Mateus 12
Wɩɩsɩ Nyʋʋfalɩɩ Teŋ (SIG) vs NAA
1 Ʋ gyɩ bɩ pɩɩsa ka Yesu bee ʋ hatɩnna sii kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ a tɩŋ nyoŋso baga kɩdɩgɩ tɩyaŋ a kɩ mʋ. Ɛɛ rɛ losi gyɩ kaŋ ʋ hatɩnna hʋ ba bori nyoŋso hʋ a piisi kɩ kyaŋ.
1 Por aquele tempo, num sábado, Jesus passou pelas searas. Estando os seus discípulos com fome, começaram a colher espigas e a comer.
2 Ɛɛ rɛ Farasiima badɔmɔŋ na ba a pɩyɛsɩ Yesu a baa, “Ɩ bɩ naa? Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ sɩna daa ɩ hatɩnna hʋ kɩ kyogi gɛɛ.”
2 Os fariseus, vendo isso, disseram a Jesus: — Olhe! Os seus discípulos estão fazendo o que não é lícito fazer num sábado.
3 Ɛɛ rɛ Yesu pɩyɛsɩ ba a baa, “Ma ha bɩ karɩmɩ wɩɩ hʋ Kuwori Deviti gyɩ aa yaa saŋa hʋ losi gyɩ aa kaŋ ʋ bee ʋ hatɩnna?
3 Mas Jesus lhes disse:
4 Ʋ gyɩ mʋʋ gyʋʋ Wɩɩsɩ dɩya hʋ rɛ, a kpa paanʋʋ hʋ ba gyɩ aa kaŋ ko biŋ Wɩɩsɩ sɩya, a lɩɩ ʋ bee ʋ hatɩnna kyaŋ. Ʋ fa yaa sɩna rɛ dɩ nɩwaasɩ buloŋ kyaŋ haŋ paanʋʋ hʋ, see wɩɩkyʋwal sɩlaala hʋ dʋŋ.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não era lícito comer, nem a ele nem aos que estavam com ele, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Ma tɩɩ gyɩma rɛ anɩɩ tʋma hʋ wɩɩkyʋwal sɩlaala hʋ aa kɩ tʋma Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ yaa kyɛɛ no sɩna rɛ. Amɛ ma tɩɩ naa rɛ mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa saba tɩyaŋ anɩɩ Wɩɩsɩ bɩ sɩ kpa kyogisi tɩya ba ɛɛwɩya.
5 Ou vocês não leram na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo profanam o sábado e ficam sem culpa?
6 Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, “Nal aa tee Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ rɛ we daha nyɛ.”
6 Pois eu lhes digo que aqui está quem é maior do que o templo.
7 Ba saba rɛ Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ a baa,
7 Mas, se vocês soubessem o que significa: “Quero misericórdia, e não sacrifício”, não teriam condenado inocentes.
8 Mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye rɛ yaa Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ Tɩɩna.”
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Ɛɛ rɛ Yesu lɩɩ doŋ, a mʋ gyʋʋ Gyuuma wɩɩkyʋwaldɩya kɩdɩgɩ,
9 Tendo Jesus saído dali, entrou na sinagoga deles.
10 dɩ banosʋʋ kɩdɩgɩ tɩɩna mɛ we doŋ. Nala hʋ aa we wɩɩkyʋwaldɩya hʋ tɩyaŋ fa aa kyɛ ŋmanɩɩ rɛ dɩ ba basɩ tɩya Yesu anɩɩ ʋ kyogi ba mɩrɩsɩ rɛ. Ɛɛ rɛ ba pɩyɛsɩ ʋ a baa, “Ʋ yaa ŋmanɩɩ dɩ á tɩɩbɩ wɩɩla tɩmma kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ koo ʋ bɩ yaa ŋmanɩɩ?”
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida. Então, a fim de o acusar, perguntaram a Jesus: — É lícito curar no sábado?
11 Ɛɛ rɛ Yesu pɩyɛsɩ ba a baa, “Dɩ ma kɩdɩgɩ rɛ kaŋ piyesi dɩ ʋ tele kɔlʋŋ tɩyaŋ Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ, na ɩ aa lɩɩ ʋ rɛ?
11 Ao que lhes respondeu:
12 Nihuwobiŋ nɛ tee piyesi. Ɛɛwɩya, dɩ ámaa rɛ aa yaa wɩweliye kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ, mɩra buloŋ bɩ daga anɩɩ á yaa wɩɩ kyogi rɛ.
