Atos 17
Mak Osɨrisira Akaman Aghuuŋ ko Iesusɨm Mbɨsevisir Gumasi (SPM) vs ARIB
1 Aniiŋ gua, Amfipolis koma Apolonianɨ uŋuunia avhevigha guavɨreikha Tesalonaikanɨ uŋuuno othuivigha, Tesalonaikanɨ uŋuuna avhen gua garima, Judarii Gotɨn phorugha mbɨŋgee rɨphenan mav iti.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Mauthughura Pol Gotɨn phorugha mbɨŋgee rɨphenana avhen gu. Khara a mɨghasɨghava amuiro othɨv. Ana avhughususanɨ uthughun phunini mbɨkethavɨn Gotɨm mbɨgharan itira osɨriri marsir meŋgi ighara mem mbɨŋgeeghi.
2 Ora, Paulo, segundo o seu costume, foi ter com eles; e por três sábados discutiu com eles as Escrituras,
3 Ano osɨrir marsir men khɨvagha anda vɨnɨŋgari vɨŋgɨ kamaghɨusue, “Kraisɨ mbɨzagh nighɨva aremigh nomtheghɨ rɨkavamir mbɨŋgɨŋgɨm, a guisimbaaŋra.” A kamaghɨm mbɨŋgeeghi, “Khɨɨ Iesusɨna akamɨ ukuri. A Got nomthegh gumasi rako amisi niamɨusua mbɨsevisi gumagh.”
3 expondo e demonstrando que era necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dentre os mortos; este Jesus que eu vos anuncio, dizia ele, é o Cristo.
4 Mauthughura Judan gumasir marsi oraegha nɨghɨnɨghana aghavaghar akaar kharsir ikava Pol ri Sailasɨn nɨghɨnɨghan gɨn zui. Grighiiŋna akamaŋga aghuuir gumasi, Gotɨn apheeŋn ikava aŋni izɨɨ ufhii tharsi koma izɨɨri itira amisir avhɨrara ivhɨra Pol ri Sailasɨn nɨghɨnɨghan gɨn zui.
4 E alguns deles ficaram persuadidos e aderiram a Paulo e Silas, bem como grande multidão de gregos devotos e não poucas mulheres de posição.
5 Gumasira avhɨrara Pol ri Sailasɨn nɨghɨnɨghan gɨn zuima, kamagha amuisima Judarir navi bar men maghatɨghi. Mee phurama aruava phoghɨn iti gumasir maghatɨsir marsi akumakumigha gumasir bɨsan ikhɨva amui. Mee gua uŋuuni ikhɨvana avhen arua mbɨghɨravɨra avesava aŋgaravasi. Mee Pol ri Sailas nighɨva avhɨrar thooŋn maŋŋamɨusua, ithɨmakharigha aniiŋn usuighousuava akhɨrɨsiigha Jesonɨ rɨphenana avhen gue.
5 Mas os judeus, movidos de inveja, tomando consigo alguns homens maus dentre os vadios e ajuntando o povo, alvoroçavam a cidade e, assaltando a casa de Jáson, os procuravam para entregá-los ao povo.
6 Mee aniiŋn ganisi phatɨgha, Jeson koma Kraisɨn marsi ukuruvaegha uŋuuni ikhɨvan garir gumasir aphanivɨusua mee nigha gu. Mee kamagh deeghi, “Gumaghan khaniiŋ osɨmndɨsirɨ unuaghɨnan khavɨn uŋuimba bar andagha arɨgha zaa thighira khagho othuivi.
6 Porém, não os achando, arrastaram Jáson e alguns irmãos à presença dos magistrados da cidade, clamando: Estes que têm transtornado o mundo chegaram também aqui,
7 Mauthughura Jesona aniiŋ nigha no rɨphenaŋga athɨ. Gumaghan khaniiŋ Sisar osɨrisir othevir gɨn maŋŋan bar iphɨrphɨri. Aniiŋ kamaghɨm mbɨŋgeeghi, ‘Ativasir ikhɨvan igharisi mav ivhɨre iti, aŋni izɨɨ Iesus.’ ”
7 os quais Jáson acolheu; e todos eles procedem contra os decretos de César, dizendo haver outro rei, que é Jesus.
