Atos 19
Wɩɩsɩ Nyʋʋfalɩɩ Teŋ (SIG) vs NAA
1 Apolo fa aa we Koriŋti tɩyaŋ gɛɛ rɛ, Pɔɔl bɩl gɔllɩ gɛɛ a ko pele Ɛfiso. Doŋ tɩyaŋ nɛ ʋ na nala badɔmɔŋ aa laa Yesu wɩya di.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Ɛɛ rɛ Pɔɔl pɩyɛsɩ ba a baa, “Saŋa hʋ ma aa laa Yesu wɩya di, Wɩɩsɩ kpa ʋ Wiyesi Welii hʋ we ma tɩyaŋ nɛ?” Nyɛ rɛ ba baa, “Aayɩ, á kɛ ha bɩ maakyiye nɩɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii no wɩya gba.”
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Ɛɛ rɛ Pɔɔl bɩl pɩyɛsɩ ba, “Nyʋʋbee rɛ ma tɩŋa, ka ba na fo ma wɩɩkyʋwalnɩɩ hʋ?” Ɛɛ rɛ ba basɩ baa, “Á tɩŋ wɩya hʋ buloŋ Gyɔɔŋ Wɩɩsɩ nɩɩfool hʋ aa daga ma rɛ.”
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Ɛɛ rɛ Pɔɔl bɩl baa, “Nala hʋ aa mɩɩgɩ lɩɩ ba wɩbɔmɔ tɩyaŋ nɛ Gyɔɔŋ gyɩ kɩ fo wɩɩkyʋwalnɩɩ. Amɛ ʋ fa basɩ tɩya Iziral tɩmma rɛ anɩɩ ʋ koyi no hal tɩyaŋ, nal sɩ ko dɩ ba kɩ yɩrɩ ʋ tɩɩna Yesu, aŋ bɩl baa dɩ ʋ rɛ ko ko, dɩ ba laa ʋ wɩya di.”
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Ba aa nɩɩ wɩɩ no Pɔɔl aa basa, ba leŋ ʋ fo ba wɩɩkyʋwalnɩɩ á Tɩɩna Yesu feŋ tɩyaŋ.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Ɛɛ rɛ Pɔɔl kpa ʋ nosi dɔbɔ ba tɩyaŋ. Ʋ aa yaa gɛɛ rɛ, Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ ko tuu gyʋʋ ba tɩyaŋ. Ba piili kɩ basɩ taanɩ hʋ ba kɩdɩgɩ buloŋ aa bɩ gyɩma, aŋ bɩl basɩ wɩya hʋ mɛ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ba a baa dɩ ba laa basɩ.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Nala no buloŋ gyɩ yaa anɩɩ baala fi abee balɩya rɛ.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Pɔɔl aa we Ɛfiso tɩyaŋ, ʋ vala kɩ gyʋʋ wɩɩkyʋwaldɩya gɛɛ rɛ deŋdeŋ ʋ peŋsi boto, aa paalɩ kɩ basɩ Wɩɩsɩ koro hʋ wɩya abee nyuduwo. Ʋ bee nala hʋ aa kaŋ wɩya no kɩ kpa dɔmɔŋ nɛ ʋ kɩ lʋga dɩ ba laa wɩɩ hʋ ʋ aa basɩ di.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Amɛ nala hʋ badɔmɔŋ gyɩ kaŋ nyuduwo rɛ kɩŋkaŋ. Akuu ba nyuduwo no wɩya, ba gyɩ bɩ laa Wɩɩsɩ wɩya hʋ di, aŋ ha hɔŋ gyamaa hʋ tɩyaŋ, a basɩ wɩbɔmɔ a mʋ kɩ tile á Tɩɩna Yesu ŋmanɩɩ hʋ tɩŋɩɩ tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ Pɔɔl sii leŋ nyuduwo tɩmma hʋ ta doŋ, ka ʋ bee nala hʋ aa laa Yesu wɩya di sii kpa mʋ Tiraanusi dɩɩbal hʋ. Dɩya no tɩyaŋ nɛ Pɔɔl bee nala hʋ fa aa sɩŋ kaŋ wɩya kɩ kpa dɔmɔŋ kyɛɛ bee ʋ nyʋwa buloŋ.