2 Reis 23
Songhai de Gao (SES) vs ARIB
1 Kokoyoo na dontokawyaŋ sanba i ma Žuda gandaa boro beerey nda Žerizalem boro beerey cee kʼi marga nga do.
1 Então o rei deu ordem, e todos os anciãos de Judá e de Jerusalém se ajuntaram a ele.
2 Woo banda ga, a koy nda nga bande Abadantaa hugoo do, nda Žuda borey kul, nda Žerizalem gorokey kul, nda sargari juwalkey, nda annabey, nda jamaa kul, ikaccey ka koy ibeerey. A na amaanaa citaaboo kaŋ duwandi Abadantaa hugoo ra šenney kul caw i se.
2 Subiu o rei à casa do Senhor, e com ele todos os homens de Judá, todos os habitantes de Jerusalém, os sacerdotes, os profetas, e todo o povo, desde o menor até o maior; e leu aos ouvidos deles todas as palavras do livro do pacto, que fora encontrado na casa do Senhor.
3 Kokoyoo kay tintimoo ga, a na amaanaa taagandi nga nda Abadantaa game ka kayandi ka hanga Abadantaa ka nga yaamarey, nda nga ašariyawey, nda nga hantumey ka dira nda nga binoo kul, nda nga hundoo kul, ka amaanaa šenney goyey tee kaŋ hantumandi citaaboo woo ra. Jamaa kul huru amaanaa ra.
3 Então o rei, pondo-se em pé junto à coluna, fez um pacto perante o Senhor, de andar com o Senhor, e guardar os seus mandamentos, os seus testemunhos e os seus estatutos, de todo o coração e de toda a alma, confirmando as palavras deste pacto, que estavam escritas naquele livro; e todo o povo esteve por este pacto.
4 Woo banda ga, kokoyoo Žoziyas na sargari juwalkey jineboraa Hilkiya, nda sargari juwalkey kaŋ goo dumaa ga, nda Abadantaa hugoo jindoo lakkalkey yaamar i ma Abadantaa hugoo jinawey fattandi kaŋ teendi tooroo kaŋ ti Bal, nda tooroo kaŋ ti Ašera, nda beenaa hayey kul se, a nʼi ton Žerizalem se taray kʼi tee boosu, Sedoroŋ gooroo faarey ra, a na boosoo ka koy Betel koyraa ra.
4 Também o rei mandou ao sumo sacerdote Hilquias, e aos sacerdotes da segunda ordem, e aos guardas da entrada, que tirassem do templo do Senhor todos os vasos que tinham sido feitos para Baal, e para a Asera, e para todo o exército do céu; e os queimou fora de Jerusalém, nos campos de Cedrom, e levou as cinzas deles para Betel.
5 A na toorey sargari juwalkey kaa goy kaŋ Žuda kokoyey nʼi daŋ i ma dugu dullandi tooru ganadogey ra, nda Žuda koyrawey ra, nda Žerizalem kuubi-ka-beraa ra. Wey kaŋ ga dugu dullandi Bal, nda waynaa, nda handoo, nda handaraykurey, nda beenaa hayey kul se, a na ngi mo kaa goy.
5 Destituiu os sacerdotes idólatras que os reis de Judá haviam constituído para queimarem incenso sobre os altos nas cidades de Judá, e ao redor de Jerusalém, como também os que queimavam incenso a Baal, ao sol, à lua, aos planetas, e a todo o exército do céu.
6 A na Ašera bundoo fattandi Abadantaa hugoo ra ka hun Žerizalem ka koy Sedoroŋ gooroo here, a na nuune daŋ a ra Sederoŋ gooroo ra, a nʼa tee boosu. A na boosoo doori jamaa borey saaraa ga.
6 Tirou da casa do Senhor a Asera e, levando-a para fora de Jerusalém até o ribeiro de Cedrom, ali a queimou e a reduziu a pó, e lançou o pó sobre as sepulturas dos filhos do povo.
