Mateus 13
Mbia Cheẽ (SRQNT) vs ARA
1 Aque mose sɨ́ que Jesús sɨ usẽ tuchua sɨ ra. Tuchua sɨ que esɨ ngoi ama ndɨsh a nimíaa nda.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Mbia que ngaẽ ngaẽ ja quia Jesús rea ra. Nyebe Jesús ua oso nguiã ngoi canoa ye. Mbia quiatu que chɨchõ ama nimíaa ndese ra.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Jesús que embaaquiatu quiatu tuchɨ quia ra. Ejemplos que esaã saã tuchɨ ee ra. —Sã emo sɨ rei mbae eɨ̃ mombiquia mbiquia no.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Sã emo ndiqui uqui uqui ñeenda ruɨ no. Sã nguireĩ ndiqui ngaẽ eu no.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Sã emo emo ndiqui uqui sɨta arõ no. Sɨta aronda suri jeɨ raque. Ibi ererate quia ñene.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Tenda ibate mose que eriqui ñɨmama mano nda. Erao eãte quia ñene. Nyebe mano jeɨ nguiã.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Sã emo ndiqui uqui uqui nyu réndaa no. Sã nyu abe riqui suri erese no. Nyu ruri que echati asi u eriquisã nda.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Sã emo ndiqui uqui uqui ibi túraã no. Ũquɨ̃ nguiatu que ɨa turã nda. Sã emo ɨa cien no. Sã emo ɨa sesenta no. Sã emo ɨa treinta no.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Jẽisa mose, ¡secheẽ jeñandu turã na!
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Jesús chɨmbaaquiatu que ñee nyecuayã Jesús ísaa ra. —¿Mbaerã ejemplos achõ eresenei senei mbia je re? ɨ que echɨmbaaquiatu ñee ee ra.
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Jesús que ñee ee ra. —Mbia rerecua tuchɨ quiarei Ibatenda. Ae riqui nguiã ucheẽ mbiasa asa ja jẽje co. Mbia ataque quia siqui sereã erese co. Mbia ataque je quia eriqui nguiã ucheẽ mbiasa eã jiri.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Emo umbae rerequia mose, Dios ra emo mondobe ee. Emo embae eã mose, Dios ra embae sirõ ja esɨ.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Nyebe aɨco nguiã ejemplos achõ nenei nenei mbia je co. Eanduchõ sacuã. Eɨcua turã ndocoɨ̃.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Mbia eanduchõ mose que Isaías chɨmbesa ɨque cote ra:
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Eãquĩ ãtãte riqui ã.
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 Jẽ nguiatu Dios cheẽ jeñandu turãte nguiã ã. Jẽ nguiatu jemae serete nguiã Dios chɨao rese ã. Nyebe jẽyate jẽɨngo nguiã ã.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Tacheẽ nyecua jẽje. Ae jeñandu quia secheẽ ã nae, Dios cheẽ mbuchecuasa ñiinda ã ñandu serete raque. Mbia turã ñiinda abe ã andu serete raque. Ñandu eã mbeɨte equia ã. Jẽ ae chõ jẽɨngo nguiã eandu ã cote. Jẽ ae je chõ echecua riqui nguiã.
