Lucas 6
Dio Wadarique (TAV) vs ACF
1 Ape rʉmʉ sábado, judío maja na yerijãrica rʉmʉ cãno trigo wejeri recomacapʉ caneto aájupʉ Jesu cʉ cabuerã mena. Neto aánana trigo apere tune jee átiri, cajĩque poo ʉga aájuparã.
1 E aconteceu que, no segundo sábado após o primeiro, passou pelas searas, e os seus discípulos iam arrancando espigas e, esfregando-as com as mãos, as comiam.
2 To bairo na cáti ʉga aáto na catʉjʉyuparã fariseo maja. Na tʉjʉri, ocõo bairo na caĩñuparã:
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito fazer nos sábados?
3 To bairo na caĩro Jesu maca ocõo bairo na caĩñupʉ:
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nunca lestes o que fez Davi quando teve fome, ele e os que com ele estavam?
4 —David Dio wiipʉre jãa áti, ñigo riabacʉ cajawa bui capejarijere ʉgarique rupaare Diore cʉ na cajoobatajere jee, ʉga átiri, cʉ mena macanare tiere na canuñupʉ. Dio wii macana sacerdote maja jetore na caʉga rotirije cãnibajupa. David, cʉ mena macana sacerdote maja aniquetibaopʉnana Moisé ãnacʉ na unare cʉ caʉga rotiquetajere caʉgayuparã, na caĩñupʉ Jesu fariseo majare.
4 Como entrou na casa de Deus, e tomou os pães da proposição, e os comeu, e deu também aos que estavam com ele, os quais não é lícito comer senão só aos sacerdotes?
5 —Yʉa Dio Macʉ camaja tʉpʉ Dio cʉ cajooricʉ, caroti majii aniri yerijãrica rʉmʉ cãno cátipe quenare carotii yʉ ã yʉa, na caĩñupʉ Jesu fariseo majare.
5 E dizia-lhes: O Filho do homem é Senhor até do sábado.
6 Ape rʉmʉ moquena sábado rʉmʉ, judío maja na yerijãrica rʉmʉ cãno Jesu neñapo buerica wiipʉ cajãa aájupʉ. Jãa, topʉ cãnare Dio Wadariquere na cabuioyupʉ. Topʉ cãñupʉ jĩcaʉ camajocʉ cariape nʉgoa macare cawamo rooye tuaricʉ.
6 E aconteceu também noutro sábado, que entrou na sinagoga, e estava ensinando; e havia ali um homem que tinha a mão direita mirrada.
7 Judío majare cabuerã, fariseo maja mena Jesure seeto cʉ catʉjʉ pojerooyuparã. “Jesu anire cawamo rooye tuaricʉre yucʉ yerijãrica rʉmʉ to nibao joroquena cʉ̃re cʉ canetooata ʉparãpʉre cʉ mari wadajãcõagarã,” caĩ tʉgooñañuparã.
7 E os escribas e fariseus observavam-no, se o curaria no sábado, para acharem de que o acusar.
8 To bairo cʉ na caĩ tʉgooñarijere camajicõañupʉ Jesu. To bairi cawamo rooye tuaricʉ macare ocõo bairo cʉ caĩñupʉ Jesu:
8 Mas ele bem conhecia os seus pensamentos; e disse ao homem que tinha a mão mirrada: Levanta-te, e fica em pé no meio. E, levantando-se ele, ficou em pé.
9 To bairo cʉ cabairo rooro cʉ̃re caĩ tʉgooñarãre na caĩñupʉ Jesu:
9 Então Jesus lhes disse: Uma coisa vos hei de perguntar: É lícito nos sábados fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou matar?
10 To bairo na ĩ, cʉ̃re catʉjʉ pojeroorãre na tʉjʉ peti, cawamo rooye tuaricʉre:
10 E, olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. E ele assim o fez, e a mão lhe foi restituída sã como a outra.
