Lucas 12
Yaubada wasana: Buka Hauhauna tupwana (SBE) vs NAA
1 [Paliseya yo laugagayo taulauhekataena tamowaidi yodi henahenamai wa sola se laulau na] boda lakilakikalilina se lagegogoi meta se haiheduhedunaꞌuyoidi. Iyamo Yesu ye hedehededebaguna yona hekahekatao udiyedi ye wane, “Bena kwa kitanamwanamwa Paliseya yodi yisti udiyedi, teina ta meta yodi kailupolupo kabikabidi.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Ginauli wadawadamdi maudoidi meta kabo se masalaha, yo nuwanuwatu wadawadamdi maudoidi Yaubada kabo ye tolehemasalahadi.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Saha boniyaiyena kwa hedehededei meta kabo mayadaiyena se hededehemasalaha, na numakalo unai saha tamowai beyadi udiyedi kwa gadigadigugulau meta kabo boda matadiyena se hededehemasalahadi.”
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 [Na Yesu yona hedehedede ye tubei ye wane,] “Kagu kahao, ya hededelaowa, tabu buluma tauhemwaloina kwa matausiyeidi, na nige gonowana saha hesau se ginauliꞌuyoi.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Na kabo yomiu ya hedehedede meta kaiteya bena kwa matausiyei: [Yaubada] bena kwa matausiyei. Iya gonowana ye kaiunu yo hinage yona gigibwali gonowana unai ye gabalaegomiu kaiwa kalakalasina unai. Ya hededelaowa kalimiuwai: [Yaubada] bena kwa matausiyei!
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 Hage, ta nuwatulau pekopeko udiyedi. Maisadi se gagilikalili, na badodi haligigi meta se lokuneidi moni gagilidi labui mo udiyedi. Na iyamo Yaubada nige hesau ye nuwaluluhiyei.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Yo hinage kulumiu maiyawadi meta ye hasilidiko. Unai tabu kwa matausi. Komiu kwa saekalili na kabo pekopeko yawoina.”
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 [Kabo Yesu ye wane,] “Ya hededelaowa kalimiuyena: Kaiteya boda matadiyena ye hededehemasalahaꞌuyoi meta iya tauhemuliwatanigau, Tau Natuna hinage kabo ye hededehemasalaha Yaubada yona anelu udiyedi.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Na kaiteya ye uhalaegau boda matadiyena meta hinage kabo ya uhalaei Yaubada yona anelu matadiyena.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ena kaiteya Tau Natuna ye hededeheyababa meta Yaubada kabo yona yababa ne ye nuwatugabaei. Na ena kaiteya Yaluwa Tabuna ye hededeheyababa meta Yaubada taba nige yona yababa ne ye nuwatugabaei.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Huyana se woyalaegomiu sunago babadadiyao yo magai tanuwagadiyao yo tamowai lakilakidi hekadiyo udiyedi bena se helauhetalagomiu, meta tabu kwa mode kabo idohagi yodi bui kwa moseidi o saha kwa hedede,
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 matawuwuna mahanana ne unai Yaluwa Tabuna kabo ye hekatagomiu na saha kwa hedede.”
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Kabo tamowai hesau boda wa luwadiyena ye hededelau Yesu unai ye wane, “Taulauhekata, ku hededelau kagu kaha ne unai taba gonowana tamamai yona gogo ye boitagabaeidi wa ye hekasadi na yogu ye haidima.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yesu ye hededebui ye wane, “Kehagu, teina gogo ta udiyedi yau nige yomi tauhekasa o tautolehedudulai.”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Na ye hededelau maudoidi kalidiyena ye wane, “Kwa kitahetetenamwanamwaegomiu na mahimahihi kabikabidi udoiꞌudoi bena kwa kaihaleidi. Matawuwuna mauli kaniyona mamohoina meta nige yomi gogo badobadodi ne udiyedi.”
15 Então lhes recomendou:
16 Na kabo Yesu palabole hesau ye hedede udiyedi ye wane, “Taubada hesau gogogogona yona tano unai meta witi masulina ye lakikalili.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Ye nuwanuwatu na ye wane, ‘Yogu witi masulina maudoina ta nige yogu kabagwaugogoina. Saha kabo ya ginauli?’
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Na ye bom yona ye hedehedede ye wane, ‘Teina doha kabo ya ginauli: Kabo yogu like kabagwaugogoina bagubagunadi wa ya haigabaeidi na lakilakidi ya ginaulidi. Na udiyedi kabo yogu witi masulina ta yo yogu gogo namwanamwadi maudoidi ya gwaugogoidi.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Na kabo ya bom ya hedede ya wane, “Taubada gogogogona, yom kabagwaugogo udiyedi meta ginauli namwanamwadi ku gwaugogoidi, na kabo ku hepaisowadi bolimai lohaloha. Unai kabo paisowa maudoidi udiyedi ku kaiyawasi, na ku kai, ku numa, yo ku gwauyala mo.” ’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Na Yaubada ye hededelau kalinawai ye wane, ‘Kowa yauyaule! Teina boniyai ta unai kabo yom mauli ya haigabaei, na yom gogo ku gwaugogoidi kowa hesabam ta kabo kaiteya ye haidi?’”
