João 6

Secoya NT (SEY_WBT) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Ja̱ jeteyoꞌje Jesús Galilea jairana je te̱ꞌtena sajiꞌi. Ja̱re i̱ti jairapi Tiberias yequë mami hueꞌeco pajiꞌi.
1 Depois dessas coisas, Jesus atravessou o mar da Galileia, que é o de Tiberíades.
2 Ja̱je saina, jai pa̱i tuëꞌë, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere yoꞌoquë, ju̱ꞌicohuaꞌire jujuquëna, ñasicohuaꞌipi.
2 Uma grande multidão o seguia, porque tinham visto os sinais que ele fazia na cura dos enfermos.
3 Ja̱ maca Jesús i̱ yeꞌyecohuaꞌi ja̱ꞌre ai cu̱tihuëna mëni jaꞌrupi.
3 Então Jesus subiu ao monte e sentou-se ali com os seus discípulos.
4 Egíptopi Israel pa̱i etajë paꞌiseꞌere cuasajë judío pa̱i yoꞌo maca ti̱ꞌañe jaꞌi maca pajiꞌi.
4 Ora, a Páscoa, festa dos judeus, estava próxima.
5 Paꞌina, ja̱ maca Jesús jai pa̱i i̱te tuijëna, ñani Felipere capi: “¿Jerona a̱o hueroja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, jai pa̱i a̱i ja̱ꞌñe?”
5 Então Jesus, erguendo os olhos e vendo que uma grande multidão se aproximava, disse a Filipe:
6 Ja̱ cato capi, Felipere neñasiꞌi caquë, Jesús cato tsoe i̱ ne ja̱ꞌñe paꞌina.
6 Mas Jesus dizia isto para testá-lo, porque sabia o que estava para fazer.
7 Ja̱je caquëna, Felipepi sehuopi: “Docientos romano quëriqui të̱ꞌñapi pan hueroto ti̱ꞌañe pa̱ji, teꞌe panpë teꞌireje̱.”
7 Filipe respondeu: — Nem mesmo duzentos denários de pão seriam suficientes para que cada um recebesse um pedaço.
8 Ja̱ maca Andréspi Jesús yeꞌyaquëpi Simón Pedro yoꞌjeipi capi:
8 Um dos discípulos, chamado André, irmão de Simão Pedro, disse a Jesus:
9 “I̱ñore teꞌe tsihuaꞌë cinco pan cuiꞌne caya tsiaya huaꞌire paquë paꞌiji. ¿Ja̱ maña pato me jai pa̱ire ti̱ꞌaquëꞌni?”
9 — Aqui está um menino que tem cinco pães de cevada e dois peixinhos. Mas o que é isto para tanta gente?
10 Ja̱ maca Jesupi capi: “Siꞌa pa̱ire cajë̱ꞌë, jaꞌruja̱jë.” Ai taya paquëna, taya ë̱mëjeꞌena jai pa̱i jaꞌrureña. Ë̲mëohuaꞌiseꞌe cinco mil pa̱i paëꞌë.
10 Jesus disse: Havia muita relva naquele lugar. Assim, os homens se assentaram, e eram quase cinco mil.
11 Ja̱ maca Jesús cinco pan i̱ni Diusure deꞌoji caquë pëpani ja̱ jeteyoꞌje i̱ yeꞌyacohuaꞌina i̱sipi. I̱sina, i̱ yeꞌyacohuaꞌipi pa̱ire se a̱ohuë. Ja̱re cuiꞌne tsiaya huaꞌireje̱ yoꞌopi. Siꞌaye i̱ohuaꞌi yëye necajiꞌi.
11 Então Jesus pegou os pães e, tendo dado graças, distribuiu-os entre eles; e também igualmente os peixes, tanto quanto queriam.
12 Tsoe a̱ni huajësicohuaꞌi paꞌijëna, Jesupi capi, i̱ yeꞌyacohuaꞌire: “A̲ni jujaseꞌe tsiꞌsojë̱ꞌë, coa nejoñe peoja̱ꞌquë.”