8 Gumasi rako amisira avhɨrara nori akuvasi tharsi koma uŋuuni ikhɨvan garir gumasira aphani, mee men akaman khavɨ oraegha rɨŋgavan maghatɨgha amuigha dɨɨ uthuaghii.
8 Assim alvoroçaram a multidão e os magistrados da cidade, que ouviram estas coisas.
9 Mauthughura uŋuuni ikhɨvan garir gumasir aphani kamagh Jesonɨm mbɨkemi, “Nɨɨ nona andarsira akhuvaghɨva kha osɨmɨndɨgho ovhesightima, ee gea thaeghtima, gee maŋŋaŋga.” Mee mamagha amuigha norivagha uvhuesighava nori gue.
9 Tendo, porém, recebido fiança de Jáson e dos demais, soltaram-nos.
10 Amɨn phɨrima, Kraisɨna andarsi uzuamɨra aniiŋ amandasi aniiŋ Berianɨ uŋuun gu. Aniiŋ gua otogha Judarii Gotɨn phorugha mbɨŋgee rɨphenana avhen gu.
10 E logo, de noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia; tendo eles ali chegado, foram à sinagoga dos judeus.
11 Berianɨ uŋuuni itir Judarii, men othevi rako men nɨghɨnɨsi bar indera. Mee Polɨm mbɨŋgɨmɨŋgɨva oraghaousua bar vhusvhusi. Mee Polɨm mbɨŋgɨmɨŋgɨ vɨnɨŋgaria bɨghɨva bar anda ikaaŋmɨusua mɨghasɨgh Gotɨm Mbɨgharan ganri. Mee kamagh ikaaŋmɨusua, Polɨm mbɨŋgɨmɨŋgɨ, anda guisimbaaŋra mbɨŋgɨmɨŋgɨ, o? Kamagha amuisima, mee Tesalonaikanɨ uŋuuni iti Judariro othevigha afhira.
11 Ora, estes eram mais nobres do que os de Tessalônica, porque receberam a palavra com toda avidez, examinando diariamente as Escrituras para ver se estas coisas eram assim.
12 Judarii avhɨrara nɨghɨnɨghana aghavaghar Iesusɨni ikava, ivhɨra izɨɨri iti Grighiiŋna akamaŋga aghuuir amisi marsi rako Grighiiŋna akamaŋga aghuuir gumasira avhɨrara nɨghɨnɨghana aghavaghar Iesusɨni iti.
12 De sorte que muitos deles creram, bem como bom número de mulheres gregas de alta posição e não poucos homens.
13 Tesalonaikanɨ uŋuuni iti Judarir akoghɨn gumasir marsi orasi, Pol Berianɨ uŋuuni ikha Gotɨna akamɨ ukuri. Tesalonaikanɨ uŋua thaegha gua Berianɨ uŋuuni iti Judarii, mee Berianɨ uŋuun gumasi rako amisir kharsi nɨghɨnɨsira afharavaghava men navighi inivi.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que também em Beréia era anunciada por Paulo a palavra de Deus, foram lá agitar e sublevar as multidões.
14 Kraisɨna andarsi uzuamɨra Pol amandasi ano oŋara mbɨkeeŋn gu. Sailas ri Timoti Berianɨ uŋuuni ikhavɨre iti.
14 Imediatamente os irmãos fizeram sair a Paulo para que fosse até o mar; mas Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Uthughun khavɨn Polɨn akua zuir gumasi gua Atensɨnɨ uŋuun ana athɨsima, Pol nombɨn gɨn zaaosua Sailas ri Timotiusua akaman meŋga anɨɨŋi.
15 E os que acompanhavam a Paulo levaram-no até Atenas e, tendo recebido ordem para Silas e Timóteo a fim de que estes fossem ter com ele o mais depressa possível, partiram.
16 Pol Atensɨnɨ uŋuuni ikha Sailas ri Timoti usua gari. A garima, Atensɨnɨ uŋuuni ikhɨvana avhen marvir gua bar izɨva. Kamagha amuisi Polɨnɨ umuu bar maghatɨghi.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, revoltava-se nele o seu espírito, vendo a cidade cheia de ídolos.
