2 Reis 23
Songhai de Gao (SES) vs ARA
1 Kokoyoo na dontokawyaŋ sanba i ma Žuda gandaa boro beerey nda Žerizalem boro beerey cee kʼi marga nga do.
1 Então, deu ordem o rei, e todos os anciãos de Judá e de Jerusalém se ajuntaram a ele.
2 Woo banda ga, a koy nda nga bande Abadantaa hugoo do, nda Žuda borey kul, nda Žerizalem gorokey kul, nda sargari juwalkey, nda annabey, nda jamaa kul, ikaccey ka koy ibeerey. A na amaanaa citaaboo kaŋ duwandi Abadantaa hugoo ra šenney kul caw i se.
2 O rei subiu à Casa do Senhor , e com ele todos os homens de Judá, todos os moradores de Jerusalém, os sacerdotes, os profetas e todo o povo, desde o menor até ao maior; e leu diante deles todas as palavras do Livro da Aliança que fora encontrado na Casa do Senhor .
3 Kokoyoo kay tintimoo ga, a na amaanaa taagandi nga nda Abadantaa game ka kayandi ka hanga Abadantaa ka nga yaamarey, nda nga ašariyawey, nda nga hantumey ka dira nda nga binoo kul, nda nga hundoo kul, ka amaanaa šenney goyey tee kaŋ hantumandi citaaboo woo ra. Jamaa kul huru amaanaa ra.
3 O rei se pôs em pé junto à coluna e fez aliança ante o Senhor , para o seguirem, guardarem os seus mandamentos, os seus testemunhos e os seus estatutos, de todo o coração e de toda a alma, cumprindo as palavras desta aliança, que estavam escritas naquele livro; e todo o povo anuiu a esta aliança.
4 Woo banda ga, kokoyoo Žoziyas na sargari juwalkey jineboraa Hilkiya, nda sargari juwalkey kaŋ goo dumaa ga, nda Abadantaa hugoo jindoo lakkalkey yaamar i ma Abadantaa hugoo jinawey fattandi kaŋ teendi tooroo kaŋ ti Bal, nda tooroo kaŋ ti Ašera, nda beenaa hayey kul se, a nʼi ton Žerizalem se taray kʼi tee boosu, Sedoroŋ gooroo faarey ra, a na boosoo ka koy Betel koyraa ra.
4 Então, o rei ordenou ao sumo sacerdote Hilquias, e aos sacerdotes da segunda ordem, e aos guardas da porta que tirassem do templo do Senhor todos os utensílios que se tinham feito para Baal, e para o poste-ídolo, e para todo o exército dos céus, e os queimou fora de Jerusalém, nos campos de Cedrom, e levou as cinzas deles para Betel.
5 A na toorey sargari juwalkey kaa goy kaŋ Žuda kokoyey nʼi daŋ i ma dugu dullandi tooru ganadogey ra, nda Žuda koyrawey ra, nda Žerizalem kuubi-ka-beraa ra. Wey kaŋ ga dugu dullandi Bal, nda waynaa, nda handoo, nda handaraykurey, nda beenaa hayey kul se, a na ngi mo kaa goy.
5 Também destituiu os sacerdotes que os reis de Judá estabeleceram para incensarem sobre os altos nas cidades de Judá e ao redor de Jerusalém, como também os que incensavam a Baal, ao sol, e à lua, e aos mais planetas, e a todo o exército dos céus.
6 A na Ašera bundoo fattandi Abadantaa hugoo ra ka hun Žerizalem ka koy Sedoroŋ gooroo here, a na nuune daŋ a ra Sederoŋ gooroo ra, a nʼa tee boosu. A na boosoo doori jamaa borey saaraa ga.
6 Também tirou da Casa do Senhor o poste-ídolo, que levou para fora de Jerusalém até ao vale de Cedrom, no qual o queimou e o reduziu a pó, que lançou sobre as sepulturas do povo.
