Gênesis 37
Songhai de Gao (SES) vs NTLH
1 Yakuba goro Kanaŋ gandaa ra, nongoo kaŋ ra baaboo bay ka cindi.
1 Jacó ficou morando na terra de Canaã, onde o seu pai tinha vivido.
2 Yakuba hayroo fillaa ti woo. Waatoo kaŋ Isufi goo nda jiiri woy cindi iyye (17), a ga koy almaney kur, nga nda nga armey. Zankaa woo ga hanga nga baabaa foo izey bande kaŋ ti Bilha nda Zilpa izʼarey. A ga ngi šenni laaley ka too ngi baabaa do.
2 Esta é a história da família de Jacó. Quando José era um jovem de dezessete anos, cuidava das ovelhas e das cabras, junto com os seus irmãos, os filhos de Bila e de Zilpa, que eram mulheres do seu pai. E José contava ao pai as coisas erradas que os seus irmãos faziam.
3 Woo kaa ka gar Izirayel ga baa Isufi ka bisa nga zankey kul, zama nga žeenayyanoo ra a duu a, a na darbay caarante foo tee a se.
3 Jacó já era velho quando José nasceu e por isso ele o amava mais do que a todos os seus outros filhos. Jacó mandou fazer para José uma túnica longa, de mangas compridas.
4 Kaŋ nga armey ga dii kaŋ ngi baabaa ga bagʼa ka bisa ngey kul, i konna a, de i si hin ka šelaŋ a se nda baji.
4 Os irmãos viam que o pai amava mais a José do que a eles e por isso tinham ódio dele e eram grosseiros quando falavam com ele.
5 Isufi handiri, de a nʼa deede nga armey se, woo yee ka kate i ma konna a ka tonton.
5 Certa vez José teve um sonho e o contou aos seus irmãos. Aí é que ficaram com mais raiva dele
6 A nee i se: «Wa maa handiroo kaŋ ay nʼa tee se!
6 porque ele disse assim: — Escutem, que eu vou contar o sonho que tive.
7 Ir mma goo ma jeeni terenjiyaŋ haw faarey ra kaŋ dogoo din da ay terenjoo tun ka kay nga boŋ ga, war waney gʼa kuubi kʼa bere, de i ga gunguma jinoo ra.»
7 Sonhei que estávamos no campo amarrando feixes de trigo. De repente, o meu feixe ficou de pé, e os feixes de vocês se colocaram em volta do meu e se curvavam diante dele.
8 Nga armey nʼa zaabi ka nee: «Macin! Ni mmʼir laama sanda kokoy? Ni mmʼir juwal sanda boŋkoyni wala?» I yee ka konna a ka tonton nga handirey nda nga šenney maaganda se.
8 Então os irmãos perguntaram: — Quer dizer que você vai ser nosso rei e que vai mandar em nós? E ficaram com mais ódio dele ainda por causa dos seus sonhos e do jeito que ele os contava.
9 A yee ka handiri koyne, de a nʼa filla nga armey se. A nee: «Ay na handiri foo tee koyne. Handiroo ra ay dii waynaa nda handoo nda handaray woy cindi foo (11) ga gunguma ya ne.»
9 Depois José sonhou outra vez e contou também esse sonho aos seus irmãos. Ele disse assim: — Eu tive outro sonho. Desta vez o sol, a lua e onze estrelas se curvaram diante de mim.
10 A nʼa deede nga baabaa nda nga armey se. Baaboo citi a ga ka nee: «Cin handiri ti woo? Adiši agay, nda ni ɲaa, nda ni armey no ma kaa ka gunguma ma ne?»
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos irmãos, o pai o repreendeu e disse: — O que quer dizer esse sonho que você teve? Por acaso a sua mãe, os seus irmãos e eu vamos nos ajoelhar diante de você e encostar o rosto no chão?
