Lucas 12
Yaubada wasana: Buka Hauhauna tupwana (SBE) vs NVT
1 [Paliseya yo laugagayo taulauhekataena tamowaidi yodi henahenamai wa sola se laulau na] boda lakilakikalilina se lagegogoi meta se haiheduhedunaꞌuyoidi. Iyamo Yesu ye hedehededebaguna yona hekahekatao udiyedi ye wane, “Bena kwa kitanamwanamwa Paliseya yodi yisti udiyedi, teina ta meta yodi kailupolupo kabikabidi.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ginauli wadawadamdi maudoidi meta kabo se masalaha, yo nuwanuwatu wadawadamdi maudoidi Yaubada kabo ye tolehemasalahadi.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Saha boniyaiyena kwa hedehededei meta kabo mayadaiyena se hededehemasalaha, na numakalo unai saha tamowai beyadi udiyedi kwa gadigadigugulau meta kabo boda matadiyena se hededehemasalahadi.”
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 [Na Yesu yona hedehedede ye tubei ye wane,] “Kagu kahao, ya hededelaowa, tabu buluma tauhemwaloina kwa matausiyeidi, na nige gonowana saha hesau se ginauliꞌuyoi.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Na kabo yomiu ya hedehedede meta kaiteya bena kwa matausiyei: [Yaubada] bena kwa matausiyei. Iya gonowana ye kaiunu yo hinage yona gigibwali gonowana unai ye gabalaegomiu kaiwa kalakalasina unai. Ya hededelaowa kalimiuwai: [Yaubada] bena kwa matausiyei!
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 Hage, ta nuwatulau pekopeko udiyedi. Maisadi se gagilikalili, na badodi haligigi meta se lokuneidi moni gagilidi labui mo udiyedi. Na iyamo Yaubada nige hesau ye nuwaluluhiyei.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Yo hinage kulumiu maiyawadi meta ye hasilidiko. Unai tabu kwa matausi. Komiu kwa saekalili na kabo pekopeko yawoina.”
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 [Kabo Yesu ye wane,] “Ya hededelaowa kalimiuyena: Kaiteya boda matadiyena ye hededehemasalahaꞌuyoi meta iya tauhemuliwatanigau, Tau Natuna hinage kabo ye hededehemasalaha Yaubada yona anelu udiyedi.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Na kaiteya ye uhalaegau boda matadiyena meta hinage kabo ya uhalaei Yaubada yona anelu matadiyena.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ena kaiteya Tau Natuna ye hededeheyababa meta Yaubada kabo yona yababa ne ye nuwatugabaei. Na ena kaiteya Yaluwa Tabuna ye hededeheyababa meta Yaubada taba nige yona yababa ne ye nuwatugabaei.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Huyana se woyalaegomiu sunago babadadiyao yo magai tanuwagadiyao yo tamowai lakilakidi hekadiyo udiyedi bena se helauhetalagomiu, meta tabu kwa mode kabo idohagi yodi bui kwa moseidi o saha kwa hedede,
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 matawuwuna mahanana ne unai Yaluwa Tabuna kabo ye hekatagomiu na saha kwa hedede.”
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Kabo tamowai hesau boda wa luwadiyena ye hededelau Yesu unai ye wane, “Taulauhekata, ku hededelau kagu kaha ne unai taba gonowana tamamai yona gogo ye boitagabaeidi wa ye hekasadi na yogu ye haidima.”
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Yesu ye hededebui ye wane, “Kehagu, teina gogo ta udiyedi yau nige yomi tauhekasa o tautolehedudulai.”
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Na ye hededelau maudoidi kalidiyena ye wane, “Kwa kitahetetenamwanamwaegomiu na mahimahihi kabikabidi udoiꞌudoi bena kwa kaihaleidi. Matawuwuna mauli kaniyona mamohoina meta nige yomi gogo badobadodi ne udiyedi.”
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Na kabo Yesu palabole hesau ye hedede udiyedi ye wane, “Taubada hesau gogogogona yona tano unai meta witi masulina ye lakikalili.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Ye nuwanuwatu na ye wane, ‘Yogu witi masulina maudoina ta nige yogu kabagwaugogoina. Saha kabo ya ginauli?’
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Na ye bom yona ye hedehedede ye wane, ‘Teina doha kabo ya ginauli: Kabo yogu like kabagwaugogoina bagubagunadi wa ya haigabaeidi na lakilakidi ya ginaulidi. Na udiyedi kabo yogu witi masulina ta yo yogu gogo namwanamwadi maudoidi ya gwaugogoidi.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Na kabo ya bom ya hedede ya wane, “Taubada gogogogona, yom kabagwaugogo udiyedi meta ginauli namwanamwadi ku gwaugogoidi, na kabo ku hepaisowadi bolimai lohaloha. Unai kabo paisowa maudoidi udiyedi ku kaiyawasi, na ku kai, ku numa, yo ku gwauyala mo.” ’
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Na Yaubada ye hededelau kalinawai ye wane, ‘Kowa yauyaule! Teina boniyai ta unai kabo yom mauli ya haigabaei, na yom gogo ku gwaugogoidi kowa hesabam ta kabo kaiteya ye haidi?’”
