Gênesis 24
Soso Kitaabuie: Tawureta, Yabura, Inyila (SUS) vs ARIB
1 Na waxati Iburahima nu bara gɛ foride. Alatala nu bara barakɛ sa Iburahima xa fe birin.
1 Ora, Abraão era já velho e de idade avançada; e em tudo o Senhor o havia abençoado.
2 Iburahima naxa a masen a xa walikɛe xunyi bɛ, naxan a ɲɛngi saxi a harige birin xɔn ma, «I bɛlɛxɛ sa n tabe bun ma kali ki ma.
2 E disse Abraão ao seu servo, o mais antigo da casa, que tinha o governo sobre tudo o que possuía: Põe a tua mão debaixo da minha coxa,
3 N fafe i rakalide koore nun bɔxi Marigi Alatala ra, alako i naxa Kanaan ginɛ fen n ma di bɛ n sabatixi dɛnnaxɛ.
3 para que eu te faça jurar pelo Senhor, Deus do céu e da terra, que não tomarás para meu filho mulher dentre as filhas dos cananeus, no meio dos quais eu habito;
4 A xɔli n ma i xa siga n bari bɔxi nan ma, i fa mɛnni ginɛ nde fen n bɔnsɔɛ ya ma n ma di Isiyaga bɛ.»
4 mas que irás à minha terra e à minha parentela, e dali tomarás mulher para meu filho Isaque.
5 A xa walikɛ naxa a yaabi, «Xa a sa li na ginɛ mu tin birade n fɔxɔ ra fafe yi bɔxi ma, n xa i xa di xanin i xa bɔxi ma, i kelixi dɛnnaxɛ?»
5 Perguntou-lhe o servo: Se porventura a mulher não quiser seguir-me a esta terra, farei, então, tornar teu filho à terra donde saíste?
6 Iburahima naxa a yaabi, «I naxa n ma di ragbilen mɛnni de!
6 Respondeu-lhe Abraão: Guarda-te de fazeres tornar para lá meu filho.
7 Alatala naxan na koore ma, naxan n tongoxi n bari mixie ya ma, naxan n nakelixi n ma bɔxi ma, a fa a kali a yi bɔxi fima nɛ n bɔnsɔɛ ma, a tan yati fama nɛ a xa malekɛ xɛɛde i malife ra, alako i xa nɔ ginɛ tongode mɛnni n ma di bɛ.
7 O Senhor, Deus do céu, que me tirou da casa de meu pai e da terra da minha parentela, e que me falou, e que me jurou, dizendo: À tua o semente darei esta terra; ele enviará o seu anjo diante de si, para que tomes de lá mulher para meu filho.
8 Xa na ginɛ mu fa sa tin birade i fɔxɔ ra, i fama nɛ ratangade n ma marakali ma, i naxan tongoxi n bɛ. Kɔnɔ i naxa n ma di xanin mɛnni de!»
8 Se a mulher, porém, não quiser seguir-te, serás livre deste meu juramento; somente não farás meu filho tornar para lá.
9 Na walikɛ naxa a bɛlɛxɛ sa a marigi Iburahima tabe bun ma, a naxa a rakali.
9 Então pôs o servo a sua mão debaixo da coxa de Abraão seu senhor, e jurou-lhe sobre este negócio.
10 A naxa ɲɔxɔmɛ fu tongo Iburahima xa ɲɔxɔmɛ gɔɔrɛ ya ma, a kote gbegbe sa e fari. A naxa keli, a siga Naxori xa taa Padan Arami bɔxi ma.
10 Tomou, pois, o servo dez dos camelos do seu senhor, porquanto todos os bens de seu senhor estavam em sua mão; e, partindo, foi para a Mesopotâmia, à cidade de Naor.
11 Iburahima xa walikɛ to mɛnni li, a naxa ɲɔxɔmɛe ragoro taa fari ma kɔlɔnyi nde sɛɛti ma. Nunmare tɛmui nan nu a ra, ginɛe minima ye bade tɛmui naxɛ.
11 Fez ajoelhar os camelos fora da cidade, junto ao poço de água, pela tarde, à hora em que as mulheres saíam a tirar água.