12 E, quando já estavam satisfeitos, Jesus disse aos seus discípulos:
13 Caëna, tsiꞌsohuë, a̱ni jujaseꞌe. Tsiꞌsojë doce doꞌrohuë̱a ti̱mëhuë, cinco pan paꞌiseꞌepi jaiye neseꞌere.
13 Assim, pois, o fizeram e encheram doze cestos de pedaços dos cinco pães de cevada, que sobraram depois que todos tinham comido.
14 Ja̱ maca Jesús yoꞌoseꞌere ñani, pa̱ipi cahuë: “Iquë nuñerepa Maijaꞌquëre quëacaiquë api, iye yejana daija̱ꞌquë api ca nëosiquë.”
14 Quando as pessoas viram o sinal que Jesus havia feito, disseram: — Este é verdadeiramente o profeta que devia vir ao mundo.
15 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare Jesús asapi, i̱ohuaꞌi yëyepi coetoje̱ ëjaëre pare neñuꞌu cuasaye. Ja̱je paꞌina, ja̱ohuaꞌire je̱oni ai cu̱tihuëna sajiꞌi, teꞌi.
15 Jesus ficou sabendo que estavam para vir com a intenção de fazê-lo rei à força. Então ele se retirou outra vez, sozinho, para o monte.
16 Ñami deꞌosi maca Jesús yeꞌyacohuaꞌipi jairana cajehuë.
16 Ao final do dia, os discípulos de Jesus desceram para o mar.
17 Cajeni yohuëna aya mëni Capernaum yejana je̱ꞌe huëohuë. Ja̱ maca cato tsoe ai neapi, cuiꞌne Jesuje̱ ja̱ coꞌimaꞌë pajiꞌi.
17 E, entrando num barco, passaram para o outro lado, rumo a Cafarnaum. Já estava escuro, e Jesus ainda não tinha ido até onde eles estavam.
18 Ja̱ maca ai tutuquë cuiꞌne ai to̱ꞌa huëopi.
18 E o mar começava a ficar agitado, porque soprava um vento forte.
19 Cinco kilómetros pa̱nitaꞌa seis kilómetros paꞌi macare paꞌijë ñahuë, Jesupi yohuë quëꞌrona daina, oco daꞌca ë̱mëjeꞌejaꞌa. Ja̱je ñani ai caꞌrahuë.
19 Os discípulos já tinham navegado uns cinco ou seis quilômetros, quando viram Jesus andando sobre o mar, aproximando-se do barco; e ficaram com medo.
20 Ja̱je caꞌrajëna, i̱pi capi, ja̱ohuaꞌire: “¡Yëꞌë aꞌë. Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë!”
20 Mas Jesus lhes disse:
21 Ja̱ maca sihuajë yohuëna daijë̱ꞌë cajë yoꞌoye i̱ñohuë. Cuiꞌne ja̱ maca aya mëquëna, i̱ ja̱ꞌre co̱ni esarepa i̱ohuaꞌi cajë saisi yejana ti̱ꞌahuë.
21 Então eles o receberam com alegria, e logo o barco chegou ao seu destino.
22 Se ñatasi muꞌse jaira je te̱ꞌtena pëasicohuaꞌipi cuasa ti̱ꞌahuë. Teꞌe yohuë paꞌisicoja̱ꞌa i̱ yeꞌyacohuaꞌipi saëꞌë. Saijëna, Jesuseꞌe i̱ohuaꞌi ja̱ꞌre saiye pa̱pi cajë.
22 No dia seguinte, a multidão que tinha ficado do outro lado do mar notou que ali havia apenas um pequeno barco e que Jesus não tinha entrado nele com os seus discípulos, tendo estes partido sozinhos.
23 Ja̱je cuasajë paꞌijëna, Tiberias daripëpi jaiye yohuë̱a dajiꞌi, i̱ohuaꞌire pan Ëjaëpi neni a̱o sito quë̱no macana.
23 Entretanto, outros barquinhos de Tiberíades se aproximaram do lugar onde a multidão havia comido o pão depois que o Senhor deu graças.
24 Ja̱je Jesús cuiꞌne i̱ yeꞌyacohuaꞌi peojëna, ñani yohuë̱ana aya mëni Capernaum yejana saëꞌë, Jesure coꞌeñuꞌu cajë.
24 Quando aquela multidão viu que Jesus não estava ali nem os seus discípulos, entraram nos barcos e partiram para Cafarnaum à procura de Jesus.
