Gênesis 24
Soso Kitaabuie: Tawureta, Yabura, Inyila (SUS) vs ARA
1 Na waxati Iburahima nu bara gɛ foride. Alatala nu bara barakɛ sa Iburahima xa fe birin.
1 Era Abraão já idoso, bem avançado em anos; e o Senhor em tudo o havia abençoado.
2 Iburahima naxa a masen a xa walikɛe xunyi bɛ, naxan a ɲɛngi saxi a harige birin xɔn ma, «I bɛlɛxɛ sa n tabe bun ma kali ki ma.
2 Disse Abraão ao seu mais antigo servo da casa, que governava tudo o que possuía: Põe a mão por baixo da minha coxa,
3 N fafe i rakalide koore nun bɔxi Marigi Alatala ra, alako i naxa Kanaan ginɛ fen n ma di bɛ n sabatixi dɛnnaxɛ.
3 para que eu te faça jurar pelo Senhor , Deus do céu e da terra, que não tomarás esposa para meu filho das filhas dos cananeus, entre os quais habito;
4 A xɔli n ma i xa siga n bari bɔxi nan ma, i fa mɛnni ginɛ nde fen n bɔnsɔɛ ya ma n ma di Isiyaga bɛ.»
4 mas irás à minha parentela e daí tomarás esposa para Isaque, meu filho.
5 A xa walikɛ naxa a yaabi, «Xa a sa li na ginɛ mu tin birade n fɔxɔ ra fafe yi bɔxi ma, n xa i xa di xanin i xa bɔxi ma, i kelixi dɛnnaxɛ?»
5 Disse-lhe o servo: Talvez não queira a mulher seguir-me para esta terra; nesse caso, levarei teu filho à terra donde saíste?
6 Iburahima naxa a yaabi, «I naxa n ma di ragbilen mɛnni de!
6 Respondeu-lhe Abraão: Cautela! Não faças voltar para lá meu filho.
7 Alatala naxan na koore ma, naxan n tongoxi n bari mixie ya ma, naxan n nakelixi n ma bɔxi ma, a fa a kali a yi bɔxi fima nɛ n bɔnsɔɛ ma, a tan yati fama nɛ a xa malekɛ xɛɛde i malife ra, alako i xa nɔ ginɛ tongode mɛnni n ma di bɛ.
7 O Senhor , Deus do céu, que me tirou da casa de meu pai e de minha terra natal, e que me falou, e jurou, dizendo: À tua descendência darei esta terra, ele enviará o seu anjo, que te há de preceder, e tomarás de lá esposa para meu filho.
8 Xa na ginɛ mu fa sa tin birade i fɔxɔ ra, i fama nɛ ratangade n ma marakali ma, i naxan tongoxi n bɛ. Kɔnɔ i naxa n ma di xanin mɛnni de!»
8 Caso a mulher não queira seguir-te, ficarás desobrigado do teu juramento; entretanto, não levarás para lá meu filho.
9 Na walikɛ naxa a bɛlɛxɛ sa a marigi Iburahima tabe bun ma, a naxa a rakali.
9 Com isso, pôs o servo a mão por baixo da coxa de Abraão, seu senhor, e jurou fazer segundo o resolvido.
10 A naxa ɲɔxɔmɛ fu tongo Iburahima xa ɲɔxɔmɛ gɔɔrɛ ya ma, a kote gbegbe sa e fari. A naxa keli, a siga Naxori xa taa Padan Arami bɔxi ma.
10 Tomou o servo dez dos camelos do seu senhor e, levando consigo de todos os bens dele, levantou-se e partiu, rumo da Mesopotâmia, para a cidade de Naor.
11 Iburahima xa walikɛ to mɛnni li, a naxa ɲɔxɔmɛe ragoro taa fari ma kɔlɔnyi nde sɛɛti ma. Nunmare tɛmui nan nu a ra, ginɛe minima ye bade tɛmui naxɛ.