7 A na arey kaŋ ga zinaa tee hugey kaŋ goo Abadantaa hugoo ra kayri, hugey no kaŋ ra woyey ga kaymi bankaarayyaŋ kay Ašera se.
7 Derrubou as casas dos sodomitas que estavam na casa do Senhor, em que as mulheres teciam cortinas para a Asera.
8 A ciya kate Žuda koyrawey sargari juwalkey kul se, a na tooru ganadogey kaŋ ra sargari juwalkey wey ga dugu dullandi žiibandi, kʼa dii za Geba hala Ber-Šeba. A na ganbey ganadogey kayri kaŋ goo koyraa boŋkoynoo Žozuwe koyraa miɲoo. Nda boro ga huru koyraa ra, i goo koyraa miɲoo se kabe waawa here.
8 Tirou das cidades de Judá todos os sacerdotes, e profanou os altos em que os sacerdotes queimavam incenso desde Geba até Berseba; e derrubou os altos que estavam às portas junto à entrada da porta de Josué, o chefe da cidade, à esquerda daquele que entrava pela porta da cidade.
9 Amma woo kul, tooru ganadogey sargari juwalkey si hin ka koy sargari tonadogoo ra ka sargari kaa Abadantaa se Žerizalem, i ga takulawey kaŋ ra dolobiri sii ŋaa ngi armey bande.
9 Todavia os sacerdotes dos altos não sacrificavam sobre o altar do Senhor em Jerusalém, porém comiam pães ázimos no meio de seus irmãos.
10 Kokoyoo na sargari kaadogoo kaŋ se i ga nee Tofet žiibandi kaŋ goo Hinom izʼaroo gooroo ra hala boro kul masi yee koyne ka nga izʼaroo wala nga ize woyoo daŋ nuune ra kʼa tee sargari tooroo se kaŋ ti Molok.
10 Profanou a Tofete, que está no vale dos filhos de Hinom, para que ninguém fosse passar seu filho ou sua filha pelo fogo a Moloque.
11 Baryey kaŋ Žuda kokoyey nʼi kayandi waynaa ganayanoo se, baryey din sii kala Abadantaa hugoo miɲoo here. Hugey kaŋ goo jere ga, goykaw beeroo Netaŋ-Melek galliyaa jere, a nʼi kayri. A na nuune daŋ bari torkawey ra kaŋ kayandi waynaa ganayanoo se.
11 Tirou os cavalos que os reis de Judá tinham consagrado ao sol, à entrada da casa do Senhor, perto da câmara do camareiro Natã-Meleque, a qual estava no recinto; e os carros do sol queimou a fogo.
12 Kokoyoo na sargari tonadogey kayri kʼi kaa Akaz hugoo ra, sooraa boŋ, sooro batumaa ga, sargari tonadogey no kaŋ Žuda kokoyey nʼi tee. Sargari tonadogey kaŋ Manase nʼi tee Abadantaa hugoo batuma hinkaa ra, a na ngi mo kayri. Waatoo kaŋ a nʼi kayri kʼi kaa no banda ga, a na ngi kayri-kayrey warra Sederoŋ gooroo ra.
12 Também o rei derrubou os altares que estavam sobre o terraço do cenáculo de Acaz, os quais os reis de Judá tinham feito, como também os altares que Manassés fizera nos dois átrios da casa do Senhor; e, tendo-os esmigalhado, os tirou dali e lançou o pó deles no ribeiro de Cedrom.
13 Kokoyoo na tooru ganadogey žiibandi kaŋ goo Žerizalem tenje Halaciyan tondi hondoo se kabe guma here, kaŋ Izirayel kokoyoo Sulaymaana nʼa cin Astarte, Sidoŋ borey koy harramantaa se, nda Kemoš, Mowab koy harramantaa se, nda Milkom, Amoŋ borey koy almuhalantaa se.