12 Ora, quanto mais vale um homem do que uma ovelha! Logo, é lícito nos sábados fazer o bem.
13 Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya nosʋʋ hʋ tɩɩna a baa, ‘Kaŋ ɩ noŋ hʋ tannɩ.’ Nyɛ rɛ ʋ kaŋ ʋ noŋ tannɩ. Ʋ mɩɩgɩ kɩɩ noduwo hʋ.”
13 Então Jesus disse ao homem: O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada e ficou sã como a outra.
14 Ɛɛ rɛ Farasiima hʋ mɛ sii lɩɩ doŋ a mʋ dɩ ba vʋʋlɩ gɛɛ hʋ ba aa sɩ yaa a kpʋ Yesu.
14 Mas os fariseus, saindo dali, conspiravam contra ele, procurando ver como o matariam.
15 Yesu aa ko gyɩma anɩɩ nala hʋ aa vʋʋlɩ ʋ kpʋyɩ wɩya rɛ, ɛɛ rɛ ʋ sii lɩɩ doŋ. Amɛ nɩgyamaa ha gyɩ sii tɩŋa ʋ hal. Nyɛ rɛ ʋ tɩɩbɩ nala hʋ buloŋ fa aa wɩɩlɩ ba tɩyaŋ.
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 Aŋ basɩ tɩya ba abee sɩfɩyasɩ a baa, “Ma ta ko gɔllɩ basɩ ŋ wɩya a kɩ tɩya nala.”
16 advertindo-lhes, porém, que não o expusessem à publicidade.
17 Ʋ gyɩ aa basɩ wɩɩ no leŋ wɩɩ hʋ Wɩɩsɩ gyɩ aa tɩŋ ʋ tɩŋdaal Azaaya tɩyaŋ basɩ kɔnɩ ko yaa wɩtɩɩ rɛ.
17 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta Isaías:
18 Wɩɩsɩ gyɩ baa,
18 “Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se agrada. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Ʋ bɩ sɩ gɔllɩ ŋmaa nyʋʋtaaduwo kɩ baŋ.
19 Não entrará em discussões, nem gritará, nem fará ouvir nas praças a sua voz.
20 Ʋ sɩya sɩ fɩyɛlɩ sikii tɩmma lee aŋ kaŋ bɔnyɛ mɛ a beel-ba. Ʋ bɩ sɩ yaa wɩya hʋ aa sɩ leŋ dɩ ba kpa ba bayɩyɛla hʋ ba aa kana ta, a mʋ pele saŋa hʋ dʋnɩya nala aa sɩ na Wɩɩsɩ laatayɩ hʋ ʋ aa kpaa tɩya ba.
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará o pavio que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Ʋ tɩyaŋ nɛ dʋnɩya nala buloŋ sɩ kpa ba bayɩyɛla we dɩ ʋ laa ba ta.”
21 E no seu nome os gentios colocarão a sua esperança.”
22 Ɛɛ hal tɩyaŋ nɛ nala badɔmɔŋ kaŋ baal kɩdɩgɩ gyɩŋbɔmɔ aa kana, ʋ nyʋlɩmɩ, aŋ bɩ wuwo kɩ basɩ wɩya mɛ, a ko Yesu lee. Nyɛ rɛ Yesu tɩɩbɩ baal hʋ, ʋ bɩl wuwo kɩ basɩ wɩya aŋ kɩ na mɛ.
22 Então trouxeram a Jesus um endemoniado, cego e mudo. Jesus o curou, e o homem passou a falar e a ver.
23 Yesu aa yaa gɛɛ, nɩgyamaa hʋ buloŋ aa we doŋ nyʋʋsɩ gyɩ fɩyɛla rɛ. Ɛɛ rɛ ba kɩ pɩyɛsɩ dɔmɔŋ a baa, “Kuwori Deviti nihii hʋ á aa gyegili dɩ ʋ ko laa ma ta hʋ rɛ nyɛ dʋ?”
23 E toda a multidão se admirava e dizia: — Não seria este, por acaso, o Filho de Davi?
24 Amɛ Farasiima hʋ gyɩ aa nɩɩ gɛɛ Yesu aa tɩɩbɩ baal hʋ gyɩŋbɔmɔ hʋ gyɩ aa kana, ba baa dɩ gyɩŋbɔmɔ kuwori Bɛlizebul lɛ tɩya ʋ dee ɛɛ rɛ tɩŋ ʋ wuwo kɩ kile gyɩŋbɔmɔ gɛɛ.