11 Fora da cidade, fez ajoelhar os camelos junto a um poço de água, à tarde, hora em que as moças saem a tirar água.
12 A naxa Ala maxandi, «N marigi Iburahima Marigi Alatala, n bara i maxandi alako n ma ɲɛrɛ xa findi n bɛ xun nakeli ra to lɔxɔɛ. I man xa hinnɛ n marigi Iburahima ra.
12 E disse consigo: Ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, rogo-te que me acudas hoje e uses de bondade para com o meu senhor Abraão!
13 I bara n to n na kɔlɔnyi sɛɛti ma, taa ginɛ dimɛe na fafe ye bade.
13 Eis que estou ao pé da fonte de água, e as filhas dos homens desta cidade saem para tirar água;
14 N fama nɛ ginɛ dimɛ nde maxɔrinde a xa a xa ye base so n yi ra, n xa ye min. Xa a sa n yaabi, ‹Ye min, n xa ye so i xa ɲɔxɔmɛe fan yi ra,› n fama nɛ a kolonde na tɛmui, i na ginɛ yati nan sugandixi i xa konyi Isiyaga bɛ. Na tɛmui n fama a kolonde i bara hinnɛ n marigi Iburahima ra.»
14 dá-me, pois, que a moça a quem eu disser: inclina o cântaro para que eu beba; e ela me responder: Bebe, e darei ainda de beber aos teus camelos, seja a que designaste para o teu servo Isaque; e nisso verei que usaste de bondade para com o meu senhor.
15 Beenun a xa gɛ na wɔyɛnyi ra, na nan lan Betuweli xa di ginɛ Rebeka naxa fa. Iburahima xunya Naxori xa mamadi nan lanxi a ma. A xa fɛɲɛ dɔxɔxi a tunki fari.
15 Considerava ele ainda, quando saiu Rebeca, filha de Betuel, filho de Milca, mulher de Naor, irmão de Abraão, trazendo um cântaro ao ombro.
16 Ginɛ dimɛdi tofanyi nan nu a ra, naxan mu xɛmɛ fe kolon. A naxa goro kɔlɔnyi yire, a naxa a ye base rafe ye ra, a man naxa te.
16 A moça era mui formosa de aparência, virgem, a quem nenhum homem havia possuído; ela desceu à fonte, encheu o seu cântaro e subiu.
17 Iburahima xa walikɛ naxa a gi a sa a ralan. A naxa a fala a bɛ, «N bara i maxandi, a lu n xa ye nde min, naxan na i xa fɛɲɛ kui.»
17 Então, o servo saiu-lhe ao encontro e disse: Dá-me de beber um pouco da água do teu cântaro.
18 A naxa a yaabi, «N ba, ye min.» A naxa a xa fɛɲɛ ragoro a tunki fari, a ye so a yi ra.
18 Ela respondeu: Bebe, meu senhor. E, prontamente, baixando o cântaro para a mão, lhe deu de beber.
19 A to gɛ na ra, a naxa a fala a bɛ, «N ye bama nɛ i xa ɲɔxɔmɛe fan bɛ, alako e birin xa ye min a fanyi ra.»
19 Acabando ela de dar a beber, disse: Tirarei água também para os teus camelos, até que todos bebam.
20 Mafuren, a naxa a xa fɛɲɛ ibagan kuurɛ kui, a man a gi sigafe kɔlɔn dɛ ra a xa ye gbɛtɛ ba. A naxa ye ba han ɲɔxɔmɛ birin naxa wasa.
20 E, apressando-se em despejar o cântaro no bebedouro, correu outra vez ao poço para tirar mais água; tirou-a e deu-a a todos os camelos.
21 Iburahima xa walikɛ nu fa a maɲɔxun, «Tɛmunde Alatala bara n ma biyaasi sɔɔnɛya n bɛ.»
21 O homem a observava, em silêncio, atentamente, para saber se teria o Senhor levado a bom termo a sua jornada ou não.
22 Ɲɔxɔmɛe to bara gɛ ye minde, Iburahima xa mixi naxa ɲɔɛrasoe xɛɛma daaxi so Rebeka ɲɔɛ ra, naxan xa binyɛ giramu senni lima. A man naxa bɛlɛxɛrasoe firin xɛɛma daaxie so a bɛlɛxɛ ra, naxan keren xa binyɛ dangi giramu kɛmɛ ra.
