Lucas 6
Maija'quë Huajë Ca Nëose'e (SEYNT) vs ARA
1 Teꞌe huajë muꞌse Jesús ta̱ sitoja̱ꞌa saina, i̱re yeꞌyecohuaꞌipi trigo tsa̱ꞌña tëajë saëꞌë. Yoꞌoni jeteyoꞌje jë̱ñapi i̱ti ca̱seꞌe poꞌtejë a̱ëꞌë.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Ja̱je yoꞌojëna, fariseo acohuaꞌipi ñani se̱iꞌë:
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Cajëna, Jesupi sehuopi:
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Maijaꞌquë huëꞌe ñacaicohuaꞌiseꞌe Maijaꞌquëna i̱siseꞌere a̱o a̱iñere a̱o ëa ju̱ꞌi Maijaꞌquë huëꞌena cacani a̱ore i̱mani a̱i cuiꞌne i̱ ja̱ꞌre paꞌicohuaꞌireje̱ a̱opi.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Cuiꞌne capi, ja̱ohuaꞌire:
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Yëquë huajë muꞌse Jesús pa̱i tsiꞌsi huëꞌena cacani, yeꞌya huëoquëna, ja̱rote pajiꞌi, teꞌi ë̱më ëja tëꞌhui jë̱tëre cue̱nesicore hueꞌequë.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Paꞌina, cua̱ñeseꞌe yeꞌyacohuaꞌi cuiꞌne fariseohuaꞌi co̱ni cuasahuë. Jesupi huajë muꞌsere jujuquëna, ñani i̱te sa̱ñope cañuꞌu cajë utejë ñahuë.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Ja̱je cuasaye ñaquëtaꞌa cue̱nesi jë̱të hueꞌequëre capi:
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Ja̱ maca Jesús yecohuaꞌire capi:
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Ja̱ maca siꞌahuaꞌire se̱ña tëꞌija̱ni Jesús capi, ju̱ꞌiquëre:
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Ja̱je yoꞌoquëna, ñani yecohuaꞌi ai pë̱ti ëaye ñajë ca huëohuë, sa̱ꞌñe i̱quepi Jesure sa̱ñope neꞌñe paꞌioni cajë.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Ja̱ muꞌseña Jesús Maijaꞌquëre se̱siꞌi caquë sajiꞌi, ai cu̱tihuë. Ja̱ropi siꞌa ñami Maijaꞌquëre se̱jiꞌi.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Ñata to̱mesi maca i̱ yeꞌyacohuaꞌire soini doce paꞌiohuaꞌi i̱ ja̱ꞌre paꞌicohuaꞌire hueꞌyopi, jëjo daocohuaꞌire.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Ja̱ohuaꞌi cato paëꞌë: Simón, ja̱re ja̱ëni se hueꞌyo co̱siquë pajiꞌi, Pedro. Cuiꞌne i̱ yoꞌjei, Andrés pajiꞌi. Jacobo, Juan, Felipe, Bartolomé,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mateo, Tomás, cuiꞌne Alfeo mamaquë Jacobo pajiꞌi. Simón Cananista tsëcapë aquë pajiꞌi.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Judas Jacobo yoꞌjei pajiꞌi. Cuiꞌne yequë Judas Iscariote Jesure yehuoja̱ꞌquëje̱.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Jesús ai cu̱tihuëpi i̱ yeꞌyacohuaꞌi ja̱ꞌre co̱ni cajequëpi perepë yejana pëapi. Ja̱rote jai pa̱i paëꞌë. Siꞌa hue̱ꞌña acohuaꞌi, yecohuaꞌipi Judea cuiꞌne Jerusalén cuiꞌne jai tsiaya të̱ꞌtëpa Tiro cuiꞌne Sidón quëꞌro acohuaꞌi daisicohuaꞌi paëꞌë, Jesús cayere asañuꞌu cajë cuiꞌne i̱ohuaꞌi ju̱ꞌi dahuëre jujucaija̱quë cajë daisicohuaipi.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Huati yoꞌoquëna, ai yoꞌojë paꞌicohuaꞌipi juju cua̱ñosicohuaꞌi deꞌohuë.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Siꞌa pa̱i Jesure patosicohuaꞌipi i̱ tutupi siꞌahuaꞌi coꞌyasicohuaꞌi paëꞌë. Jujusicohuaꞌire ñani pato doꞌire siꞌahuaꞌi yëhuë, patoye.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Ja̱ maca Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌire ñani capi:
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Sihuacohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, mësaru a̱o a̱i ëa ju̱ꞌicohuaꞌipi jeteyoꞌje siꞌaye ti̱ꞌajaꞌcohuaꞌipi. Sihuacohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë, oicohuaꞌi paꞌisicohuaꞌipi jeteyoꞌje soja̱ꞌcohuaꞌipi.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Pa̱i Mamaquëre tui doꞌire pa̱ipi mësarute pë̱ijë coejë i̱ohuaꞌi quëꞌrore etojë cueꞌcueye paꞌiji. Ja̱je yoꞌoto sihuajë̱ꞌë, yëꞌëre tui doꞌire.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Ja̱je yoꞌojëna, ai sihuajë̱ꞌë, maꞌtëmona mësarute caquë deꞌhuacaisi coꞌamañare jerepa paja̱ꞌcohuaꞌipi. Mësarute coꞌaye yoꞌoyeje̱ paꞌye yoꞌoa̱ꞌhuëꞌë, Maijaꞌquë tsoe hue̱ꞌña quëacaicohuaꞌire.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare jaiye yure coꞌamaña pajë sihua to̱sicohuaꞌiretaꞌa, sihuaye peoja̱ꞌcoa.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Teayerepa mësaruretaꞌa yure a̱o a̱ni ti̱mëni sihuajë paꞌisicohuaꞌire jeteyoꞌje a̱o ëa ju̱ꞌiñe pasipi. Teayerepa mësaru yure so huajëjë paꞌisicohuaꞌiretaꞌa jeteyoꞌje oiye pasipi.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Teayerepa mësaru paꞌiyeꞌni siꞌa pa̱i deꞌo pa̱ire paꞌë cajëna, paꞌicohuaꞌi maña. Tsoe acohuaꞌije̱ ja̱je cuiꞌne deꞌocohuaꞌi aꞌë caꞌa̱huëꞌë, Maijaꞌquë jëjo daocohuaꞌije̱ paꞌicohuaꞌitaꞌa coa cosocohuaꞌini.
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru yëꞌëre asacohuaꞌire cayë: Oijë̱ꞌë, mësarute sa̱ñope cacohuaꞌire. Deꞌoye yoꞌocaijë̱ꞌë, mësarute coecohuaꞌire.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere cacaijë̱ꞌë, mësaruni sa̱ñope ai yoꞌo ja̱ꞌñere de cacohuaꞌini. Se̱cacaijë̱ꞌë, mësarute tea ju̱ꞌicohuaꞌireje̱.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Yecohuaꞌipi tsiana teꞌe te̱ꞌte tëtoru yequë te̱ꞌte tsiaje̱ nëocaijë̱ꞌë. Cuiꞌne yecohuaꞌipi më sësëquëna juꞌiconi jioni sato huëꞌehuë juꞌicoreje̱ se i̱si saojë̱ꞌë.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Se̱cohuaꞌi paꞌito i̱sijë̱ꞌë. Yeque më tse̱coni jiosicohuaꞌi paꞌito, coa ñajëꞌë, cuiꞌnaoni se̱ñe pa̱jëꞌë.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Yecohuaꞌipi mësaruni deꞌoye yoꞌoja̱jë cuasayeje̱ paꞌye yecohuaꞌini se deꞌoye yoꞌojë̱ꞌë, mësarupi.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 ¿Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësarupi mësarute oicohuaꞌiseꞌere oicohuaꞌi pani, i̱quere deꞌoye yoꞌoyeꞌni? Coꞌahuaꞌije̱ cuiꞌne sa̱ꞌñe oiyere yoꞌocohuaꞌi pani.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 ¿Ja̱je paꞌina, mësarupi mësarute deꞌoye yoꞌocohuaꞌiseꞌere deꞌoye yoꞌoni i̱quere deꞌoye yoꞌoyeꞌni? Coꞌacohuaꞌije̱ cuiꞌne yoꞌoyere yoꞌoni.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 ¿Ja̱je mësarupi deꞌoye coꞌyocohuaꞌiseꞌere coꞌyoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasajë i̱sicohuaꞌi pani i̱quere deꞌoye yoꞌoyeꞌni? Coꞌacohuaꞌije̱ coꞌyoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasajë yoꞌoyere yoꞌoni.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato oiye paꞌiji, mësarute sa̱ñope yoꞌocohuaꞌire. Ja̱ohuaꞌire deꞌoye yoꞌojë i̱siye paꞌiji, coꞌyoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë cuasaye peoyerepa. Ja̱je yoꞌosicohuaꞌini maꞌtëmo jaiye deꞌo coꞌamaña i̱siye paꞌiji. Cuiꞌne mësaru paꞌija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, Maijaꞌquë Ëjaërepa mamajë, cuiꞌne i̱je oiquë api, coꞌacohuaꞌire cuiꞌne i̱ i̱siyere deꞌoji camaꞌcohuaꞌireje̱.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Ja̱je cuiꞌne mësaruje̱ oijë̱ꞌë, yecohuaꞌire, Maijaꞌquë oiyeje̱.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 Ja̱je paꞌina, coꞌacohuaꞌi aꞌë camaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yecohuaꞌire. Ja̱je pa̱jëna, Maijaꞌquëje̱ mësarute coꞌacohuaꞌi aꞌë caye pa̱jaꞌquë api. Yecohuaꞌire nejoñe pa̱jëꞌë. Ja̱je pa̱jëna, Maijaꞌquëje̱ mësarute nejoñe pa̱sipi. Yecohuaꞌi tayo yoꞌoyere sa̱i deꞌhuacaijëna, Maijaꞌquëje̱ mësaru tayo yoꞌoye sa̱i deꞌhuacaija̱ꞌquë api.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Yecohuaꞌire i̱sicohuaꞌi paꞌijëna, Maijaꞌquëje̱ mësarute i̱sisipi. I̱sija̱ꞌquë api, i̱ topëna deꞌoye cuasa ti̱ꞌacore pani. Dëso quiosiconi, ñaꞌco quiosiconi, ti̱mësicore pani, mësaru yecohuaꞌire i̱siyeje̱ paꞌye Maijaꞌquëje̱ i̱sija̱ꞌquë api, mësarute.”