12 A naxa Ala maxandi, «N marigi Iburahima Marigi Alatala, n bara i maxandi alako n ma ɲɛrɛ xa findi n bɛ xun nakeli ra to lɔxɔɛ. I man xa hinnɛ n marigi Iburahima ra.
12 E disse: Ó Senhor, Deus de meu senhor Abraão, dá-me hoje, peço-te, bom êxito, e usa de benevolência para com o meu senhor Abraão.
13 I bara n to n na kɔlɔnyi sɛɛti ma, taa ginɛ dimɛe na fafe ye bade.
13 Eis que eu estou em pé junto à fonte, e as filhas dos homens desta cidade vêm saindo para tirar água;
14 N fama nɛ ginɛ dimɛ nde maxɔrinde a xa a xa ye base so n yi ra, n xa ye min. Xa a sa n yaabi, ‹Ye min, n xa ye so i xa ɲɔxɔmɛe fan yi ra,› n fama nɛ a kolonde na tɛmui, i na ginɛ yati nan sugandixi i xa konyi Isiyaga bɛ. Na tɛmui n fama a kolonde i bara hinnɛ n marigi Iburahima ra.»
14 faze, pois, que a donzela a quem eu disser: Abaixa o teu cântaro, peço-te, para que eu beba; e ela responder: Bebe, e também darei de beber aos teus camelos; seja aquela que designaste para o teu servo Isaque. Assim conhecerei que usaste de benevolência para com o meu senhor.
15 Beenun a xa gɛ na wɔyɛnyi ra, na nan lan Betuweli xa di ginɛ Rebeka naxa fa. Iburahima xunya Naxori xa mamadi nan lanxi a ma. A xa fɛɲɛ dɔxɔxi a tunki fari.
15 Antes que ele acabasse de falar, eis que Rebeca, filha de Betuel, filho de Milca, mulher de Naor, irmão de Abraão, saía com o seu cântaro sobre o ombro.
16 Ginɛ dimɛdi tofanyi nan nu a ra, naxan mu xɛmɛ fe kolon. A naxa goro kɔlɔnyi yire, a naxa a ye base rafe ye ra, a man naxa te.
16 A donzela era muito formosa à vista, virgem, a quem varão não havia conhecido; ela desceu à fonte, encheu o seu cântaro e subiu.
17 Iburahima xa walikɛ naxa a gi a sa a ralan. A naxa a fala a bɛ, «N bara i maxandi, a lu n xa ye nde min, naxan na i xa fɛɲɛ kui.»
17 Então o servo correu-lhe ao encontro, e disse: Deixa-me beber, peço-te, um pouco de água do teu cântaro.
18 A naxa a yaabi, «N ba, ye min.» A naxa a xa fɛɲɛ ragoro a tunki fari, a ye so a yi ra.
18 Respondeu ela: Bebe, meu senhor. Então com presteza abaixou o seu cântaro sobre a mão e deu-lhe de beber.
19 A to gɛ na ra, a naxa a fala a bɛ, «N ye bama nɛ i xa ɲɔxɔmɛe fan bɛ, alako e birin xa ye min a fanyi ra.»
19 E quando acabou de lhe dar de beber, disse: Tirarei também água para os teus camelos, até que acabem de beber.
20 Mafuren, a naxa a xa fɛɲɛ ibagan kuurɛ kui, a man a gi sigafe kɔlɔn dɛ ra a xa ye gbɛtɛ ba. A naxa ye ba han ɲɔxɔmɛ birin naxa wasa.
20 Também com presteza despejou o seu cântaro no bebedouro e, correndo outra vez ao poço, tirou água para todos os camelos dele.
21 Iburahima xa walikɛ nu fa a maɲɔxun, «Tɛmunde Alatala bara n ma biyaasi sɔɔnɛya n bɛ.»
21 E o homem a contemplava atentamente, em silêncio, para saber se o Senhor havia tornado próspera a sua jornada, ou não.
