Lucas 12
Central Sinama 2008 NT (SML) vs ARIB
1 Pasalta' ina'an-i, ibu-ibuhan saga a'a magtimukan, sikaselot-selotan. Manjari amanda' si Isa dahū ma saga mulidna, yuk-i, “Halli'inbi pasulig tinapay min saga Parisi, hatina hinang sigām maglaku-laku in sigām ahāp.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Kamemon bay nilimbungan,” yukna, “tantu pinaluwas. Maka kamemon bay tatau' ma deyom atay tantu pinabukis du.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Ai-ai pagsuli-sulibi ma deyom kalendoman kinale du ma kasawahan. Ai-ai paghigung-higungbi ma deyom bilik pinatanyag du ma mairan.”
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 “Haka'anta kam, saga bagay,” yuk si Isa, “da'a katāwinbi saga a'a ya makapatay baranbi sabab mbal ta'abut palnyawahanbi.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Sagō' pandu'anta kam bang sai iya subay pagmatāwanbi: katāwinbi Tuhan sabab taga-kapatut iya angalarukan nyawabi ni deyom nalka' bang tapapatay na baranbi.”
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 Yuk si Isa lagi', “Pikilunbi saga manuk-manuk paupit ilu, tab'llita lima hekana maka duwa unud sīn. Saguwā' minsan manuk-manuk ariki' halga'na, mbal takalipat e' Tuhan minsan dakayu'.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Na, luba'-lagi'na ka'am isab mbal takalipat e' Tuhan. Minsan lamba bu'unbi ilu taitung asal e'na. Angkan kam subay mbal tināw sabab ahalga' gi' kam min ba'anan paupit ilu.”
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Haka'anta kam,” yuk si Isa, “sai-sai angahaka ma matahan kaheka'an a'a in iya ameya' ma aku, Anak Manusiya', angahaka du aku ma matahan saga mala'ikat Tuhan in a'a inān palsuku'anku du.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Sagō' sai-sai amalilu ma matahan kaheka'an a'a in aku ngga'i ka pameya'anna, paliluhanku isab a'a inān ma matahan saga mala'ikat Tuhan.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Sai-sai amah'lling la'at ma aku, Anak Manusiya', makajari niampun dusana, sagō' sai-sai amah'llingan Rū Sussi ala'at, mbal to'ongan niampun.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Ma sinosōng, bang kam sinaggaw e' a'a bo' binowa ni langgal sigām nihukum atawa ni alopan saga gubnul maka saga parinta, da'a kam magsusa bang buwattingga e'bi anganda'awahan di-bi atawa bang ai pamissalabi.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Sabab pinandu'an du kam e' Rū Sussi ma waktu ina'an-i bang ai subay pamissalabi.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Manjari aniya' dangan min katimukan a'a inān ah'lling. Yukna ni si Isa, “Tuwan, soho'un lagi' danakanku amahagi'an aku pusaka' bay pang'bba e' mma' kami.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Sagō' yuk si Isa ma iya, “Sehe', halam aku kabuwanan kapatut anara' ka'am, maka halam aniya' kapatutku amahagi' alta'bi.”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Sinugpatan isab lling si Isa ma saga a'a inān, yuk-i, “Kamaya'-maya' kam. Halli'inbi napsu indaginis sabab minsan kam dayahan makalandu', ngga'i ka karayabi aheka ya makabuwanan ka'am kallum.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Puwas e' aniya' pamaralil e' si Isa ma saga a'a inān, yukna, “Aniya' a'a dayahan taga-huma aheka sidda buwa'na.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Manjari a'a itu amikilan di-na, yukna, ‘Ai bahā' subay hinangku pagka halam aniya' kamalig sarang panau'anku buwa' tinanom itu?
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Ā, kata'uwanku na bang ai subay hinangku. Langkatku saga kamaligku bo' hinangku kamalig baha'u, aheya lagi' min bay tagna'. Jari tau'ku mahē' buwa' tinanomku kamemon maka alta'ku kamemon.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Puwas e' ah'llingan aku di-ku, yukku, ahāp asal sukudku. Aheka na tatau'ku panganggastuku sampay ma tahunan. Pahali-hali na aku. Amangan aku maka anginum, maka pahāpku palasahanku.’
