Atos 16
Mak Osɨrisira Akaman Aghuuŋ ko Iesusɨm Mbɨsevisir Gumasi (SPM) vs NTLH
1 Pol gua Derbenɨn otogha gua Listrano oto. Khagh suren gumaghan mavɨn izɨɨ Timoti, a iti. Aŋni inaghamuuŋ Judarir akoghɨn amighan mav nɨghɨnɨghana aghavagharan Kraisɨn iti. Aŋni inaghaves Grighiiŋna akamaŋga aghuuir gumagh.
1 Paulo chegou às cidades de Derbe e Listra. Em Listra morava um cristão chamado Timóteo. A mãe dele, uma cristã, era da raça dos judeus, mas o pai dele não era judeu.
2 Listra ko Aikoniamɨn itir Kraisɨna andarsi kamagh aŋm mbɨŋgɨ kamaghɨusue, “Timoti bar gumaghan aghuuŋ.”
2 Todos os irmãos que moravam em Listra e Icônio falavam bem de Timóteo.
3 Mauthughura Pol a Timoti nigh maŋŋamɨusua vhusvhusi. Mamagha amuigha Pol a Timoti nigha Judariir marsi itirɨ uŋuimbar maŋŋamɨusua, Timotin momooŋn nerɨn ofhɨghar rɨtu. Judarir akoghɨn gumasi mee non niro ofhɨsiar rɨghori, Grighiiŋna akamaŋga aghuuir gumasira phatɨ. Judarii mee ikaaŋi, Timotini inaghaves a Grighiiŋna akamaŋga aghuuir gumagh.
3 Paulo quis levá-lo consigo e por isso o circuncidou , pois todos os judeus que moravam naqueles lugares sabiam que o pai de Timóteo não era judeu.
4 Fhomɨra Iesusɨm mbɨsevisi gumasir rako Kraisɨna andarsir gumasira aphani Jerusalemɨn mbɨkemisira akam, ma akam a iti. Pol, Sailas ri Timoti mee uŋuimbari ikiir guava kha akaman gɨn maŋŋamɨusua gumasir vɨŋgɨgha arui.
4 Nas cidades por onde passavam, eles diziam aos cristãos quais as decisões que tinham sido tomadas pelos apóstolos e pelos presbíteros da igreja de Jerusalém e aconselhavam que eles obedecessem a essas decisões.
5 Kamagha amuisima Kraisɨna andarsi, men nɨghɨnɨsi bar aghavaghari. Mauthughura men rɨmbomboni uthusirɨ utuiriv a bar iphɨn guavanandi.
5 Assim as igrejas ficavam mais fortes na fé, e o número de cristãos aumentava cada dia mais.
6 Gumughun Gotɨnɨ Utum Pol rɨŋn gɨna arui tharsi, mee Esian distrighɨn akamana aghuuŋ ukunan men thɨva. Kamagha amuisi, Pol ri Sailas, koma Timoti, mee Frigian distrigh ko Galesian distrigh mogh gue.
6 Como o Espírito Santo não deixou que anunciassem a palavra na província da Ásia, eles atravessaram a região da Frígia-Galácia.
7 Mee Misian distrigh koma Bitinian distrighɨnɨ usuisɨghanɨn otoghava Bitinian distrighɨn avhen maŋŋamɨusuava amuima, Iesusɨnɨ utum men thɨva.
7 Quando chegaram perto do distrito da Mísia, tentaram ir para a província da Bitínia, mas o Espírito de Jesus não deixou.
8 Mee kamagh Misian distrighɨn mbɨkeeŋga athɨgha, Troasɨnɨ uŋuu mogh gueghire.
8 Então atravessaram a Mísia e chegaram à cidade de Trôade.
9 Pol rɨmaaŋn irɨmɨn mɨn bighan mavɨn garima, Masedonian distrighɨn gumagh utughav ikava aŋga aghora, kamaghɨusue, “Gee Masedonian distrighɨn zɨva ena akura.”
9 Naquela noite Paulo teve uma visão. Ele viu um homem da província da Macedônia, que estava de pé e lhe pedia: “Venha para a Macedônia e nos ajude!”
