Mateus 5
GINITAḠO VARIḠUNA (SNC) vs AAI
1 Iesu na tarima ḡutuma-bara eḡitarito, benamo ḡoro tai eraḡeto, iatanai etanu-tarito. Ḡena mero ḡia ḡenai ḡeiaḡoto.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Benamo ḡia na evaḡa-riba matamarito, maiḡesina ekirato:
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 “Manau tarimari, Barau ḡenai moḡo ḡevetabekauni tarimari, tu beḡene iaku, korana Barau ḡena Basileia tu ḡia ḡeri.
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Deidei toma ḡenuḡa-midigu midiguni tarimari tu beḡene iaku, korana Barau na ḡeri nuḡa-midigumidigu bevaḡa-magorini.
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Manau tarimari tu beḡene iaku, korana Barau na tanobara mabarana ḡia bevinirini.
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Veiḡa iobukaiobuka vitona ḡevito-iaḡiani e nanumasena ḡenanumase-iaḡiani tarimari tu beḡene iaku, korana vau beḡe ḡani-maseni.
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Vevetuḡaḡwa tarimari tu beḡene iaku, korana Barau na ḡia maki bevetuḡa-ḡwarini.
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Deidei nuḡari namo vedaurea tarimari tu beḡene iaku, korana ḡia na Barau beḡe ḡitaiani.
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Deidei na toma vevaḡa-maino veiḡari ḡeveirini tarimari tu beḡene iaku, korana Barau na ḡia natunai bekiraḡirini.
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Deidei na toma veiḡa iobukaiobukari ḡeveirini ḡaramanai ḡevaḡa-midigu midigurini e ḡevaḡa-rakavarini tarimari tu beḡene iaku, korana Guba Basileia tu ḡia ḡeri.
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 Bema au murigu ai ḡorakani ḡaramanai ḡomi beḡe mugumugu-iaḡimini, beḡe vaḡa-midigu midigumini, e veiḡa rakavari irauirau ḡemi ai beḡe kiraḡirini beḡe ḡofaḡofa-iaḡimini nai, boḡono iaku.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Boḡono iaku, boḡono verere, korana Barau na voimi baregona bevinimini gubai. Maiḡesina veiḡa ilailana, ḡomi murimi tarimari, peroveta tarimari guineri, na maki moḡesi ḡevaḡa-rakavarito.”
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 “Ḡomi tu tanobara damenana. Bema damena mamina korikorina bekorini nai, kamara dabarai mamina ma beḡenoḡoini? Mai tu varau berakava, asi ḡena namo ta. Moḡa lorinai beḡe fitoḡaiani, benamo tarimarima kwakuri na ma beḡe fanafana-tariani.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 Ḡomi tu tanobara mamana. Ḡoro tuḡunai ḡevaḡa-ruḡaiato vanuḡana tu asi bevekuretoḡani riba.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Lamefa beḡe gabuani maki, ḡuro gaburenai asi beḡe toreani, senaḡina lamefa toretorena fatana korikorinai beḡe tore-kauani. Benamo ḡia mamana na numa tarimari mabarari bevinirini.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Ilailana, ḡomi ḡemi mama tarimarima ḡoirari ai moḡesi boḡono vaḡa-foforiri, be ḡemi veiḡa namori beḡene ḡitari, benamo Tamami gubai etanuni tu beḡene vaḡa-raḡea.”
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 “Maiḡesina asi boḡono tuḡa-maḡi, au aiaḡomato tu, Mose ḡena taravatu e peroveta tarimari ḡeri guruḡa asi aniri ai bana vaḡa-iaḡori ḡana. Asiḡina. Au tu asi aiaḡomato moḡeri guruḡa asi tauri ai bana vaḡa-iaḡori ḡana, senaḡi bana vaḡa-moḡoniri e bana vaḡa-kori ginikauri uranai aiaḡomato.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Moḡoni akira-mini, guba e tanobara roḡo ḡetanuni nuḡanai, taravatu ḡena leta misina korokorona ta o ḡena koma ta asiḡina ḡinavaḡi berekwa-rekwani, beiaḡoni mo, taravatu mabarari tauri korikori beḡea ḡorani.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Moḡa lorinai, tarima ta na taravatu misina korokorona ta bekira-sirivaḡi viniani, ema ḡena ura veiḡanai tarima kotari mai veiḡa ilailana ma bea vaḡa-ribarini, ḡia tu Guba Basileiai gabi tarimanai beḡe kiraḡiani. Senaḡina tarima ta na taravatu bekorana-iaḡirini ema tarima kotari ma bea vaḡa-riba iaḡirini, ḡia tu guine tarimanai beḡe kiraḡiani Guba Basileia nuḡanai.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Akira-korikorimini, bema ḡomi ḡemi vei-iobukaiobuka na Farisea e taravatu ḡevevaḡa-riba iaḡiani tarimari ḡeri vei-iobukaiobuka asi bevanaḡiani nai, ḡomi tu Guba Basileia nuḡanai asi boḡo raka-toḡani, asiḡina ḡinavaḡi.”
