Atos 16
Mak Osɨrisira Akaman Aghuuŋ ko Iesusɨm Mbɨsevisir Gumasi (SPM) vs NVT
1 Pol gua Derbenɨn otogha gua Listrano oto. Khagh suren gumaghan mavɨn izɨɨ Timoti, a iti. Aŋni inaghamuuŋ Judarir akoghɨn amighan mav nɨghɨnɨghana aghavagharan Kraisɨn iti. Aŋni inaghaves Grighiiŋna akamaŋga aghuuir gumagh.
1 Paulo foi primeiro a Derbe e depois a Listra, onde havia um jovem discípulo chamado Timóteo. A mãe dele era uma judia convertida, e o pai era grego.
2 Listra ko Aikoniamɨn itir Kraisɨna andarsi kamagh aŋm mbɨŋgɨ kamaghɨusue, “Timoti bar gumaghan aghuuŋ.”
2 Os irmãos em Listra e em Icônio o tinham em alta consideração,
3 Mauthughura Pol a Timoti nigh maŋŋamɨusua vhusvhusi. Mamagha amuigha Pol a Timoti nigha Judariir marsi itirɨ uŋuimbar maŋŋamɨusua, Timotin momooŋn nerɨn ofhɨghar rɨtu. Judarir akoghɨn gumasi mee non niro ofhɨsiar rɨghori, Grighiiŋna akamaŋga aghuuir gumasira phatɨ. Judarii mee ikaaŋi, Timotini inaghaves a Grighiiŋna akamaŋga aghuuir gumagh.
3 de modo que Paulo pediu que ele os acompanhasse em sua viagem. Em respeito aos judeus da região, providenciou que Timóteo fosse circuncidado antes de partirem, pois todos sabiam que o pai dele era grego.
4 Fhomɨra Iesusɨm mbɨsevisi gumasir rako Kraisɨna andarsir gumasira aphani Jerusalemɨn mbɨkemisira akam, ma akam a iti. Pol, Sailas ri Timoti mee uŋuimbari ikiir guava kha akaman gɨn maŋŋamɨusua gumasir vɨŋgɨgha arui.
4 Em toda cidade por onde passavam, instruíam os irmãos a seguirem as decisões tomadas pelos apóstolos e presbíteros em Jerusalém.
5 Kamagha amuisima Kraisɨna andarsi, men nɨghɨnɨsi bar aghavaghari. Mauthughura men rɨmbomboni uthusirɨ utuiriv a bar iphɨn guavanandi.
5 Assim, as igrejas eram fortalecidas na fé e cresciam em número a cada dia.
6 Gumughun Gotɨnɨ Utum Pol rɨŋn gɨna arui tharsi, mee Esian distrighɨn akamana aghuuŋ ukunan men thɨva. Kamagha amuisi, Pol ri Sailas, koma Timoti, mee Frigian distrigh ko Galesian distrigh mogh gue.
6 Em seguida, Paulo e Silas viajaram pela região da Frígia e da Galácia, pois o Espírito Santo os impediu de pregar a palavra na província da Ásia.
7 Mee Misian distrigh koma Bitinian distrighɨnɨ usuisɨghanɨn otoghava Bitinian distrighɨn avhen maŋŋamɨusuava amuima, Iesusɨnɨ utum men thɨva.
7 Então, chegando à fronteira da Mísia, tentaram ir para o norte, em direção à Bitínia, mas o Espírito de Jesus não permitiu.
8 Mee kamagh Misian distrighɨn mbɨkeeŋga athɨgha, Troasɨnɨ uŋuu mogh gueghire.
8 Assim, seguiram viagem pela Mísia até o porto de Trôade.
9 Pol rɨmaaŋn irɨmɨn mɨn bighan mavɨn garima, Masedonian distrighɨn gumagh utughav ikava aŋga aghora, kamaghɨusue, “Gee Masedonian distrighɨn zɨva ena akura.”