13 O rei profanou também os altos que estavam ao oriente de Jerusalém, à direita do Monte de Corrupção, os quais Salomão, rei de Israel, edificara a Astarote, abominação dos sidônios, a Quemós, abominação dos moabitas, e a Milcom, abominação dos filhos de Amom.
14 Kokoyoo Žoziyas na tondey kaŋ i nʼi kayandi kayri, a na Ašera bundu toorey dunbu, a na adamize biri ka no din too.
14 Semelhantemente quebrou as colunas, e cortou os aserins, e encheu os seus lugares de ossos de homens.
15 Haya kaŋ ti sargari tonadogoo kaŋ cindi Betel nda tooru ganadogoo kaŋ Nebat izʼaroo Žeroboham kaŋ na Izirayel kaŋandi zunubu ra nʼa tee, Žoziyas na sargari tonadogoo woo nda tooru ganadogoo mo kayri. A na tooru ganadogoo ton kʼa tee boosu, a na Ašera bundu tooroo diinandi.
15 Igualmente o altar que estava em Betel, e o alto feito por Jeroboão, filho de Nebate, que fizera Israel pecar, esse altar e o alto ele os derrubou; queimando o alto, reduziu-o a pó, e queimou a Asera.
16 Žoziyas ɲeli, de a ga dii saarawey kaŋ goo tondi hondoo boŋ. A daŋ ka birey zaa saarawey ra kʼi ton sargari tonadogoo boŋ. A nʼa žiibandi, ka sawa nda Abadantaa šennoo kaŋ a nʼa har nda Irkoy boraa miɲoo. Woo ti šenniyaŋ kaŋ a nʼi har ka bisa.
16 E, virando-se Josias, viu as sepulturas que estavam ali no monte, e mandou tirar os ossos das sepulturas e os queimou sobre aquele altar, e assim o profanou, conforme a palavra do Senhor proclamada pelo homem de Deus que predissera estas coisas.
17 A nee: «Macin ti tondoo woo kaŋ ga kay, kaŋ ay ga dii a?» Koyraa borey nʼa zaabi ka nee a se: «Irkoy boraa kaŋ hun Žuda saaraa no. A na hayey har ka bisa kaŋ ni ne kʼi tee Betel sargari tonadogoo ga.»
17 Então perguntou: Que monumento é este que vejo? Responderam-lhe os homens da cidade: É a sepultura do homem de Deus que veio de Judá e predisse estas coisas que acabas de fazer contra este altar de Betel.
18 Waatoo din, Žoziyas nee: «Wʼa naŋ, boro kul masi tuku nga birey ga.» I na nga birey naŋ, nga nda annaboo kaŋ hun Samari birey.
18 Ao que disse Josias: Deixai-o estar; ninguém mexa nos seus ossos. Deixaram estar, pois, os seus ossos juntamente com os do profeta que viera de Samária.
19 Žoziyas yee koyne ka tooru ganadogey hugey kul kayri Samari koyrawey ra. Izirayel kokoyey nʼi tee, haya no kaŋ na Abadantaa futandi. A na hayaa hunday tee i se kaŋ a nʼa tee Betel koyraa ra.
19 Josias tirou também todas as casas dos altos que havia nas cidades de Samária, e que os reis de Israel tinham feito para provocarem o Senhor à ira, e lhes fez conforme tudo o que havia feito em Betel.
20 A na tooru ganadogey sargari juwalkey kaŋ goo no din kul jindey kaa sargari tonadogey ga, a na boro biri ton sargari tonadogey boŋ. A willi Žerizalem.
20 E a todos os sacerdotes dos altos que encontrou ali, ele os matou sobre os respectivos altares, onde também queimou ossos de homens; depois voltou a Jerusalém.
21 Kokoyoo na jamaa kul yaamar ka nee: «War kul ma Borcintaraa jingaroo jingar Abadantaa, war Koyoo maaɲoo ga sanda takaa kaŋ nda a hantumandi amaanaa citaaboo woo ra.»