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, diziam: — Este não expulsa demônios senão pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
25 Yesu gyɩ gyɩŋ wɩɩ hʋ ba aa bɩɩnɩ ba tɩɩsɩ tɩyaŋ, a basɩ tɩya ba a baa, “Dɩ paalʋʋdɩgɩ nala rɛ we doŋ a bɩ kaŋ nyʋʋdɩgɩ, ba paalʋʋ hʋ bɩ sɩ pɩɩsɩ aŋ tele. Dɩ bedɩgɩ nala koo gyaŋwuwodɩgɩ nala mɛ rɛ we doŋ a bɩ kaŋ nyʋʋdɩgɩ, ba bee hʋ koo ba gyaŋwuwo hʋ bɩ sɩ pɩɩsɩ aŋ tele.
25 Mas Jesus, sabendo o que eles pensavam, disse-lhes:
26 Na ma baa dɩ Sɩtaanɩ dee rɛ ŋ kpaa kɩ kil gyɩŋbɔmɔ, ɛɛ daga anɩɩ Sɩtaanɩ gʋl kaŋ ʋ tɩɩ kɩ kaa kaasɩ rɛ gɛɛ. Dɩ gɛɛ rɛ we doŋ, ʋ koro hʋ bɩl bɩ sɩ pɩɩsɩ aŋ tele.
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido contra si mesmo; como, então, o seu reino subsistirá?
27 Dɩ ɛɛ hʋ ma aa basɩ kɔnɩ yaŋ yaa wɩtɩɩ anɩɩ gyɩŋbɔmɔ kuwori Bɛlizebul lɛ tɩya ŋ dee ŋ kɩ kil gyɩŋbɔmɔ, ɛɛ kɛ aŋnɛ rɛ tɩya ma tɩɩ hatɩnna hʋ mɛ dee ba kɩ kil gyɩŋbɔmɔ. Ma hatɩnna hʋ wɩyaalɩya yaŋ daga anɩɩ ma wɩbasɩɩ hʋ buloŋ yaa wɩnyɩyɛl lɛ.
27 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os filhos de vocês os expulsam? Por isso, eles mesmos serão os juízes de vocês.
28 Aayɩ Bɛlizebul daa tɩya ŋ dee hʋ, amɛ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ nɛ ŋ wuwo kɩ kil gyɩŋbɔmɔ nala tɩyaŋ gɛɛ. Nyɛ rɛ yaŋ daga anɩɩ Wɩɩsɩ koro hʋ ko we ma lee rɛ.
28 Se, porém, eu expulso os demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o Reino de Deus sobre vocês.
29 Nal buloŋ tuwo ʋ aa sɩ wuwo bori gyʋʋ gaduwogi dɩya a gaa ʋ kɩna, dɩ ʋ bɩ laa sɩya kaŋ gaduwogi hʋ vʋwa.
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E só então saqueará a casa dele.
30 Nal hʋ buloŋ aa bɩ yaa ŋ nal, ʋ tɩɩna lɩɩ ŋ hal lɛ. Nal hʋ buloŋ aa bɩ pɛ ŋ tɩyaŋ dɩ á gbaa nala kɩ we lɩdɩgɩ, ʋ tɩɩna leŋ nala kɩ vɩya Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ rɛ gɛɛ.
30 — Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 Ɛɛwɩya ma yaŋ leŋ dɩ ŋ basɩ tɩya ma, nal hʋ buloŋ aa yaa ʋ dɔŋtɩɩna wɩbɔŋ, koo a basɩ wɩya kyogi Wɩɩsɩ feŋ, Wɩɩsɩ sɩ wuwo kpa kyɛ ʋ. Amɛ nal hʋ buloŋ aa basɩ wɩya tʋʋsɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ, Wɩɩsɩ bɩ sɩ maakyiye kpa kyɛ ʋ tɩɩna.
31 Por isso, digo a vocês que todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Nal hʋ buloŋ aa sɩ basɩ wɩbɔmɔ a tɩya mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye, Wɩɩsɩ aa wuwo ʋ kpa kyɛ ʋ rɛ, amɛ nal hʋ buloŋ aa basɩ wɩya tʋʋsɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ kɛ, Wɩɩsɩ bɩ sɩ kpa kyɛ ʋ tɩɩna, gyɩnaŋ koo maakyiye kɩdɩgɩ buloŋ.”