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 “Ḡomi ma ribami, tarima guineri na taravatu guruḡari ḡeḡabirito, ḡekirato, ‘Asi bono vaḡivaḡi! A deikara na tarima ta bevaḡiani nai, ḡia tu Kota gabuna ḡana beiaḡoni.’
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Senaḡi toma au na akiramini: Tarima ta tarikakana bebaru-viniani nai, ḡia tu Kota gabunai beḡe danaḡiani. E dei na tarikakana beguruḡa-rakava viniani nai, ḡia tu Kota baranai beḡe vaḡa-ruḡaiani. Ema dei na tarikakana bekiraiani, ‘Ḡoi tu babo korikori’ betoni nai, ḡia tu asi ebuseni karavana ḡana beiaḡoni.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 Moḡa lorinai, bema ḡemu varevare dagarana fata veaḡana iatanai bono torekaua, Barau bono vinia otoni nuḡanai, ḡoi tarikamu otuḡamaḡiani, ḡia ma ḡena meto ḡoi ḡemu ai,
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 benamo ḡemu varevare dagarana fata veaḡana ḡoiranai noraga-kwanea, noiaḡo, tarikakamu ḡesi maino boḡono ḡabia roḡo, gabivau bono ḡenoḡoi-iaḡo, ḡemu varevare dagarana fata veaḡanai bono torea Barau ḡena.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 Ḡoi ebaru-vinimuni tarimana ḡesi maino boḡono raga-ḡabia, Kota gabuna ḡana roḡo mani ḡoraka-vegogoni nuḡanai. Korana ebaru-vinimuni tarimana na Kota eseḡaḡini tarimana ḡimanai bea tore-kaumuni ḡesi, ema Kota eseḡaḡini tarimana na dibura numana ḡitaḡauna tarimana ḡimanai betoremuni, benamo ḡia na dibura numana nuḡanai bebiri-ḡaumuni garina.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Au na akira-korikorimuni: Monana asi roḡo boraka-rosini, beiaḡoni mo, ḡemu meto voina bodava-ḡosiani.”
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 “Ḡomi ma ribami, tarima guineri na taravatu guruḡari ḡeḡabirito, ḡekirato, ‘Asi bono veḡura-vanaḡi!’
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Senaḡi au na akiramini: Deikara na tarima ta ḡaraḡona beḡita-karakaraiani ma eurani bene ḡabia ḡia ḡena, ḡia tu nuḡana tuḡamaḡina ḡenana varau beveḡura-vanaḡi mo vavine ḡenai.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 Bema ḡoi matamu aroribana na evaḡa-rakavamuni nai, bono ḡibo-vaḡia, bono fitoḡaia! Korana tauḡanimu rakavana rekena berekwa-rekwani tu namo, a asi namo tauḡanimu mabarana karava asi ebuseni gabunai beḡe fiu-kauani.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Ma bema ḡoi ḡimamu aroribana na evaḡa-rakavamuni nai, bono basi-ḡutua, bono fitoḡaia. Veiḡa namona tu, tauḡanimu rakavana rekena bono fitoḡa-guinea, be tauḡanimu mabarana karava eḡara-vanaḡi vanaḡini gabuna ḡana asi bene iaḡo.”
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 “Tarima guineri na taravatu guruḡari ḡeḡabirito, ḡekirato, ‘Tau ta ḡaraḡona betuḡu-rakaiani nai, ḡia na veḡaraḡo ruḡaruḡana fefana bene tore-vinia.’