17 A bighan khavɨusua Gotɨn phorugha mbɨŋgee rɨphenana avhen gugha, Gotɨn apheeŋni ikava aŋni izɨɨ ufhuir Grighiiŋna marsi rako Judarir akoghɨn gumasi ivhɨra mem mbɨŋgeeghi. A ivhɨra bisighɨ uvhuesir aŋanan mɨghasɨgha gumasi phura zaava othuivi tharsi vɨŋgeeghi.
17 Argumentava, portanto, na sinagoga com os judeus e os gregos devotos, e na praça todos os dias com os que se encontravam ali.
18 Uthughun khavɨn Epikurian phoghɨn gumasi rako Stoikɨn phoghɨn ikaaŋmaran gumasir marsi mee Polɨn phorugha nori vatosi. Marsi kamaghɨm mbɨŋgeeghi, “Oŋanan mav tisi vɨŋgeeghi?” Marsi kamaghɨm mbɨŋgeeghi, “A ti igharisirɨ uŋuun itir asaaniiŋn akamɨ ukuramati.” Pol Iesusɨn gunɨm mbɨŋgɨɨva, gumasi rako amisi gumughuna arɨghireghɨva nomthegh rɨkhavamir bighaaŋn gunɨm mbɨkemisima Atensɨnɨ uŋuuni itir marsi mee kamaghɨusue, “A ti kha asaaniiŋm mbɨŋgɨmati.”
18 Ora, alguns filósofos epicureus e estóicos disputavam com ele. Uns diziam: Que quer dizer este paroleiro? E outros: Parece ser pregador de deuses estranhos; pois anunciava a boa nova de Jesus e a ressurreição.
19 — ausente —
19 E, tomando-o, o levaram ao Areópago, dizendo: Poderemos nós saber que nova doutrina é essa de que falas?
20 — ausente —
20 Pois tu nos trazes aos ouvidos coisas estranhas; portanto queremos saber o que vem a ser isto.
21 (Atensɨnɨ uŋuun gumasi rakoma Atensɨnɨ uŋuuna akɨran zaa iti tharsi, mee mɨghasɨgha phure ikava nɨghɨnɨsir iŋgaava oraghava anda vɨŋgeeghi.)
21 Ora, todos os atenienses, como também os estrangeiros que ali residiam, de nenhuma outra coisa se ocupavam senão de contar ou de ouvir a última novidade.
22 Pol gumasira arɨghanɨ uthugha Areopagusɨno oraghɨn kamaghɨm mbɨŋgeeghi, “Gee Atensɨnɨ uŋuun gumasi! Khɨɨ gen garima, gee asaer gɨn maŋŋamɨusua bar aghavaghari.
22 Então Paulo, estando de pé no meio do Areópago, disse: Varões atenienses, em tudo vejo que sois excepcionalmente religiosos;
23 Khɨɨ arua bar inderaghavɨra gen marvir guaar garava, gee asaeghi inighinisi bisi bara andar gani. Khɨɨ ivhɨra aphuraphurava aghae rako bisir aŋga anɨndira akhoghɨn mavɨn garima, osɨɨran mav aŋni iti. Ma osɨɨr kamaghɨusue, ‘Ee ikeeŋsi phatɨsir asaaŋna aphuraphurava aghae rako bisir aŋga anɨndir akogh.’ Thighira gee gɨn zuira asaaŋn khav gee ikeeŋsi phatɨsi thav, kha aŋna akaman gun gem mbɨkɨmamɨusua.
23 porque, passando eu e observando os objetos do vosso culto, encontrei também um altar em que estava escrito: AO DEUS DESCONHECIDO. Esse, pois, que vós honrais sem o conhecer, é o que vos anuncio.
24 Asaaŋ mav iti. Aŋn izɨɨ Got, a nombɨra unuaghɨnan khav koma aŋn iti bisigha amui. Anara ovhee ko unuaghɨnan Ikhɨv. Gumasi nona afharir amuisi rɨpheni Got andar iti phatɨ.
24 O Deus que fez o mundo e tudo o que nele há, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em templos feitos por mãos de homens;
25 Gotɨn khav a nombɨ ambirambina aghuuŋ ko bisi bar gumasi rako amisigha anɨɨŋi. A bigha thavɨn othevisi phatɨ. Kamagha amuisima, ee nona afharir an akuruvaghamir bigha thavɨ ramuighem phatɨghami.