22 Tendo os camelos acabado de beber, tomou o homem um pendente de ouro de meio siclo de peso e duas pulseiras para as mãos dela, do peso de dez siclos de ouro;
23 A naxa ginɛdimɛdi maxɔrin, «Nde xa di lanxi i ma? Yandi, a fala n bɛ, i baba nɔma muxu yigiyade to kɔɛ ra?»
23 e lhe perguntou: De quem és filha? Peço-te que me digas. Haverá em casa de teu pai lugar em que eu fique, e a comitiva?
24 Rebeka naxa a yaabi, «Betuweli xa di nan lanxi n ma, Milika nun Naxori xa mamadi.»
24 Ela respondeu: Sou filha de Betuel, filho de Milca, o qual ela deu à luz a Naor.
25 A man naxa a fala, «Muxu xɔnyi sɛxɛ nun ɲooge gbegbe na na, yigiya fan na na wo luma dɛnnaxɛ.»
25 E acrescentou: Temos palha, e muito pasto, e lugar para passar a noite.
26 Iburahima xa walikɛ naxa a igoro bɔxi ma Alatala bɛ.
26 Então, se inclinou o homem e adorou ao Senhor .
27 A naxa a fala, «N marigi Iburahima Marigi Alatala, n bara i tantu. I mu tagan hinnɛde n marigi Iburahima ra, i xa lanlanteya mu kana. Alatala n xun tixi n marigi Iburahima xabilɛ nan xɔnyi ra.»
27 E disse: Bendito seja o Senhor , Deus de meu senhor Abraão, que não retirou a sua benignidade e a sua verdade de meu senhor; quanto a mim, estando no caminho, o Senhor me guiou à casa dos parentes de meu senhor.
28 Rebeka naxa siga a gi ra a nga yire, alako fe naxan dangixi, a xa a tagi raba a bɛ.
28 E a moça correu e contou aos da casa de sua mãe todas essas coisas.
29 Rebeka taara Laban naxa a xulun sigafe ra kɔlɔn yire, Iburahima xa walikɛ nu tixi dɛnnaxɛ.
29 Ora, Rebeca tinha um irmão, chamado Labão; este correu ao encontro do homem junto à fonte.
30 Laban nu bara a maaginɛ to, ɲɔɛrasoe a ɲɔɛ ra, bɛlɛxɛrasoe a bɛlɛxɛ ra. A man nu bara a xa dɛntɛgɛ mɛ, xɛmɛ naxan falaxi a bɛ. Na kui, a naxa siga na xɛmɛ ralande kɔlɔnyi fɛ ma, ɲɔxɔmɛe nu na dɛnnaxɛ.
30 Pois, quando viu o pendente e as pulseiras nas mãos de sua irmã, tendo ouvido as palavras de Rebeca, sua irmã, que dizia: Assim me falou o homem, foi Labão ter com ele, o qual estava em pé junto aos camelos, junto à fonte.
31 Laban naxa a fala a bɛ, «Alatala bara baraka sa i tan naxan ma fe, i tixi be munfe ra, dɛnnaxɛ makuya taa ra? I xa so n xɔnyi. N bara banxi yailan i yigiya ra, n bara yire rafala i xa ɲɔxɔmɛe luma dɛnnaxɛ.»
31 E lhe disse: Entra, bendito do Senhor , por que estás aí fora? Pois já preparei a casa e o lugar para os camelos.
32 Iburahima xa walikɛ naxa so Laban xɔnyi. Laban naxa ɲɔxɔmɛe xa kote ragoro, a fa donse so e yi ra, a yire yailan e bɛ. A naxa ye fan so Iburahima xa mixie yi ra, alako e xa e sanyie maxa.
32 Então, fez entrar o homem; descarregaram-lhe os camelos e lhes deram forragem e pasto; deu-se-lhe água para lavar os pés e também aos homens que estavam com ele.