10 Pol irɨmɨn mɨn bighan khavɨn ganigha, ee uzuamɨra bisighi ighuvighɨva Masedonian maŋŋamɨusuava utuaviusua ganaŋga. Ee ikaaŋŋi, Got nona akamana aghuuŋn mem mbɨkɨmamɨusua en deeghi.
10 Logo depois dessa visão, nós resolvemos partir logo para a Macedônia, pois estávamos certos de que Deus nos havia chamado para anunciar o evangelho ao povo dali.
11 Ee Troasɨnɨ uŋuuna ukur nigha Samotresnɨ uŋuumɨusua zui. Amɨrɨtusi rɨmaaŋra Neapolisɨnɨ uŋuumɨusua zui.
11 Nós embarcamos em Trôade e fomos diretamente para a ilha de Samotrácia. No dia seguinte chegamos ao porto de Neápolis.
12 Ee khagh rɨkavighava gua Filipainɨ uŋuuno othuivi. Romiiŋ bar fhomɨra zaava aphiisirɨ uŋuuni ikhɨvan mav Filipai, a uŋuuimbarɨ ufhaaraghɨvɨra zuirɨ uŋuuni ikɨvan mav Masedonian distrighɨna avhen iti. Uthughun khavɨn ee khaghɨ uthusir marsi ikhee.
12 Dali fomos a Filipos, que é uma cidade do primeiro distrito da província da Macedônia e também colônia romana, onde ficamos vários dias.
13 Avhugususanɨ uthughun, ee uŋuuni ikhɨvan itɨman akamaniiŋn akɨran gua rɨmɨn gueghiri. Ee kamaghɨusue, Gotɨn phorugha mbɨkɨmaŋgamir aŋana thavti khagh ikhaama ti. Ee khagh amisir marsir garima mee nori akuvagha itima, ee apiigha mem mbɨŋgeeghi.
13 No sábado saímos da cidade e fomos para a beira do rio, pois pensávamos que ali devia haver um lugar de oração para os judeus. Sentamos e começamos a conversar com as mulheres que estavam reunidas lá.
14 Amighan mav a ikava orasi, aŋn izɨɨ Lidia, a Taiatairanɨ uŋuun ikhɨvan amighan mav, a zegha non shaariira aghevir mɨna amuisi tharsi amandi. A Gotɨn apheeŋn ikava aŋni izɨɨ ufhira amigh. Ikhɨv aŋn nɨghɨnɨgh igheghavɨkɨnisima a Polɨn mbɨŋgɨmɨŋgɨv orasi.
14 Uma daquelas mulheres que estavam nos ouvindo era Lídia, uma vendedora de púrpura , da cidade de Tiatira. Ela adorava a Deus, e o Senhor abriu a mente dela para que compreendesse o que Paulo dizia.
15 Aŋn phorugha rɨphenanɨ uvhuavɨre iti tharsi, ee mee uruegha gɨvasima, a no rɨphenan maŋŋamɨusua en gɨamui. A kamaghɨm mbɨŋgɨ kamaghɨusue, “Gem mbɨkɨm, khɨɨ guisimbaaŋra nɨghɨnɨghana aghavaghar Ikhɨv Iesusɨn ikhɨtima, gee zɨɨ na rɨphenan ikhɨɨ.” A kamagh ee mbɨŋgɨ bar eŋga aghorima ee aŋn gɨn gue.
15 Ela e as pessoas da sua casa foram batizadas. Depois Lídia nos convidou, dizendo: — Venham ficar na minha casa, se é que vocês acham que, de fato, eu creio no Senhor. Assim ela nos convenceu a ficar na casa dela.
16 Uthughun mavɨn ee Gotɨn phorugham mbɨŋger aŋanan zuima, iŋaarana amighan mav, utuman maghatɨgh aŋga aphasasi, a em mbato. Utuman maghatɨgh aŋga aphasasima a gemba othuivhami bisi ikeeŋga andar gunɨm mbɨŋgeeghi. Kamagha amuisima aŋn garir gumasi ana amuir iŋaaran khavɨn aŋgɨro ovhɨsirɨ avhɨrara nii.