7 A na arey kaŋ ga zinaa tee hugey kaŋ goo Abadantaa hugoo ra kayri, hugey no kaŋ ra woyey ga kaymi bankaarayyaŋ kay Ašera se.
7 Também derribou as casas da prostituição cultual que estavam na Casa do Senhor , onde as mulheres teciam tendas para o poste-ídolo.
8 A ciya kate Žuda koyrawey sargari juwalkey kul se, a na tooru ganadogey kaŋ ra sargari juwalkey wey ga dugu dullandi žiibandi, kʼa dii za Geba hala Ber-Šeba. A na ganbey ganadogey kayri kaŋ goo koyraa boŋkoynoo Žozuwe koyraa miɲoo. Nda boro ga huru koyraa ra, i goo koyraa miɲoo se kabe waawa here.
8 A todos os sacerdotes trouxe das cidades de Judá e profanou os altos em que os sacerdotes incensavam, desde Geba até Berseba; e derribou os altares das portas, que estavam à entrada da porta de Josué, governador da cidade, à mão esquerda daquele que entrava por ela.
9 Amma woo kul, tooru ganadogey sargari juwalkey si hin ka koy sargari tonadogoo ra ka sargari kaa Abadantaa se Žerizalem, i ga takulawey kaŋ ra dolobiri sii ŋaa ngi armey bande.
9 (Mas os sacerdotes dos altos não sacrificavam sobre o altar do Senhor , em Jerusalém; porém comiam pães asmos no meio de seus irmãos.)
10 Kokoyoo na sargari kaadogoo kaŋ se i ga nee Tofet žiibandi kaŋ goo Hinom izʼaroo gooroo ra hala boro kul masi yee koyne ka nga izʼaroo wala nga ize woyoo daŋ nuune ra kʼa tee sargari tooroo se kaŋ ti Molok.
10 Também profanou a Tofete, que está no vale dos filhos de Hinom, para que ninguém queimasse a seu filho ou a sua filha como sacrifício a Moloque.
11 Baryey kaŋ Žuda kokoyey nʼi kayandi waynaa ganayanoo se, baryey din sii kala Abadantaa hugoo miɲoo here. Hugey kaŋ goo jere ga, goykaw beeroo Netaŋ-Melek galliyaa jere, a nʼi kayri. A na nuune daŋ bari torkawey ra kaŋ kayandi waynaa ganayanoo se.
11 Também tirou os cavalos que os reis de Judá tinham dedicado ao sol, à entrada da Casa do Senhor , perto da câmara de Natã-Meleque, o camareiro, a qual ficava no átrio; e os carros do sol queimou.
12 Kokoyoo na sargari tonadogey kayri kʼi kaa Akaz hugoo ra, sooraa boŋ, sooro batumaa ga, sargari tonadogey no kaŋ Žuda kokoyey nʼi tee. Sargari tonadogey kaŋ Manase nʼi tee Abadantaa hugoo batuma hinkaa ra, a na ngi mo kayri. Waatoo kaŋ a nʼi kayri kʼi kaa no banda ga, a na ngi kayri-kayrey warra Sederoŋ gooroo ra.
12 Também o rei derribou os altares que estavam sobre a sala de Acaz, sobre o terraço, altares que foram feitos pelos reis de Judá, como também os altares que fizera Manassés nos dois átrios da Casa do Senhor ; e, esmigalhados, os tirou dali e lançou o pó deles no ribeiro de Cedrom.
13 Kokoyoo na tooru ganadogey žiibandi kaŋ goo Žerizalem tenje Halaciyan tondi hondoo se kabe guma here, kaŋ Izirayel kokoyoo Sulaymaana nʼa cin Astarte, Sidoŋ borey koy harramantaa se, nda Kemoš, Mowab koy harramantaa se, nda Milkom, Amoŋ borey koy almuhalantaa se.