33 Laban to fa donse ra e bɛ, Iburahima xa walikɛ naxa a fala, «N mu n dɛgema sinden, fo n xa n dɛntɛgɛ wo bɛ.» Laban naxa a fala a bɛ, «Awa yire, dɛntɛgɛ sa.»
33 Diante dele puseram comida; porém ele disse: Não comerei enquanto não expuser o propósito a que venho. Labão respondeu-lhe: Dize.
34 Iburahima xa walikɛ naxa a masen, «N tan nan na Iburahima xa walikɛ ra.
34 Então, disse: Sou servo de Abraão.
35 Alatala bara barakɛ sa n marigi Iburahima xa fe ki fanyi. A bara findi banna ra, barima Alatala bara xuruse mɔɔli birin fi a ma, a nun gbeti, xɛɛma, konyie, ɲɔxɔmɛe, nun sofalee. Alatala bara na birin fi a ma.
35 O Senhor tem abençoado muito ao meu senhor, e ele se tornou grande; deu-lhe ovelhas e bois, e prata e ouro, e servos e servas, e camelos e jumentos.
36 N marigi Iburahima xa ginɛ Sara bara di fan bari a bɛ a xa foriɲa kui. Iburahima a harige birin fixi na di nan ma.»
36 Sara, mulher do meu senhor, era já idosa quando lhe deu à luz um filho; a este deu ele tudo quanto tem.
37 «Iburahima n nakalixi nɛ, ‹I naxa ginɛ tongo n ma di bɛ naxan findi Kanaanka ra n sabatixi dɛnnaxɛ.
37 E meu senhor me fez jurar, dizendo: Não tomarás esposa para meu filho das mulheres dos cananeus, em cuja terra habito;
38 I xa siga n baba bariboore yire n xabilɛ tagi, alako i xa ginɛ tongo n ma di bɛ mɛnni.›
38 porém irás à casa de meu pai e à minha família e tomarás esposa para meu filho.
39 N marigi to na fala n bɛ, n naxa a maxɔrin, ‹Xa na ginɛ fa tondi birade n fɔxɔ ra go?›
39 Respondi ao meu senhor: Talvez não queira a mulher seguir-me.
40 A naxa n yaabi, ‹N ɲɛrɛma Alatala naxan ya i, a fama a xa malekɛ birade i fɔxɔ ra i xa ɲɛrɛ kui alako a xa sɔɔnɛya. I fama nɛ ginɛ tongode n ma di bɛ n xabilɛ tagi n baba xɔnyi.
40 Ele me disse: O Senhor , em cuja presença eu ando, enviará contigo o seu Anjo e levará a bom termo a tua jornada, para que, da minha família e da casa de meu pai, tomes esposa para meu filho.
41 I na siga n xabilɛ ra, xa e mu fa sa ginɛ dimɛdi so i yi ra feo, i bara ratanga n ma marakali ma.›»
41 Então, serás desobrigado do meu juramento, quando fores à minha família; se não ta derem, desobrigado estarás do meu juramento.
42 «N to kɔlɔn yire li, n naxa Ala maxandi, ‹Alatala, n marigi Iburahima naxan batuma, n bara i mayandi i xa n ma biyaasi sɔɔnɛya.
42 Hoje, pois, cheguei à fonte e disse comigo: ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, se me levas a bom termo a jornada em que sigo,
43 I ya ti n na yi kɔlɔnyi sɛɛti ma. N fama nɛ ginɛ dimɛdi nde maxɔrinde naxan fafe ye bade, a xa ye so n yi ra naxan na a xa fɛɲɛ kui alako n xa a min.
43 eis-me agora junto à fonte de água; a moça que sair para tirar água, a quem eu disser: dá-me um pouco de água do teu cântaro,
44 Xa a n yaabi, «Ye min, n ye bama nɛ i xa ɲɔxɔmɛe fan bɛ, e min,» n a kolonma na tɛmui, Alatala na ginɛ dimɛdi yati nan sugandixi n marigi Iburahima xa di bɛ.›»
44 e ela me responder: Bebe, e também tirarei água para os teus camelos, seja essa a mulher que o Senhor designou para o filho de meu senhor.