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Sagō' amissala Tuhan ma iya, yukna, ‘Dupang pahāp ka! Ma sangom ilu amatay du ka. Ma sai na bahā' alta' bay tau'annu barannu ilu?’
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Na,” yuk si Isa, “buwattē' du ya kamaujuran a'a bang amabūd alta' pamahāp palasahanna, bo' pa'in miskin iya ma pang'nda' Tuhan.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Jari amissala gi' si Isa ma saga mulidna, yukna, “Angkan kam soho'ku da'a sakit magsusa pasal kallumanbi bang ai kakanbi, atawa pasal ginhawa-baranbi bang ai kapan'mmekbi.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Sabab labi ahalga' kallumta min pagkakanta, maka ahalga' gi' baranta min pan'mmekta.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Nda'unbi saga owak. Mbal magtanom, mbal magani, maka halam aniya' pagtatau'an sigām kinakan, sagō' binalanja'an asal sigām e' Tuhan. Bo' ka'am ilu, ahalga' gi' to'ongan min kamanuk-manukan.
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Sai bahā' makapataha' umulna saga danjām sadja, minsan buwattingga e'na magmasusa?
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Manjari bang mbal tapataha'bi umulbi minsan dangkuri', angay pagsusahanbi ai-ai kasehe'?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 Nda'unbi saga sumping bang buwattingga katomo'na. Mbal magsangsā' maghinang, mbal magt'nnun. Sagō' haka'anta kam, minsan sultan Sulayman maka kahaldayana ma masa awal e', mbal maka'atu kahāp s'mmekna ma dakayu' sumping itu.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Bang Tuhan ya makapayakun sumping kasagmotan itu, ya tatasanna dang'llaw du, pagsalung tinunu', ya lagi'na ka'am pas'mmekanna du. Akulang pahāp pangandolbi ma iya!
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 “Angkan kam soho'ku da'a magsusa, da'a kam magpikil na pa'in bang ai kakanbi atawa inumbi.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Saga a'a mbal ata'u magta'at ma Tuhan, ya na he' kinasusahan na pa'in e' sigām. Sagō' ka'am ilu, kinata'uwan e' Mma'bi Tuhan in ina'an kagunahanbi asal.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Sagō' muna-muna kannalunbi pagparinta Tuhan, manjari pinaniya'an du kam ai-ai kulang-kabusbi.”
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Ka'am saga mulidku,” yuk si Isa, “da'a kam tināw minsan kam mbal aheka. Sabab ka'amuhan Mma'bi Tuhan amuwanan ka'am palsuku'an ma deyom pagparintahanna.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Pab'llihinbi alta'bi ati panarakkahunbi b'llihanna ma saga a'a miskin. Bang hinangbi itu-i sali' kam dalil ang'nna' alta'bi ma deyom pitaka mbal magka'ndang. Hatina aniya' karayabi ma deyom sulga', karaya mbal pakulang. Bang ganta' maina'an karayabi, mbal ta'abut e' a'a panangkaw maka halam aniya' ulat amaka'at iya.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Sabab hatina, maingga-maingga ya panau'anbi alta'bi, ya na ina'an pataptapan pangatayanbi.”
