Lucas 6
Wɩɩsɩ Nyʋʋfalɩɩ Teŋ (SIG) vs ARA
1 Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ kɩdɩgɩ, Yesu bee ʋ hatɩnna hʋ gyɩ sii mʋ tɩŋ nyoŋso baga kɩdɩgɩ tɩyaŋ nɛ a kɩ mʋ. Ɛɛ rɛ ʋ hatɩnna hʋ bori nyoŋso hʋ, a piisi kɩ kyaŋ.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Dɩ Farasiima badɔmɔŋ mɛ gyɩ we doŋ a na ba. Doŋ nɛ ba pɩyɛsɩ ba a baa, “Bee rɛ tɩŋ ma kɩ yaa nyɛ? Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ sɩna daa ma kɩ kyogi gɛɛ?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Ɛɛ rɛ Yesu pɩyɛsɩ ba a baa, “Ma ha bɩ karɩma na wɩɩ hʋ Deviti gyɩ aa yaa?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Losi gyɩ kaŋ ʋ bee ʋ hatɩnna rɛ, ʋ gyɩ mʋ gyʋʋ Wɩɩsɩ dɩya hʋ, a kpa paanʋʋ hʋ ba fa aa kaŋ ko sʋla Wɩɩsɩ, a lɔgɔ kyaŋ aŋ kpa tɩya ʋ hatɩnna hʋ mɛ, ba mɛ laa kyaŋ. Ʋ fa yaa sɩna rɛ anɩɩ nɩwaasɩ aa sɩ kpa haŋ paanʋʋ hʋ dige ʋ nyʋwa, see wɩɩkyʋwal sɩlaala dʋŋ, ka Deviti bee ʋ nala hʋ gyɩ kyaŋ ba gɛɛ.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Ka Yesu yaŋ basɩ tɩya ba a baa, “Mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye rɛ yaa Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ tɩɩna.”
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ kɩdɩgɩ Yesu bɩl sii gyʋʋ Gyuuma wɩɩkyʋwaldɩya, a kɩ daga nala, dɩ baal kɩdɩgɩ mɛ gyɩ we doŋ, ʋ noduu noŋ sʋba.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Wɩɩsɩ Teŋ dɩdagɩla abee Farasiima badɔmɔŋ mɛ gyɩ we doŋ. Ba gyɩ aa kyɛ wɩɩ rɛ dɩ ba tɩŋ gɛɛ tɩyaŋ a kaŋ Yesu, a baa dɩ ʋ kyogo ba sɩŋsɩ rɛ. Ɛɛwɩya, ba buloŋ gyɩ lɩɩ sɩya pɔ ʋ tɩyaŋ, dɩ ba na dɩ ʋ sɩ tɩɩbɩ baal hʋ Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ rɛ koo?
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Amɛ Yesu fa gyɩŋ ba tɩbɩɩna buloŋ nɛ. Ɛɛ rɛ ʋ basɩ tɩya nosʋʋ hʋ tɩɩna a baa dɩ ʋ sii ko lɩɩ sɩŋ ba sɩya tɩyaŋ. Nyɛ rɛ baal hʋ sii mʋ lɩɩ sɩŋ doŋ.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Doŋ nɛ Yesu pɩyɛsɩ ba a baa, “Ɛɛ rɛ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ daga dɩ á kɩ yaa Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ? Dɩ á kɩ kyiyeli nala koo dɩ á kɩ dɔgɩsɩ ba? Dɩ á kɩ laa nala mɩɩbolo koo dɩ á kɩ kpʋ ba?”