45 «Beenun n xa gɛ na wɔyɛnyi raɲɔnde n yɛtɛ ma, na nan lan Rebeka naxa fa, fɛɲɛ dɔxɔxi a tunki fari. A naxa goro kɔlɔnyi ra, a ye ba. N naxa a fala a bɛ, ‹N bara i maxandi, n ki ye, n xa a min.›
45 Considerava ainda eu assim, no meu íntimo, quando saiu Rebeca trazendo o seu cântaro ao ombro, desceu à fonte e tirou água. E eu lhe disse: peço-te que me dês de beber.
46 A naxa a xa fɛɲɛ ragoro mafuren a tunki fari, a naxa a fala n bɛ, ‹Ye min. I na gɛ ye minde n ye soma nɛ i xa ɲɔxɔmɛe fan yi ra.›
46 Ela se apressou e, baixando o cântaro do ombro, disse: Bebe, e também darei de beber aos teus camelos. Bebi, e ela deu de beber aos camelos.
47 N naxa a maxɔrin, ‹Nde xa di na i ra?› A naxa n yaabi, ‹Betuweli xa di ginɛ nan n na, Naxori nun Milika xa mamadi.› Na kui n naxa xɛɛma so a ɲɔɛ ra, n naxa xɛɛma bɛlɛxɛrasoe so a bɛlɛxɛ ra.
47 Daí lhe perguntei: de quem és filha? Ela respondeu: Filha de Betuel, filho de Naor e Milca. Então, lhe pus o pendente no nariz e as pulseiras nas mãos.
48 N naxa n igoro bɔxi ma Alatala bɛ. N naxa n marigi Iburahima Marigi Alatala tantu, barima a bara n xun ti n marigi xunya xa di ginɛma ra, n xa a futi a xa di bɛ.
48 E, prostrando-me, adorei ao Senhor e bendisse ao Senhor , Deus do meu senhor Abraão, que me havia conduzido por um caminho direito, a fim de tomar para o filho do meu senhor uma filha do seu parente.
49 Yakɔsi, Laban, a fala n bɛ xa i bara tin fe fanyi nun fe tinxinxi rabafe n marigi bɛ. Xa na mu a ra n sigama nɛ yire gbɛtɛ.»
49 Agora, pois, se haveis de usar de benevolência e de verdade para com o meu senhor, fazei-mo saber; se não, declarai-mo, para que eu vá, ou para a direita ou para a esquerda.
50 Laban nun Betuweli naxa a yaabi, «Alatala nan yi fe ragirixi. Muxu mu fama na maxɔrɔxɔde.
50 Então, responderam Labão e Betuel: Isto procede do Senhor , nada temos a dizer fora da sua verdade.
51 Rebeka nan tixi i ya i yi ki. A xanin i xun ma, alako a xa findi i marigi xa di xa ginɛ ra, alɔ Alatala a masenxi ki naxɛ.»
51 Eis Rebeca na tua presença; toma-a e vai-te; seja ela a mulher do filho do teu senhor, segundo a palavra do Senhor .
52 Iburahima xa walikɛ to na wɔyɛnyi mɛ, a naxa a igoro bɔxi ma Alatala bɛ.
52 Tendo ouvido o servo de Abraão tais palavras, prostrou-se em terra diante do Senhor ;
53 Na xanbi, a naxa bunse gbeti daaxi, bunse xɛɛma daaxi, a nun dugie fi Rebeka ma. A naxa sanbɛ fanyie fi Rebeka nga nun a taara fan ma.
53 e tirou joias de ouro e de prata e vestidos e os deu a Rebeca; também deu ricos presentes a seu irmão e a sua mãe.
54 Na dangi xanbi, Iburahima xa walikɛ nun a xa mixie naxa e dɛge, e min, e fa so e sade.
54 Depois, comeram, e beberam, ele e os homens que estavam com ele, e passaram a noite. De madrugada, quando se levantaram, disse o servo: Permiti que eu volte ao meu senhor.