11 To bairo cabairo tʉjʉrã judío majare cabuerã, fariseo maja jãa Jesure seeto cʉ capunijiniñuparã. Cʉ punijiniri:
11 E ficaram cheios de furor, e uns com os outros conferenciavam sobre o que fariam a Jesus.
12 Ape rʉmʉ ʉ̃taʉpʉ cáaácoajupʉ Jesu, Diore cʉ jeni nʉcʉbʉgoʉ aácʉ. Ti ñami Diore cajeni nʉcʉbʉgo bujucoajupʉ.
12 E aconteceu que naqueles dias subiu ao monte a orar, e passou a noite em oração a Deus.
13 Ape rʉmʉ cabujuri paʉ cãno na capijoyupʉ cʉ cabuerãre. Na pijori na cabejeyupʉ doce cãnacãʉpʉrena, yʉ ye quetire cabuionemorã mʉja anigarã na ĩi.
13 E, quando já era dia, chamou a si os seus discípulos, e escolheu doze deles, a quem também deu o nome de apóstolos:
14 Simóre cʉ cabejeyupʉ. Ape wame Pedro cʉ caĩñupʉ Simóre. Simón Pedro bai André quenare cʉ cabejeyupʉ. Apei Jacobo, apei Juan, apei Felipe, apei Bartolomé,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 apei Mateo, apei Tomás na cabejeyupʉ. Apei Alfeo macʉ Jacobo quenare cʉ cabejeyupʉ. Apei Simón cananista ya poa macacʉre cabejeyupʉ Jesu.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Apei Jacobo yaʉ Juda quenare cʉ cabejeyupʉ Jesu. Apei Judas Iscariote quenare cʉ cabejebajupʉ. Jesure cʉ cajĩaparãre cawadajãpaʉ cãñupʉ cʉ̃a. To cãnacãʉ cãñuparã Jesu cʉ cabejericarã cʉ ye quetire cabuionemoparã.
16 E Judas, irmão de Tiago, e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 — ausente —
17 E, descendo com eles, parou num lugar plano, e também um grande número de seus discípulos, e grande multidão de povo de toda a Judéia, e de Jerusalém, e da costa marítima de Tiro e de Sidom; os quais tinham vindo para o ouvir, e serem curados das suas enfermidades,
18 — ausente —
18 Como também os atormentados dos espíritos imundos; e eram curados.
19 To bairo cʉ cáti majirije mena cariayecʉna nipetirãre cʉ canetooro tʉjʉrã aperã cariarã quena cʉ capañagabajuparã, “Cʉ yʉ capañarona yʉ riaye netogaro,” ĩ tʉgooñari.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe, porque saía dele virtude, e curava a todos.
20 Cʉ cabuiorijere caapipajeerãre na tʉjʉri ocõo bairo na caĩñupʉ Jesu:
20 E, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 ’Yucʉacãre mʉja ñigo ria. Cabero cãni wariñuu yapirã mʉja anigarã.
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 ’Yʉre canʉcʉbʉgo ʉjarã mʉja cãnoi camaja mʉjaare tʉjʉtee, mʉja buu regarãma. “Caroorã ãma,” mʉja ĩ tutiri mʉja peju cʉtigarãma. To bairo mʉja na caĩbao joroquena mʉja wariñuugarã.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem e quando vos separarem, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como mau, por causa do Filho do homem.
23 To bairo rooro mʉja na cabaibao joroquena seeto wariñuuña. Capee cañuurijere mʉja joogʉmi Dio jõ buipʉ. To bairo mʉja na cátore bairona cájupa na ñicʉ jãa quena Dio ye quetire buiori maja ãnanare, na caĩñupʉ Jesu cʉ̃re caapipajeerãre.
23 Folgai nesse dia, exultai; porque eis que é grande o vosso galardão no céu, pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 Aperã pairo caapeye cʉgorã macare ocõo bairo na caĩñupʉ Jesu:
24 Mas ai de vós, ricos! porque já tendes a vossa consolação.
25 ’Yucʉre ati yepa ãnapʉ caʉga yapirãre bairona mʉja ani wariñuutʉga. Caberopʉ rooro mʉjaare baigaro. Mʉja ñigo tamʉogarã, na caĩ buioyupʉ Jesu. —Mʉjaa yucʉacãre seeto caepe wariñuurã mʉja ã. Caberopʉ ñuuquẽto tamʉobana caotirã mʉja anigarã, na caĩñupʉ Jesu.
25 Ai de vós, os que estais fartos, porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides, porque vos lamentareis e chorareis.