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 [Kabo Yesu ye hedede ye wane,] “Teina laulau ta kabo se tubu kaiteyadi yodi gogo se gwaugogoidi siya se bom hesabadi, na nige gogo siya ede Yaubada kalinawai se saekalili wa se gwaugogoidi.”
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Kabo Yesu ye hededeꞌuyo yona hekahekatao wa udiyedi ye wane, “Unai ya hededelaowa kalimiuyena: Tabu kwa nuwanuwatukalili yomi mauli hesabana, bena saha kabo kwa kai, yo taumiu ta hesabana, saha kabo kwa likwa.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Mauli ye saekalili na kabo kai, yo taumiu ta ye saekalili na kabo kaleko!
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Hage, aoꞌao kwa nuwatuidi: Nige se kumakuma, yo nige se kelikeli, yo nige yodi sanala o kabagwaugogo numadi. Na Yaubada ye hekahekaidi. Na komiu meta kwa saekalili na kabo manuwa!
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Luwamiu ne unai kaiteya ye nuwanuwatukalili na unai gonowana kabo mahana kesega ye tolelaei yona mauli ne unai na ye helohaꞌuyoi?
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Na komiu nige gonowana teina ginauli gagilina ta kwa ginauli, unai ede tabu kwa nuwamodemode ginauli hekadiyo ne udiyedi.
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Taba pasa gagilidi kwa nuwatuidi idohagi yodi kinikini. Nige se paisowa, nige kadi kwama se ginaulidi, na ya hededelaowa kalimiuyena: Solomona yona wasawasa kalekodiyao nige hesau kana kao ye didiga doha tenem pasa ne.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Ena Yaubada lagau ne kadi kao ye henamwadi, siya ede wau se lala na malaitom se gabudi se kalasi, meta iya gonowana kabo kaleko namwanamwadi udiyedi komiu ye hekalekogomiu. Mamohoi, komiu sunuma gagilidi tamowaidiyao!
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Unai huya maudoina nuwamiu tabu kwa hemodedi kabo saha kwa kai o kwa numa, yo tabu udiyedi kwa nuwanuwatukalili.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Teina ginaulidi ta meta Yaubada nige tausunumaena tanoubu ta unai se henuwakaliliyeidi. Na kami henuhenuwa maudoidi ta tamamiu kabidi ye katako.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Na komiu bena Yaubada yona basileiya nuwanuwatuna kwa tolebagunai, na kabo ginauli maudoidi ta hinage ye lediwa kalimiuwai.”
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 [Kabo Yesu ye wane,] “Komiu yogu hekahekatao bodana gagilina ta, tabu kwa matausi. Matawuwuna tamamiu ye henuwakalili bena yona basileiya unai maiyamiu kabo kwa tanuwaga.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Yomi gogo kwa lokuneidi na monidi kwa moseidi taudehadeha udiyedi. Ena doha teina kwa ginauli meta yomi wasawasa galewa ne unai kwa helakidi, na nige gonowana se beyabeya yo se pwasa. Teina wasawasa ta taukaiwahali nige gonowana se kaiwahalidi yo sulasula nige gonowana se kaidi.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Matawuwuna ede kaiteya teha unai yomi wasawasa se miyamiya, meta nuwamiu ede temenai.”
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 [Yesu yona hedehedede ye tubei ye wane,] “Yomi kaleko bena kwa likwadi na kwa nonoha paisowa hesabana yo yomi lampa bena se kalakalasi.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 Kami kao doha heyayai tauhaidi kadi tanuwaga tawasola kaikaigogona unai ye uyoma na se nayanayai. Na huyana ye lage na yona numa kawakedana unai ye koikoi, siya kabo gonowana keda se sokemwamwayauyei.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Heyayai tauhaidi ena kadi tanuwaga ye lobaidi se silasilawa yona huyalagema ne unai, meta kabo gonowana se gwauyala|lemma="gonowana ye gwauyala". Ya hededemamohoi kalimiuwai: Kadi tanuwaga kabo kaleko ye likwadi doha heyayai tauhaina na ye yoganeidi se laoma se tuli na ye hekaidi.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Taba boniyai duwaduwalina o malatomtom gagilina unai ye lageꞌuyoma na heyayai tauhaidi kadi tanuwaga ne ye lobaidi meta se silasilawa kabo gonowana se gwauyala|lemma="gonowana ye gwauyala".