25 Jaira je te̱ꞌtena ti̱ꞌani Jesure se̱teña: “¿Yeꞌyaquë je yëhua ti̱taëꞌni, i̱ño?”
25 E, tendo-o encontrado no outro lado do mar, lhe perguntaram: — Mestre, quando o senhor chegou aqui?
26 Cajëna, Jesupi capi: “Nuñerepa mësarute cayë. Mësaru cato yëꞌëre coꞌeyë, coa panre ti̱mëñerepa a̱ni ñani. Coꞌemaꞌpë paꞌiyë, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñere ñasi doꞌire asa ti̱ꞌañe.
26 Jesus respondeu:
27 Coa caraja̱i a̱ore cajë ai yoꞌomaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ai jerepa ti pani huesë a̱ore pare cajë yoꞌojë̱ꞌë, quëcoyere pare. Iyere Maijaꞌquë mamaquë cato i̱sija̱ꞌquë api, mësarute. Jaꞌquë Diusupi yëꞌëna ja̱ tuture i̱sipi.”
27 Trabalhem, não pela comida que se estraga, mas pela que permanece para a vida eterna, a qual o Filho do Homem dará a vocês; porque Deus, o Pai, o confirmou com o seu selo.
28 Ja̱je caquëna, i̱ohuaꞌipi se̱iꞌë: “¿Me yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni, yëquë Diusu yëyere necañuꞌu cani?”
28 Então lhe perguntaram: — Que faremos para realizar as obras de Deus?
29 Cajëna, Jesupi sehuopi: “Diusu yëye cato i̱ jëjo daosiquëni care paji cajë cuasacaiye aꞌë.”
29 Jesus respondeu:
30 Ja̱je caquëna, i̱ohuaꞌipi se̱iꞌë: “¿I̱quere mëꞌë yoꞌo i̱ñojaꞌquë aꞌni, pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe yëquëre mëꞌëre care paji cuasajë asaja̱ꞌcohuaꞌire?
30 Então eles disseram: — Que sinal o senhor fará para que vejamos e creiamos no senhor? O que o senhor pode fazer?
31 Tsoe acohuaꞌi a̱ꞌahuëꞌë, manare cue̱ne yeja paꞌi maca. Ja̱re toyaseꞌe cato: ‘Diusupi maꞌtëmo panre a̱opi,’ caji.”
31 Nossos pais comeram o maná no deserto, como está escrito: “Deu-lhes a comer pão do céu.”
32 Cajëna, Jesupi sehuopi: “Nuñerepa cayë, mësarute. Moiséspi maꞌtëmo panre a̱oñe pa̱pi, yëꞌë jaꞌquë api, nuñerepa maꞌtëmo panrepa a̱oquë.
32 Jesus lhes disse:
33 Diusu i̱si panrepa cato, maꞌtëmopi pa̱ire ti pani huesëye i̱siquë daisiquë api.”
33 Porque o pão de Deus é o que desce do céu e dá vida ao mundo.
34 Ja̱ maca i̱ohuaꞌipi cahuë: “Ja̱ panseꞌe yëquëre i̱sijë̱ꞌë, Ëjaë.”
34 Então lhe disseram: — Senhor, dê-nos sempre desse pão.
35 Cajëna, Jesupi capi: “Yëꞌë aꞌë, pan paꞌiye i̱siquë. Yëꞌëna daisiquë cato a̱i ëaye peosipi. Cuiꞌne yëꞌëre i̱re papi caquë cuasasiquë cato oco ëaye peosipi.
35 Jesus respondeu:
36 Yëꞌë mësarute caseꞌeje̱ paꞌye yëꞌëre mësarupi ñajëtaꞌa i̱re papi cajë cuasaye pa̱ñë.
36 Porém eu já disse que vocês não creem, embora estejam me vendo.
37 Jaꞌquë yëꞌëna, i̱sicohuaꞌi cato siꞌaohuaꞌi yëꞌëna daiyë. Yëꞌëna daisicohuaꞌire cato eto saoye pa̱jaꞌquë aꞌë.
37 Todo aquele que o Pai me dá, esse virá a mim; e o que vem a mim, de modo nenhum o lançarei fora.
38 Yëꞌë cato maꞌtëmopi yëꞌë yëyeje̱ yoꞌosiꞌi caquë daiye pa̱huë. Yëꞌëre jëjo daosiquë yëyere yoꞌosiꞌi caquë daisiquë aꞌë.