32 Se alguém disser alguma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, isso não lhe será perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 Ɛɛ rɛ Yesu bɩl baa, “Dɩ ɩ rɛ deŋ tɩya nyuu tɩyaŋ dɩ ʋ waa weliŋ a kaŋ laaŋfɩya, ʋ aa nɔŋ nɔŋweliye rɛ. Dɩ ɩ rɛ bɩ deŋ tɩya hʋ nyuu tɩyaŋ weliŋ ka dɩ wɩɩla kana ʋ, ʋ aa nɔŋ nɔŋbɔŋlɔrɩnɩ rɛ. Tɩya nɔnɔ rɛ aa daga tɩya hʋ iriŋ ʋ aa yaa.
33 — Tornem a árvore boa e o seu fruto será bom, ou tornem a árvore má e o seu fruto será mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Ɛɛ rɛ ma mɛ yaŋ kɩɩ anɩɩ dʋma, ma bɔmɔ rɛ weliŋ, ɛɛwɩya ma bɩ sɩ wuwo basɩ wɩwelii kɩdɩgɩ buloŋ. Beewɩya, nihuwobiŋ wɩbasɩɩ tɩyaŋ nɛ ɩ aa gyɩŋ nihuwobiŋ hʋ iriŋ ʋ aa yaa.
34 Raça de víboras! Como vocês podem falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Nal hʋ aa kaŋ tɩbɩɩŋweliye ʋ tɩya tɩyaŋ, ʋ rɛ aa yaa wɩweliye. Nal hʋ mɛ aa kaŋ tɩbɩɩŋbɔmɔ ʋ tɩya tɩyaŋ ʋ tɩɩna mɛ rɛ aa yaa wɩbɔmɔ.
35 A pessoa boa tira do tesouro bom coisas boas; mas a pessoa má do mau tesouro tira coisas más.
36 Ŋ basɩ kɩ tɩya ma rɛ, nal hʋ buloŋ aa bɩ gyɩŋ ʋ nyʋwa kanɩɩ aŋ basɩ wɩɩ hʋ fa aa bɩ maga dɩ ʋ basɩ, sarɩya hʋ kyɛdiilii ʋ sɩ daga wɩɩ hʋ aa tɩŋ ʋ tɩɩna yaa gɛɛ a tɩya Wɩɩsɩ.
36 — Digo a vocês que, no Dia do Juízo, as pessoas darão conta de toda palavra inútil que proferirem;
37 Ma tɩɩ nyʋʋdaasɩ rɛ Wɩɩsɩ sɩ kpa di ma sarɩya, dɩ ma laa wɩsʋma koo ma laa kyogisi tɩya ma tɩɩ.”
37 porque, pelas suas palavras, você será justificado e, pelas suas palavras, você será condenado.
38 Ɛɛ rɛ Wɩɩsɩ Teŋ dɩdagɩla abee Farasiima sii ko Yesu lee a basɩ tɩya ʋ a baa, “Nɩhɩyawʋ, á aa kyɛ dɩ ɩ yaa wɩmagɩl lɛ dɩ á na a gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ kɔnɩ we ɩ lee rɛ.”
38 Então alguns escribas e fariseus disseram a Jesus: — Mestre, queremos ver algum sinal feito pelo senhor.
39 Ɛɛ rɛ Yesu baa, “Ma gyɩnaŋ nala yaa nɩbɔmɔ rɛ, a bɩ gyɩŋ Wɩɩsɩ mɛ. Ma aa sɩ yaa gɛɛ gyɩŋ Wɩɩsɩ wɩya bɩ kyɩl ma see wɩmagɩla dʋŋ wɩya rɛ kyɩl ma. Wɩmagɩl hʋ buloŋ Wɩɩsɩ aa sɩ yaa dɩ ma na rɛ yaa wɩmagɩl hʋ ʋ gyɩ aa yaa ʋ tɩŋdaal Gyoona tɩyaŋ.
39 Mas ele respondeu:
40 Gyoona gyɩ aa yaŋ we fuwonaŋbal hʋ fuu tɩyaŋ kyɛyɛ kpaŋkpaŋ boto gɛɛ, ɛɛ tɩɩ rɛ mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye mɛ sɩ we bʋwa tɩyaŋ kyɛyɛ boto.
40 Porque assim como Jonas esteve três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 Sarɩya hʋ kyɛdiilii, Ninive nala sɩ kpa kyogisi tɩya ma gyɩnaŋ nala. Beewɩya saŋa hʋ tɩyaŋ Gyoona gyɩ aa mʋʋ basɩ Wɩɩsɩ wɩya tɩya ba, ba gyɩ bɩrɩma lɩɩ ba wɩbɔmɔ tɩyaŋ nɛ aŋ tɩŋ Wɩɩsɩ. Ma yaŋ leŋ dɩ ŋ basɩ tɩya ma anɩɩ lagɩlagɩ no nal lɛ we ma tɩyaŋ a te Gyoona.”