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Jesupi ñeje yoꞌoyeje̱ paꞌye aꞌë capi:
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Yeꞌyecohuaꞌipi i̱ohuaꞌire yeꞌyaquëre tëto saisicohuaꞌi peoyë. Yeꞌye tëjinitaꞌa ti̱ꞌañe paꞌiji, i̱ohuaꞌire yeꞌyaquëje̱ paꞌiohuaꞌi.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 ¿Me ja̱je paꞌito, mëꞌë yoꞌjei ñacoare neꞌcua paꞌicore se ñaquë casiꞌni? ¿Mëꞌë ñacoare so̱quë tiro jaꞌiore papi juꞌicore duꞌru ñamaꞌë paꞌini?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Mëꞌë ñacoare pare so̱quë tiropi juꞌiona ti ñamaꞌë paꞌiquëpi me mëꞌë yoꞌjeire casiꞌni: ‘Huau, mëꞌë ñacoare neꞌcua juꞌicore dutasiꞌi, nëocaijë̱ꞌë.’ Deꞌoquëre paꞌë coa caquë yoꞌoquë maca. Mëꞌëpi duꞌru macarepa mëꞌë ñacoare so̱quë tiro juꞌiconi duta je̱ojëꞌë. Jeteyoꞌje deꞌoye ñaquëpi mëꞌë yoꞌjeire neꞌcua juꞌicore dutacaiye paꞌiji.
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Deꞌo so̱quë yëpi coꞌa ca̱ quë̱iñe peoji. Ja̱je cuiꞌne coꞌa so̱quë yëje̱ deꞌo ca̱ quë̱iñe peoji.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Ja̱je paꞌina, so̱quë ñëa ñape ñañe paꞌiji, i̱ti quë̱iñena. Miu so̱quë yë pani quë̱iñe pa̱ji, co̱sa ca̱re. Ja̱je cuiꞌne miu pi̱si pani quë̱iñe pa̱ji, cuiyaꞌi ca̱re.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Ja̱je paꞌina, deꞌo pa̱i pani caji, deꞌoyere, i̱ joyo deꞌoyepi paꞌiyere. Cuiꞌne coꞌaquë pani coꞌayere caji, i̱ joyo coꞌayepi paꞌiyere. Yëꞌopopi caji, joyo paꞌiyepi etaquëna.
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 ¿Me yoꞌojë mësaru yëꞌëre Ëjaë, Ëjaë cajëtaꞌa yëꞌë cayeje̱ ne maꞌñeꞌni?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Quëasiꞌi, yëꞌëna dani asacohuaꞌipi cuiꞌne yëꞌë cayeje̱ yoꞌocohuaꞌi paꞌiyere. Iyeje̱ paꞌye paꞌiji.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Ja̱ohuaꞌi cato ë̱më cu̱tihuëna nëconi huëꞌe nesiquëje̱ paꞌi paꞌiji. Tsiayapi coꞌjenije ti̱ꞌamaꞌëna ta̱iñe pa̱jaꞌquë api. Deꞌo yejana nesi doꞌire.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare asaquëtaꞌa yëꞌë caseꞌeje̱ yoꞌomaꞌquëpi mejahuëna nëconi huëꞌe nesiquëje̱ paꞌi paꞌiji. Tsiaya coꞌjeni ai tutu tsa̱ꞌina ta̱iñe paꞌiji.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.