38 Porque eu desci do céu, não para fazer a minha própria vontade, mas a vontade daquele que me enviou.
39 Yëꞌë jaꞌquë yëꞌëre jëjo daosiquë cato i̱ yëꞌëre i̱sicohuaꞌini teꞌire ne huesocaiye peoye deꞌoye yëꞌëpi ñacaiyere yëji. Cuiꞌne yëꞌëpi tëji muꞌserepa ju̱ꞌisicohuaꞌini huëocaiyere yëji.
39 E a vontade de quem me enviou é esta: que eu não perca nenhum de todos os que ele me deu; pelo contrário, eu o ressuscitarei no último dia.
40 Yëꞌë jaꞌquë cato siꞌahuaꞌi Maijaꞌquë mamaquëre ñani i̱re papi cajë cuasasicohuaꞌipi ti pani huesëyere yëji. Yëꞌëna, yëꞌëpi tëji muꞌserepa ju̱ꞌisicohuaꞌini huëosiꞌi.”
40 De fato, a vontade de meu Pai é que todo aquele que vir o Filho e nele crer tenha a vida eterna; e eu o ressuscitarei no último dia.
41 Ja̱ maca “yëꞌë aꞌë, maꞌtëmopi cajesi pan” casi doꞌire judío pa̱ipi i̱te cueꞌcue huëohuë.
41 Então os judeus começaram a murmurar contra ele, porque tinha dito: “Eu sou o pão que desceu do céu.”
42 Cueꞌcuejë cahuë: “¿Iquë Jesús paꞌimaꞌquë José mamaquë maipi i̱ pëca jaꞌquëre cuiꞌne pëca jaꞌcore ñacohuaꞌi paꞌi maꞌñe? ¿Ja̱je paꞌitaꞌa me yoꞌoquë maꞌtëmopi daisiquë aꞌë, caquëꞌni?”
42 E diziam: — Este não é Jesus, o filho de José? Por acaso não conhecemos o pai e a mãe dele? Como é que ele agora diz: “Desci do céu”?
43 Ja̱je cajëna, Jesupi capi: “Cueꞌcueyere je̱ojëꞌë.
43 Jesus respondeu:
44 Yëꞌëna teꞌohuaꞌi dani ti̱ꞌañe peoji, yëꞌëre jëjo daosiquëpi jaꞌquëpi i̱te damaꞌquë paꞌito. Ja̱ëni yëꞌëpi tëji muꞌserepa huëoja̱ꞌquë aꞌë.
44 Ninguém pode vir a mim se o Pai, que me enviou, não o trouxer; e eu o ressuscitarei no último dia.
45 Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi toyajë paꞌiseꞌepi caji ñeje: ‘Diusupi yeꞌyaja̱ꞌquë api, siꞌa pa̱ire.’ Ja̱je paꞌina, siꞌahuaꞌi jaꞌquëre asacohuaꞌipi cuiꞌne i̱te yeꞌyecohuaꞌipi daiyë, yëꞌëna.
45 Está escrito nos Profetas: “E todos serão ensinados por Deus.” Portanto, todo aquele que ouviu e aprendeu do Pai, esse vem a mim.
46 Jaꞌquëre pa̱ije ñamaꞌcohuaꞌi aꞌë. Diusu quëꞌropi daisiquëseꞌe i̱te ñaquë api.
46 Não que alguém tenha visto o Pai, a não ser aquele que vem de Deus; este já viu o Pai.
47 Nuñerepa cayë. Yëꞌëre care paji caquë cuasaquëpi ju̱ꞌimaꞌë ti paꞌiye paji.
47 — Em verdade, em verdade lhes digo: quem crê em mim tem a vida eterna.