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Ʋ val yaa gɛɛ rɛ a mʋ pele bɩsɩ balɩya. Gyuuma abee Giriki tɩmma hʋ buloŋ aa we Esɩya paalʋʋ tɩyaŋ wuwo nɩɩ á Tɩɩna Yesu wɩya.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Wɩɩsɩ gyɩ leŋ Pɔɔl wuwo kɩ yaa wɩmagɩla rɛ kɩŋkaŋ.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Haalɩ, ba aa paa gannɩ bee gakɔsʋŋsɩ hʋ Pɔɔl aa dige rɛ a kaŋ mʋ tɩya wɩɩla tɩmma, ba dige, a na laaŋfɩya. Dɩ gyɩŋbɔmɔ rɛ fa kaŋ nal mɛ, ba aa lɩɩ ʋ tɩɩna tɩyaŋ nɛ ka ʋ na laaŋfɩya.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Gyuuma badɔmɔŋ mɛ fa we doŋ a gɔllɩ kɩ kile gyɩŋbɔmɔ nala tɩyaŋ. Ba mɛ kɩ lʋga dɩ ba yaa gɛɛ á Tɩɩna Yesu feŋ tɩyaŋ. Dɩ ba ko kɩ kyɛ dɩ ba kile gyɩŋbɔmɔ, ba aa basɩ baa, “Ŋ baa ma lɩɩ Yesu feŋ tɩyaŋ, nal hʋ wɩya Pɔɔl aa basɩ.”
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Baala bapɛ rɛ fa aa yaa gɛɛ. Ba kuwo feŋ nɛ Siiva. Ʋ fa yaa Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ rɛ.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Ɛɛ rɛ kyɛɛ kɩdɩgɩ gyɩŋbɔŋ kɩdɩgɩ basɩ tɩya ba a baa, “Ŋ gyɩŋ Yesu rɛ, a gyɩŋ Pɔɔl mɛ, aŋka ma mɛ yaa kɩbeema rɛ?”
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Nyɛ rɛ gyɩŋsɩ hʋ aa kaŋ baal hʋ sii kaŋ ba, a ŋmaa ba weliŋ, aŋ pɩrɩ ba pɛ. Ka ba gannɩ mɛ buloŋ kɩyɛsɩ, ba buloŋ lɩɩ fá dɩya hʋ tɩyaŋ abee teŋkpelli.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Gyuuma hʋ bee Giriki tɩmma hʋ abee nala hʋ buloŋ aa we Ɛfiso tɩyaŋ aa nɩɩ wɩɩ no, kambɩŋ gyɩ gyʋʋ ba buloŋ nɛ. Doŋ tɩyaŋ nɛ ba marɩ kɩ kpa á Tɩɩna Yesu yohuŋ weliŋ.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Nala hʋ aa laa Yesu wɩya di yʋga ko, a basɩ ba wɩbɔmɔ hʋ buloŋ ba aa yaa a tɩya Pɔɔl, haŋ nɩgyamaa hʋ sɩya tɩyaŋ.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Ba tɩyaŋ nala fa yʋga a yaa daaluliye tɩmma. Ɛɛ rɛ ba buloŋ paa tenni hʋ ba fa aa karɩmɩ a kɩ yaa daaluliye hʋ ko we diŋ nala hʋ sɩya tɩyaŋ. Dɩ ba kaŋ tenni hʋ buloŋ yalɩɩ ko pɛ dɔmɔŋ, ʋ sɩ yaa mogyamaa.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Wɩmagɩla no buloŋ leŋ á Tɩɩna nyʋwa hʋ taalɩ lee buloŋ, aŋ kaŋ dee mɛ weliŋ.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Wɩya no hal tɩyaŋ nɛ Pɔɔl na anɩɩ ʋ sɩ tɩŋ Masidooniya paalʋʋ abee Akaaya paalʋʋ a mʋ Gyerusalɛm. Ɛɛ rɛ ʋ baa, “Dɩ mɩyaŋ nɛ mʋ doŋ, ʋ maga dɩ ŋ mʋ Roma mɛ rɛ.”