13 O rei profanou também os altos que estavam defronte de Jerusalém, à mão direita do monte da Destruição, os quais edificara Salomão, rei de Israel, para Astarote, abominação dos sidônios, e para Quemos, abominação dos moabitas, e para Milcom, abominação dos filhos de Amom.
14 Kokoyoo Žoziyas na tondey kaŋ i nʼi kayandi kayri, a na Ašera bundu toorey dunbu, a na adamize biri ka no din too.
14 Semelhantemente, fez em pedaços as colunas e cortou os postes-ídolos; e o lugar onde estavam encheu ele de ossos humanos.
15 Haya kaŋ ti sargari tonadogoo kaŋ cindi Betel nda tooru ganadogoo kaŋ Nebat izʼaroo Žeroboham kaŋ na Izirayel kaŋandi zunubu ra nʼa tee, Žoziyas na sargari tonadogoo woo nda tooru ganadogoo mo kayri. A na tooru ganadogoo ton kʼa tee boosu, a na Ašera bundu tooroo diinandi.
15 Também o altar que estava em Betel e o alto que fez Jeroboão, filho de Nebate, que tinha feito pecar a Israel, esse altar junto com o alto o rei derribou; destruiu o alto, reduziu a pó o seu altar e queimou o poste-ídolo.
16 Žoziyas ɲeli, de a ga dii saarawey kaŋ goo tondi hondoo boŋ. A daŋ ka birey zaa saarawey ra kʼi ton sargari tonadogoo boŋ. A nʼa žiibandi, ka sawa nda Abadantaa šennoo kaŋ a nʼa har nda Irkoy boraa miɲoo. Woo ti šenniyaŋ kaŋ a nʼi har ka bisa.
16 Olhando Josias ao seu redor, viu as sepulturas que estavam ali no monte; mandou tirar delas os ossos, e os queimou sobre o altar, e assim o profanou, segundo a palavra do Senhor , que apregoara o homem de Deus que havia anunciado estas coisas.
17 A nee: «Macin ti tondoo woo kaŋ ga kay, kaŋ ay ga dii a?» Koyraa borey nʼa zaabi ka nee a se: «Irkoy boraa kaŋ hun Žuda saaraa no. A na hayey har ka bisa kaŋ ni ne kʼi tee Betel sargari tonadogoo ga.»
17 Então, perguntou: Que monumento é este que vejo? Responderam-lhe os homens da cidade: É a sepultura do homem de Deus que veio de Judá e apregoou estas coisas que fizeste contra o altar de Betel.
18 Waatoo din, Žoziyas nee: «Wʼa naŋ, boro kul masi tuku nga birey ga.» I na nga birey naŋ, nga nda annaboo kaŋ hun Samari birey.
18 Josias disse: Deixai-o estar; ninguém mexa nos seus ossos. Assim, deixaram estar os seus ossos com os ossos do profeta que viera de Samaria.
19 Žoziyas yee koyne ka tooru ganadogey hugey kul kayri Samari koyrawey ra. Izirayel kokoyey nʼi tee, haya no kaŋ na Abadantaa futandi. A na hayaa hunday tee i se kaŋ a nʼa tee Betel koyraa ra.
19 Também tirou Josias todos os santuários dos altos que havia nas cidades de Samaria e que os reis de Israel tinham feito para provocarem o Senhor à ira; e lhes fez segundo todos os atos que tinha praticado em Betel.
20 A na tooru ganadogey sargari juwalkey kaŋ goo no din kul jindey kaa sargari tonadogey ga, a na boro biri ton sargari tonadogey boŋ. A willi Žerizalem.
20 E matou todos os sacerdotes dos altos que havia ali, sobre os altares, e queimou ossos humanos sobre eles; depois, voltou para Jerusalém.
21 Kokoyoo na jamaa kul yaamar ka nee: «War kul ma Borcintaraa jingaroo jingar Abadantaa, war Koyoo maaɲoo ga sanda takaa kaŋ nda a hantumandi amaanaa citaaboo woo ra.»