16 Certo dia, quando estávamos indo para o lugar de oração, veio ao nosso encontro uma escrava. Essa moça estava dominada por um espírito mau que adivinhava o futuro, e os seus donos ganhavam muito dinheiro com as adivinhações que ela fazia.
17 Mauthughura amighan khav, Polɨn phorugha en gɨn zaa dɨɨ kamaghɨ mbɨŋgeeghi, “Gumasir kharsi bar iphɨn itir Gotɨn iŋaarir gumasi. Mee Got gen akuruvaghamirɨ utuavɨn gun gem mbɨŋgeeghi.”
17 A moça começou a nos seguir, gritando assim: — Estes homens são
18 A uthusira avhɨrara kamagha amui. Uthughun khavɨn Pol aŋgi iphɨrphɨrigha ighaeghirɨgha kamaghɨ utuman maghatɨgham mbɨŋgeeghi, “Khɨɨ Krais Iesusɨni izɨɨn nɨɨm mbɨŋgeeghi, nɨɨ akɨran zɨɨ!” Maghɨra utuman maghatɨgh ana thaghi.
18 Ela fez isso muitos dias. Por fim Paulo se aborreceu, virou-se para ela e ordenou ao espírito: — Pelo poder do nome de Jesus Cristo, eu mando que você saia desta moça! E, no mesmo instante, o espírito saiu.
19 Mauthughura aŋn garir gumasi ikaaŋi, men aŋgɨro ovɨsi nirɨ utuav phɨri. Kamagha amuisima mee Pol ri Sailasɨnɨ usuiragha aniiŋ ukurugha gumasiri ikiivɨusuava aŋanan aroghɨn gu.
19 Quando os donos da moça viram que não iam poder mais ganhar dinheiro com as adivinhações dela, agarraram Paulo e Silas e os arrastaram até a praça pública, diante das autoridades.
20 Mee aniiŋn akua osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasivɨusua gugha kamaghɨm mbɨŋgeeghi, “Khara Judian gumaghaniiŋ. Aniiŋ enɨ uŋuuni ikhɨvan itir gumasi rako amisir navighi inivima osɨmndɨsir avhɨrara othuivi.
20 Eles os apresentaram a essas autoridades romanas e disseram: — Estes homens são judeus e estão provocando desordem na nossa cidade.
21 Aniiŋ ee Romiiŋn gumasi rako amisighi ikuightima, ee amui phatɨsir othevir gɨn maŋŋamɨusua aniiŋ ee mbɨŋgeeghi.”
21 Estão ensinando costumes que são contra a nossa lei . Nós, que somos romanos, não podemos aceitar esses costumes.
22 Mauthughura gumasi rako amisi mee zaa nori akuvagha ivhɨra mee akaar Pol ri Sailasɨ aniiŋga asi. Mauthughura osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasi mbɨŋghɨɨr othevi vɨŋgɨ kamaghɨusue, “Gee aniiŋn shaari usueghɨva umbueŋmba athɨvan aniiŋm mbɨsogh.”
22 Aí uma multidão se ajuntou para atacar Paulo e Silas. As autoridades mandaram que tirassem as roupas deles e os surrassem com varas.
23 Mee Pol ri Sailas bar phuvɨra aniiŋm mbɨsuegha gɨvaghava, aniiŋ nigha rɨvɨnan khɨrthɨgha athɨ. Mee inderaghɨvɨra aniiŋn ganaŋgamir akamana aghavaghar nigha, rɨvɨnan kɨrthɨghan garir gumagha anɨɨŋi.
23 Depois de baterem muito neles, as autoridades jogaram os dois na cadeia e deram ordem ao carcereiro para guardá-los com toda a segurança.
24 Kha uthughun rɨvɨnan kɨrthɨgha rɨphenan garir gumagh osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasira akamam mbaraegha, aniiŋ nigha rɨphenana avhena aŋanan kɨrtɨgha athɨgha, aniiŋnɨ usuaniiŋ ambuura khan khavɨn phorugha aniiŋ ikhee.
