a nossa
7 To bairo ame ĩ wadapeni, jĩca yepa na cawapayepe caame wadapeni quenooñuparã, apero macana na cabai yajiro na cayaa repa yepa. To bairi jĩca paʉ carupa tucũrore ríi jotʉrire cawei ríire cʉ cajeeri tucũro cawapayeyuparã.
7 Depois de conversarem sobre o assunto, resolveram usar o dinheiro para comprar o “Campo do Oleiro”, a fim de que servisse como cemitério para os não judeus.
8 To bairi yucʉ quena ti paʉ camajocʉre cajĩarique cawapacʉti tucũro aniri camajocʉ rií tucũro cawamecʉti paʉ ã ti paʉ.
8 Por isso aquele campo é chamado até hoje de “Campo de Sangue”.
9 To bairo cabairije Dio ye quetire buiori majocʉ Jeremía tirʉmʉpʉ macacʉ ocõo bairo cʉ caĩ buio jʉgoyeyericarore bairona cabaiyupa:
9 Assim aconteceu o que o profeta Jeremias tinha dito: “Eles pegaram as trinta moedas de prata, o preço que o povo de Israel tinha concordado em pagar por ele,
10 Ríi jotʉri weri majocʉ cʉ caríi jeeri tucũrore to cõo wapayegarãma, Dio yʉ cʉ caĩ buio jʉgoyeyericarore bairona átigarãma, caĩ ucayupi Dio ye quetire buiori majocʉ tirʉmʉpʉ macacʉ.
10 e as usaram para comprar o campo do oleiro, como o Senhor me havia mandado fazer.”
11 To bairi Jesure Roma macacʉ gobiernore carotibojaʉ Pilato tʉpʉ cʉ cañe aájuparã. To bairi Pilato Jesure cʉ tʉjʉʉ ocõo bairo cʉ caĩ jeniñañupʉ:
11 Jesus estava em pé diante do Governador, e este o interrogou, dizendo: — Você é o rei dos judeus? Jesus respondeu:
12 To bairi sacerdote maja ʉparã, cabʉcʉrã carotirã seeto cʉ cawadajãñuparã Pilatore. Seeto na cawadajãrije to cãnibato quena Jesu na cayʉquẽjupʉ.
12 Mas, quando foi acusado pelos chefes dos sacerdotes e pelos líderes judeus, Jesus não respondeu nada.
13 To bairo Jesure, “Rooro átinucumi,” cʉ na caĩ wadajãrijere apii ocõo bairo cʉ caĩñupʉ Pilato Jesure:
13 Então Pilatos disse: — Você não está ouvindo as acusações que estão fazendo contra você?
14 To bairo Pilato cʉ caĩro apibacʉ quena, “Jocarã yʉ ĩma,” cʉ caĩ yʉquẽjupʉ Jesu. To bairo cʉ cayʉquẽto Pilato caacʉa tʉjʉyupʉ. Dope bairo caĩ tʉgooña majiquẽjupʉ.
14 Porém Jesus não disse nada, e o Governador ficou muito admirado com isso.
15 To cãnacã cʉma ti boje rʉmʉ cãno nii camaja na caboʉre preso cãcʉre cabuunucuñupʉ Pilato, Roma macacʉ ʉpaʉ.
15 Em toda Festa da Páscoa , Pilatos costumava soltar um dos presos, a pedido do povo.
16 To bairi ti paʉ cãno preso na cajooricʉ cãñupʉ jĩcaʉ Barrabá cawamecʉcʉ, camaja nipetirã caroorije cʉ cátajere na camajii.
16 Naquela ocasião estava preso um homem muito conhecido, chamado Jesus Barrabás.
17 To bairi Pilato cʉ tʉpʉ caneñaporãre ocõo bairo na caĩ jeniñañupʉ:
17 Então, quando a multidão se reuniu, Pilatos perguntou: — Quem é que vocês querem que eu solte: Jesus Barrabás ou este Jesus, que é chamado de
18 To bairona na caĩ jeniñañupʉ, Jesure cʉ tutibana cʉ̃re yʉ jĩa rotima ĩi.
18 Pilatos sabia muito bem que os líderes judeus haviam entregado Jesus porque tinham inveja dele.
19 Pilato camajare cʉ cabejeri arʉapʉ caruii cãñupʉ. Topʉ cʉ caruiri paʉna cʉ nʉmo ocõo bairo cʉ caĩ jooyupo: “Jĩ caroorije cátiquetacʉre rooro cʉ átiqueticõaña. Mepʉ macá ñamire rooro yʉ quẽguewʉ cʉ cabairijere. Rooro yʉ tamʉo tʉgooñawʉ, cʉ cabairijere quẽguebaco,” cʉ caĩ jooyupo co manapʉ Pilatore.