48 Yëꞌë aꞌë, pan paꞌiye i̱siquë.
48 Eu sou o pão da vida.
49 Mësaru aipë Maijaꞌquë a̱oñere a̱ꞌahuëꞌë, pan cue̱ne yeja cuꞌi maca. Ja̱je a̱isicohuaꞌitaꞌa peo hue̱ꞌña ju̱ju saꞌa̱huëꞌë.
49 Os pais de vocês comeram o maná no deserto e morreram.
50 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yëꞌë cato maꞌtëmo cajesiquë panre cayë. Ja̱re pa̱ipi a̱isicohuaꞌi pani ti ju̱ꞌiñe peoji.
50 Este é o pão que desce do céu, para que todo o que dele comer não pereça.
51 Yëꞌë aꞌë, ja̱ pan maꞌtëmopi huajëquë cajesiquë. Ja̱ panre pa̱ipi a̱isicohuaꞌi pani ti pani huesëye paꞌiji. Yëꞌë i̱sija̱ꞌa pan cato, yëꞌë ca̱pë aꞌë. Iye yeja paꞌicohuaꞌi paꞌiyere caquë i̱sija̱ꞌquë aꞌë.”
51 Eu sou o pão vivo que desceu do céu; se alguém comer deste pão, viverá eternamente. E o pão que eu darei pela vida do mundo é a minha carne.
52 Ja̱ maca ja̱re asani judío pa̱ipi sa̱ꞌñe coca cahuë, ñeje cajë: “¿Me iquë maire i̱ ca̱pë a̱osiꞌquë caquëꞌni?”
52 Então os judeus começaram a discutir entre si, dizendo: — Como é que este pode nos dar a sua própria carne para comer?
53 Cajëna, Jesupi capi: “Nuñerepa cayë, mësarute. Mësarupi Pa̱i Mamaquë ca̱përe a̱imaꞌcohuaꞌi pani cuiꞌne i̱ tsiere u̱cumaꞌcohuaꞌi pani ti pani huesëye peocohuaꞌi paꞌiyë.
53 Jesus respondeu:
54 Yëꞌë ca̱pë a̱isiquëpi cuiꞌne yëꞌë tsie u̱cusiquëpi ti paꞌiye paji. Ja̱je paꞌini yëꞌëpi tëji muꞌserepa ju̱ꞌisiquëni huëoja̱ꞌquë aꞌë.
54 Quem come a minha carne e bebe o meu sangue tem a vida eterna, e eu o ressuscitarei no último dia.
55 Ja̱je paꞌina, yëꞌë ca̱pë cato nuñerepa a̱ore paꞌë, cuiꞌne yëꞌë tsie cato nuñerepa u̱cuyere paꞌë.
55 Pois a minha carne é verdadeira comida, e o meu sangue é verdadeira bebida.
56 Yëꞌë ca̱pë a̱isiquëpi cuiꞌne yëꞌë tsie u̱cusiquëpi yëꞌë ja̱ꞌre co̱ni tsioni paꞌiji. Paꞌina, yëꞌëpi i̱ ja̱ꞌre co̱ni paꞌiyë.
56 Quem come a minha carne e bebe o meu sangue permanece em mim, e eu permaneço nele.
57 Yëꞌëre jëjo daosiquë jaꞌquë cato paꞌiye paji, yëꞌë i̱ni pacacaiyë. Ja̱je cuiꞌne, yëꞌëre a̱iquëje̱ yëꞌë doꞌire pasipi.
57 Assim como o Pai, que vive, me enviou, e igualmente eu vivo por causa do Pai, também quem de mim se alimenta viverá por mim.
58 Maꞌtëmopi cajesi pan ayere cayë. Iye cato ai tsoe Maijaꞌquë Israel pa̱ire a̱oseꞌeje̱ paꞌye peoji. Ja̱ pan a̱isicohuaꞌi siꞌa pa̱i ju̱ju saꞌa̱huëꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare iye pan a̱isiquë cato ti pani huesëye paꞌiji.”
58 Este é o pão que desceu do céu, em nada semelhante àquele que os pais de vocês comeram e, mesmo assim, morreram; quem comer este pão viverá eternamente.