26 ’Tirʉmʉpʉ Dio Wadariquere cabuiotorãre, “Caroaro, cariape buioma,” na caĩbajupa camaja. Yucʉ mʉja quenare to bairona ĩma na pãramerã quena. Jocarãna Dio Wadariquere na mʉja cabuiorije to nibao joroquena, “Caroaro, cariape buioma,” mʉja ĩnucuma mʉja quenare. Caberopʉ rooro mʉjaare baigaro, na caĩñupʉ Jesu.
26 Ai de vós quando todos os homens de vós disserem bem, porque assim faziam seus pais aos falsos profetas.
27 ’Ocõo bairo yʉre caapirãre mʉñʉja ĩ buiogʉ: Mʉjaare catʉjʉ tutirãre na maiña. Mʉjaare cateerã quenare caroaro na ája, na caĩñupʉ Jesu.
27 Mas a vós, que isto ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam;
28 —Rooro mʉjaare cawada pairã quenare, “Caroaro mʉjaare to baiato,” na ĩnucuña. Caroorije mʉjaare cána na cãnibao joroquena na cãnipere Diore na jenibojaya.
28 Bendizei os que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Jĩcaʉ mʉjaare jĩca nʉgoa cʉ cawajopana paata ape nʉgoa quenare cʉ wajopana pa rotiya moquena. Jĩcaʉ mʉ jutiiro bui macatore cʉ catu we neata mʉ camisa quenare cʉ jooya, tiere cʉ cabooata.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, nem a túnica recuses;
30 Nii jĩcaʉ mʉjaare cʉ cajenirore cʉ jooya. Aperã mʉja yere na cajeero, “Jã tunuo joocõaña,” na ĩ tutiquẽja.
30 E dá a qualquer que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho tornes a pedir.
31 Aperã caroare mʉjaare na cátipere boorã caroaro na áti ameña.
31 E como vós quereis que os homens vos façam, da mesma maneira lhes fazei vós, também.
32 ’Mʉjaare camairã jetore na mʉja camaiata, “Caroaro camairã mʉja ã,” mʉja ĩquẽcʉmi Dio. Caroorã quena to bairona na mena macanare na maima. To bairi aperã mʉjaare camaiquẽna na cãnibao joroquena na maiña mʉja maca.
32 E se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? Também os pecadores amam aos que os amam.
33 Mʉjaare caroaro cána jetore caroaro na mʉja caame ápata, “Aperãre caroaro cána ãma,” mʉja ĩquẽcʉmi Dio. Caroorã quena to bairona caroaro ame áama caroaro na cánare. To bairi mʉja maca mʉjaare caroorije cána quenare caroaro na mʉja cáto, “Caroaro cána majuu ãma,” mʉja ĩgʉmi Dio.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que recompensa tereis? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Mʉja apeye uniere wajorã, “Jã tunuocõagarãma,” ĩ tʉgooñaquetibaopʉnana na mʉja cajooro, “Caroaro cána majuu ãma,” mʉja ĩgʉmi Dio. “Jã tunuocõagarãma,” ĩ majiripʉ na wajoma caroorã quena.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais tornar a receber, que recompensa tereis? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para tornarem a receber outro tanto.
35 To bairi mʉja maca, “Yoaro mee jã tunuocõagarãma,” ĩ majiquetibaopʉnana na wajocõaña. Caroaro aperãre na átinemoña. Mʉjaare catʉjʉ tutirã na nibao joroquena na maiña. To bairo mʉja cáto caroare capee mʉja joogʉmi Dio. Dio caroorã, cʉ caĩ wariñuuquẽna na nibao joroquena caroaro na áami. To bairi mʉja quena caroaro ája aperãre, mʉjaare catʉjʉtee tutirã na nibao joroquena. To bairo ána Dio cãni majuʉ punaa, cʉ̃re bairo cãna mʉja anigarã.
35 Amai, pois, a vossos inimigos, e fazei bem, e emprestai, sem nada esperardes, e será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Mʉja quena aperãre na bopaca tʉjʉ maiña, mari Pacʉ Dio marire cʉ cabopaca tʉjʉ mairore bairona.