11 Isufi armey canse a ga, amma baaboo gaabu šennoo ga.
11 Os irmãos de José tinham inveja dele, mas o seu pai ficou pensando no caso.
12 Han foo Isufi armey koy ngi baabaa almaney kur koyraa here kaŋ se i ga nee Šekem.
12 Um dia os irmãos de José levaram as ovelhas e as cabras do seu pai até os pastos que ficavam perto da cidade de Siquém.
13 Izirayel nee Isufi se: «Manʼti Šekem here no ni armey ga koy kur? Kaa, ya ni sanba i do.» A nʼa zaabi ka nee: «Agay ne, ay baabaa!»
13 Então Jacó disse a José: — Venha cá. Vou mandar você até Siquém, onde os seus irmãos estão cuidando das ovelhas e das cabras. — Estou pronto para ir — respondeu José.
14 Izirayel nee a se: «Ay gʼa wiri ni ga, koy ma dii wala ni armey nda almaney ga saabu, ma kaa ka ngi alhabar tee ya ne.»
14 Jacó disse: — Vá lá e veja se os seus irmãos e os animais vão bem e me traga notícias. Então dali, do vale de Hebrom, Jacó mandou que José fosse até Siquém, e ele foi. Quando chegou lá,
15 Aru foo nʼa kubay saajoo ra, a dere. Aroo nʼa hãa ka nee: «Macin no nʼgʼa wiri?»
15 ele foi andando pelo campo. Aí um homem o viu e perguntou: — O que você está procurando?
16 A nʼa zaabi ka nee: «Agʼarmey no ay gʼi wiri. Ay gʼa wiri ni ga, nda nʼga nongoo bay kaŋ ra i koy almaney kur, mʼa har ya ne.»
16 — Estou procurando os meus irmãos — respondeu José. — Eles estão por aí, em algum pasto, cuidando das ovelhas e das cabras. O senhor sabe aonde foram?
17 Aroo nee a se: «I hun ne ra, ay ga maa i ga nee ngi ma koy koyraa here kaŋ se i ga nee Dotaŋ.» Isufi hanga nga armey ceebandawey, a duu ey Dotaŋ.
17 O homem respondeu: — Eles já foram embora daqui. Eu ouvi quando disseram que iam para Dotã. Aí José foi procurar os seus irmãos e os achou em Dotã.
18 Za a mana too kate i do, i gʼa honnay nongu mooro ra, i marga ka waafaku ka nee ngi mʼa wii.
18 Eles viram José de longe e, antes que chegasse perto, começaram a fazer planos para matá-lo.
19 I nee cere se: «Handirey baabaa ne ma kaa.
19 Eles disseram: — Lá vem o sonhador!
20 Wa kaa, ir mʼa wii, ir mʼa warra dayey wey affoo ra, de ir ma nee kaŋ ganjihooga kʼa ŋaa. Waatoo din ir ga dii haya kaŋ nga handirey ga ti a!»
20 Venham, vamos matá-lo agora. Depois jogaremos o corpo num poço seco e diremos que um animal selvagem o devorou. Assim, veremos no que vão dar os sonhos dele.
21 Rubeŋ maa šennoo, a baa nga mʼa hallasi kabey ra. A nee: «Ir masi hundoo kaa.»
21 Quando Rúben ouviu isso, quis salvá-lo dos seus irmãos e disse: — Não vamos matá-lo.
22 A yee ka nee i se: «War masi kuri mun. Wʼa warra dayoo woo ra kaŋ ne saajoo ra, amma war masʼa wii.» A nka baa nga mʼa hallasi kʼa ka yee baaboo do.
22 Não derramem sangue. Vocês podem jogá-lo neste poço, aqui no deserto, mas não o machuquem. Rúben disse isso porque planejava salvá-lo dos irmãos e mandá-lo de volta ao pai.
23 Waatoo kaŋ Isufi too kate nga armey do, i na nga darbaa kaa jindoo ra, darbay caarantaa kaŋ goo a ga.
23 Quando José chegou ao lugar onde os seus irmãos estavam, eles arrancaram dele a túnica longa, de mangas compridas, que ele estava vestindo.