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 [Kabo Yesu ye hedede ye wane,] “Teina laulau ta kabo se tubu kaiteyadi yodi gogo se gwaugogoidi siya se bom hesabadi, na nige gogo siya ede Yaubada kalinawai se saekalili wa se gwaugogoidi.”
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Kabo Yesu ye hededeꞌuyo yona hekahekatao wa udiyedi ye wane, “Unai ya hededelaowa kalimiuyena: Tabu kwa nuwanuwatukalili yomi mauli hesabana, bena saha kabo kwa kai, yo taumiu ta hesabana, saha kabo kwa likwa.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Mauli ye saekalili na kabo kai, yo taumiu ta ye saekalili na kabo kaleko!
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Hage, aoꞌao kwa nuwatuidi: Nige se kumakuma, yo nige se kelikeli, yo nige yodi sanala o kabagwaugogo numadi. Na Yaubada ye hekahekaidi. Na komiu meta kwa saekalili na kabo manuwa!
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Luwamiu ne unai kaiteya ye nuwanuwatukalili na unai gonowana kabo mahana kesega ye tolelaei yona mauli ne unai na ye helohaꞌuyoi?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Na komiu nige gonowana teina ginauli gagilina ta kwa ginauli, unai ede tabu kwa nuwamodemode ginauli hekadiyo ne udiyedi.
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Taba pasa gagilidi kwa nuwatuidi idohagi yodi kinikini. Nige se paisowa, nige kadi kwama se ginaulidi, na ya hededelaowa kalimiuyena: Solomona yona wasawasa kalekodiyao nige hesau kana kao ye didiga doha tenem pasa ne.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Ena Yaubada lagau ne kadi kao ye henamwadi, siya ede wau se lala na malaitom se gabudi se kalasi, meta iya gonowana kabo kaleko namwanamwadi udiyedi komiu ye hekalekogomiu. Mamohoi, komiu sunuma gagilidi tamowaidiyao!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Unai huya maudoina nuwamiu tabu kwa hemodedi kabo saha kwa kai o kwa numa, yo tabu udiyedi kwa nuwanuwatukalili.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Teina ginaulidi ta meta Yaubada nige tausunumaena tanoubu ta unai se henuwakaliliyeidi. Na kami henuhenuwa maudoidi ta tamamiu kabidi ye katako.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Na komiu bena Yaubada yona basileiya nuwanuwatuna kwa tolebagunai, na kabo ginauli maudoidi ta hinage ye lediwa kalimiuwai.”
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 [Kabo Yesu ye wane,] “Komiu yogu hekahekatao bodana gagilina ta, tabu kwa matausi. Matawuwuna tamamiu ye henuwakalili bena yona basileiya unai maiyamiu kabo kwa tanuwaga.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Yomi gogo kwa lokuneidi na monidi kwa moseidi taudehadeha udiyedi. Ena doha teina kwa ginauli meta yomi wasawasa galewa ne unai kwa helakidi, na nige gonowana se beyabeya yo se pwasa. Teina wasawasa ta taukaiwahali nige gonowana se kaiwahalidi yo sulasula nige gonowana se kaidi.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Matawuwuna ede kaiteya teha unai yomi wasawasa se miyamiya, meta nuwamiu ede temenai.”
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 [Yesu yona hedehedede ye tubei ye wane,] “Yomi kaleko bena kwa likwadi na kwa nonoha paisowa hesabana yo yomi lampa bena se kalakalasi.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Kami kao doha heyayai tauhaidi kadi tanuwaga tawasola kaikaigogona unai ye uyoma na se nayanayai. Na huyana ye lage na yona numa kawakedana unai ye koikoi, siya kabo gonowana keda se sokemwamwayauyei.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Heyayai tauhaidi ena kadi tanuwaga ye lobaidi se silasilawa yona huyalagema ne unai, meta kabo gonowana se gwauyala|lemma="gonowana ye gwauyala". Ya hededemamohoi kalimiuwai: Kadi tanuwaga kabo kaleko ye likwadi doha heyayai tauhaina na ye yoganeidi se laoma se tuli na ye hekaidi.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Taba boniyai duwaduwalina o malatomtom gagilina unai ye lageꞌuyoma na heyayai tauhaidi kadi tanuwaga ne ye lobaidi meta se silasilawa kabo gonowana se gwauyala|lemma="gonowana ye gwauyala".
