Lucas 12
Hewhewii winéwí'wii Kooh Kifiiliimunkii ki'askii (SNF) vs NAA
1 Lak waama, ɓuwaa nëgírukohsee iñaa leꞌin ɓoꞌ ɓijúnni ciyewin bi ɓíinoo ɓaa toŋ ga ɓimooroomɓa. Yéesu woꞌꞌa paaƴ na tëelíbéecaagari an:
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Laakkii iñaa mín kiɗaakuk bi hotukoo ee laakkii iñaa ɓoꞌ mín kiɗaak bi meƴdohsoo faŋ.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Kërí tah iñaa ɗú mín kiwoꞌ na wek ɓéeɓ, hay kikelohuk ga noh taŋ, ee iñaa ɗú mín kimëedíroh ga ɗuuƴ túuyaa ɗaakukin ɓéeɓ, hay kiyéegalohu ga leeloo paancaa.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Yéesu woꞌissa an:
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Mi hayyúu kiwoꞌ ɓaa ɗú jom kiniikɗa: niikat ɓaa wëeꞌtaa ga an yii, ap bi lëehíraa, mín kijaf ga safara. Ee, mi woꞌꞌúuka ɓaa yaama yërí ɗú jom kiniik!
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 «Tudiindiiꞌ tiyëtúus toonohsirii dërëm kanake? Moona déy, Kooh alukkii jíinoo gata.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Bi ga fenfii ga hafciigarúuɗa sah, tóohfa kíduunun. Kon kaa niikat dara, ndaga ɗú wëñ solu tóoh diindiiꞌcii.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Yéesu tíkka ga an:
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Wayee ɓaa fu taasukkoonaa, fu hay kitaasku ga fíkíi malaakacaa Kooh.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ɓéeɓ ɓaa fu woꞌ iñaa moroo ga Kowukii ɓiinaa, fu hay kibayalu, wayee ɓaa fu ɓas Helaa yiselaꞌíꞌyaa ɓéeɓ, fu bayalsooka.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Binaa ɗú ɓayu kiꞌattiꞌu ga jaangu-yaawúuꞌcaa wala ga fíkíi attiꞌohcaa na ga fíkíi ɓuwaa kuliyuki ga nguuraaɗanaa, helciigarúu dalat ga daa ɗú taasan ga iñaa ɗú yabuɗa na iñaa ɗú woꞌanɗa.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Ndaga Helaa yiselaꞌíꞌyaa, ga wahtaama, hay kiꞌek garúu iñaa ɗú joman kiwoꞌɗa.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Laakka ga mbooloomaa ɓaa woꞌ Yéesu an:
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yéesu taassari an:
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Lëehíꞌta ya woꞌꞌa ɓuwaa an:
15 Então lhes recomendou:
16 Ya woꞌꞌaɓa kon liiwukii wii:
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Ya yaa halaat ga helaagari an: «Mi tuman na ee mi laakoo daa mi ɗapan iñcii mi píikɗa?»
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Lëehíꞌta ya woꞌꞌa an: «Iñii yii yërí mi tuman: mi ɓúran dapciigoo henaa, mi tawah ciliis, caa wëñ kiyak, en ɗanaa mi nëgíroh tohootiigoo ga tóoh na iñcii mi laakɗa tóohca.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Lëehíraa, mi woꞌ haffoo an: Mbëꞌ, fu laakin alal wiyewin waa míninndaa kiɓay tíkíis tiyewin. Íikaraa faanfiigaraa, fu ñami, fu ani, fu mbúumbaayuki.»
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Wayee Kooh woꞌꞌari an: «Fu yërí lohoƴ hel! Ga wekii wati sah sah kipesfu hay kileeh. Kon iñcii fu waayukɗee haffuɗa tóohca, ɓii ƴahca kilaak ɓa?»
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Yéesu tíkka ga an:
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Lëehíꞌta Yéesu woꞌꞌa tëelíbéecaagari an:
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Ndaga kipes kërí wëñ kilaak solu ñamah ee faan fërí wëñ kilaak solu yëerí.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Malkat ga hëekërúucii, ɓa sokoo, ɓa píikoo, ɓa laakoo dap-kaan, ɓa laakoo dap fenoo kaan wayee Kooh yaa ñëmíꞌɓa. Ee ɗú wëñ selii solu fúuf!