24 I nʼa dii, i nʼa warra dayoo ra. Hari sii a ra, nga koonoo no.
24 Depois o pegaram e o jogaram no poço, que estava vazio e seco.
25 Woo banda ga, i goro ka ŋaa. I na Isimayel borey dirakawyaŋ honnay i ga kaa, ngi nda ngi yoo jeejewey ka hun Galad ka doo Misira gandaa ra. Jeejewey manʼti kala day-day, nda jii, nda dugu.
25 E sentaram-se para comer. De repente, viram que ia passando uma caravana de ismaelitas que vinha de Gileade e ia para o Egito. Os seus camelos estavam carregados de perfumes e de especiarias .
26 Kaŋ Žuda dii ey, a nee nga armey se: «Macin no ir ga duu a nda ir nʼir armaa wii kʼa tugu?
26 Aí Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Wa kaa, ir mʼa neere Isimayel borey se, ir masʼa wii, zama ir armaa no kaŋ ti ir hamoo.» I yadda a se.
27 Em vez de o matarmos, vamos vendê-lo a esses ismaelitas. Afinal de contas ele é nosso irmão, é do nosso sangue. Os irmãos concordaram.
28 Waatoo kaŋ Majaŋ maamalakawyaŋ ga bisa, Isufi armey nʼa cendi kʼa kaa dayoo ra kʼa neere Isimayel borey se nzorfu kaaray tamma boŋ waranka (20). Borey din koy nda a Misira gandaa ra.
28 Quando alguns negociantes midianitas passaram por ali, os irmãos de José o tiraram do poço e o venderam aos ismaelitas por vinte barras de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Woo banda ga, Rubeŋ yee kate dayoo do, de a dii kaŋ Isufi sii a ra, a na nga darbawey kaŋ goo jindoo ra kottu.
29 Quando Rúben voltou ao poço e viu que José não estava lá dentro, rasgou as suas roupas em sinal de tristeza.
30 A yee nga armey do ka nee i se: «Zankaa sii no! Sohõ cin no ay ga ti a?»
30 Ele voltou para o lugar onde os seus irmãos estavam e disse: — O rapaz não está mais lá! E agora o que é que eu vou fazer?
31 I na Isufi darbaa zaa, i na jindaaru foo koosu, de i na darbaa miti kuroo ra.
31 Então os irmãos mataram um cabrito e com o sangue mancharam a túnica de José.
32 I na darbay caarantaa sanba ngi baabaa do ka nee a se: «Woo ti hayaa kaŋ ir duu a! Guna wala ni izʼaroo darbaa no wala manʼti nga no.»
32 Depois levaram a túnica ao pai e disseram: — Achamos isso aí. Será que é a túnica do seu filho?
33 A nʼa bay, de a nee: «Ay izoo darbaa no! Ganjihooga kʼa ŋaa, Isufi wiiyandi!»
33 Jacó a reconheceu e disse: — Sim, é a túnica do meu filho! Certamente algum animal selvagem o despedaçou e devorou.
34 Yakuba na nga jinde bankaarawey kottu. A na nga gamoo haw nda saaku kasa, de a na waati kuku tee a ga nga izoo hẽe.
34 Então, em sinal de tristeza, Jacó rasgou as suas roupas e vestiu roupa de luto. E durante muito tempo ficou de luto pelo seu filho.
35 Nga izʼarey nda ize woyey kul tun ka koy ka binoo yaynandi, amma a wanji ka dangay. A nee: «Hẽenoo ra ay ga koy agʼizʼaroo gar alaahara.» A cindi a ga hẽe.
35 Todos os seus filhos e filhas tentaram consolá-lo, mas ele não quis ser consolado e disse: — Vou ficar de luto por meu filho até que vá me encontrar com ele no E continuou de luto por seu filho José.
36 Woo kaa ka gar Majaŋ borey na Isufi neere Misira gandaa ra Potifar se kaŋ ti Firawuuna goykaw beerey affoo, nga lakkalkey jineboraa.
36 Enquanto isso, os midianitas venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do rei do Egito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.