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Senaḡina au na akiramini: Bema tarima ta ḡaraḡona betuḡu-dobiani, senaḡi vavine tu veḡura-vanaḡi veiḡari asi eveini, mo tau na ḡaraḡona tu veḡuravanaḡi vavinenai evaḡa-iaḡoani. Ema deikara na etuḡu-rakaiato vavinena beḡaraḡoani tarimana tu, beveḡura-vanaḡini.”
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 “Ḡita senera ḡevaḡa-ribarito guruḡari ḡomi tu ma ribami: ‘Ḡemi guruḡatore asi boḡono vaḡa-rakavaia, senaḡi Vereḡauka ḡoiranai ḡokiraḡi-toreto dagarari boḡono veiri.’
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Senaḡi au na akiramini: Asi boḡono guruḡatore veḡata! Ḡemi guruḡa vaḡa-gwaḡiḡiri ḡana guba asi boḡono kiraḡia, guba aranai asi boḡono guruḡatore, korana ḡia tu Barau ḡena terona;
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 o tanobara aranai maki asiḡina, korana ḡia tu Barau kwakuna ḡena fanakau dagarana; o Ierusalema aranai, korana ḡia tu Kini baregona ḡena siti.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Ḡoi debamu, ḡemu maḡuri, maki asi bono kiraḡia ḡemu guruḡatore vaḡa-gwaḡiḡina ḡana, korana ḡoi na ḡuimu sebona ta asi bovaḡa-kurokuroani e asi bovaḡa-dubadubaiani riba.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Namona tu maiḡa: Ḡemu guruḡa bono kiraḡia, ‘Oi’ bene oi e ‘Asiḡina’ bene asiḡina. Moḡa moḡo, a guruḡa tari ma okiraḡirini tu Tarima Rakavana, Satani, ḡenana eiaḡomani.”
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 “Tarima guineri ḡevaḡa-ribarito guruḡari ḡomi tu ma ribami, maiḡesi ḡekirato: ‘Mata voina mata e doḡa voina doḡa.’
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Senaḡina au na akiramini, veiḡa rakavana evei-vinimuni tarimana asi bono veiḡa rakava-vinia. Bema tarima ta na taḡomu aroribana beforoani nai, taḡomu kaurina ma bono vinia maki.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 E bema tarima ta na Kotai betoremuni ḡemu sedi bene ḡabia ḡana nai, ḡemu koudi maki bono vinia.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Ema tarima ta na belau-naḡimuni, kilomita sebonai bono kavaia betoni nai, kilomita ruarua ai ma bono raka ḡia ḡesi.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Ema enoḡinoḡini tarimana bono vinia, e ḡemu ai bene ḡabitore etoni tarimana maki asi bono kira-sirivaḡi vinia.”
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 “Tarima guineri ḡevaḡa-ribarito taravaturi ma ribami, ḡekirato: ‘Ḡoi sevimu tarimana bono ura-vinia, a evaḡa-rakavamuni tarimana bono vaḡa-rakavaia.’
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Senaḡina au na akiramini: Ḡebaru-vinimini tarimari boḡono ura-viniri, e dei na ḡevaḡa-rakavamini tarimari maki iatari ai boḡono ḡauḡau.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Maiḡa ḡenana boḡo vaḡa-foforiani, ḡomi tu Tamami gubai etanuni na natunai evaḡa-iaḡomito. Korana ḡia na ḡaro tu veiḡa rakava tarimari e veiḡa namo tarimari iatari ai evaḡa-raḡekauani, ema ḡura maki veiḡa iobukaiobuka e veiḡa ḡeḡeva-ḡeḡeva tarimari ḡeri etuḡu-riḡoani.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Bema ḡoura-vinirini tarimari tu ḡomi ḡeura-vinimini tarimari moḡo nai, kamara varevare namona boḡo ḡabiani? Takesi ḡegogoni tarimari o ḡofaḡofa tarimari na maiḡesina maki ḡeveiani.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Ema tarikakami moḡo boḡo vaḡa-namorini, ḡemi namo tu kara? Barau asi ribari tarimari na maki mai veiḡa ḡeveiani.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Moḡa lorinai ḡomi tu asi vetoukaumi boḡono tanu, ḡomi Tamami gubai etanuni asi vetou-kauna kavana.”
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.