24 Depois de receber essa ordem, o carcereiro os jogou numa cela que ficava no fundo da cadeia e prendeu os pés deles entre dois blocos de madeira.
25 Gumughunɨ rɨmaaŋna arɨghan Pol ri Sailas Gotɨn phorugham mbɨŋgɨva mbɨtisigha amui. Aniiŋ kamagha amuima, rɨvɨnan kɨrthɨghani iti gumasir marsi aniiŋm mbarasima
25 Mais ou menos à meia-noite, Paulo e Silas estavam orando e cantando hinos a Deus, e os outros presos escutavam.
26 mbɨkɨmkɨghan ikhɨvan mav otosima, rɨvɨnan kɨthɨgha rɨphen anɨɨŋkui. Maghɨra rɨvɨnan khɨrthɨghan ithɨɨra akaa uzuamɨra akaraghire. Mee rɨvɨnan kɨrthɨghan itir gumasi ikesi ukuaghavii bar fhɨraghire.
26 De repente, o chão tremeu tanto, que abalou os alicerces da cadeia. Naquele instante todas as portas se abriram, e as correntes que prendiam os presos se arrebentaram.
27 Mauthughura rɨvɨnan khɨrtɨgha rɨphenan garir gumagh osegha rɨkavhigha rɨvɨnan khɨrthɨghan rɨphenan ithɨɨr akaar garima anda bar ukuaghire. Aŋn nɨghɨnɨgh kamaghɨusue rɨvɨnan kɨrthɨghani iti gumasi bar areghamati. Kamagha amuisima a nom mbɨzoghana akosa asigha nombɨra nombɨ uruagh aremighaousuava amui.
27 Aí o carcereiro acordou. Quando viu que os portões da cadeia estavam abertos, pensou que os prisioneiros tinham fugido. Então puxou a espada e ia se matar,
28 Maghɨra Pol mbɨghɨravɨra deeghi, “Nɨɨ nombɨra nombɨ rafharavagha thaghɨri! Ee bar khar iti.”
28 mas Paulo gritou bem alto: — Não faça isso! Todos nós estamos aqui!
29 Mauthughura rɨvɨnan kɨrthɨghan garir gumagh aŋarivɨusua deeghi, a maghɨra avhighaviigha inɨghava akɨghavɨtɨgha gua Pol ri Sailas itira aŋanambaaŋn gugha aniiŋna aghan irɨ.
29 Aí o carcereiro pediu que lhe trouxessem uma luz, entrou depressa na cela e se ajoelhou, tremendo, aos pés de Paulo e Silas.
30 Ana aniiŋ nigha akɨran otogha aniiŋna azaaghi, “Arumani, khɨɨ theeghɨna ramuighɨ mbɨghɨvɨghɨighti?”
30 Depois levou os dois para fora e perguntou: — Senhores, o que devo fazer para ser salvo?
31 Ana aniiŋm mbɨkemisima aniiŋ ana ikara, “Nɨɨ nɨghɨnɨghana aghavagharan Ikhɨv Iesusɨn ikhɨtima, a nɨɨna akuruvaghtima, nɨɨn phorugha iti tharsi ivhɨra mbɨghɨvɨghɨighemi.”
31 Eles responderam: — Creia no Senhor Jesus e você será salvo — você e as pessoas da sua casa.
32 Mauthughura aniiŋn Ikhɨvan akaman aŋm mbɨŋgɨva aŋn phorugha itir tharsi bar mem mbɨŋgeeghi.
32 Então eles anunciaram a palavra do Senhor ao carcereiro e a todas as pessoas da casa dele.
33 Ma Rɨmaaŋnɨ, rɨvɨnan khɨthɨgha rɨphenan garir gumaghan khav aniiŋ nigha aniiŋ uzuu urue. Aniiŋ uzuamɨra rɨvɨnan khɨthɨghan garir gumagh koma ana andarsi Iesusɨni izɨɨn bar mee urue.