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Ɛɛ rɛ Yesu bɩl basɩ tɩya ba a baa, “Ma gyɩŋ haaŋ hʋ Siiba tɩmma gyɩ aa lɩya ʋ gyɩ yaa ba kuwori rɛ. Ʋ gyɩ sii mʋ lee bee ʋ dɔŋ nɛ dɩ ʋ mʋ nɩɩ wɩgyʋŋ hʋ kuwori Solomɔn gyɩ aa kpaa kɩ daga nala. Sarɩya hʋ kyɛdiilii, haaŋ no mɛ sɩ kpa kyogisi tɩya ma. Ma yaŋ gyɩma weliŋ anɩɩ lagɩlagɩ no nal lɛ we ma tɩyaŋ daha a te kuwori Solomɔn ka ma vɩya ʋ tɩŋɩɩ.”
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará, porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E aqui está quem é maior do que Salomão.
43 Ɛɛ rɛ Yesu bɩl baa, “Dɩ ba ko kile gyɩŋbɔŋ dɩ ʋ lɩɩ nal tɩyaŋ, ʋ aa gɔllɩ taŋhahɩlɩɩ tɩyaŋ nɛ a kɩ kyɛ lee dɩ ʋ wiyesi, amɛ dɩ ʋ ko kyɛ lee lɔlɔ,
43 — Quando o espírito imundo sai de uma pessoa, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 ʋ aa mɩɩgɩ basɩ tɩya ʋ tɩɩ rɛ a baa, ‘Ŋ sɩ mɩɩgɩ mʋ lee hʋ ŋ aa lɩya.’ Dɩ ʋ rɛ ko mɩɩgɩ ko dɩ ba marɩ dɩya hʋ buloŋ weliŋ, ka nal buloŋ tuwo ʋ tɩyaŋ,
44 Por isso, diz: “Voltarei para a minha casa, de onde saí.” E, voltando, ele a encontra vazia, varrida e arrumada.
45 ʋ aa mɩɩgɩ mʋ kaŋ gyɩŋbɔmɔ bapɛ aa bɔmɔ te ʋ tɩɩ rɛ a pɛ dɩ ba ko kɩ gyʋʋ. Ɛɛ hal tɩyaŋ, ba sɩ lɔrɩ ʋ tɩɩna tɩyaŋ a te ʋ fa aa kɩɩ gɛɛ. Ɛɛ tɩɩ rɛ ba sɩ kɩɩ ma gyɩnaŋ nɩbɔmɔ no mɛ tɩyaŋ.”
45 Então vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali. E o último estado daquela pessoa se torna pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Yesu ha gyɩ aa basɩ wɩya kɩ tɩya nɩgyamaa hʋ gɛɛ, dɩ ʋ naa abee ʋ naabalɩya ko sɩŋ gyaŋhal tɩyaŋ a kɩ kyɛ dɩ ba na ʋ.
46 Enquanto Jesus ainda falava ao povo, eis que a mãe e os irmãos dele estavam do lado de fora, procurando falar com ele.
47 Ɛɛ rɛ nala hʋ kɩdɩgɩ basɩ tɩya Yesu a baa, “Ɩ naa bee ɩ naabalɩya rɛ sɩŋ gyaŋhal tɩyaŋ a kɩ kyɛ dɩ ba na ɩ.”
47 E alguém lhe disse: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor.
48 Ɛɛ rɛ Yesu mɩɩgɩ pɩyɛsɩ ʋ a baa, “Kɩbee rɛ yaa ŋ naa? Kɩbeema rɛ yaa ŋ naabalɩya?”
48 Porém Jesus respondeu ao que lhe trouxe o aviso:
49 Nyɛ rɛ ka Yesu mɩɩgɩ lɩɩ ʋ noŋ a daga ʋ hatɩnna hʋ aŋ baa, “Ŋ naa abee ŋ naabalɩya rɛ nyɛ.
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse:
50 Nal hʋ buloŋ aa yaa wɩya hʋ ŋ Kuwo Wɩɩsɩ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ aa kyɛ, ʋ tɩɩna rɛ yaa ŋ naabiye abee ŋ naatoluu abee ŋ naa.”
50 Portanto, aquele que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.