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Nyɛ rɛ Pɔɔl tɩŋ nala hʋ fa aa kɩ pɛ ʋ tɩyaŋ ba tɩyaŋ nala balɩya dɩ ba mʋ Masidooniya. Timoti bee Irasitu rɛ ʋ tɩma. Aŋka ʋ tɩɩ kɛ ha hɔŋ Ɛfiso tɩyaŋ.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Saŋa no tɩyaŋ nɛ nyʋʋtaaduwo gyɩ gyʋʋ Ɛfiso nala abee sɩfɩyasɩ a mʋ kɩ tile á Tɩɩna Yesu ŋmanɩɩ hʋ tɩŋɩɩ tɩyaŋ.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Lugil kɩdɩgɩ rɛ fa we doŋ ba kɩ yɩrɩ Dɛmitiriyo. Salma rɛ ʋ fa aa kpa kɩ lugo kɩna aa kɩɩ Atɛmɩsɩ, ba vʋgɩbal hʋ dɩya. Tʋma no tɩyaŋ nɛ ʋ bee ʋ tʋŋtʋnna buloŋ ko yaa kɩna tɩmma.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Nyɛ rɛ kyɛɛ kɩdɩgɩ ʋ yɩrɩ ʋ tʋŋtʋnna abee ʋ tʋŋtʋnnɩ dɔŋtɩŋsɩ a ko laŋŋɩ, a basɩ tɩya ba a baa, “Ŋ kyaŋsɩ, ma gyɩma anɩɩ tʋma no tɩyaŋ nɛ á dʋwa buloŋ lɩɩ. Beewɩya tʋma no rɛ aa tɩya ma molbiye.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Ma tɩɩ mɛ nɩya rɛ, a kɩ na mɛ wɩya hʋ Pɔɔl aa yaa. Ʋ baa dɩ vʋga hʋ nihuwobiŋ aa lugo bɩ yaa Wɩɩsɩ. Ɛfiso abee Esɩya paalʋʋ gyeniŋ buloŋ nɛ ʋ wuwo kaŋ nɩgyamaa hakɩllɩ bɩrɩmɩ ba ko laa wɩɩ no di.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Wɩɩ hʋ ŋ aa fá rɛ nyɛ: Nala sɩ kyogi á tʋma no feŋ, a bɩl kɩ fá mɛ anɩɩ á vʋgɩbal hʋ Atɛmɩsɩ sɩ ko yaa kɩtɔɔ. Nala bɩl bɩ sɩ kɩ tɩya ʋ gyɩrɩma, koo a kɩ bigisi ʋ. Beewɩya, lagɩlagɩ no, Esɩya nala abee dʋnɩya nal kɛ buloŋ nɛ nɩɩ ʋ wɩya a kɩ tɩya ʋ gyɩrɩma.”
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Nala hʋ aa nɩɩ wɩɩ no, ba buloŋ baaŋ sii. Ba kɩ yaa kyagɩŋsɩ a baa, “Á vʋgɩbal hʋ Atɛmɩsɩ aa we Ɛfiso tɩyaŋ nɛ kaŋ dee.”