22 Ɲɔxɔmɛe to bara gɛ ye minde, Iburahima xa mixi naxa ɲɔɛrasoe xɛɛma daaxi so Rebeka ɲɔɛ ra, naxan xa binyɛ giramu senni lima. A man naxa bɛlɛxɛrasoe firin xɛɛma daaxie so a bɛlɛxɛ ra, naxan keren xa binyɛ dangi giramu kɛmɛ ra.
22 Depois que os camelos acabaram de beber, tomou o homem um pendente de ouro, de meio siclo de peso, e duas pulseiras para as mãos dela, do peso de dez siclos de ouro;
23 A naxa ginɛdimɛdi maxɔrin, «Nde xa di lanxi i ma? Yandi, a fala n bɛ, i baba nɔma muxu yigiyade to kɔɛ ra?»
23 e perguntou: De quem és filha? dize-mo, peço-te. Há lugar em casa de teu pai para nós pousarmos?
24 Rebeka naxa a yaabi, «Betuweli xa di nan lanxi n ma, Milika nun Naxori xa mamadi.»
24 Ela lhe respondeu: Eu sou filha de Betuel, filho de Milca, o qual ela deu a Naor.
25 A man naxa a fala, «Muxu xɔnyi sɛxɛ nun ɲooge gbegbe na na, yigiya fan na na wo luma dɛnnaxɛ.»
25 Disse-lhe mais: Temos palha e forragem bastante, e lugar para pousar.
26 Iburahima xa walikɛ naxa a igoro bɔxi ma Alatala bɛ.
26 Então inclinou-se o homem e adorou ao Senhor;
27 A naxa a fala, «N marigi Iburahima Marigi Alatala, n bara i tantu. I mu tagan hinnɛde n marigi Iburahima ra, i xa lanlanteya mu kana. Alatala n xun tixi n marigi Iburahima xabilɛ nan xɔnyi ra.»
27 e disse: Bendito seja o Senhor Deus de meu senhor Abraão, que não retirou do meu senhor a sua benevolência e a sua verdade; quanto a mim, o Senhor me guiou no caminho à casa dos irmãos de meu senhor.
28 Rebeka naxa siga a gi ra a nga yire, alako fe naxan dangixi, a xa a tagi raba a bɛ.
28 A donzela correu, e relatou estas coisas aos da casa de sua mãe.
29 Rebeka taara Laban naxa a xulun sigafe ra kɔlɔn yire, Iburahima xa walikɛ nu tixi dɛnnaxɛ.
29 Ora, Rebeca tinha um irmão, cujo nome era Labão, o qual saiu correndo ao encontro daquele homem até a fonte;
30 Laban nu bara a maaginɛ to, ɲɔɛrasoe a ɲɔɛ ra, bɛlɛxɛrasoe a bɛlɛxɛ ra. A man nu bara a xa dɛntɛgɛ mɛ, xɛmɛ naxan falaxi a bɛ. Na kui, a naxa siga na xɛmɛ ralande kɔlɔnyi fɛ ma, ɲɔxɔmɛe nu na dɛnnaxɛ.
30 porquanto tinha visto o pendente, e as pulseiras sobre as mãos de sua irmã, e ouvido as palavras de sua irmã Rebeca, que dizia: Assim me falou aquele homem; e foi ter com o homem, que estava em pé junto aos camelos ao lado da fonte.
31 Laban naxa a fala a bɛ, «Alatala bara baraka sa i tan naxan ma fe, i tixi be munfe ra, dɛnnaxɛ makuya taa ra? I xa so n xɔnyi. N bara banxi yailan i yigiya ra, n bara yire rafala i xa ɲɔxɔmɛe luma dɛnnaxɛ.»
31 E disse: Entra, bendito do Senhor; por que estás aqui fora? pois eu já preparei a casa, e lugar para os camelos.
32 Iburahima xa walikɛ naxa so Laban xɔnyi. Laban naxa ɲɔxɔmɛe xa kote ragoro, a fa donse so e yi ra, a yire yailan e bɛ. A naxa ye fan so Iburahima xa mixie yi ra, alako e xa e sanyie maxa.