21 Então o rei deu ordem a todo o povo dizendo: Celebrai a páscoa ao Senhor vosso Deus, como está escrito neste livro do pacto.
22 Borcintaraa jingaroo woo cine jingar mana bay ka tee za zamanoo kaŋ ra alkaaley ga Izirayel laama hala ka kaa Izirayel kokoyey nda Žuda kokoyey waatey kul ga.
22 Pois não se celebrara tal páscoa desde os dias dos juízes que julgaram a Israel, nem em todos os dias dos reis de Israel, nem tampouco nos dias dos reis de Judá.
23 Kokoyoo Žoziyas laamaa jiiri woy cindi yaahantoo (18to) ra, i na Borcintaraa jingaroo woo jingar Abadantaa maaɲoo ga Žerizalem.
23 Foi no décimo oitavo ano do rei Josias que esta páscoa foi celebrada ao Senhor em Jerusalém.
24 Ka tonton, Žoziyas na Žuda gandaa nda Žerizalem koyraa borey kaŋ ga bukawey cee kʼi hãa nda wey kaŋ ga gunandi halaci, a na assuurawey kul kaŋ i nʼi tee koy, nda toorey, nda koy harramantey kayri hala i ma ašariyaa tiiraa kaŋ sargari juwalkaa Hilkiya duu a Abadantaa hugoo ra šenney beerandi kʼi ka goy.
24 Além disso, os adivinhos, os feiticeiros, os terafins, os ídolos e todas abominações que se viam na terra de Judá e em Jerusalém, Josias os extirpou, para confirmar as palavras da lei, que estavam escritas no livro que o sacerdote Hilquias achara na casa do Senhor.
25 Kokoy mana bay ka tee sanda Žoziyas takaa kaŋ nda nga binoo kul, nda nga hundoo kul, nda nga gaaboo kul yee kate Abadantaa se ka sawa nda woo kul kaŋ Musa ašariyaa nʼa har. Nga dumaa ga, nga cine mana tee.
25 Ora, antes dele não houve rei que lhe fosse semelhante, que se convertesse ao Senhor de todo o seu coração, e de toda a sua alma, e de todas as suas forças, conforme toda a lei de Moisés; e depois dele nunca se levantou outro semelhante.
26 Amma woo kul, Abadantaa mana yee nga futay beeroo se banda, futay beeroo kaŋ a nʼa tee Žuda se, hayaa kul kaŋ Manase nʼa tee kaŋ nʼa futandi maaganda.
26 Todavia o Senhor não se demoveu do ardor da sua grande ira, com que ardia contra Judá por causa de todas as provocações com que Manassés o provocara.
27 Abadantaa nee: «Ay ga Žuda mo gaaray kʼa moorandi agay sanda takaa kaŋ ay nʼa tee Izirayel se, ay ga koyraa woo kaŋ ay nʼa suuba kaŋ ti Žerizalem fur, nga nda hugoo kaŋ ga ay nee: ‹Ay maaɲoo goo nongoo woo ra.›»
27 E disse o Senhor: Também a Judá hei de remover de diante da minha face, como removi a Israel, e rejeitarei esta cidade de Jerusalém que elegi, como também a casa da qual eu disse: Estará ali o meu nome.
28 Žoziyas teegoyey cindey, hayey kul kaŋ a nʼi tee, i hantumandi Žuda kokoyey teegoyey citaaboo ra.
28 Ora, o restante dos atos de Josias, e tudo quanto fez, por ventura não estão escritos no livro das crônicas dos reis de Judá?
29 Nga waatoo ra, Firawuuna kaŋ ti Neko kaŋ ti Misira kokoyoo koy Asiri kokoyoo tangam Efrat isaa here. Kokoyoo Žoziyas koy a kubay, amma za Firawuuna moɲoo kara a ga Megido koyraa ra, Firawuuna nʼa wii.
29 Nos seus dias subiu Faraó-Neco, rei do Egito, contra o rei da Assíria, ao rio Eufrates. E o rei Josias lhe foi ao encontro; e Faraó-Neco o matou em Megido, logo que o viu.
