Lucas 6
Maija'quë Huajë Ca Nëose'e (SEYNT) vs NVT
1 Teꞌe huajë muꞌse Jesús ta̱ sitoja̱ꞌa saina, i̱re yeꞌyecohuaꞌipi trigo tsa̱ꞌña tëajë saëꞌë. Yoꞌoni jeteyoꞌje jë̱ñapi i̱ti ca̱seꞌe poꞌtejë a̱ëꞌë.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Ja̱je yoꞌojëna, fariseo acohuaꞌipi ñani se̱iꞌë:
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Cajëna, Jesupi sehuopi:
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌiseꞌe Maijaꞌquëna i̱siseꞌere a̱o a̱iñere a̱o ëa ju̱ꞌi Maijaꞌquë huëꞌena cacani a̱ore i̱mani a̱i cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre paꞌicohuaꞌireje̱ a̱opi.”
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Cuiꞌne capi, ja̱ohuaꞌire:
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Yëquë huajë muꞌse Jesús pa̱i tsiꞌsi huëꞌena cacani, yeꞌya huëoquëna, ja̱rote pajiꞌi, teꞌi ë̱më ëja tëꞌhui jë̱tëre cue̱nesicore hueꞌequë.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Paꞌina, cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseohuaꞌi co̱ni cuasahuë. Jesupi huajë muꞌsere jujuquëna, ñani i̱te sa̱ñope cañuꞌu cajë utejë ñahuë.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Ja̱je cuasaye ñaquëtaꞌa cue̱nesi jë̱të hueꞌequëre capi:
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Ja̱ maca Jesús yecohuaꞌire capi:
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Ja̱ maca siꞌahuaꞌire se̱ña tëꞌija̱ni Jesús capi, ju̱ꞌiquëre:
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Ja̱je yoꞌoquëna, ñani yecohuaꞌi ai pë̱ti ëaye ñajë ca huëohuë, sa̱ꞌñe i̱quepi Jesure sa̱ñope neꞌñe paꞌioni cajë.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Ja̱ muꞌseña Jesús Maijaꞌquëre se̱siꞌi caquë sajiꞌi, ai cu̱tihuë. Ja̱ropi siꞌa ñami Maijaꞌquëre se̱jiꞌi.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Ñata to̱mesi maca i̱ yeꞌyacohuaꞌire soini doce paꞌiohuaꞌi i̱ ja̱ꞌre paꞌicohuaꞌire hueꞌyopi, jëjo daocohuaꞌire.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Ja̱ohuaꞌi cato paëꞌë: Simón, ja̱re ja̱ëni se hueꞌyo co̱siquë pajiꞌi, Pedro. Cuiꞌne i̱ yoꞌjei, Andrés pajiꞌi. Jacobo, Juan, Felipe, Bartolomé,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Mateo, Tomás, cuiꞌne Alfeo mamaquë Jacobo pajiꞌi. Simón Cananista tsëcapë aquë pajiꞌi.
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 Judas Jacobo yoꞌjei pajiꞌi. Cuiꞌne yequë Judas Iscariote Jesure yehuoja̱ꞌquëje̱.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Jesús ai cu̱tihuëpi i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni cajequëpi perepë yejana pëapi. Ja̱rote jai pa̱i paëꞌë. Siꞌa hue̱ꞌña acohuaꞌi, yecohuaꞌipi Judea cuiꞌne Jerusalén cuiꞌne jai tsiaya të̱ꞌtëpa Tiro cuiꞌne Sidón quëꞌro acohuaꞌi daisicohuaꞌi paëꞌë, Jesús cayere asañuꞌu cajë cuiꞌne i̱ohuaꞌi ju̱ꞌi dahuëre jujucaija̱quë cajë daisicohuaipi.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Huati yoꞌoquëna, ai yoꞌojë paꞌicohuaꞌipi juju cua̱ñosicohuaꞌi deꞌohuë.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Siꞌa pa̱i Jesure patosicohuaꞌipi i̱ tutupi siꞌahuaꞌi coꞌyasicohuaꞌi paëꞌë. Jujusicohuaꞌire ñani pato doꞌire siꞌahuaꞌi yëhuë, patoye.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Ja̱ maca Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌire ñani capi:
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Sihuacohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, mësaru a̱o a̱i ëa ju̱ꞌicohuaꞌipi jeteyoꞌje siꞌaye ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌipi. Sihuacohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, oicohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi jeteyoꞌje soja̱ꞌcohuaꞌipi.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 Pa̱i Mamaquëre tui doꞌire pa̱ipi mësarute pë̱ijë coejë i̱ohuaꞌi quëꞌrore etojë cueꞌcueye paꞌiji. Ja̱je yoꞌoto sihuajë̱ꞌë, yëꞌëre tui doꞌire.