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Secheẽ tambiasa jẽje cote. Mbae eɨ̃ mombiquia mbiquia ji rɨɨ̃.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Ae uqui uqui ñeenda rui nae, Dios cheẽ andu chooñosa rã ño ũquɨ̃ nde. Ɨcua eãte quia ñene. Nyebe diablo ru nguiã Dios cheẽ ndirõ echɨangui sɨ.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ae uqui uqui sɨta arõ nae, mbia mo na ño ũquɨ̃ no nde. Dios cheẽ andu mose, isi turã ndaque. Eyate raque erese.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Mbia ɨcuã ɨcuã mose ee Dios cheẽ nɨɨ, huɨ jeɨ chõ nguiã esɨ. Mbae rao eã naanguia chõ ũquɨ̃ nde.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ae uqui uqui nyu réndaa nae, mbia mo na ño ũquɨ̃ no nde. Dios cheẽ andu turã ndaque. Siqui beɨ eã ño nguiã eruɨ. Umbaerã achõ ndese chõ eriquichɨ̃ nguiã ndua. “Mbaecha tuchɨte ra se”, ɨ beɨ chõ nguiã ndua ndua. Nyebe huɨ chõ nguiã Dios cheẽ sɨ. Nyebe Dios cheẽ ndiqui nguiã ɨa eã mbeɨte ee.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Ae uqui uqui ibi túraã nae, mbia mo na ño ũquɨ̃ no nde. Ũquɨ̃ nguiatu Dios cheẽ ñandu turã nguiã. Ɨcua ɨcua turã ño nguiã. Nyebe eriqui beɨ nguiã erese. Ɨa ɨa beɨ raanguia cote. Emo emo ɨa cien. Emo ia sesenta no. Emo ɨa treinta no, ɨ que Jesús ucheẽ mbiasa ñee nda.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Jesús que ejemplo nongue senei ee ra. —Sã emo trigo eɨ̃ mombiquia mbiquia úcoo no. Ũquɨ̃ na ño Dios rimba riqui nguiã ã.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Sã trigo eɨ̃ mombiquiasa uque cote no. Sã emo tu nyu eɨ̃ mombiquia mbiquia trigo eɨ̃ mumbara mbara no.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Trigo eɨ̃ ngue obo cote ra. Nyu abe que suri erese ra.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Nyebe erimba ñee nguiã echa je. “Trigo eɨ̃ achõ eremombiquia mbiquia reɨ̃ nguiã seje. ¿Mbaerã nyu abe riqui suri suri erese re?” ɨ que ererecua je ra.
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Ererecua que ñee ee ra. “Seucuãyãsa chõ ũquɨ̃ nde. Nyu eɨ̃ mombiquia mbiquia chõchɨ̃ trigo eɨ̃ mumbara mbara”, ɨ que ererecua ñee nda. —¿Ureso ra eriqui riqui re? ɨ rei que erimba ñee nguerecua je ra.
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Ererecua que ñee nda. “Tei. Nyu riqui riqui mose ra trigo abe riqui riquichɨ̃ nde.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Sã echɨchõ ja. Eucua mose ja chee. Ea ɨreɨ̃ mose quiatu ra acheẽ serimba je cote. Serimba ra nyu rane siqui siqui aque mose cote. Nyu ra esei cote. Aquere quia ra trigo a ɨshao shao erereco quiatu sacuã sechuchua cote”, ɨ que echa ñee nda, ɨ que Jesús ñee nda.
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Jesús que ejemplo mo senei mbia je ra. —Mbae eɨ̃ na ño Dios rimba re. Sã mbia mostaza eɨ̃ tiquia no.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Eñetẽ tuchɨte raque mbae eɨ̃ mo sɨ. Suri oso quia cote. Ecuasu tuchɨte chee cote. Ira rã ño cote re. Nguireɨ̃ nguichi quichi chee erãquiã ndese. Eɨ̃ sɨ chõ Dios rimba re. Ũquɨ̃ mɨɨ ndaque nyii. Ñimbeta tuchɨ cote. Mbae eɨ̃ na, ɨ que Jesús ñee nda.
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Jesús que ejemplo mo senei mbia je ra. —Levadura rã ño Dios rimba re. Sã mbia levadura ñetẽ mondo mbichae ao ramo mose no. Sã levadura riqui oso mbichae mbuchɨmatã ja no. Eɨ̃ sɨ chõ Dios rimba re, ɨ que Jesús ñee nda.
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Eɨ̃ ño ngue Jesús quia mbia tubɨrɨã mbaaquiatu quiatu ejemplos je ra. Ejemplos achõ ngue esenei senei mbia mbaaquiatu sacuã nda.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Nyebe Dios cheẽ mbuchecuasa chɨmbesa ɨque cote. Eɨ̃ ño echɨmbesa re:
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Jesús que mbia mondo ja cote ra. Aquere que esɨ ɨque tuchu a mo nda. Echɨmbaaquiatu que ecurubite ñee ee ra. —Ae ejemplo eresenei mbia je nyu eɨ̃ nɨɨ nae, ũquɨ̃ embiasa jiri ure je, ɨ que ñee ee ra.
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Jesús que ñee ee ra. —Ae trigo eɨ̃ mombiquia mbiquia nae, se rã ño ae re.