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 — ausente —
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Aheya kahāpan saga sosoho'an inān pagka masi sigām magjaga maka asakap asal ma pagt'kka nakura' sigām. Haka'anta kam to'ongan,” yuk si Isa, “nakura' inān angamomosan di-na du ati patingkō'na saga sosoho'anna he' bo' yampa sigām buhatanna.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Minsan tonga' bahangi atawa dai' llaw ya kat'kkana, bang ta'abutna saga sosoho'anna asal ajaga, tantu aheya kahāpan sigām.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Saupama a'a tag-dapu luma', bang kata'uwanna waktu kat'kka panangkaw, tantu mbal pasagaranna luma'na nilangkat maka sinōd.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Damikiyanna isab ka'am, subay kam sakap sadja sabab aku, Anak Manusiya', at'kka du pi'itu pabīng ma waktu mbal kata'uwanbi.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Manjari atilaw si Petros, yukna, “Tuwan, sai bissalahannu paralilan ilu? Kami sadja atawa a'a kamemon?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Anambung si Isa magparalilan pabīng. “Bang aniya' sosoho'an ahāp akkalna, a'a kapangandolan,” yukna, “iya na ina'an pinene' e' nakura'na magmandul ma saga sosoho'an kasehe'an. Iya na isab magatas-pikil ma balanja' sigām.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Na, bang bay alikut nakura'na inān bo' amole' na, aheya kahāpan ma magmandul inān bang iya ta'abut e' nakura'na anogol ma bay pamahinang iya.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Haka'anta kam, tantu pangandol e' nakura' inān alta'na kamemon ma sosoho'an kapangandolan e'.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Sagō' in mandul itu, bang saupama pangannalna ma deyom atayna in nakura'na at'ggol gi' at'kka, anagna' iya angala'ugan saga sosoho'an kasehe'an l'lla maka d'nda. Ya na pa'in hinangna magkakan maka maginum maka maglango.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Sakali patagha' sadja t'kka nakura' inān, ma llaw halam nilagaran e' magmandul, ma waktu halam kata'uwanna. Manjari nilagut iya e' nakura'na sampay abugtang. Pinakadalan iya nalka' sali'-sali' maka saga a'a mbal magkahagad ma Tuhan.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “Bang sosoho'an ata'u bang ai kabaya'an nakura'na subay hinangna, bo' mbal sakap maghinang, tantu iya niraplosan to'ongan.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Sagō' bang sosoho'an a'awam asal pasal kabaya'an nakura'na, bo' aniya' tahinangna patut paminasahan iya, niraplosan du isab iya sagō' mbal sakit abuhat. Sai-sai kabuwanan aheka, aheka isab niholat min iya. Damikiyanna bang a'a pangandolan ma aheka, pasōng isab aheka niholat min iya.”
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Yuk si Isa lagi', “Bay aku pi'itu amowa api ni dunya itu ati kabaya'anku bangsi' wa'i na arokot.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Aniya' kabinasahan subay kalabayanku ati kabuhatan aku sat'ggol mbal gi' aubus.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Arai' pangannalbi in aku pi'itu amowa kasannangan ni dunya. Sagō' haka'anta kam, ngga'i ka kasannangan. Palsagga'an ya bowaku pi'itu.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Sabab puwas minnitu, bang aniya' lima puhu' magdakayu' luma', magkalukassa sigām. T'llungan sigām anagga' duwangan, maka duwangan inān angatu ma t'llungan.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Mma' anagga' anakna l'lla, maka l'lla anagga' mma'na. Ina' anagga' anakna d'nda, maka d'nda anagga' ina'na. Mato'a d'nda anagga' ayuwanna d'nda, maka ayuwan d'nda anagga' mato'ana.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Ah'lling isab si Isa ni kaheka'an a'a inān. “Bang takdil ni luwa lahat,” yukna, “bang ta'nda'bi angandom langit tampal ni s'ddopan, magtūy yukbi, ‘Sōng ulan’. Maka angulan du isab.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Bang patumbuk satan, yukbi, ‘Ā, song apasu' lahat,’ ati apasu' du.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Mamarahi pahāp ka'am ilu magbau'-bau'. Ata'u kam ang'nda' pamandogahan ma b'ttong langit maka ma dunya, jari angay mbal tapandogabi pakaradja'an ya pat'kka ma masa ītu?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “Angay kam mbal ata'u magpikilan di-bi bang ingga ya apatut subay hinangbi?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Abila kam tinuntutan e' a'a ma sabab utangbi ati binowa e'na ni sara', pasulay kam to'ongan maghāp maka iya ma halam gi' makatandan ni sara'. Sabab bang mbal, ya aniya' tinandanan ka ni huwis ati ni'nde'an ni pulis bo' kinalabusu.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Haka'anta kam, ka'ddasan du kam ma deyom kalabusu inān. Subay puwasanbi bay kataksilanbi kamemon bo' yampa kam makaluwas minnē'.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.