19 Enquanto Pilatos estava sentado no tribunal, a sua esposa lhe mandou o seguinte recado: — Não tenha nada a ver com esse homem inocente porque esta noite, num sonho, eu sofri muito por causa dele.
20 Pilato ¿dope bairo yʉ ácʉati Jesure? cʉ caĩ tʉgooñari paʉna sacerdote maja ʉparã, aperã cabʉcʉrã to cãna paarãacãre ocõo bairo Pilatore cʉ caĩ rotiyuparã:
20 Os chefes dos sacerdotes e os líderes judeus convenceram a multidão a pedir ao governador Pilatos que soltasse Barrabás e condenasse Jesus à morte.
21 To bairi Pilato ocõo bairo na caĩñupʉ:
21 Então o Governador perguntou: — Qual dos dois vocês querem que eu solte? — Barrabás! — responderam eles.
22 To bairo cʉ na caĩro:
22 Pilatos perguntou: — Que farei então com Jesus, que é chamado de Messias? — Crucifica! — responderam todos.
23 To bairo cʉ na caĩro:
23 Ele perguntou: — Que crime ele cometeu? Aí começaram a gritar bem alto: — Crucifica!
24 To bairo na caĩ awajaro Pilato, “Dope bairo na yʉ buio majiquẽe. Yʉ awaja tutirema,” caĩ tʉgooñañupʉ. To bairi ocore waa roti, cʉ wamorire cacojeyupʉ na catʉjʉrona, caroorije cátiquẽcʉ cʉ cãnibato quenare na yʉ cajĩa rotirije yʉ ye wapa me ã, na iñoʉ. To bairo na coje iñoori ocõo bairo na caĩñupʉ:
24 Então Pilatos viu que não conseguia nada e que o povo estava começando a se revoltar. Aí mandou trazer água, lavou as mãos diante da multidão e disse: — Eu não sou responsável pela morte deste homem. Isso é com vocês.
25 To bairo cʉ caĩro:
25 E toda a multidão respondeu: — Que o castigo por esta morte caia sobre nós e sobre os nossos filhos!
26 To bairo na caĩro apii na caboorijere bairona cáti rotiyupʉ Pilato. Barrabáre cʉ cabuuyupʉ. To bairi Jesu macare wecʉa ajeri wẽri mena polisíare cʉ bape roti, cʉ na papuaato ĩi Jesure na cane aá rotiyupʉ polisía majare yua.
26 Então Pilatos soltou Barrabás, como eles haviam pedido. Depois mandou chicotear Jesus e o entregou para ser crucificado.
27 To bairi Pilato yarã polisía maja ʉparã ya wii maca yepapʉ cʉ cane aájuparã Jesure. Cʉ ne aá, na yarã polisía maja nipetirã na capi neoñuparã.
27 Depois os soldados de Pilatos levaram Jesus para o Palácio do Governador e reuniram toda a tropa em volta dele.
28 Na yarã polisía nipetirãre na pi neo, Jesu ye jutiire tu we, cʉ cajã epeyuparã ʉpaʉ cʉ cajañarije cajũarije jutii uniere.
28 Tiraram a roupa de Jesus e o vestiram com uma capa vermelha.
29 Tiere cʉ jã, ʉpaʉ cʉ capejari beto uno pejaya ĩrã, pota mena juarica beto cʉ rʉpoapʉ capeo epeyuparã. Ʉpaʉ cʉ cacʉgoricʉ uno cʉgoya ĩrã, yucʉ cʉ wamo cariape nʉgoapʉ cʉ cane rotiyuparã. To bairo átiri cʉ tʉpʉ rʉpopatua tuatu cumu eja, “Judío maja Ʉpaʉ mʉ ã,” cʉ caĩ epeyuparã Jesure.
29 Fizeram uma coroa de ramos cheios de espinhos, e a puseram na sua cabeça, e colocaram um bastão na sua mão direita. Aí começaram a se ajoelhar diante dele e a caçoar, dizendo: — Viva o Rei dos Judeus!
30 Cabero cʉ caʉco eo re bate tuyuparã. Yucʉ, “Ʉpaʉ cʉ cacʉgoricʉ cʉgoya,” cʉ na caĩbata yucʉ ñeri cʉ rʉpoapʉre cabapeyuparã tii mena.