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Ae íbii emombiquia mbiquia nae, mbia ja rã ño ũquɨ̃ ibi re. Trigo eɨ̃ turã na ño Dios quiato re. Nyu eɨ̃ ɨcuã na ño diablo quiato no nde.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Ae mbae eɨ̃ ɨcuã mombiquia mbiquia nae, aba checuayã nderecua rã ño ũquɨ̃ nde. Mbae a ɨshao shao raanguia ra ibi ua mose cote. Mbae a ɨshao shaosa rã ño angeles re.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Sã mbia riqui nyu mombo mombo tátaa nae, eɨ̃ sɨ ra Dios uquiatoã mombo tátaa ibi ua ja mose no.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Serimba ángeles ra amondo mbi a rea rea ja. Ae mbae ɨcuã saã uquia quia mbia je nae, serimba ra ũquɨ̃ sirõ ja.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Serimba ra ũquɨ̃ mombo mondo tata cuásuu. Nyeseo seo tuchɨ ra tátaa. Huee ra ureɨ̃ quiti quiti tuchɨ.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Ae Dios mbuturã nae, ũquɨ̃ nininya tuchɨ ra tenda rã sɨ cote. Eru ibatenda siqui mose mbia rerecuarã tuchɨ.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 Dios cheẽ nguiirĩ nɨɨ ndei eturã tuchɨ mbae ja sɨ. Eturã tuchɨ tesoro sɨ no. Sã ameɨ mo tesoro ati ji rea íbii no. Tesoro turã tuchɨ que ee ra. Ameɨ ia tuchɨ que erea mose ra. Sã ameɨ vender ɨ ja umbae je no. Aque ibi isi sacuã. Tesoro mɨɨ ndese ndua.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Dios cheẽ nguiirĩ nɨɨ ndei eturã tuchɨ mbae ja sɨ. Sã comerciante mo perlas turã ndequia requia no.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Perla turã tuchɨte mo ndea mose, aque mɨɨ ndese chõ eriqui nguiã ndua ndua cote. Sã vender ɨ ja umbae je aque perla rɨbɨshorõ no.
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 Sɨra mbua mbua ji rã ño Dios rimba re. Sã emo tarafa mondo ii no. Sɨra chumumbarate que embua ra.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Sã sɨra mbuasa mbisẽ tuchɨ riqui no. Sã echa econosẽ serao usẽ cote no. Echa que ngoi sɨra turã irabo rabo cote ra. Sɨra ɨcuã ndirirõ ndirõ emombo sacuã.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Eɨ̃ sɨ ra Dios mbae ua ja mose. Dios ra ángeles mbu mbia ɨcuã mombo sacuã mbia turã sɨ.
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Eɨcuã nda emombo tata cuásuu. Nyeseo seo tuchɨ ra tátaa. Huee ra ureɨ̃ quiti quiti tuchɨ.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 ¿Secheẽ jẽɨcuate rei quia ã nde? ɨ que Jesús ñee mbia je ra. —Ae, ɨ que ñee Jesús je ra.
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Jesús que ñee ee ra. —Embesasa mo siqui mose serese, mbaecha rã ño aque re. Sã mbaecha riqui umbae ɨma ndirõ mbia je emo mose no. Umbae yasu abe rirõ emo mose no, ɨ que Jesús ñee mbia je ra.
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Jesús que ũquɨ̃ ejemplos senei ja mbia je ra. Hue sɨ que esɨ cote ra.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 Oso que ngasẽ nguecua Nazaret cote ra. Oso que mbia mbaaquiatu judíos chumunuásaa ra. Nyebe mbia nyuruɨra tuchɨ nguiã ñee nyue. —¿Mangue eriqui ñɨmbaaquiatu tuchɨte re? Nandemae sayã esaã saã tuchɨchɨ̃ nguia re.
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Ira mbitirõ tirõsa riirĩ ño ndaque. María abe riirĩ ño ndaque no. Jacobo nongue chõ ndaque. José abe no. Simón abe no. Judas abe no.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ã echari abe riqui ja raque nanderese ã. ¿Mañɨ equia mbae ɨ cua ja tuchɨte re? ɨ que mbia Jesús recu a jenda ñee nyue ra.
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Nyebe mbia hue jenda riqui Jesús isiteã nde. Jesús que ñee ee ra. —Dios cheẽ mbuchecuasa ɨshonda cheẽ nguia ra mbia isi turã mbeɨ. Nguecua jenda cheẽ achõ nguia ra eisi turã eã. Ngõngue cheẽ achõ nguia ra eisi turã eã no, ɨ que Jesús ñee nguecua jenda je ra.
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Hue jenda mbia que Jesús ɨcua eãte ra. Isiteã ño ngue ra. Nyebe Jesús mbia mae sayã naa eã jiri nguiã ee huee.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.