36 Sede, pois, misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 ’Aperãre, “Rooro áama, na capopiyeyepe ã,” na ĩ batequeticõaña. To bairo mʉja caĩ batequẽpata, “Rooro áama, na capopiyeyepe ã,” mʉja ĩquetigʉmi Dio mʉja quenare. Aperã caroorije mʉjaare na cátiere majiritioya. To bairo mʉja cáto Dio quena majiritiogʉmi caroorije mʉja cátiere, na caĩñupʉ Jesu.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; soltai, e soltar-vos-ão.
38 ’Aperã cacʉgoquẽnare na jooya. To bairo mʉja cáto mʉja quenare capee mʉja joogʉmi Dio. Mʉja cajoorije netoro mʉja joogʉmi. To bairi aperãre mʉja cátore bairo mʉja átigʉmi Dio.
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando, vos deitarão no vosso regaço; porque com a mesma medida com que medirdes também vos medirão de novo.
39 To bairo na ĩ yaparo Jesu atie queti buio majiorica wamere na caĩñupʉ. Cʉ yere cabooquẽna Dio Wadarique jocarãna na caĩ buiorijere cʉ cabuerãre na ĩ majioʉ ocõo bairo na caĩñupʉ:
39 E dizia-lhes uma parábola: Pode porventura o cego guiar o cego? Não cairão ambos na cova?
40 Jĩcaʉ camajii cʉ cabuerã cʉ netoro majiquẽnama. Nipetirã nare cʉ cabuero beropʉ to cõona nare camajioricʉre bairona camajirã anigarãma, na caĩñupʉ.
40 O discípulo não é superior a seu mestre, mas todo o que for perfeito será como o seu mestre.
41 — ausente —
41 E por que atentas tu no argueiro que está no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 — ausente —
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não atentando tu mesmo na trave que está no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho, e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Ocõo bairo na cabuioyupʉ Jesu moquena:
43 Porque não há boa árvore que dê mau fruto, nem má árvore que dê bom fruto.
44 Nipetirije yucʉre tie rica mena tʉjʉ majirique ã. Narañaʉ nibaopʉtona higo na caĩrije caroa caipitirije macare rica cʉtiquẽto. Pota miji wẽri quena ʉjena rica cʉtiquẽto.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois não se colhem figos dos espinheiros, nem se vindimam uvas dos abrolhos.
45 Tiere bairona áama camaja quena. Camajocʉ cañuʉ cʉ yeripʉ caroa macaje cãno caroa wadami. Apei maca cʉ yeripʉre caroorije cãno caroorije wadami. To cãnacãʉpʉna na yeripʉ cãnie jetore wadama.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem, e o homem mau, do mau tesouro do seu coração tira o mal, porque da abundância do seu coração fala a boca.
46 ’¿Nope ĩrã, “Jã Ʉpaʉ,” yʉre ĩbaopʉnana yʉ carotiri wamere mʉja átiquẽeti?
46 E por que me chamais, Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu digo?
47 Noa yʉ tʉpʉ ejari yʉ cabuiorijere caapirã cabero tiere ána ocõo bairo cãnare bairo ãma:
47 Qualquer que vem a mim e ouve as minhas palavras, e as observa, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 Jĩcaʉ caroaro catʉgooñaʉ wii átigʉ pupeapʉ yejeari, ʉ̃ta rupaapʉ yejea ejari, ope átiri, cʉ wii botari nʉcoʉmi. Cʉ canʉcoro bero seeto caocaro, ria capairo, wino cáatíe quena ti wiire papu pĩa ñooquẽto.
48 É semelhante ao homem que edificou uma casa, e cavou, e abriu bem fundo, e pôs os alicerces sobre a rocha; e, vindo a enchente, bateu com ímpeto a corrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque estava fundada sobre a rocha.
49 Aperã maca yʉre apibaopʉnana yʉ cabuiorijere cátiquẽna ocõo bairo cácʉre bairona ãma na maca: Jĩcaʉ wii átigʉ ria tʉacã, pupeapʉ yejeaquẽcʉna wii ácʉmi, caroaro tʉgooñaquetibacʉ. Cʉ cáto bero ria pue paibato ti wiire oco pue tima pĩa yucõa jooboro, ñee rʉjaricaro mano. Cabairi wii caquenoʉre bairona ãma yʉ caĩrijere apibaopʉnana cátigaquẽna, caĩñupʉ Jesu yua.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante ao homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a corrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.