9 Naquela noite, Paulo teve uma visão, na qual um homem da Macedônia em pé lhe suplicava: “Venha para a Macedônia e ajude-nos!”.
10 Pol irɨmɨn mɨn bighan khavɨn ganigha, ee uzuamɨra bisighi ighuvighɨva Masedonian maŋŋamɨusuava utuaviusua ganaŋga. Ee ikaaŋŋi, Got nona akamana aghuuŋn mem mbɨkɨmamɨusua en deeghi.
10 Então decidimos partir de imediato para a Macedônia, concluindo que Deus nos havia chamado para anunciar ali as boas-novas.
11 Ee Troasɨnɨ uŋuuna ukur nigha Samotresnɨ uŋuumɨusua zui. Amɨrɨtusi rɨmaaŋra Neapolisɨnɨ uŋuumɨusua zui.
11 Embarcamos em Trôade e navegamos diretamente para a ilha de Samotrácia e, no dia seguinte, chegamos a Neápolis.
12 Ee khagh rɨkavighava gua Filipainɨ uŋuuno othuivi. Romiiŋ bar fhomɨra zaava aphiisirɨ uŋuuni ikhɨvan mav Filipai, a uŋuuimbarɨ ufhaaraghɨvɨra zuirɨ uŋuuni ikɨvan mav Masedonian distrighɨna avhen iti. Uthughun khavɨn ee khaghɨ uthusir marsi ikhee.
12 Dali, alcançamos Filipos, cidade importante dessa região da Macedônia e colônia romana, e ali permanecemos vários dias.
13 Avhugususanɨ uthughun, ee uŋuuni ikhɨvan itɨman akamaniiŋn akɨran gua rɨmɨn gueghiri. Ee kamaghɨusue, Gotɨn phorugha mbɨkɨmaŋgamir aŋana thavti khagh ikhaama ti. Ee khagh amisir marsir garima mee nori akuvagha itima, ee apiigha mem mbɨŋgeeghi.
13 No sábado, saímos da cidade e fomos à margem do rio, onde esperávamos encontrar um lugar de oração. Sentamo-nos e começamos a conversar com algumas mulheres ali reunidas.
14 Amighan mav a ikava orasi, aŋn izɨɨ Lidia, a Taiatairanɨ uŋuun ikhɨvan amighan mav, a zegha non shaariira aghevir mɨna amuisi tharsi amandi. A Gotɨn apheeŋn ikava aŋni izɨɨ ufhira amigh. Ikhɨv aŋn nɨghɨnɨgh igheghavɨkɨnisima a Polɨn mbɨŋgɨmɨŋgɨv orasi.
14 Uma delas era uma mulher temente a Deus chamada Lídia, da cidade de Tiatira, comerciante de tecido de púrpura. Enquanto ela nos ouvia, o Senhor lhe abriu o coração, e ela aceitou aquilo que Paulo estava dizendo.
15 Aŋn phorugha rɨphenanɨ uvhuavɨre iti tharsi, ee mee uruegha gɨvasima, a no rɨphenan maŋŋamɨusua en gɨamui. A kamaghɨm mbɨŋgɨ kamaghɨusue, “Gem mbɨkɨm, khɨɨ guisimbaaŋra nɨghɨnɨghana aghavaghar Ikhɨv Iesusɨn ikhɨtima, gee zɨɨ na rɨphenan ikhɨɨ.” A kamagh ee mbɨŋgɨ bar eŋga aghorima ee aŋn gɨn gue.
15 Foi batizada, junto com sua família, e pediu que nos hospedássemos em sua casa. “Se concordam que creio de fato no Senhor, venham ficar em minha casa”, disse ela, e insistiu até que aceitamos.
16 Uthughun mavɨn ee Gotɨn phorugham mbɨŋger aŋanan zuima, iŋaarana amighan mav, utuman maghatɨgh aŋga aphasasi, a em mbato. Utuman maghatɨgh aŋga aphasasima a gemba othuivhami bisi ikeeŋga andar gunɨm mbɨŋgeeghi. Kamagha amuisima aŋn garir gumasi ana amuir iŋaaran khavɨn aŋgɨro ovhɨsirɨ avhɨrara nii.