30 Cuspiam nele, pegavam o bastão e batiam na sua cabeça.
31 To bairo rooro cʉ ĩ epe yaparo cʉ̃re na cajãrique cajũarije jutiire catu weyuparã tunu. Tiere tu we, cʉ yere cʉ jã, yucʉ tẽorica pãipʉ cʉ papuagarã cʉ cane aájuparã.
31 Depois de terem caçoado dele, tiraram a capa vermelha e o vestiram com as suas próprias roupas. Em seguida o levaram para o crucificarem.
32 Maca yepapʉ cãnana Jesure ne buti aána caboca tʉjʉyuparã jĩcaʉ Simón cawamecʉcʉ Sirene macacʉre. Cʉ boca, cʉ ñe, yucʉ tẽorica pãire Jesure na capapuapa pãire cʉ capʉjaboja rotiyuparã.
32 Quando estavam saindo, os soldados encontraram um homem chamado Simão, da cidade de Cirene, e o obrigaram a carregar a cruz de Jesus.
33 To bairo aá, caejayuparã Gólgota na caĩri buuropʉ. Ti wame “rʉpoa õwa coro” ĩgaro ã.
33 Eles chegaram a um lugar chamado Gólgota. (Gólgota quer dizer “Lugar da Caveira”.)
34 Topʉ ejarã cʉ catĩagayuparã ʉje oco capiyarije oco mena ajuriquere. Tiere caetiñañupʉ Jesu. Etiñari caetigaquẽjupʉ.
34 Ali deram vinho misturado com fel para Jesus beber. Mas, depois que o provou, ele não quis beber.
35 To bairi cʉ̃re cajĩarã cʉ papua nʉcori bero cʉ jutii ãnajere cajee bateyuparã. ¿Ni maca cajeepaʉ cʉ ãti? ĩ majigarã ʉ̃ta rupaacã na wameri ucari, ñoo joo, tʉjʉri, to bairona ĩ bʉga eperi cajee bateyuparã.
35 Em seguida os soldados o crucificaram e repartiram as suas roupas entre si, tirando a sorte com dados, para ver qual seria a parte de cada um.
36 Jee bateri bero polisía maja cʉ catʉjʉ rui coteyuparã.
36 Depois disso sentaram ali e ficaram guardando Jesus.
37 Cʉ rʉpoa bui cʉ ye wapa caĩri wamere ocõo bairo cauca tuyuparã: ANI JESU ÃMI, JUDÍO MAJA ɄPAɄ MAJUU ĩrica wame.
37 Puseram acima da sua cabeça uma tabuleta onde estava escrito como acusação contra ele: “Este é Jesus, o Rei dos Judeus.”
38 Aperã pʉgarã cajee rutiricarãre na quenare yucʉ tẽorica pãiripʉ capapuayuparã Jesu mena cariape nʉgoa jĩcaʉ, cacõ nʉgoa maca apeĩ.
38 Com Jesus, crucificaram também dois ladrões: um à sua direita e o outro à sua esquerda.
39 Topʉ caneto aánucurã na capapuaricʉre tʉjʉrã cʉ cañu pua epenucuñuparã Jesure.
39 Os que passavam por ali caçoavam dele, balançavam a cabeça e o insultavam,
40 —Jocʉna caĩricʉ mʉ ã. “Dio ya wiire yʉ rocagʉ. Rocabacʉ quena itia rʉmʉ bero yʉ wajoagʉ ape wii yʉ camajirije mena.” Jocʉ majuuna mʉ ĩñupa. Mʉ majuuna netooña. Mʉ camajirije mena yucʉ tẽorica pãipʉ na capapuaricʉ cãnacʉ rui ajá, Dio Macʉ mʉ cãmata, cʉ caĩ epeyuparã Jesure.
40 dizendo assim: — Ei, você que disse que era capaz de destruir o Templo e tornar a construí-lo em três dias! Se você é mesmo o Filho de Deus, desça da cruz e salve-se a si mesmo!
41 Sacerdote maja ʉparã, judío majare cabuerã, aperã cabʉcʉrã ocõo bairo cʉ caĩ epeyuparã na quena:
41 Os chefes dos sacerdotes, os mestres da Lei e os líderes judeus também caçoavam dele, dizendo:
42 —Aperãre canetooʉ anibacʉ quena cʉ majuuna netoo majiquẽemi. Israel maja Ʉpaʉ, Dio cʉ cajooricʉ cʉ cãmata yucʉ tẽorica pãipʉ na capapuaricʉ cãnacʉ cʉ majuuna cʉ rui aparo. Cʉ majuuna cʉ carui apata cʉ̃re mani api nʉcʉbʉgoborã.