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Ɛɛ rɛ ba kaŋ bee hʋ buloŋ vʋgɩmɩ. Haŋ nɩgyamaa hʋ buloŋ kaŋ Geyosi abee Arisitaakusi aa lɩɩ Masidooniya a kɩ tɩŋa Pɔɔl hal. Nyɛ rɛ ba tarɩ ba kaŋ mʋ lee hʋ bee hʋ nala aa kɩ laŋŋɩ.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Ba aa kaŋ ba mʋ doŋ gɛɛ, Pɔɔl tɩɩ fa aa kyɛ dɩ ʋ mʋ gyʋʋ nala hʋ tɩyaŋ nɛ, amɛ nala hʋ aa laa Yesu wɩya di hʋ bɩ laa nyʋwa.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Esɩya paalʋʋ nɩhɩyasɩ badɔmɔŋ bee Pɔɔl aa yaa kyaŋsɩ, tɩma dɩ ba mʋ basɩ tɩya Pɔɔl dɩ ʋ ta ko gyʋʋ nala hʋ tɩyaŋ.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Nala hʋ buloŋ aa laŋŋa doŋ fa bɩ gyɩŋ wɩɩ hʋ aa yaa. Ba badɔmɔŋ aa yaa kyagɩŋsɩ baa nyɛ rɛ, ka ba badɔmɔŋ mɛ baa dɩ ɛɛ daa, dɩ wɩɩ no rɛ. Ba gyeniŋ buloŋ fa paalɩ bɩ gyɩŋ wɩɩ hʋ aa tɩŋ ba ko laŋŋɩ doŋ tɩyaŋ.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Gyuu kɩdɩgɩ rɛ fa we nala hʋ tɩyaŋ ba kɩ yɩrɩ Alizaŋda. Ʋ rɛ Gyuuma hʋ gyɩ leŋ ʋ lɩɩ sɩŋ ba sɩya tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ tɩŋ nala hʋ badɔmɔŋ gyɩ liisi anɩɩ ʋ rɛ yaa wɩɩ hʋ tɩyaŋ nɩbal. Ɛɛ rɛ Alizaŋda kaŋ nosi viri dɩ ba leŋ kyagɩŋsɩ, aŋ kɩ lʋga dɩ ʋ basɩ tɩya nala hʋ anɩɩ wɩɩ buloŋ tuwo ba beel-ʋ paga tɩyaŋ.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Ʋ aa yaa gɛɛ, ba na nɩɩ ʋ yaa Gyuu rɛ. Ɛɛ rɛ ba buloŋ bɩl yaa kyagɩŋsɩ we dɔmɔŋ a mʋ maga gɛɛ aŋ kɩ basɩ, “Á vʋgɩbal hʋ Atɛmɩsɩ aa we Ɛfiso tɩyaŋ nɛ kaŋ dee.”
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Nyɛ rɛ ba bee kerikyi-hɩyawʋ kɩdɩgɩ ko lɩɩ a wuwo leŋ ba leŋ kyagɩŋsɩ hʋ, ka ʋ basɩ tɩya ba a baa, “Ɛfiso nala, nal buloŋ gyɩma rɛ anɩɩ ámaa rɛ tɩŋ á Atɛmɩsɩ, á vʋgɩbal hʋ, abee ʋ toŋo hʋ aa yaa bʋyɩ a lɩɩ wɩɩsɩ nyuu ko tuu buloŋ.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Nal buloŋ bɩ sɩ wuwo kaŋ wɩɩ no kyɩɩsɩ. Ɛɛwɩya, ma leŋ kyagɩŋsɩ aŋ ta kɩ yaa wɩɩ hʋ aa bɩ kaŋ memii.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Nala no bɩ gaa kpa kɩŋ buloŋ á vʋgɩbal hʋ lɩmarɩɩ tɩyaŋ, ba bɩl bɩ basɩ wɩɩ mɛ kyogi á vʋgɩbal hʋ feŋ, ka ma kasɩ ba kaŋ ko daha nyɛ.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Dɩ Dɛmitiriyo bee ʋ tʋŋtʋnna rɛ kaŋ wɩɩ bee nal buloŋ mɛ, ka sarɩya mɛ kaŋ ʋ kyɛdiilii rɛ, ma bee hɩyarɩ mɛ we doŋ ba aa sɩ di sarɩya hʋ. Ma leŋ dɩ ba mʋ doŋ kɩ nyaŋ dɔmɔŋ.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Amɛ dɩ wɩɩ kɩdɩgɩ mɛ dɔŋ nɛ we doŋ ma kɩ kyɛ dɩ ma basɩ, ma kaŋ mʋ lee hʋ bee hʋ nala aa laŋŋɩ a kɩ vʋʋlɩ wɩya.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Dɩ ba aa rɛ pɩyɛsɩ ma, á bɩ sɩ wuwo basɩ wɩɩ buloŋ a mʋ kɩ tile taawɛɛ no aa siye gyɩnaŋ. Wɩɩ hʋ ŋ aa faa rɛ nyɛ, ba sɩ baa dɩ ámaa rɛ we taawɛɛ hʋ.”
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Ʋ aa basɩ gɛɛ ko teŋ, ʋ leŋ nala hʋ buloŋ fa aa laŋŋa sii mʋ ba dɩɩsɩ.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.