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Yesu aa basɩ gɛɛ, ʋ mɩɩgɩ deŋ nala hʋ aa hɔŋ doŋ buloŋ aŋ basɩ tɩya nosʋʋ hʋ tɩɩna dɩ ʋ kaŋ ʋ noŋ tannɩ. Ʋ kaŋ tannɩ. Nosʋʋ hʋ mɩɩgɩ kɩɩ kɩduwo hʋ.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Yesu aa yaa gɛɛ, nala hʋ buloŋ baaŋ sii kɩŋkaŋ. Ba kɩ vʋʋlɩ wɩɩ hʋ ba aa sɩ yaa ʋ.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Kyɛɛ kɩdɩgɩ Yesu sii mʋ gyɩŋ dogimo kɩdɩgɩ nyuu dɩ ʋ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ. Ʋ we doŋ, a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ gɛɛ deŋdeŋ sɩya mʋ gballɩ.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Sɩya aa gballa, ʋ yɩrɩ ʋ hatɩnna buloŋ ba ko ʋ lee. Ɛɛ rɛ ʋ lɩɩ ba tɩyaŋ nala fi abee balɩya dɩ ba yaa ʋ kpambɩsɩ.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Nala hʋ ʋ gyɩ aa lɩya rɛ nyɛ: Siimɔŋ (Yesu fa kana ʋ kɩ yɩrɩ Piita rɛ) abee ʋ naabiibaal Aŋduru, abee Gyemsi abee Gyɔɔŋ abee Fɩlɩpɩ abee Batolomi
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 abee Matiwu abee Tɔmaasɩ abee Alfiyasɩ biibaal Gyemsi, abee Siimɔŋ, nal hʋ aa kyɩl ʋ nala wɩya kɩŋkaŋ,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 abee Gyemsi biibaal Gyudasɩ, abee Gyudasɩ Isɩkarɔtɩ, nal hʋ aa ko yaa minaafigi tɩɩna hʋ.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Ɛɛ rɛ Yesu bee ʋ kpambɩsɩ hʋ sii lɩɩ dogimo hʋ nyuu ko tuu, dɩ ʋ hatɩnna badɔmɔŋ mɛ sɩŋ dogimo hʋ naasɩ tɩyaŋ. Nɩgyamaa mɛ gyɩ sɩŋ doŋ, ba badɔmɔŋ gyɩ lɩɩ Gyudɩya paalʋʋ rɛ, ba badɔmɔŋ mɛ gyɩ lɩɩ Gyerusalɛm, ba badɔmɔŋ mɛ gyɩ lɩɩ Taaya bee Siidɔŋ aa kpaga fuwobal hʋ nyʋwa.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Nala no buloŋ gyɩ ko dɩ ba gyegili nɩɩ wɩya hʋ Yesu aa basɩ rɛ aŋ ka dɩ ʋ tɩɩbɩ ba. Nala badɔmɔŋ mɛ gyɩŋbɔmɔ aa kana mɛ gyɩ ko rɛ dɩ Yesu tɩɩbɩ ba.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Nala hʋ buloŋ gyɩ aa we doŋ kɩ lʋga dɩ ba dige ʋ, beewɩya ba gyɩ naa anɩɩ dee kɩdɩgɩ rɛ aa lɩɩ ʋ tɩyaŋ, a leŋ nala buloŋ kɩ na laaŋfɩya.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Nyɛ rɛ Yesu mɩɩgɩ deŋ ʋ hatɩnna hʋ aŋ baa,
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa ma nala hʋ losi aa kpʋʋ gyɩnaŋ,
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa ma nala hʋ ba aa haasa, a lɩɩ ma kɩ ta nala tɩyaŋ a kɩ tʋʋsɩ ma a kɩ kyogi ma feŋ aŋ baa dɩ ma yaa nɩbɔmɔ rɛ, akuu ma aa tɩŋ mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye hal wɩya.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Dɩ gɛɛ rɛ ko puu ma, ma leŋ dɩ ma tenni fɩyɛlɩ, dɩ ma kɩ gʋwa a kɩ gyʋwɔsɩ, beewɩya ma tuno yʋga rɛ a pɩŋ wɩɩsɩbee tɩyaŋ. Ɛɛ tɩɩ rɛ ba naabaala mɛ gyɩ dɔgɩsɩ Wɩɩsɩ tɩŋdaala hʋ gyɩ aa laa sɩya ko.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Amɛ ma nala hʋ aa yaa kɩna tɩmma gyɩnaŋ, ma sɩ na tʋwara
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Ma nala hʋ mɛ aa vɔgɔ gyɩnaŋ, ma mɛ sɩ na tʋwara
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Dɩ dʋnɩya nala buloŋ nɛ ko kɩ bigisi ma, ma gyɩma anɩɩ tʋwara tɩyaŋ nɛ ma we gɛɛ, beewɩya, ɛɛ tɩɩ rɛ ba naabaala gyɩ kɩ bigisi nala hʋ gyɩ aa nyɩya wɩya baa dɩ ba yaa Wɩɩsɩ tɩŋdaala rɛ.”