33 Naquela mesma hora da noite, o carcereiro começou a cuidar deles, lavando os ferimentos da surra que haviam levado. Logo depois ele e todas as pessoas da sua casa foram batizados.
34 Mauthughura rɨvɨnan khɨrthɨghan gari gumagh Pol ri Sailas nigha no rɨphenan avhen gugha aghaer aniiŋga anɨndi. A nona andarsir phorugha nɨghɨnɨghana aghavaghar Gotɨn ikava, mamagha amuigha, mee bar phuvɨre inighinisi.
34 Em seguida ele levou Paulo e Silas para a sua casa e lhes deu comida. O carcereiro e as pessoas da sua casa ficaram cheios de alegria porque agora criam em Deus.
35 Amɨn itirasima, osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasi mbɨŋghɨɨr othevi amandasima mee zaa kamagh rɨvɨnan kɨrthɨghan gari gumagham mbɨŋgeeghi, “Osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasi kamaghɨm mbɨŋgeeghi, ‘Nɨɨ Pol ri Sailasa thaeghtima aniiŋ maaŋɨ.’ ”
35 Quando amanheceu, as autoridades romanas mandaram alguns policiais com a seguinte ordem para o carcereiro: “Solte esses homens.”
36 Rɨvɨnan khɨrthɨghan gari gumagh kamagh Polɨm mbɨŋgeeghi, “Osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasi kamaghɨusue, ‘Aŋgo Sailasɨri maaŋɨ.’ Mamagh aŋgo thighira maaŋɨ. Aŋgo navana amɨɨŋndɨghan maaŋɨ.”
36 Então o carcereiro disse a Paulo: — As autoridades mandaram soltá-los. Podem ir embora em paz.
37 Aŋm mbɨŋgeema Pol mbɨŋghɨɨr othevi vɨŋgeeghi, “Aŋga Romiiŋn gumaghaniiŋ maghɨ. Osɨmndɨsiva oragha anda rɨkɨrir gumasi mbɨŋghɨɨr othevi vɨkemisima, mee phura gumasira arɨmasirɨfhaaŋn aŋgam mbɨsoegha aŋga nigha rɨvɨnan kɨthɨgha athɨ. Mee aŋgam mbɨzeva oraesi phatɨ. Mee thighira mondugha aŋga amaŋamɨusua? Bar phatɨghami! Mee nori zɨva aŋgana aku akɨran maŋŋanga.”
37 Mas Paulo disse aos policiais: — Eu e Silas somos cidadãos romanos e, mesmo assim, sem termos sido julgados, fomos surrados em público. E depois nos jogaram na cadeia. E agora querem nos mandar embora assim em segredo? Isso não! Que as próprias autoridades romanas venham aqui e nos soltem!
38 Mbɨŋghɨɨr othevi akaar kharsir gun osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasi vɨkemi. Pol ri Sailas Romiiŋ gumaghaniiŋ mamagh amuisima mee oraegha avhighavighi.
38 Os policiais foram contar às autoridades romanas o que Paulo tinha dito. Quando as autoridades souberam que Paulo e Silas eram cidadãos romanos, ficaram com medo
39 Kamagha amuisima, osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir gumasi, rɨvɨnan khɨrthɨgha rɨphenan gugha aniiŋ amɨɨva aniiŋna akua akɨran gua, aniiŋm mbɨŋgɨ kamaghɨusue, “Aŋgo uŋuuni ikhɨvan khava thaegh maaŋɨ.”
39 e foram lhes pedir desculpas. Então os tiraram da prisão e pediram que fossem embora da cidade.
40 Mauthughura aniiŋ rɨvɨnan khɨrthɨgha rɨphena thaegha Lidia rɨphenan gugha, Kraisɨna andarsir ganigha, akaar marsir mem mbɨŋgɨva, gamgaaŋn meŋga aniiŋga, gumughuna aniiŋ gu.
40 Paulo e Silas saíram da cadeia e foram para a casa de Lídia. Ali encontraram-se com os irmãos, animaram a todos e depois foram embora.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.