21 Deu ordem o rei a todo o povo, dizendo: Celebrai a Páscoa ao Senhor , vosso Deus, como está escrito neste Livro da Aliança.
22 Borcintaraa jingaroo woo cine jingar mana bay ka tee za zamanoo kaŋ ra alkaaley ga Izirayel laama hala ka kaa Izirayel kokoyey nda Žuda kokoyey waatey kul ga.
22 Porque nunca se celebrou tal Páscoa como esta desde os dias dos juízes que julgaram Israel, nem durante os dias dos reis de Israel, nem nos dias dos reis de Judá.
23 Kokoyoo Žoziyas laamaa jiiri woy cindi yaahantoo (18to) ra, i na Borcintaraa jingaroo woo jingar Abadantaa maaɲoo ga Žerizalem.
23 Corria o ano décimo oitavo do rei Josias, quando esta Páscoa se celebrou ao Senhor , em Jerusalém.
24 Ka tonton, Žoziyas na Žuda gandaa nda Žerizalem koyraa borey kaŋ ga bukawey cee kʼi hãa nda wey kaŋ ga gunandi halaci, a na assuurawey kul kaŋ i nʼi tee koy, nda toorey, nda koy harramantey kayri hala i ma ašariyaa tiiraa kaŋ sargari juwalkaa Hilkiya duu a Abadantaa hugoo ra šenney beerandi kʼi ka goy.
24 Aboliu também Josias os médiuns, os feiticeiros, os ídolos do lar, os ídolos e todas as abominações que se viam na terra de Judá e em Jerusalém, para cumprir as palavras da lei, que estavam escritas no livro que o sacerdote Hilquias achara na Casa do Senhor .
25 Kokoy mana bay ka tee sanda Žoziyas takaa kaŋ nda nga binoo kul, nda nga hundoo kul, nda nga gaaboo kul yee kate Abadantaa se ka sawa nda woo kul kaŋ Musa ašariyaa nʼa har. Nga dumaa ga, nga cine mana tee.
25 Antes dele, não houve rei que lhe fosse semelhante, que se convertesse ao Senhor de todo o seu coração, e de toda a sua alma, e de todas as suas forças, segundo toda a Lei de Moisés; e, depois dele, nunca se levantou outro igual.
26 Amma woo kul, Abadantaa mana yee nga futay beeroo se banda, futay beeroo kaŋ a nʼa tee Žuda se, hayaa kul kaŋ Manase nʼa tee kaŋ nʼa futandi maaganda.
26 Nada obstante, o Senhor não desistiu do furor da sua grande ira, ira com que ardia contra Judá, por todas as provocações com que Manassés o tinha irritado.
27 Abadantaa nee: «Ay ga Žuda mo gaaray kʼa moorandi agay sanda takaa kaŋ ay nʼa tee Izirayel se, ay ga koyraa woo kaŋ ay nʼa suuba kaŋ ti Žerizalem fur, nga nda hugoo kaŋ ga ay nee: ‹Ay maaɲoo goo nongoo woo ra.›»
27 Disse o Senhor : Também a Judá removerei de diante de mim, como removi Israel, e rejeitarei esta cidade de Jerusalém, que escolhi, e a casa da qual eu dissera: Estará ali o meu nome.
28 Žoziyas teegoyey cindey, hayey kul kaŋ a nʼi tee, i hantumandi Žuda kokoyey teegoyey citaaboo ra.
28 Quanto aos mais atos de Josias e a tudo quanto fez, porventura, não estão escritos no Livro da História dos Reis de Judá?
29 Nga waatoo ra, Firawuuna kaŋ ti Neko kaŋ ti Misira kokoyoo koy Asiri kokoyoo tangam Efrat isaa here. Kokoyoo Žoziyas koy a kubay, amma za Firawuuna moɲoo kara a ga Megido koyraa ra, Firawuuna nʼa wii.