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Ja̱je yoꞌojëna, ai sihuajë̱ꞌë, maꞌtëmona mësarute caquë deꞌhuacaisi coꞌamañare jerepa paja̱ꞌcohuaꞌipi. Mësarute coꞌaye yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌoa̱ꞌhuëꞌë, Maijaꞌquë tsoe hue̱ꞌña quëacaicohuaꞌire.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jaiye yure coꞌamaña pajë sihua to̱sicohuaꞌiretaꞌa, sihuaye peoja̱ꞌcoa.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Teayerepa mësaruretaꞌa yure a̱o a̱ni ti̱mëni sihuajë paꞌisicohuaꞌire jeteyoꞌje a̱o ëa ju̱ꞌiñe pasipi. Teayerepa mësaru yure so huajëjë paꞌisicohuaꞌiretaꞌa jeteyoꞌje oiye pasipi.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Teayerepa mësaru paꞌiyeꞌni siꞌa pa̱i deꞌo pa̱ire paꞌë cajëna, paꞌicohuaꞌi maña. Tsoe acohuaꞌije̱ ja̱je cuiꞌne deꞌocohuaꞌi aꞌë caꞌa̱huëꞌë, Maijaꞌquë jëjo daocohuaꞌije̱ paꞌicohuaꞌitaꞌa coa cosocohuaꞌini.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru yëꞌëre asacohuaꞌire cayë: Oijë̱ꞌë, mësarute sa̱ñope cacohuaꞌire. Deꞌoye yoꞌocaijë̱ꞌë, mësarute coecohuaꞌire.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere cacaijë̱ꞌë, mësaruni sa̱ñope ai yoꞌo ja̱ꞌñere de cacohuaꞌini. Se̱cacaijë̱ꞌë, mësarute tea ju̱ꞌicohuaꞌireje̱.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Yecohuaꞌipi tsiana teꞌe te̱ꞌte tëtoru yequë te̱ꞌte tsiaje̱ nëocaijë̱ꞌë. Cuiꞌne yecohuaꞌipi më sësëquëna juꞌiconi jioni sato huëꞌehuë juꞌicoreje̱ se i̱si saojë̱ꞌë.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Se̱cohuaꞌi paꞌito i̱sijë̱ꞌë. Yeque më tse̱coni jiosicohuaꞌi paꞌito, coa ñajëꞌë, cuiꞌnaoni se̱ñe pa̱jëꞌë.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Yecohuaꞌipi mësaruni deꞌoye yoꞌoja̱jë cuasayeje̱ paꞌye yecohuaꞌini se deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë, mësarupi.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 ¿Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi mësarute oicohuaꞌiseꞌere oicohuaꞌi pani, i̱quere deꞌoye yoꞌoyeꞌni? Coꞌahuaꞌije̱ cuiꞌne sa̱ꞌñe oiyere yoꞌocohuaꞌi pani.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 ¿Ja̱je paꞌina, mësarupi mësarute deꞌoye yoꞌocohuaꞌiseꞌere deꞌoye yoꞌoni i̱quere deꞌoye yoꞌoyeꞌni? Coꞌacohuaꞌije̱ cuiꞌne yoꞌoyere yoꞌoni.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 ¿Ja̱je mësarupi deꞌoye coꞌyocohuaꞌiseꞌere coꞌyoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasajë i̱sicohuaꞌi pani i̱quere deꞌoye yoꞌoyeꞌni? Coꞌacohuaꞌije̱ coꞌyoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasajë yoꞌoyere yoꞌoni.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato oiye paꞌiji, mësarute sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire. Ja̱ohuaꞌire deꞌoye yoꞌojë i̱siye paꞌiji, coꞌyoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasaye peoyerepa. Ja̱je yoꞌosicohuaꞌini maꞌtëmo jaiye deꞌo coꞌamaña i̱siye paꞌiji. Cuiꞌne mësaru paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquë Ëjaërepa mamajë, cuiꞌne i̱je oiquë api, coꞌacohuaꞌire cuiꞌne i̱ i̱siyere deꞌoji camaꞌcohuaꞌireje̱.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Ja̱je cuiꞌne mësaruje̱ oijë̱ꞌë, yecohuaꞌire, Maijaꞌquë oiyeje̱.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 Ja̱je paꞌina, coꞌacohuaꞌi aꞌë camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌire. Ja̱je pa̱jëna, Maijaꞌquëje̱ mësarute coꞌacohuaꞌi aꞌë caye pa̱jaꞌquë api. Yecohuaꞌire nejoñe pa̱jëꞌë. Ja̱je pa̱jëna, Maijaꞌquëje̱ mësarute nejoñe pa̱sipi. Yecohuaꞌi tayo yoꞌoyere sa̱i deꞌhuacaijëna, Maijaꞌquëje̱ mësaru tayo yoꞌoye sa̱i deꞌhuacaija̱ꞌquë api.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Yecohuaꞌire i̱sicohuaꞌi paꞌijëna, Maijaꞌquëje̱ mësarute i̱sisipi. I̱sija̱ꞌquë api, i̱ topëna deꞌoye cuasa ti̱ꞌacore pani. Dëso quiosiconi, ñaꞌco quiosiconi, ti̱mësicore pani, mësaru yecohuaꞌire i̱siyeje̱ paꞌye Maijaꞌquëje̱ i̱sija̱ꞌquë api, mësarute.”