16 Certo dia, enquanto íamos ao lugar de oração, veio ao nosso encontro uma escrava possuída por um espírito pelo qual ela predizia o futuro. Com suas adivinhações, ganhava muito dinheiro para seus senhores.
17 Mauthughura amighan khav, Polɨn phorugha en gɨn zaa dɨɨ kamaghɨ mbɨŋgeeghi, “Gumasir kharsi bar iphɨn itir Gotɨn iŋaarir gumasi. Mee Got gen akuruvaghamirɨ utuavɨn gun gem mbɨŋgeeghi.”
17 Ela seguia Paulo e a nós, gritando: “Estes homens são servos do Deus Altíssimo e vieram anunciar como vocês podem ser salvos!”.
18 A uthusira avhɨrara kamagha amui. Uthughun khavɨn Pol aŋgi iphɨrphɨrigha ighaeghirɨgha kamaghɨ utuman maghatɨgham mbɨŋgeeghi, “Khɨɨ Krais Iesusɨni izɨɨn nɨɨm mbɨŋgeeghi, nɨɨ akɨran zɨɨ!” Maghɨra utuman maghatɨgh ana thaghi.
18 Isso continuou por vários dias, até que Paulo, indignado, se voltou e disse ao espírito dentro da jovem: “Eu ordeno em nome de Jesus Cristo que saia dela”. E, no mesmo instante, o espírito a deixou.
19 Mauthughura aŋn garir gumasi ikaaŋi, men aŋgɨro ovɨsi nirɨ utuav phɨri. Kamagha amuisima mee Pol ri Sailasɨnɨ usuiragha aniiŋ ukurugha gumasiri ikiivɨusuava aŋanan aroghɨn gu.
19 Quando os senhores da escrava viram que suas expectativas de lucro haviam sido frustradas, agarraram Paulo e Silas e os arrastaram à presença das autoridades, na praça do mercado.
20 Mee aniiŋn akua osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasivɨusua gugha kamaghɨm mbɨŋgeeghi, “Khara Judian gumaghaniiŋ. Aniiŋ enɨ uŋuuni ikhɨvan itir gumasi rako amisir navighi inivima osɨmndɨsir avhɨrara othuivi.
20 “Estes judeus estão tumultuando a cidade!”, gritaram para os magistrados.
21 Aniiŋ ee Romiiŋn gumasi rako amisighi ikuightima, ee amui phatɨsir othevir gɨn maŋŋamɨusua aniiŋ ee mbɨŋgeeghi.”
21 “Eles ensinam costumes que nós, romanos, não podemos seguir, pois contrariam nossas leis!”
22 Mauthughura gumasi rako amisi mee zaa nori akuvagha ivhɨra mee akaar Pol ri Sailasɨ aniiŋga asi. Mauthughura osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasi mbɨŋghɨɨr othevi vɨŋgɨ kamaghɨusue, “Gee aniiŋn shaari usueghɨva umbueŋmba athɨvan aniiŋm mbɨsogh.”
22 Logo, uma multidão revoltada se juntou contra Paulo e Silas, e os magistrados ordenaram que os dois fossem despidos e açoitados com varas.
23 Mee Pol ri Sailas bar phuvɨra aniiŋm mbɨsuegha gɨvaghava, aniiŋ nigha rɨvɨnan khɨrthɨgha athɨ. Mee inderaghɨvɨra aniiŋn ganaŋgamir akamana aghavaghar nigha, rɨvɨnan kɨrthɨghan garir gumagha anɨɨŋi.