32 Então veio o homem à casa, e desarreou os camelos; deram palha e forragem para os camelos e água para lavar os pés dele e dos homens que estavam com ele.
33 Laban to fa donse ra e bɛ, Iburahima xa walikɛ naxa a fala, «N mu n dɛgema sinden, fo n xa n dɛntɛgɛ wo bɛ.» Laban naxa a fala a bɛ, «Awa yire, dɛntɛgɛ sa.»
33 Depois puseram comida diante dele. Ele, porém, disse: Não comerei, até que tenha exposto a minha incumbência. Respondeu-lhe Labão: Fala.
34 Iburahima xa walikɛ naxa a masen, «N tan nan na Iburahima xa walikɛ ra.
34 Então disse: Eu sou o servo de Abraão.
35 Alatala bara barakɛ sa n marigi Iburahima xa fe ki fanyi. A bara findi banna ra, barima Alatala bara xuruse mɔɔli birin fi a ma, a nun gbeti, xɛɛma, konyie, ɲɔxɔmɛe, nun sofalee. Alatala bara na birin fi a ma.
35 O Senhor tem abençoado muito ao meu senhor, o qual se tem engrandecido; deu-lhe rebanhos e gado, prata e ouro, escravos e escravas, camelos e jumentos.
36 N marigi Iburahima xa ginɛ Sara bara di fan bari a bɛ a xa foriɲa kui. Iburahima a harige birin fixi na di nan ma.»
36 E Sara, a mulher do meu senhor, mesmo depois, de velha deu um filho a meu senhor; e o pai lhe deu todos os seus bens.
37 «Iburahima n nakalixi nɛ, ‹I naxa ginɛ tongo n ma di bɛ naxan findi Kanaanka ra n sabatixi dɛnnaxɛ.
37 Ora, o meu senhor me fez jurar, dizendo: Não tomarás mulher para meu filho das filhas dos cananeus, em cuja terra habito;
38 I xa siga n baba bariboore yire n xabilɛ tagi, alako i xa ginɛ tongo n ma di bɛ mɛnni.›
38 irás, porém, à casa de meu pai, e à minha parentela, e tomarás mulher para meu filho.
39 N marigi to na fala n bɛ, n naxa a maxɔrin, ‹Xa na ginɛ fa tondi birade n fɔxɔ ra go?›
39 Então respondi ao meu senhor: Porventura não me seguirá a mulher.
40 A naxa n yaabi, ‹N ɲɛrɛma Alatala naxan ya i, a fama a xa malekɛ birade i fɔxɔ ra i xa ɲɛrɛ kui alako a xa sɔɔnɛya. I fama nɛ ginɛ tongode n ma di bɛ n xabilɛ tagi n baba xɔnyi.
40 Ao que ele me disse: O Senhor, em cuja presença tenho andado, enviará o seu anjo contigo, e prosperará o teu caminho; e da minha parentela e da casa de meu pai tomarás mulher para meu filho;
41 I na siga n xabilɛ ra, xa e mu fa sa ginɛ dimɛdi so i yi ra feo, i bara ratanga n ma marakali ma.›»
41 então serás livre do meu juramento, quando chegares à minha parentela; e se não te derem, livre serás do meu juramento.
42 «N to kɔlɔn yire li, n naxa Ala maxandi, ‹Alatala, n marigi Iburahima naxan batuma, n bara i mayandi i xa n ma biyaasi sɔɔnɛya.
42 E hoje cheguei à fonte, e disse: Senhor, Deus de meu senhor Abraão, se é que agora prosperas o meu caminho, o qual venho seguindo,
43 I ya ti n na yi kɔlɔnyi sɛɛti ma. N fama nɛ ginɛ dimɛdi nde maxɔrinde naxan fafe ye bade, a xa ye so n yi ra naxan na a xa fɛɲɛ kui alako n xa a min.
43 eis que estou junto à fonte; faze, pois, que a donzela que sair para tirar água, a quem eu disser: Dá-me, peço-te, de beber um pouco de água do teu cântaro,
44 Xa a n yaabi, «Ye min, n ye bama nɛ i xa ɲɔxɔmɛe fan bɛ, e min,» n a kolonma na tɛmui, Alatala na ginɛ dimɛdi yati nan sugandixi n marigi Iburahima xa di bɛ.›»
44 e ela me responder: Bebe tu, e também tirarei água para os teus camelos; seja a mulher que o Senhor designou para o filho de meu senhor.