42 — Ele salvou os outros, mas não pode salvar a si mesmo! Ele é o Rei de Israel, não é? Se descer agora mesmo da cruz, nós creremos nele!
43 “Diore caapi nʉcʉbʉgoʉ yʉ ã,” caĩnucubami. Dio cʉ̃re cʉ catʉjoata cʉ átinemori cʉ̃re cʉ netooato. “Dio Macʉ yʉ ã,” caĩbami. To bairi cʉ̃re cʉ átinemoato Dio cʉ̃re cʉ catʉjoata, cʉ caĩ epeyuparã.
43 Ele confiou em Deus e disse que era Filho de Deus. Vamos ver se Deus quer salvá-lo agora!
44 Cajee rutiricarã cʉ mena na capapuaricarã quena to bairi wamena Jesure cʉ caĩ tutiyuparã.
44 E até os ladrões que foram crucificados com Jesus também o insultavam.
45 Paaribota caejaro to cõo canaitĩacoajupe. Itia hora majuu muipu cabujuquẽjupʉ.
45 Ao meio-dia começou a escurecer, e toda a terra ficou três horas na escuridão.
46 To bairi yucʉ bui cʉ cãnibopa paʉ majuu las tres cãno Jesu seeto ocõo bairo capi awajayupʉ Diore:
46 Às três horas da tarde, Jesus gritou bem alto:
47 To bairo cʉ caĩ awajaro apirã jĩcaarã topʉ catʉjʉnucurã ocõo bairo caĩbajuparã:
47 Algumas pessoas que estavam ali ouviram isso e disseram: — Ele está chamando Elias.
48 To bairi jĩcaʉ to catʉjʉnucuʉ atʉ aá, bujare bairo cãni bʉrʉare ʉje ocopʉ weyoo, yucʉpʉ tupua átiri cʉ cañu mʉgo jooyupʉ, cʉ etiato ĩi.
48 Uma dessas pessoas correu e molhou uma esponja em vinho comum, pôs na ponta de um bastão e deu para Jesus beber.
49 Aperã cʉ mena macana:
49 Mas outros disseram: — Espere. Vamos ver se Elias vem salvá-lo!
50 To bairi Jesu cʉ caĩtʉjari wame tutuaro ĩ awajatʉja, cariacoajupʉ yua.
50 Aí Jesus deu outro grito forte e morreu.
51 Jesu cʉ cabai yajiri paʉ majuu Dio wii pupeapʉ macá arʉare na cayo matarica ajero juti ajero cawoocoa atʉ aájupe carecomaca mena to majuuna. Cabui woo atʉ rui atí, cayapapʉ cawoo ejooyupe. Yepa quena cananaañupe. Ʉ̃ta rupaa quena cawaticoajupe tie majuuna.
51 Então a cortina do Templo se rasgou em dois pedaços, de cima até embaixo. A terra tremeu, e as rochas se partiram.
52 Aperã cabai yajiricarã na cayaa rerica maja operi tie majuuna capãcoajupe. To bairo cabairo Diore caapiʉjaricarã ãnana jĩcaarã cacati tunucoajuparã.
52 Os túmulos se abriram, e muitas pessoas do povo de Deus que haviam morrido foram ressuscitadas
53 To bairi Jesu cʉ cacati tunuro bero na ãnana maja operipʉ cãnibatana Jerusalén macapʉ caejayuparã Dio cʉ camairi macapʉ. To bairo cacati tunuricarãre na catʉjʉyuparã camaja capãarã.
53 e saíram dos túmulos. E, depois da ressurreição de Jesus, entraram em Jerusalém, a Cidade Santa, onde muitos viram essas pessoas.
54 To bairi polisía maja ʉpaʉ, aperã polisía maja cʉ mena macana Jesure catʉjʉ coterã yepa cananaarije, apeye cauwiorije cabairo tʉjʉrã seeto cauwiyuparã.
54 O oficial do exército romano e os seus soldados, que estavam guardando Jesus, viram o terremoto e tudo o que aconteceu. Então ficaram com muito medo e disseram: — De fato, este homem era o Filho de Deus!
55 Cãromia jĩcaarã yoabʉjaroacãpʉ catʉjʉjo tʉjʉnucuñuparã. Galilea yepa macana Jesure cátinemo nucuricarã romiri cãñuparã.
55 Algumas mulheres estavam ali, olhando de longe. Eram as que tinham acompanhado Jesus desde a Galileia e o haviam ajudado.