23 Depois de serem severamente açoitados, foram lançados na prisão. O carcereiro recebeu ordens para não os deixar escapar,
24 Kha uthughun rɨvɨnan kɨrthɨgha rɨphenan garir gumagh osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasira akamam mbaraegha, aniiŋ nigha rɨphenana avhena aŋanan kɨrtɨgha athɨgha, aniiŋnɨ usuaniiŋ ambuura khan khavɨn phorugha aniiŋ ikhee.
24 por isso os colocou no cárcere interno, prendendo-lhes os pés no tronco.
25 Gumughunɨ rɨmaaŋna arɨghan Pol ri Sailas Gotɨn phorugham mbɨŋgɨva mbɨtisigha amui. Aniiŋ kamagha amuima, rɨvɨnan kɨrthɨghani iti gumasir marsi aniiŋm mbarasima
25 Por volta da meia-noite, Paulo e Silas oravam e cantavam hinos a Deus, e os outros presos ouviam.
26 mbɨkɨmkɨghan ikhɨvan mav otosima, rɨvɨnan kɨthɨgha rɨphen anɨɨŋkui. Maghɨra rɨvɨnan khɨrthɨghan ithɨɨra akaa uzuamɨra akaraghire. Mee rɨvɨnan kɨrthɨghan itir gumasi ikesi ukuaghavii bar fhɨraghire.
26 De repente, houve um forte terremoto, e até os alicerces da prisão foram sacudidos. No mesmo instante, todas as portas se abriram e as correntes de todos os presos se soltaram.
27 Mauthughura rɨvɨnan khɨrtɨgha rɨphenan garir gumagh osegha rɨkavhigha rɨvɨnan khɨrthɨghan rɨphenan ithɨɨr akaar garima anda bar ukuaghire. Aŋn nɨghɨnɨgh kamaghɨusue rɨvɨnan kɨrthɨghani iti gumasi bar areghamati. Kamagha amuisima a nom mbɨzoghana akosa asigha nombɨra nombɨ uruagh aremighaousuava amui.
27 Quando o carcereiro acordou, viu as portas da prisão escancaradas. Imaginando que os prisioneiros haviam escapado, puxou a espada para se matar.
28 Maghɨra Pol mbɨghɨravɨra deeghi, “Nɨɨ nombɨra nombɨ rafharavagha thaghɨri! Ee bar khar iti.”
28 Paulo, porém, gritou: “Não se mate! Estamos todos aqui!”.
29 Mauthughura rɨvɨnan kɨrthɨghan garir gumagh aŋarivɨusua deeghi, a maghɨra avhighaviigha inɨghava akɨghavɨtɨgha gua Pol ri Sailas itira aŋanambaaŋn gugha aniiŋna aghan irɨ.
29 O carcereiro mandou que trouxessem luz e correu até o cárcere, onde se prostrou, tremendo de medo, diante de Paulo e Silas.
30 Ana aniiŋ nigha akɨran otogha aniiŋna azaaghi, “Arumani, khɨɨ theeghɨna ramuighɨ mbɨghɨvɨghɨighti?”
30 Então ele os levou para fora e perguntou: “Senhores, que devo fazer para ser salvo?”.
31 Ana aniiŋm mbɨkemisima aniiŋ ana ikara, “Nɨɨ nɨghɨnɨghana aghavagharan Ikhɨv Iesusɨn ikhɨtima, a nɨɨna akuruvaghtima, nɨɨn phorugha iti tharsi ivhɨra mbɨghɨvɨghɨighemi.”
31 Eles responderam: “Creia no Senhor Jesus, e você e sua família serão salvos”.
32 Mauthughura aniiŋn Ikhɨvan akaman aŋm mbɨŋgɨva aŋn phorugha itir tharsi bar mem mbɨŋgeeghi.
32 Então pregaram a palavra do Senhor a ele e a toda a sua família.
33 Ma Rɨmaaŋnɨ, rɨvɨnan khɨthɨgha rɨphenan garir gumaghan khav aniiŋ nigha aniiŋ uzuu urue. Aniiŋ uzuamɨra rɨvɨnan khɨthɨghan garir gumagh koma ana andarsi Iesusɨni izɨɨn bar mee urue.