29 Nos dias de Josias, subiu Faraó-Neco, rei do Egito, contra o rei da Assíria, ao rio Eufrates; e, tendo saído contra ele o rei Josias, Neco o matou, em Megido, no primeiro encontro.
30 Nga borey na nga bukaa daŋ bari torka ra kʼa ka hun Megido ka koy Žerizalem kaŋ ra i nʼa sutura nga saaraa ra. Gandaa jamaa na Žoziyas izʼaroo Žowakaz zaa, i nʼa yon kʼa tee kokoy, a huru nga baabaa dogoo ra.
30 De Megido, os seus servos o levaram morto e, num carro, o transportaram para Jerusalém, onde o sepultaram no seu jazigo. O povo da terra tomou a Joacaz, filho de Josias, e o ungiu, e o fez rei em lugar de seu pai.
31 Jiiri waranka cindi hinza (23) bara Žowakaz se waatoo kaŋ a ga huru kokoytaraa ra. A na handu hinza tee kokoytaraa ra, a si goro kala Žerizalem. Ɲaŋoo maaɲoo ti Hamutal, Žeremi, Libna boraa ize woy no.
31 Tinha Joacaz vinte e três anos de idade quando começou a reinar e reinou três meses em Jerusalém. Sua mãe chamava-se Hamutal e era filha de Jeremias, de Libna.
32 A na goy futu tee Abadantaa jine, sanda takaa hunday kaŋ nga hayragey nʼa tee.
32 Fez ele o que era mau perante o Senhor , segundo tudo que fizeram seus pais.
33 Firawuuna kaŋ ti Neko nʼa haw Ribla koyraa ra, Hamat gandaa ra hala a masi laama Žerizalem koyne. A na alkaasi daŋ gandaa ga kaŋ ti nzorfu kaaray ton hinza nda wura kilo waranza cindi guu (35).
33 Porém Faraó-Neco o mandou prender em Ribla, na terra de Hamate, para que não reinasse em Jerusalém; e impôs à terra a pena de cem talentos de prata e um de ouro.
34 Firawuuna kaŋ ti Neko na Žoziyas izʼaroo Eliyakim tee kokoy nga baabaa Žoziyas dogoo ra. A na maaɲoo barmay kʼa tee Yoyakim. A na Žowakaz zaa nga bande ka koy Misira, a buu no din.
34 Faraó-Neco também constituiu rei a Eliaquim, filho de Josias, em lugar de Josias, seu pai, e lhe mudou o nome para Jeoaquim; porém levou consigo para o Egito a Joacaz, que ali morreu.
35 Yoyakim na Firawuuna noo nzorfoo nda wuragoo ka sawa nda Firawuuna yaamaroo. Hala a ma hin ka woo tee, a nka gandaa jamaa kul duuraa neeši, ka alkaasi daŋ jamaa foo kul ga ka sawa nda nga almanoo. Woo banda ga, a na nzorfoo nda wuragoo noo Firawuuna Neko se.
35 Jeoaquim deu aquela prata e aquele ouro a Faraó; porém estabeleceu imposto sobre a terra, para dar esse dinheiro segundo o mandado de Faraó; do povo da terra exigiu prata e ouro, de cada um segundo a sua avaliação, para o dar a Faraó-Neco.
36 Jiiri waranka cindi guu (25) bara Yoyakim se waatoo kaŋ a ga huru kokoytaraa ra. A na jiiri woy cindi foo (11) tee kokoytaraa ra, a si goro kala Žerizalem. Ɲaŋoo maaɲoo ti Zebudda, Pedaya, Ruma koyraa boraa ize woyoo no.
36 Tinha Jeoaquim a idade de vinte e cinco anos quando começou a reinar e reinou onze anos em Jerusalém. Sua mãe se chamava Zebida e era filha de Pedaías, de Ruma.
37 A na goy futu tee Abadantaa jine, sanda takaa hunday kaŋ nga hayragey nʼa tee.
37 Fez ele o que era mau perante o Senhor , segundo tudo quanto fizeram seus pais.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.