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Ɓii yiida garúu mín kiɓaat iñaa hín na siñdaa jokon ga kipesci bi ya ɓítuki ga coonucaagari?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 En lakanaa iñaama doŋ ɗú mínoo kitum dara ganaa, ɗú ƴah ya kihalaat ga iñcaa cíinoo?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Malkat ga pëegíi-nduhumfii fimóríꞌfii ga ëgíriiɗa: fa lëgëyoo ee fa foliloo. Wayee mi woꞌꞌúuka, bi ga buuꞌ Salomon na alalaagari tóoh ekukkii kúltícaa hín kimoꞌ na wíinoo ga pëegíi nduhumcii.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 En lakanaa Kooh yërí móríꞌ fodaama pëegíi-nduhumfii fimóríꞌfii ga ëgírii wati, ee kuwisaa fa ƴah kijafu ga kiwii doŋɗanaa, wëñaa ga, ɗú ga kihaffúu, ya ekoorúu bi jofe? Ngëmiigarúu daal dooyyii!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Kaa halaatat rek ga kiheel iñaa ɗú ñaman na iñaa ɗú anan.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Iñciima tóohca ɓuwii ga ëldúna ee ínohsoo Koohɗa ɓërí tumi lëgëy kiheelca, wayee ɗú, Paammbúu yii ga ɗookɗa ínohin an ɗú laakin sooli ga.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Namat kiheel Nguuraa Kooh, iñaa tes ɗú laak sooli gaɗa, Kooh hayyúuri kiꞌeꞌ.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Yéesu woꞌissa an:
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Toonat iñum ɗú laakɗa, ɗú erohwa sarah. Heelɗat haffúu nafaꞌcaa magatoo, alalaa leehoo taaꞌ ga ɗook-Kooh: daama lok mínoo gaca kilaas ee maasoh mínooca kiyasoh.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Ndaga daa alallúu enoh ɓéeɓ, keeñnjúu waa da ɓan.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Yéesu tíkíssa ga an:
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Ee madat na súrgacaa en na kiseku haꞌ-kaanɓa, yaa ƴah kimeyoh cikílook, bi ɓa mínndi kilëgísiꞌ, ya leꞌi ee fëekíri halaanaa.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Ɓa yewinin múuꞌ súrgacaama, binaa haꞌ-kaanfaagaɓa hayaa, laakanɓa lak ɓaa lís kineeh kimalak! Mi woꞌꞌúuka ee kayoh; ya hay kipëkíruk, ya yugiꞌɓa kiñam ee ya taam gaɓa ya noriꞌɓa ɓa ñam.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Luu ya hayee ga leeloo wek wala iñaa paafɗa sah, binaa ya laakɓa lak neehussii ɓéeɓ, ɓa yewinin múuꞌ.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Ínohat iñii yii bi jof: binaa haꞌ-kaan ínohee wahtaa lokaa hayanɗanaa, eneenaa ya hay kiwatuk ee íisoo kaanfaagari fa pooku.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Ɗú ɓan, waayukat, ndaga Kowukii ɓii hayan ga wahtaa ɗú fooganndii.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Peeꞌ dalla kimeekis Yéesu an:
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Haꞌmudii taassari an:
42 O Senhor respondeu:
43 Ya yewinin múuꞌ, súrgaama, binaa haꞌ-kaadaagari ɓoyuk, laakki ga lëgëyaamanaa.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Mi woꞌꞌúuka ee kayoh; haꞌ-kaanci hayyi kitík ga ɗook iñcaa ya laakɗa tóoh.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Wayee binaa súrgaama woꞌ ga helaagari an: «Haꞌ-kaanndoo kolukkii kihay», bi tah ya en ga kifeek súrgacaa ɓiƴaalɓaa na ɓiɓetiɓaa, ya en ga kiñam na kiꞌan na kilaal rek,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 haꞌ-kaadaa súrgaama hay kihay ga besaa ya fooganndii na wahtaa ya ínohanndii: ya hayyi kifeek dooꞌ ciméeskíꞌ, ya waꞌti iñaa sek ɓuwaa saŋ kigëmu Koohɗa.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Súrgaa ínohin iñaa haꞌ-kaanci waaꞌɗa ee ya saŋ kipariꞌ, ya tum iñaa ya nakuɗanaa, ya hay kirípu ngeeꞌ ciyewin.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Wayee súrgaa ínohoo iñaa haꞌ-kaanci waaꞌɗa ee tumi iñaa tahanndi kifeeku, yaama súrga feeksan ngeeꞌ cijutuut. Ɓaa onu yewin ɓéeɓ hay kimeekisohu yewin, ee ɓaa eru kiɗaak iñaa yewinin ɓéeɓ hay kimeekisohu iñaa yewinin.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yéesu tíkka ga an:
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Wayee mi jomin kiñooduk ga mesiklaat, ee ka ɓítinndoo moos bi ga daa iñaama laakohanɗa!
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Ati ɗú fooŋ an mi haydoh jam ga ëldúna? Óꞌóo, mi woꞌꞌúuka, mi haydoh kihëgískoh.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Diima deŋ ɓoꞌ ɓiyëtúus ɓaa bok hal hay kihëgískohu, ɓaahayɓaa keenu ga ɗook ɓanakɓaa tesɗa ee ɓanakɓaama keenu ga ɗook ɓaahayɓaa.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Ɓuwaa hay kihëgískohu: paamun keen ga ɗook kowuci kiƴaal ee kowukaagari kiƴaalkaa keen ga ɗookci, eemun keen ga ɗook kowuci kiɓeti ee kowukaagari kiɓetikaa keen ga ɗookci, payamun yiɓeti keen ga ɗook ɓeti kowuci ee ɓetifaa kowukaagari keen ga ɗookci.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Yéesu woꞌee mbooloomaa ɓan an:
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Ee binaa ɗú yéeŋ uuris wëpoh ɓakii hanoh meyaaꞌ-noh yah-seŋɗanaa, ɗú aawi kiwoꞌ an: «wati Kooh hay kitam noh», ee kërí laaki.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Ɗú, ɓii ɗú jófjófɗuki ga fíkíi ɓuwiiɗa! Ɗú mínin kimalaksukoh iñcii meyi ga asamaan na ga kakayɗanaa; haa tum na ɗú mínoo kimalaksukoh iñii hew watiɗa?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 Yéesu woꞌissa an:
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Binaa fu laakoh na ɓoꞌ bi ɗú taam kiƴee ga buuraa, leenaa gaawaa nari kiɓëgískoh ga waasaa, fodaama ya leꞌnoo naraa ga attiꞌohaa, yaama tíkkaa ga yah ëlkëetaa ee ëlkëetaa tëccaa ga kasu.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Mi yéegallaa man, fu meyohoo daama ee fu fayyii iñaa fu laakiꞌtiɗa tóoh, bi ga fíftínaa mëeñdohɗa.
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.