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 “Amɛ ma nala no aa we daha, a gyegili kɩ nɩɩ ŋ wɩbasɩɩ no, ma leŋ dɩ ŋ basɩ tɩya ma, ma kyo ma dɔmɔ aŋ yaa wɩweliye kɩ tɩya nala hʋ aa haasɩ ma.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Ma sʋl Wɩɩsɩ kɩ tɩya nal buloŋ aa basɩ wɩbɔmɔ kɩ tɩya ma, aŋ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ kɩ tɩya nala hʋ buloŋ aa dɔgɩsɩ ma.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Dɩ nal lɛ ŋmaa ɩ nogɔbɔ kyaŋkpaŋ, kaŋ ɩ noduu kyaŋkpaŋ mɛ tɩya ʋ dɩ ʋ ŋmaa. Dɩ nal lɛ kaŋ ɩ gabal fasɩ, wuri ɩ gabiye mɛ pɛ tɩya ʋ.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Dɩ nal lɛ ko sʋla ɩ kɩŋ, kpa tɩya ʋ. Dɩ nal mɛ rɛ kyɩma ɩ kɩŋ, ta pɩyɛsɩ ʋ laa.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Wɩya hʋ ma aa kyɛ dɩ nala kpa kɩ yaa ma, ma mɛ kpa ba tɩɩ kɩ yaa nala.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 Dɩ mamaa rɛ kyo nala hʋ aa kyo ma dʋŋ, ma bɩ kaŋ tuno buloŋ Wɩɩsɩ lee, beewɩya wɩbɔŋyaala mɛ gba kyo nala hʋ aa kyo ba rɛ.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Dɩ mamaa rɛ yaa wɩweliye kɩ tɩya nala hʋ aa yaa wɩweliye kɩ tɩya ma dʋŋ, ma bɩ kaŋ tuno buloŋ Wɩɩsɩ lee, beewɩya wɩbɔŋyaala mɛ gba aa yaa gɛɛ rɛ.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Dɩ mamaa rɛ kpaa kɩna kɩ kyɩŋ nala hʋ ma aa gyɩma anɩɩ ba sɩ wuwo tuŋ tɩya ma dʋŋ, ma bɩ kaŋ tuno buloŋ Wɩɩsɩ lee, beewɩya wɩbɔŋyaala mɛ gba aa kpa kɩna kyɩŋ ba dɔŋtɩŋsɩ rɛ aŋ kɩ yɩyɛlɩ dɩ ba mɩɩgɩ tuŋ gɛɛ tɩɩ tɩya ba.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Amɛ wɩya hʋ ŋ aa kyɛ dɩ ma kɛ kɩ yaa rɛ nyɛ: Ma kyo ma dɔmɔ, a yaa wɩweliye kɩ tɩya ba, a kɩ kyɩŋ ba kɩna aŋ ta kɩ yɩyɛla dɩ ba tuŋ ma. Dɩ mamaa rɛ ko kɩ yaa nyɛ, ma tuno bɩ sɩ kyallɩ Wɩɩsɩ lee, ka dɩ Wɩɩsɩ ha leŋ dɩ ma yaa ʋ Wɩɩbal hʋ tɩɩ balɩya. Beewɩya tahaa tɩmma abee nɩbɔmɔ buloŋ nɛ Wɩɩsɩ yaa wɩweliye kɩ tɩya.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Ma kɩ fá nala sikii anɩɩ ma Kuwo Wɩɩsɩ aa fá nala sikii gɛɛ.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 Ta dii ɩ dɔŋtɩɩna sarɩya, dɩ Wɩɩsɩ mɛ ta dii ɩ sarɩya. Ta kpaa kyogisi tɩya ɩ dɔŋtɩɩna dɩ Wɩɩsɩ mɛ ta kpaa kyogisi tɩya ɩ. Ma kpa wɩya kɩ kyɛ ma dɔŋtɩŋsɩ. Dɩ mamaa rɛ aa yaa gɛɛ, Wɩɩsɩ mɛ sɩ kpa wɩya kɩ kyɛ ma.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Ma kpa kɩna kɩ tɩya nala. Dɩ mamaa rɛ aa yaa gɛɛ, Wɩɩsɩ mɛ sɩ kpa kɩna kɩ tɩya ma. Ʋ sɩ magɩsɩ kɩna a su kɩŋ yurutu, a nyagɩ we, ka dɩ ba ha yuwori kɩ tuu, dɩ ʋ kpa tɩya ma. Amɛ kɩŋ hʋ ɩ aa kaŋ magɩsɩ kɩna tɩya ɩ dɔŋtɩɩna, ʋ tɩɩ rɛ Wɩɩsɩ mɛ sɩ kaŋ magɩsɩ tɩya ɩ.”