55 E naxa a fala, «Rebeka xa xi fu ɲɔndɔn naba be sinden, na tɛmui wo fa siga.»
55 Mas o irmão e a mãe da moça disseram: Fique ela ainda conosco alguns dias, pelo menos dez; e depois irá.
56 Iburahima xa walikɛ naxa e yaabi, «Wo naxa n makankan be. Alatala bara n ma biyaasi sɔɔnɛya. Wo a lu fa n xa gbilen n marigi xɔnyi.»
56 Ele, porém, lhes disse: Não me detenhais, pois o Senhor me tem levado a bom termo na jornada; permiti que eu volte ao meu senhor.
57 E naxa a fala, «Won xa Rebeka xili, won xa a kolon ɲanige naxan na a bɛ.»
57 Disseram: Chamemos a moça e ouçamo-la pessoalmente.
58 E naxa Rebeka xili, e naxa a maxɔrin, «I wama sigafe wo nun yi xɛmɛ ra?» Rebeka naxa e yaabi, «Iyo, n wama sigafe.»
58 Chamaram, pois, a Rebeca e lhe perguntaram: Queres ir com este homem? Ela respondeu: Irei.
59 Na kui e naxa e xunya Rebeka nun a mɛɛnima so Iburahima xa walikɛ nun a xa mixie yi ra.
59 Então, despediram a Rebeca, sua irmã, e a sua ama, e ao servo de Abraão, e a seus homens.
60 E naxa duba Rebeka bɛ a falafe ra,
60 Abençoaram a Rebeca e lhe disseram: És nossa irmã; sê tu a mãe de milhares de milhares, e que a tua descendência possua a porta dos seus inimigos.
61 Rebeka nun a xa ginɛe naxa dɔxɔ ɲɔxɔmɛe fari, e naxa bira Iburahima xa walikɛ fɔxɔ ra. E birin naxa siga.
61 Então, se levantou Rebeca com suas moças e, montando os camelos, seguiram o homem. O servo tomou a Rebeca e partiu.
62 Isiyaga nu bara keli kɔlɔn yire naxan xili «Ala ɲiɲɛ naxan n toxi.» A nu bara sabati Negewi bɔxi ma.
62 Ora, Isaque vinha de caminho de Beer-Laai-Roi, porque habitava na terra do Neguebe.
63 Lɔxɔɛ nde, Isiyaga to mini a maɲɛrɛde daaxa nunmare tɛmui, a naxa Iburahima xa walikɛ xa ɲɔxɔmɛe to fa ra.
63 Saíra Isaque a meditar no campo, ao cair da tarde; erguendo os olhos, viu, e eis que vinham camelos.
64 Rebeka to bara Isiyaga to, a naxa goro ɲɔxɔmɛe fari,
64 Também Rebeca levantou os olhos, e, vendo a Isaque, apeou do camelo,
65 a fa walikɛ maxɔrin, «Nde na na xɛmɛ ra naxan sa fafe na ki, keli daaxa longori ra won nalande?»
65 e perguntou ao servo: Quem é aquele homem que vem pelo campo ao nosso encontro? É o meu senhor, respondeu. Então, tomou ela o véu e se cobriu.
66 Iburahima xa walikɛ naxa a yaabi, «N marigi nan a ra.» Na nan lan, Rebeka naxa a ya makoto a xa mafelenyi ra.
66 O servo contou a Isaque todas as coisas que havia feito.
67 Na xanbi, Isiyaga naxa Rebeka xanin a nga xa kiri banxi kui, a a findi a xa ginɛ ra. Isiyaga naxa a xanu a bɔɲɛ birin na, han a nga xa faxɛ sunnunyi naxa ba a ma.
67 Isaque conduziu-a até à tenda de Sara, mãe dele, e tomou a Rebeca, e esta lhe foi por mulher. Ele a amou; assim, foi Isaque consolado depois da morte de sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.