59 Iye cato Jesús yeꞌyapi, Capernaum daripë pa̱i tsiꞌsi huëꞌena.
59 Jesus disse essas coisas quando ensinava na sinagoga de Cafarnaum.
60 Iye yeꞌyayere asani Jesure jai pa̱i tuicohuaꞌi acohuaꞌipi cahuë: “Iye i̱ caye ja̱je paꞌijë̱ꞌë cajë asa ti̱ꞌañe peoji. Ai jerepa jëaji. ¿Ja̱je paꞌito nepi, asa ti̱ꞌañe paꞌiquëꞌni?”
60 Muitos dos seus discípulos, tendo ouvido tais palavras, disseram: — Duro é este discurso; quem pode suportá-lo?
61 Ja̱ maca Jesús asapi, i̱ohuaꞌi sa̱ñope caye. Ja̱je paꞌina, se̱jiꞌi, ja̱ohuaꞌire: “¿Yëꞌë caseꞌepi mësarute sa̱ñope caquë?
61 Mas Jesus, sabendo por si mesmo que os seus discípulos murmuravam a respeito do que ele havia falado, disse-lhes:
62 ¿Me yoꞌoꞌñe paꞌiohuaꞌi aꞌni, Pa̱i Mamaquëpi i̱ ja̱ꞌnë paꞌi sitona mëina, ñani?
62 Que acontecerá, então, se virem o Filho do Homem subir para o lugar onde primeiro estava?
63 Joyopi paꞌiye i̱siji, ca̱pë cato co̱caimaꞌcoa. Yëꞌë mësarute caseꞌe cato nuñerepa joyo aye aꞌë, ti paꞌiye i̱siye aꞌë.
63 O Espírito é o que vivifica; a carne para nada aproveita. As palavras que eu lhes tenho falado são espírito e são vida.
64 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru acohuaꞌi yecohuaꞌi ja̱ yëꞌtaꞌa nuñere paꞌë cajë asa ti̱tamaꞌcohuaꞌipi paꞌiyë.” Jesús cato asapi, duꞌru huëo macana i̱ti cuasamaꞌcohuaꞌire, cuiꞌne i̱te coso yehuoja̱ꞌquëre.
64 Mas há descrentes entre vocês. Ora, Jesus sabia, desde o princípio, quais eram os que não criam e quem iria traí-lo.
65 Ja̱je paꞌina, capi: “Mësarute cahuë. Jaꞌquëpi yëꞌëna dacaimaꞌquë paꞌito yëꞌë quëꞌro teꞌije̱ dani ti̱ꞌañe peoji.”
65 E prosseguiu:
66 Ja̱je casi macapi jai pa̱i Jesús ja̱ꞌre cuꞌicohuaꞌi je̱oni i̱ ja̱ꞌre co̱ni cuꞌiye pa̱huë.
66 Diante disso, muitos dos seus discípulos o abandonaram e já não andavam com ele.
67 Ja̱ maca Jesupi se̱jiꞌi, I̱ doce yeꞌyacohuaꞌire: “¿Mësaruje̱ je̱oni saiye yëye?”
67 Então Jesus perguntou aos doze:
68 Caquëna, Simón Pedropi sehuopi: “¿Ëjaë, neina yëquë saija̱ꞌcohuaꞌi aꞌni? Mëꞌë coca cato ti pani huesë cocaꞌë.
68 Simão Pedro respondeu: — Senhor, para quem iremos? O senhor tem as palavras da vida eterna,
69 Yëquë cato mëꞌëre care paji cajë cuasahuë. Cuiꞌne asayë, mëꞌë cato Cristo api, Maijaꞌquë huajëquërepa Mamaquëre papi.”
69 e nós temos crido e conhecido que o senhor é o Santo de Deus.
70 Caquëna, Jesupi sehuopi: “Yëꞌëpi mësaru doce paꞌiohuaꞌire soihuë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru aquë teꞌi huati api.”
70 Então Jesus lhes disse:
71 Ja̱je cani Jesús Judas Iscarioteni capi, Simón mamaquëni, doce soisicohuaꞌi aquëni, Judaspi i̱te coso yehuoja̱ꞌquëni capi.
71 Ele se referia a Judas, filho de Simão Iscariotes, porque este, sendo um dos doze, era quem o haveria de trair.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.