25 nem tampouco é servido por mãos humanas, como se necessitasse de alguma coisa; pois ele mesmo é quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas;
26 Got gumaghanɨ uvhuavɨra amuisima, gumasi rako amisi bar aŋno othuivigha gua unuaghɨna khav bar aŋga aphighi. Got nombɨ mee ikhaamir ambirambinɨ uthusi arɨghi. Mee itir aŋanir a memɨusua unuaghɨn mbɨthee arɨghi.
26 e de um só fez todas as raças dos homens, para habitarem sobre toda a face da terra, determinando-lhes os tempos já dantes ordenados e os limites da sua habitação;
27 Gotɨn vhusvhus a kamagh iti, gumasi rako amisi aŋmɨusua uruiva, aŋna aghare ikɨva ana ikeeŋgemi, kamagha amuisima a kha bisigha amui. Guisimbaaŋra Gotɨ uvhuaghuvhagha eni isaghuni iti phatɨ.
27 para que buscassem a Deus, se porventura, tateando, o pudessem achar, o qual, todavia, não está longe de cada um de nós;
28 — ausente —
28 porque nele vivemos, e nos movemos, e existimos; como também alguns dos vossos poetas disseram: Pois dele também somos geração.
29 — ausente —
29 Sendo nós, pois, geração de Deus, não devemos pensar que a divindade seja semelhante ao ouro, ou à prata, ou à pedra esculpida pela arte e imaginação do homem.
30 Fhomɨra gumasi rako amisi Got ikeeŋsi phatɨ. Mee ikeeŋsi phatɨghava amuisi bisi Got andaghɨ nɨghɨnɨgha andavagha mem mbɨŋgee phatɨ. Thighira Gotɨ mbɨŋgɨŋgɨman aghavaghara anɨɨŋga kamaghɨusue, ‘Unuaghɨna khavɨn iti gumasi rako amisi mee bar non nɨghɨnɨsigh ɨraghɨri.’
30 Mas Deus, não levando em conta os tempos da ignorância, manda agora que todos os homens em todo lugar se arrependam;
31 Got othevir maghatɨsigha amuir gumasi rako amisighi ighaaŋgamirɨ utugha rɨkɨrigha gɨva. Got nono othɨvhan aghuuŋn gɨn gua gumaghan mavam mbɨsevi. Ma gumagh a unuaghɨnan khavɨn iti gumasi rako amisighi ighaaŋgami. Gumaghan khav aremisi Got aŋga amuisima a nomthegha rɨkavi. Kamagha amuisima, gumasi rako amisi ganighava ikaaŋi. Kha bighaaŋ anaaŋ guisimbaaŋra, a gumasi rako amisighi ighaaŋgamir gumagh Got anam mbɨsevi.”
31 porquanto determinou um dia em que com justiça há de julgar o mundo, por meio do varão que para isso ordenou; e disso tem dado certeza a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Am mbɨŋgeema, mee nomɨ rɨkavamirɨ mbɨŋgɨŋgɨv oraegha, marsi aŋ rɨphovi. Marsi kamaghɨm mbɨŋgeeghi, “Nɨɨ uthugh thavɨn nomtheghɨva bighan khavɨm mbɨkɨmti, ee nɨɨm mbaraghaousua.”
32 Mas quando ouviram falar em ressurreição de mortos, uns escarneciam, e outros diziam: Acerca disso te ouviremos ainda outra vez.
33 Mauthughura Pol mea thaegha gu.
33 Assim Paulo saiu do meio deles.
34 Gumasir marsi Polɨn nɨghɨnɨghan gɨn gua nɨghɨnɨghana aghavaghar aŋm mbɨŋgɨmɨŋgɨr iti. Men thooŋn Dionisius a gumaghana aphanan mav mɨghasɨgha men phorugha Areopagusɨn oraghɨn phosirɨ usuisir gumagh. Amighan mav ivhɨra, aŋni izɨɨ Damaris, koma gumasi rako amisir marsi ivhɨra mee nɨghɨnɨghana aghavaghar Polɨn mbɨŋgɨmɨŋgɨr iti.
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele, e creram, entre os quais Dionísio, o areopagita, e uma mulher por nome Dâmaris, e com eles outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.