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Jesupi ñeje yoꞌoyeje̱ paꞌye aꞌë capi:
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Yeꞌyecohuaꞌipi i̱ohuaꞌire yeꞌyaquëre tëto saisicohuaꞌi peoyë. Yeꞌye tëjinitaꞌa ti̱ꞌañe paꞌiji, i̱ohuaꞌire yeꞌyaquëje̱ paꞌiohuaꞌi.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 ¿Me ja̱je paꞌito, mëꞌë yoꞌjei ñacoare neꞌcua paꞌicore se ñaquë casiꞌni? ¿Mëꞌë ñacoare so̱quë tiro jaꞌiore papi juꞌicore duꞌru ñamaꞌë paꞌini?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Mëꞌë ñacoare pare so̱quë tiropi juꞌiona ti ñamaꞌë paꞌiquëpi me mëꞌë yoꞌjeire casiꞌni: ‘Huau, mëꞌë ñacoare neꞌcua juꞌicore dutasiꞌi, nëocaijë̱ꞌë.’ Deꞌoquëre paꞌë coa caquë yoꞌoquë maca. Mëꞌëpi duꞌru macarepa mëꞌë ñacoare so̱quë tiro juꞌiconi duta je̱ojëꞌë. Jeteyoꞌje deꞌoye ñaquëpi mëꞌë yoꞌjeire neꞌcua juꞌicore dutacaiye paꞌiji.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 Deꞌo so̱quë yëpi coꞌa ca̱ quë̱iñe peoji. Ja̱je cuiꞌne coꞌa so̱quë yëje̱ deꞌo ca̱ quë̱iñe peoji.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Ja̱je paꞌina, so̱quë ñëa ñape ñañe paꞌiji, i̱ti quë̱iñena. Miu so̱quë yë pani quë̱iñe pa̱ji, co̱sa ca̱re. Ja̱je cuiꞌne miu pi̱si pani quë̱iñe pa̱ji, cuiyaꞌi ca̱re.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Ja̱je paꞌina, deꞌo pa̱i pani caji, deꞌoyere, i̱ joyo deꞌoyepi paꞌiyere. Cuiꞌne coꞌaquë pani coꞌayere caji, i̱ joyo coꞌayepi paꞌiyere. Yëꞌopopi caji, joyo paꞌiyepi etaquëna.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 ¿Me yoꞌojë mësaru yëꞌëre Ëjaë, Ëjaë cajëtaꞌa yëꞌë cayeje̱ ne maꞌñeꞌni?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Quëasiꞌi, yëꞌëna dani asacohuaꞌipi cuiꞌne yëꞌë cayeje̱ yoꞌocohuaꞌi paꞌiyere. Iyeje̱ paꞌye paꞌiji.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Ja̱ohuaꞌi cato ë̱më cu̱tihuëna nëconi huëꞌe nesiquëje̱ paꞌi paꞌiji. Tsiayapi coꞌjenije ti̱ꞌamaꞌëna ta̱iñe pa̱jaꞌquë api. Deꞌo yejana nesi doꞌire.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare asaquëtaꞌa yëꞌë caseꞌeje̱ yoꞌomaꞌquëpi mejahuëna nëconi huëꞌe nesiquëje̱ paꞌi paꞌiji. Tsiaya coꞌjeni ai tutu tsa̱ꞌina ta̱iñe paꞌiji.”
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.