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Ginauli kesega ye masalahakalili: Ena taba numa tanuwagana kabina ye kata mahana saha unai kabo taukaiwahali ye laoma meta kabo ye silasilawa na taukaiwahali nige gonowana ye lusae yona numa unai.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Unai komiu hinage bena kwa nonononoha, matawuwuna Tau Natuna yona lage mahanana ne nige kabina kwa kata.”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Kabo Petelo Yesu ye henamaiyei ye wane, “Guiyau, palabole hedehededena ta kai ka bom kama hedehedede o tamowai maudoidi?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Guiyau ye hededebui ye wane, “Hage, numa taukitahetetena sibasibana kwa nuwatui. Kana tanuwaga iya ye sunumaei na ye tole bena yona heyayai tauhaidi maudoidi mahana dudulaidi udiyedi kabo kadi kai ye moseidi.
42 O Senhor respondeu:
43 Kana tanuwaga yona huyaꞌuyoma ne unai, ena yona heyayai tauhaina ta ye lobai yona paisowa wa ye ginaginauli, meta iya gonowana kabo ye gwauyala|lemma="gonowana ye gwauyala".
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ya hededemamohoi kalimiuyena: Kana tanuwaga yona gogo maudoidi kabo ye moseidi bena ye kitahetetedi.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Na ena heyayai tauhaina wa ye bom yona ye hedehedede na ye wane, ‘Kagu tanuwaga yona lageꞌuyoma ye pahilikalili,’ na ye hetubu heyayai tauhaidi hekadi wa sinesineo yo tatao ye kabihenayaidi na ye kai yo ye numa yo ye numayauyaule,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 meta kana tanuwaga kabo ye uyoma na mayadaina yo mahanana meta yona heyayai tauhaina wa nige kabidi ye kata. Na kabo ye hekamkamnakaliliyei na ye tolelae Yaubada nige tausunumaena yodi teha wa unai.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Ena heyayai tauhaina hesau kana tanuwaga yona nuwanuwatu kabina ye kata, na nige ye nonohawatani yo nige ye ginauli, meta kana tanuwaga kabo iya ye hekamkamnakaliliyei.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Na ena kana tanuwaga yona nuwanuwatu nige kabidi ye kata, na ginauligaibu ye ginaulidi, kabo kana tanuwaga nige gonowana iya ye hekamkamnakaliliyei.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Ya dobima ta bena kaiwa ya yuhi tanoubu ta unai, na ya henuwakalili bena iya ede ye kalakalasi.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Kamkamna lakilakikalilina kabo ya lulau unai na ya nuwanuwatukalili ye lau ee kana siga yogu kamkamna ne ye gehe.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Yomi nuwatu bena nuwadaumwali ya baheiyama tanoubu ta unai? Nige! Ya hededelaowa kalimiuwai meta haitolebilibili ya baheiyama.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Mayadai ta unai ye hetubu na ye lau meta numa kesega unai tamowai badodi haligigi kabo se haihaitolebilibiliꞌuyoidi yau debaguwai, taudi haiyona kabo labui se hewaiunudi yo labui kabo haiyona se hewaiunudi.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Tama kabo natuna loheya ye hewaiunu, yo loheya kabo tamana ye hewaiunu. Sina kabo natuna waihiu ye hewaiunu, yo waihiu kabo sinana ye hewaiunu. Na sina kabo natuna loheya mwanena ye hewaiunu, yo waihiu kabo lawana ye hewaiunu.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Yesu yona hedehedede wa ye tubei na boda wa udiyedi ye wane, “Ena yalohi kwa kita teha yalasi ne unai ye saesaema, kwa wane, kabo nabu ye talu, na ye talu.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Yo ena yawana ye lotalu kamnana kwa lapui meta kwa wane, kabo ye gigibwali, na mamohoi kabo ye tubu.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Komiu taukailupolupo! Tanoubu yo yada kadi kao gonowana kwa kitalobaidi. Na idohagi to saha se tubutubu teina mayadai ta udiyedi nige gonowana kwa kitalobaidi?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 Idohagi to nige gonowana kwa bom kwa kitahekasa meta saha ye namwa yo ye dudulai [teina huya ta unai]? [Hage, teina heyaheyasoni ta kwa nuwatui:]
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Ena tamowai hesau [kam hagahaga debanawai] bena ye woyalaego kabalauhetala unai, meta keda ne unai kwa laulau na ku kaipatebayao bena yom teha ku hedudulai. Ena nige, kabo ye woyalaego tauhelauhetala matanawai. Na tauhelauhetala wa kabo ye tolelaego yona taupaisowa unai, na iya kabo ye tolego numatutugudu unai.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Ya hededemamohoi: Taba nige se hepesago ye lau ee kana siga kam hagahaga maudoidi ku hedudulaihegehedi.”
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.