30 Nga borey na nga bukaa daŋ bari torka ra kʼa ka hun Megido ka koy Žerizalem kaŋ ra i nʼa sutura nga saaraa ra. Gandaa jamaa na Žoziyas izʼaroo Žowakaz zaa, i nʼa yon kʼa tee kokoy, a huru nga baabaa dogoo ra.
30 De Megido os seus servos o levaram morto num carro, e o trouxeram a Jerusalém, onde o sepultaram no seu sepulcro. E o povo da terra tomou a Jeoacaz, filho de Josias, ungiram-no, e o fizeram rei em lugar de seu pai.
31 Jiiri waranka cindi hinza (23) bara Žowakaz se waatoo kaŋ a ga huru kokoytaraa ra. A na handu hinza tee kokoytaraa ra, a si goro kala Žerizalem. Ɲaŋoo maaɲoo ti Hamutal, Žeremi, Libna boraa ize woy no.
31 Jeoacaz tinha vinte e três anos quando começou a reinar, e reinou três meses em Jerusalém. O nome de sua mãe era Hamutal, filha de Jeremias, de Libna.
32 A na goy futu tee Abadantaa jine, sanda takaa hunday kaŋ nga hayragey nʼa tee.
32 Ele fez o que era mau aos olhos do Senhor, conforme tudo o que seus pais haviam feito.
33 Firawuuna kaŋ ti Neko nʼa haw Ribla koyraa ra, Hamat gandaa ra hala a masi laama Žerizalem koyne. A na alkaasi daŋ gandaa ga kaŋ ti nzorfu kaaray ton hinza nda wura kilo waranza cindi guu (35).
33 Ora, Faraó-Neco mandou prendê-lo em Ribla, na terra de Hamate, para que não reinasse em Jerusalém; e à terra impôs o tributo de cem talentos de prata e um talento de ouro.
34 Firawuuna kaŋ ti Neko na Žoziyas izʼaroo Eliyakim tee kokoy nga baabaa Žoziyas dogoo ra. A na maaɲoo barmay kʼa tee Yoyakim. A na Žowakaz zaa nga bande ka koy Misira, a buu no din.
34 Também Faraó-Neco constituiu rei a Eliaquim, filho de Josias, em lugar de Josias, seu pai, e lhe mudou o nome em Jeoiaquim; porém levou consigo a Jeoacaz, que conduzido ao Egito, ali morreu.
35 Yoyakim na Firawuuna noo nzorfoo nda wuragoo ka sawa nda Firawuuna yaamaroo. Hala a ma hin ka woo tee, a nka gandaa jamaa kul duuraa neeši, ka alkaasi daŋ jamaa foo kul ga ka sawa nda nga almanoo. Woo banda ga, a na nzorfoo nda wuragoo noo Firawuuna Neko se.
35 E Jeoiaquim deu a Faraó a prata e o ouro; porém impôs à terra uma taxa, para fornecer esse dinheiro conforme o mandado de Faraó. Exigiu do povo da terra, de cada um segundo a sua avaliação, prata e ouro, para o dar a Faraó-Neco.
36 Jiiri waranka cindi guu (25) bara Yoyakim se waatoo kaŋ a ga huru kokoytaraa ra. A na jiiri woy cindi foo (11) tee kokoytaraa ra, a si goro kala Žerizalem. Ɲaŋoo maaɲoo ti Zebudda, Pedaya, Ruma koyraa boraa ize woyoo no.
36 Jeoiaquim tinha vinte e cinco ano quando começou a reinar, e reinou onze anos em Jerusalém. O nome de sua mãe era Zebida, filha de Pedaías, de Ruma.
37 A na goy futu tee Abadantaa jine, sanda takaa hunday kaŋ nga hayragey nʼa tee.
37 Ele fez o que era mau aos olhos do Senhor, conforme tudo o que seus pais haviam feito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.