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Ɛɛ rɛ Yesu bɩl maga namaga tɩya ba a baa, “Nyʋlʋŋ bɩ sɩ wuwo kaŋ ʋ dɔŋtɩɩna nyʋlʋŋ daaŋ. Dɩ ʋ rɛ yaa gɛɛ, ba buloŋ balɩya sɩ tele bootogi tɩyaŋ.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Nal hʋ aa gʋnnɩ wɩɩ bɩ sɩ wuwo te nal hʋ aa daga ʋ, amɛ dɩ ʋ rɛ ko gʋnnɩ wɩɩ hʋ teŋ, ʋ mɛ aa kɩɩ nal hʋ aa daga ʋ rɛ.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Ɛɛ rɛ ɩ sɩ yaa na gyagɩŋ hʋ aa we ɩ dɔŋtɩɩna sɩɩ tɩyaŋ, aŋ bɩ naa daakuu hʋ aa we ɩ tɩɩ sɩɩ tɩyaŋ.
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Ɛɛ rɛ ɩ sɩ yaa baa dɩ ɩ dɔŋtɩɩna leŋ dɩ ɩ lɩɩ gyagɩŋ hʋ aa we ʋ sɩɩ tɩyaŋ ta tɩya ʋ, aŋ bee na daakuu hʋ kɛ aa gɩrɩga ɩ tɩɩ sɩɩ tɩyaŋ. Ɛɛdɔŋ minaafigi tɩɩna kɩdɩgɩ! Laasɩya lɩɩ daakuu hʋ aa we ɩ tɩɩ sɩɩ tɩyaŋ, ka dɩ ɩ wuwo kɩ na weliŋ, a na lɩɩ gyagɩŋ hʋ aa we ɩ dɔŋtɩɩna sɩɩ tɩyaŋ.”
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Ɛɛ rɛ Yesu bɩl maga namaga tɩya ba a baa, “Tɩya hʋ aa bee wɩɩlɩ, ʋ bee nɔŋ nɔŋbɔŋlɔrɩnɩ. Ɛɛ rɛ tɩya hʋ mɛ aa kaŋ wɩɩla, ʋ mɛ bee nɔŋ nɔŋweliye.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Tɩya nɔnɔ rɛ aa daga tɩya hʋ doho ʋ aa yaa. Sɔgyaŋ bee nɔŋ tutogo nɔnɔ, kanɩɩ mɛ bee nɔŋ babɩlɩya.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Niwelii aa kaŋ tɩbɩɩŋweliye rɛ ʋ tɩya tɩyaŋ, ɛɛ rɛ tɩŋ ʋ kɩ yaa wɩweliye. Nɩbɔŋ mɛ aa kaŋ tɩbɩɩŋbɔmɔ rɛ ʋ tɩya tɩyaŋ, ɛɛ rɛ tɩŋ ʋ mɛ kɩ yaa wɩbɔmɔ. Beewɩya, wɩɩ hʋ aa we ɩ tɩya tɩyaŋ, ʋ rɛ ɩ nyʋwa kɩ basɩ.”
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Ɛɛ rɛ Yesu bɩl baa, “Bee rɛ tɩŋ ma kɩ yɩrɩ ŋ ma Tɩɩna, aŋ bee yaa wɩya hʋ ŋ aa basɩ kɩ tɩya ma?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Nal hʋ buloŋ aa ko ŋ lee a gyegile nɩɩ ŋ wɩbasɩya, a kɩ tɩŋ ba, ŋ sɩ daga ma gɛɛ ʋ tɩɩna aa kɩya.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Ʋ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ nal aa kyɛ dɩ ʋ saa dɩya, a hulo dɩya hʋ memii ʋ tuu yɩ bʋyɩ, ka ʋ na saa. Ɛɛ rɛ duwoŋ ko nɩɩ, fuwo su gbarɩ, nɩɩ ko gyɩŋ sɩna dɩya hʋ, ka ʋ bɩ gyigise mɛ gba, beewɩya, ba saa ʋ weliŋ nɛ.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Amɛ nal hʋ aa gyegile nɩɩ ŋ wɩbasɩya aŋ bee tɩŋ ba, ʋ tɩɩna kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ nal hʋ aa saa ʋ dɩya, aŋ bɩ hulo dɩya hʋ memii ʋ tuu aŋ saa dɩya hʋ. Ɛɛ rɛ duwoŋ ko nɩɩ, fuwo su gbarɩ, nɩɩ ko gyɩŋ sɩna dɩya hʋ, ʋ tele wuroo, a muŋsi ʋ buloŋ muno muno.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.