33 Mesmo sendo tarde da noite, o carcereiro cuidou deles e lavou suas feridas. Em seguida, ele e todos os seus foram batizados.
34 Mauthughura rɨvɨnan khɨrthɨghan gari gumagh Pol ri Sailas nigha no rɨphenan avhen gugha aghaer aniiŋga anɨndi. A nona andarsir phorugha nɨghɨnɨghana aghavaghar Gotɨn ikava, mamagha amuigha, mee bar phuvɨre inighinisi.
34 Depois, levou-os para sua casa e lhes serviu uma refeição, e ele e toda a sua família se alegraram porque creram em Deus.
35 Amɨn itirasima, osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasi mbɨŋghɨɨr othevi amandasima mee zaa kamagh rɨvɨnan kɨrthɨghan gari gumagham mbɨŋgeeghi, “Osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasi kamaghɨm mbɨŋgeeghi, ‘Nɨɨ Pol ri Sailasa thaeghtima aniiŋ maaŋɨ.’ ”
35 Na manhã seguinte, os magistrados mandaram os guardas ordenarem ao carcereiro: “Solte estes homens!”.
36 Rɨvɨnan khɨrthɨghan gari gumagh kamagh Polɨm mbɨŋgeeghi, “Osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasi kamaghɨusue, ‘Aŋgo Sailasɨri maaŋɨ.’ Mamagh aŋgo thighira maaŋɨ. Aŋgo navana amɨɨŋndɨghan maaŋɨ.”
36 Então o carcereiro mandou dizer a Paulo: “Os magistrados disseram que você e Silas estão livres. Vão em paz”.
37 Aŋm mbɨŋgeema Pol mbɨŋghɨɨr othevi vɨŋgeeghi, “Aŋga Romiiŋn gumaghaniiŋ maghɨ. Osɨmndɨsiva oragha anda rɨkɨrir gumasi mbɨŋghɨɨr othevi vɨkemisima, mee phura gumasira arɨmasirɨfhaaŋn aŋgam mbɨsoegha aŋga nigha rɨvɨnan kɨthɨgha athɨ. Mee aŋgam mbɨzeva oraesi phatɨ. Mee thighira mondugha aŋga amaŋamɨusua? Bar phatɨghami! Mee nori zɨva aŋgana aku akɨran maŋŋanga.”
37 Paulo, no entanto, respondeu: “Eles nos açoitaram publicamente sem julgamento e nos colocaram na prisão, e nós somos cidadãos romanos. Agora querem que vamos embora às escondidas? De maneira nenhuma! Que venham eles mesmos e nos soltem”.
38 Mbɨŋghɨɨr othevi akaar kharsir gun osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasi vɨkemi. Pol ri Sailas Romiiŋ gumaghaniiŋ mamagh amuisima mee oraegha avhighavighi.
38 Os guardas relataram isso aos magistrados, que ficaram assustados por saber que Paulo e Silas eram cidadãos romanos.
39 Kamagha amuisima, osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasi, rɨvɨnan khɨrthɨgha rɨphenan gugha aniiŋ amɨɨva aniiŋna akua akɨran gua, aniiŋm mbɨŋgɨ kamaghɨusue, “Aŋgo uŋuuni ikhɨvan khava thaegh maaŋɨ.”
39 Foram até a prisão e lhes pediram desculpas. Então os trouxeram para fora e suplicaram que deixassem a cidade.
40 Mauthughura aniiŋ rɨvɨnan khɨrthɨgha rɨphena thaegha Lidia rɨphenan gugha, Kraisɨna andarsir ganigha, akaar marsir mem mbɨŋgɨva, gamgaaŋn meŋga aniiŋga, gumughuna aniiŋ gu.
40 Quando Paulo e Silas saíram da prisão, voltaram à casa de Lídia. Ali se encontraram com os irmãos e os encorajaram mais uma vez. Depois, partiram.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.