45 «Beenun n xa gɛ na wɔyɛnyi raɲɔnde n yɛtɛ ma, na nan lan Rebeka naxa fa, fɛɲɛ dɔxɔxi a tunki fari. A naxa goro kɔlɔnyi ra, a ye ba. N naxa a fala a bɛ, ‹N bara i maxandi, n ki ye, n xa a min.›
45 Ora, antes que eu acabasse de falar no meu coração, eis que Rebeca saía com o seu cântaro sobre o ombro, desceu à fonte e tirou água; e eu lhe disse: Dá-me de beber, peço-te.
46 A naxa a xa fɛɲɛ ragoro mafuren a tunki fari, a naxa a fala n bɛ, ‹Ye min. I na gɛ ye minde n ye soma nɛ i xa ɲɔxɔmɛe fan yi ra.›
46 E ela, com presteza, abaixou o seu cântaro do ombro, e disse: Bebe, e também darei de beber aos teus camelos; assim bebi, e ela deu também de beber aos camelos.
47 N naxa a maxɔrin, ‹Nde xa di na i ra?› A naxa n yaabi, ‹Betuweli xa di ginɛ nan n na, Naxori nun Milika xa mamadi.› Na kui n naxa xɛɛma so a ɲɔɛ ra, n naxa xɛɛma bɛlɛxɛrasoe so a bɛlɛxɛ ra.
47 Então lhe perguntei: De quem és filha? E ela disse: Filha de Betuel, filho de Naor, que Milca lhe deu. Então eu lhe pus o pendente no nariz e as pulseiras sobre as mãos;
48 N naxa n igoro bɔxi ma Alatala bɛ. N naxa n marigi Iburahima Marigi Alatala tantu, barima a bara n xun ti n marigi xunya xa di ginɛma ra, n xa a futi a xa di bɛ.
48 e, inclinando-me, adorei e bendisse ao Senhor, Deus do meu senhor Abraão, que me havia conduzido pelo caminho direito para tomar para seu filho a filha do irmão do meu senhor.
49 Yakɔsi, Laban, a fala n bɛ xa i bara tin fe fanyi nun fe tinxinxi rabafe n marigi bɛ. Xa na mu a ra n sigama nɛ yire gbɛtɛ.»
49 Agora, pois, se vós haveis de usar de benevolência e de verdade para com o meu senhor, declarai-mo; e se não, também mo declarai, para que eu vá ou para a direita ou para a esquerda.
50 Laban nun Betuweli naxa a yaabi, «Alatala nan yi fe ragirixi. Muxu mu fama na maxɔrɔxɔde.
50 Então responderam Labão e Betuel: Do Senhor procede este negócio; nós não podemos falar-te mal ou bem.
51 Rebeka nan tixi i ya i yi ki. A xanin i xun ma, alako a xa findi i marigi xa di xa ginɛ ra, alɔ Alatala a masenxi ki naxɛ.»
51 Eis que Rebeca está diante de ti, toma-a e vai-te; seja ela a mulher do filho de teu senhor, como tem dito o Senhor.
52 Iburahima xa walikɛ to na wɔyɛnyi mɛ, a naxa a igoro bɔxi ma Alatala bɛ.
52 Quando o servo de Abraão ouviu as palavras deles, prostrou-se em terra diante do Senhor:
53 Na xanbi, a naxa bunse gbeti daaxi, bunse xɛɛma daaxi, a nun dugie fi Rebeka ma. A naxa sanbɛ fanyie fi Rebeka nga nun a taara fan ma.
53 e tirou o servo jóias de prata, e jóias de ouro, e vestidos, e deu-os a Rebeca; também deu coisas preciosas a seu irmão e a sua mãe.