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Ginauli kesega ye masalahakalili: Ena taba numa tanuwagana kabina ye kata mahana saha unai kabo taukaiwahali ye laoma meta kabo ye silasilawa na taukaiwahali nige gonowana ye lusae yona numa unai.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Unai komiu hinage bena kwa nonononoha, matawuwuna Tau Natuna yona lage mahanana ne nige kabina kwa kata.”
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Kabo Petelo Yesu ye henamaiyei ye wane, “Guiyau, palabole hedehededena ta kai ka bom kama hedehedede o tamowai maudoidi?”
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Guiyau ye hededebui ye wane, “Hage, numa taukitahetetena sibasibana kwa nuwatui. Kana tanuwaga iya ye sunumaei na ye tole bena yona heyayai tauhaidi maudoidi mahana dudulaidi udiyedi kabo kadi kai ye moseidi.
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Kana tanuwaga yona huyaꞌuyoma ne unai, ena yona heyayai tauhaina ta ye lobai yona paisowa wa ye ginaginauli, meta iya gonowana kabo ye gwauyala|lemma="gonowana ye gwauyala".
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Ya hededemamohoi kalimiuyena: Kana tanuwaga yona gogo maudoidi kabo ye moseidi bena ye kitahetetedi.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Na ena heyayai tauhaina wa ye bom yona ye hedehedede na ye wane, ‘Kagu tanuwaga yona lageꞌuyoma ye pahilikalili,’ na ye hetubu heyayai tauhaidi hekadi wa sinesineo yo tatao ye kabihenayaidi na ye kai yo ye numa yo ye numayauyaule,
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 meta kana tanuwaga kabo ye uyoma na mayadaina yo mahanana meta yona heyayai tauhaina wa nige kabidi ye kata. Na kabo ye hekamkamnakaliliyei na ye tolelae Yaubada nige tausunumaena yodi teha wa unai.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 Ena heyayai tauhaina hesau kana tanuwaga yona nuwanuwatu kabina ye kata, na nige ye nonohawatani yo nige ye ginauli, meta kana tanuwaga kabo iya ye hekamkamnakaliliyei.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Na ena kana tanuwaga yona nuwanuwatu nige kabidi ye kata, na ginauligaibu ye ginaulidi, kabo kana tanuwaga nige gonowana iya ye hekamkamnakaliliyei.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 “Ya dobima ta bena kaiwa ya yuhi tanoubu ta unai, na ya henuwakalili bena iya ede ye kalakalasi.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Kamkamna lakilakikalilina kabo ya lulau unai na ya nuwanuwatukalili ye lau ee kana siga yogu kamkamna ne ye gehe.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Yomi nuwatu bena nuwadaumwali ya baheiyama tanoubu ta unai? Nige! Ya hededelaowa kalimiuwai meta haitolebilibili ya baheiyama.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Mayadai ta unai ye hetubu na ye lau meta numa kesega unai tamowai badodi haligigi kabo se haihaitolebilibiliꞌuyoidi yau debaguwai, taudi haiyona kabo labui se hewaiunudi yo labui kabo haiyona se hewaiunudi.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Tama kabo natuna loheya ye hewaiunu, yo loheya kabo tamana ye hewaiunu. Sina kabo natuna waihiu ye hewaiunu, yo waihiu kabo sinana ye hewaiunu. Na sina kabo natuna loheya mwanena ye hewaiunu, yo waihiu kabo lawana ye hewaiunu.”
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Yesu yona hedehedede wa ye tubei na boda wa udiyedi ye wane, “Ena yalohi kwa kita teha yalasi ne unai ye saesaema, kwa wane, kabo nabu ye talu, na ye talu.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Yo ena yawana ye lotalu kamnana kwa lapui meta kwa wane, kabo ye gigibwali, na mamohoi kabo ye tubu.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Komiu taukailupolupo! Tanoubu yo yada kadi kao gonowana kwa kitalobaidi. Na idohagi to saha se tubutubu teina mayadai ta udiyedi nige gonowana kwa kitalobaidi?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 Idohagi to nige gonowana kwa bom kwa kitahekasa meta saha ye namwa yo ye dudulai [teina huya ta unai]? [Hage, teina heyaheyasoni ta kwa nuwatui:]
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Ena tamowai hesau [kam hagahaga debanawai] bena ye woyalaego kabalauhetala unai, meta keda ne unai kwa laulau na ku kaipatebayao bena yom teha ku hedudulai. Ena nige, kabo ye woyalaego tauhelauhetala matanawai. Na tauhelauhetala wa kabo ye tolelaego yona taupaisowa unai, na iya kabo ye tolego numatutugudu unai.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Ya hededemamohoi: Taba nige se hepesago ye lau ee kana siga kam hagahaga maudoidi ku hedudulaihegehedi.”
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.