56 Jĩcao María Magdalena cãñupo. Apeo María (Jacobo, José jãa paco) cãñupo. Apeo Sebedeo nʉmo cãñupo. Aperã quena cãñuparã na mena, Jesu mena Jerusalẽpʉ caejaricarã.
56 Entre elas estavam Maria Madalena; Maria, a mãe de Tiago e de José; e a mãe dos filhos de Zebedeu.
57 Cabero canaiori paʉ jʉgoyeacã jĩcaʉ caapeye paii, José cawamecʉcʉ Arimatea na caĩri maca macacʉ caejayupʉ. Cʉ quena Jesure caapiʉjaʉ cãñupʉ.
57 Já era quase noite quando chegou da cidade de Arimateia um homem rico chamado José. Ele também era seguidor de Jesus.
58 To bairi Pilato tʉpʉ aá, Jesu rupaʉre cʉ cajeniñupʉ, cʉ rocagʉ. To bairo cʉ caĩ jeniro:
58 José foi e pediu a Pilatos o corpo de Jesus. E Pilatos mandou que o entregassem a ele.
59 To bairo cʉ caĩro apii José Jesu rupaʉre ne ruio, jutiiro ajero cawama ajero mena cʉ caumañupʉ.
59 Então José pegou o corpo, enrolou num lençol novo de linho
60 To bairi cawama ope ʉ̃ta tʉare na cawerica ope cʉ majuuna cʉ cabai yajiro cʉ na carocabopa opepʉ cʉ cañujo roca cũñupʉ. Ñujo roca cũ yaparo cabipeyupʉ ʉ̃ta joroa mena. Bipe yaparo cáaácoajupʉ.
60 e o colocou no seu próprio túmulo, que há pouco tempo havia sido cavado na rocha. Depois rolou uma grande pedra para fechar a entrada do túmulo e foi embora.
61 Topʉ cʉ na cacũ rocaro María Magdalena quena cãñupo. Cõ apeo María cawamecʉco mena catʉjʉ ruiyuparã cʉ na carocarica ope riapepʉ.
61 Maria Madalena e a outra Maria estavam ali, sentadas em frente do túmulo.
62 Jesure cʉ na cajĩarica rʉmʉ boje rʉmʉ na cátipere na caquenoo jʉgoyeyeri rʉmʉ cãñupe. Cabero macá rʉmʉ, judío maja na yerijãrica rʉmʉ majuu cãñupe yua. To bairi sacerdote maja ʉparã, fariseo maja mena Pilato tʉpʉ aá, ocõo bairo cʉ caĩñuparã:
62 No dia seguinte, isto é, o dia depois da sexta-feira, os chefes dos sacerdotes e os fariseus se reuniram com Pilatos
63 —Ʉpaʉ, mani cajĩayaecʉ cacatii ãcʉpʉ, “Itia rʉmʉ bero yʉ catí tunugʉ,” caĩtowĩ. Ti wame jocʉna cʉ caĩtorica wame jã tʉgooña.
63 e disseram: — Governador, nós lembramos que, quando ainda estava vivo, aquele mentiroso disse: “Depois de três dias eu serei ressuscitado.”
64 To bairi polisía majare cʉ ãnacʉre na carocarica paʉpʉ itia rʉmʉ caroaro na cote rotiya, cʉ buerã cãnana cʉ rupaʉ ãnatore ne aárema ĩi. Ne aáti, “Mere catí tunuñupi,” camajare na ĩtoborãma. To bairo na caĩata cʉ ãnacʉ cʉ caĩtoriquere na caapi nʉcʉbʉgoricaro netoro api nʉcʉbʉgoborãma camaja.
64 Portanto, mande vigiar bem o túmulo até o terceiro dia, para os discípulos dele não poderem roubar o corpo e depois dizerem ao povo que ele foi ressuscitado. Pois esta última mentira seria pior do que a primeira.
65 To bairo na caĩro apii:
65 Então Pilatos disse: — Levem estes soldados com vocês e guardem o túmulo o melhor que puderem.
66 To bairo Pilato na cʉ caĩro sacerdote maja ʉparã, fariseo maja mena polisía majare na cajee aájuparã Jesure cʉ na carocarica paʉpʉ. To bairi cʉ na carocarica ope biarica joroa bui caroaro cajʉgoocõañuparã, aperã na capãata mani tʉjʉ majiborã ĩrã. To bairo átiri polisía majare cacũñuparã, coteya na ĩrã.
66 Eles foram, puseram um selo de segurança na pedra e deixaram os soldados ali, guardando o túmulo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.