54 Na dangi xanbi, Iburahima xa walikɛ nun a xa mixie naxa e dɛge, e min, e fa so e sade.
54 Então comeram e beberam, ele e os homens que com ele estavam, e passaram a noite. Quando se levantaram de manhã, disse o servo: Deixai-me ir a meu senhor.
55 E naxa a fala, «Rebeka xa xi fu ɲɔndɔn naba be sinden, na tɛmui wo fa siga.»
55 Disseram o irmão e a mãe da donzela: Fique ela conosco alguns dias, pelo menos dez dias; e depois irá.
56 Iburahima xa walikɛ naxa e yaabi, «Wo naxa n makankan be. Alatala bara n ma biyaasi sɔɔnɛya. Wo a lu fa n xa gbilen n marigi xɔnyi.»
56 Ele, porém, lhes respondeu: Não me detenhas, visto que o Senhor me tem prosperado o caminho; deixai-me partir, para que eu volte a meu senhor.
57 E naxa a fala, «Won xa Rebeka xili, won xa a kolon ɲanige naxan na a bɛ.»
57 Disseram-lhe: chamaremos a donzela, e perguntaremos a ela mesma.
58 E naxa Rebeka xili, e naxa a maxɔrin, «I wama sigafe wo nun yi xɛmɛ ra?» Rebeka naxa e yaabi, «Iyo, n wama sigafe.»
58 Chamaram, pois, a Rebeca, e lhe perguntaram: Irás tu com este homem; Respondeu ela: Irei.
59 Na kui e naxa e xunya Rebeka nun a mɛɛnima so Iburahima xa walikɛ nun a xa mixie yi ra.
59 Então despediram a Rebeca, sua irmã, e à sua ama e ao servo de Abraão e a seus homens;
60 E naxa duba Rebeka bɛ a falafe ra,
60 e abençoaram a Rebeca, e disseram-lhe: Irmã nossa, sê tu a mãe de milhares de miríades, e possua a tua descendência a porta de seus aborrecedores!
61 Rebeka nun a xa ginɛe naxa dɔxɔ ɲɔxɔmɛe fari, e naxa bira Iburahima xa walikɛ fɔxɔ ra. E birin naxa siga.
61 Assim Rebeca se levantou com as suas moças e, montando nos camelos, seguiram o homem; e o servo, tomando a Rebeca, partiu.
62 Isiyaga nu bara keli kɔlɔn yire naxan xili «Ala ɲiɲɛ naxan n toxi.» A nu bara sabati Negewi bɔxi ma.
62 Ora, Isaque tinha vindo do caminho de Beer-Laai-Rói; pois habitava na terra do Negebe.
63 Lɔxɔɛ nde, Isiyaga to mini a maɲɛrɛde daaxa nunmare tɛmui, a naxa Iburahima xa walikɛ xa ɲɔxɔmɛe to fa ra.
63 Saíra Isaque ao campo à tarde, para meditar; e levantando os olhos, viu, e eis que vinham camelos.
64 Rebeka to bara Isiyaga to, a naxa goro ɲɔxɔmɛe fari,
64 Rebeca também levantou os olhos e, vendo a Isaque, saltou do camelo
65 a fa walikɛ maxɔrin, «Nde na na xɛmɛ ra naxan sa fafe na ki, keli daaxa longori ra won nalande?»
65 e perguntou ao servo: Quem é aquele homem que vem pelo campo ao nosso encontro? respondeu o servo: É meu senhor. Então ela tomou o véu e se cobriu.
66 Iburahima xa walikɛ naxa a yaabi, «N marigi nan a ra.» Na nan lan, Rebeka naxa a ya makoto a xa mafelenyi ra.
66 Depois o servo contou a Isaque tudo o que fizera.
67 Na xanbi, Isiyaga naxa Rebeka xanin a nga xa kiri banxi kui, a a findi a xa ginɛ ra. Isiyaga naxa a xanu a bɔɲɛ birin na, han a nga xa faxɛ sunnunyi naxa ba a ma.
67 Isaque, pois, trouxe Rebeca para a tenda de Sara, sua mãe; tomou-a e ela lhe foi por mulher; e ele a amou. Assim Isaque foi consolado depois da morte de sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.