João 8

Rawa Karo NT (RWO_KAR) vs BKJ

Sair da comparação
1 Oni simoo bale bidodo enengo yano samukootoyi, ene Yesus Olib pulimo oolewolo.
1 Jesus foi para o monte das Oliveiras.
2 Sengetoni suwoononggo, Yesus ene ootookoolo, Tempel yasiliko oolouwolo. Nguno oni simoo bale bidodo Yesus tanggeyimo ombulo gooboongootoyi, Yesusndo mande elo etuyelolo bibitelo oluwonggori.
2 E, pela manhã cedo, ele voltou novamente ao templo, e todo o povo vinha até ele; e, assentando-se, os ensinava.
3 Ngu naluno, mamana mande etuyeloyingo oni, ko Parisi oni, ngundo ooleko ooleko bale gula enengo kameyi yano oodoni, ene oololo simoo gulaya wedoni, kenowonggori. Ngundilo oo biyomi tetoni, ngulo kenolo, yolo ombuwonggori. Oni Yesusya gooboongoolo oodoyi, ngu kewooloyemo yeyi dikawolo.
3 E os escribas e fariseus trouxeram-lhe uma mulher pega em adultério, e, colocando-a no meio de todos,
4 Ene ngundilo telo, Yesusno ewonggori. Oo etuyeloyingo oni, nga balega nga ngu enengo kameyi oodoni, ene oololo, simoo gidalegaya bosebalese telo endeyootoni kenowonggo.
4 disseram-lhe: Mestre, esta mulher foi apanhada em adultério, no próprio ato.
5 Moseslo mamana mande ngundo nooledodo ngandilo ete. Bale gula ngundiya tetoni nga ngu, asa, digi yoya, yudoyiga kumooyilo ewolo. Ene gedo ngu ndatelo ete? Elo ewonggori.
5 Ora, Moisés nos ordena na lei que tais sejam apedrejadas; mas tu, o que dizes?
6 Ene Yesus tewoongowelo elo ngundilo tewonggori. Ene nguno Yesusndo mande biyomi gula etoni, ene ngunonggo Yesus yolo, mande wilikoyingo onino yelo, ene ganangolo, mande ebe ganaganangga etoningga ingowootolo tewonggori. Ene ngundilo sumoo etoyi, Yesus ene nenetelo, melasina penggootelo, kandedibiyibo mela bungomo oo nakangowolo.
6 Isso eles diziam, tentando-o, para poderem ter do que o acusar. Jesus, porém, inclinando-se, escrevia com seu dedo no chão, como se não os ouvisse.
7 Ene ngundilo tetoni, tabango onikundo sumoo sumoo ulungga elo oodoyi, asa, Yesusndo ootookoolo ewolo. Ye kewooloyemo nguno, oni gula ene mbumbuwani kiningga, ngundo ene mete koleteya, digi yoya, nga balega nga bungomo oolongoonilo ewolo.
7 Então, quando eles continuaram a perguntar-lhe, ele levantando-se, disse-lhes: Aquele que dentre vós está sem pecado seja o primeiro que lhe atire uma pedra.
8 Yesusndo ngundilo elo yokolo, asa, ene melako ko penggootelo, mela bungomo ko nakangowolo.
8 E, tornando a inclinar-se, escrevia no chão.
9 Tabango oniku mande ngundilo ingolo, ene bidodo gulanangge nangge endesina oolewonggori. Oni tabango ulungga ene mande damoni yelo ewoku, ngundo oolelo toongetoni, sungoku bidodo ende oolelo samukowonggori. Yesusndo enesu nangge penggootelo oodoni, ko balega ngundo nangge Yesus tanggeyimo dikalo oluwolo.
9 E eles ouvindo isto, sendo condenados por sua própria consciência, saíram um a um, começando no mais velho, até o último; e Jesus foi deixado sozinho, e a mulher em pé no meio.
10 Yesus ootookoolo, dikalo, balegakuyalo ewolo. Bale, oni geya ewonggoku, ndano? Oni gula ngano, gengo biyomingga, ngu eweloyi nguya kini, bine? Elo ewolo.
10 Tendo Jesus se levantado, e não vendo ninguém senão a mulher, ele disse-lhe: Mulher, onde estão aqueles teus acusadores? Nenhum homem te condenou?
11 Ene mande ngundilo etoni ngu, balega ngundo gumi ewolo. Oni Ulungga, ngano oni gula kini. Etoni, Yesusndo gumi ewolo. No nguya gengo biyomingga ngulo ma ewano. Ge toongelo, kootusina mbumbuwa gula ma tewelolo ewolo.
11 E ela disse: Nenhum homem, Senhor. E disse-lhe Jesus: Nem eu te condeno; vai-te, e não peques mais.
12 Yesusndo ene ko ewolo. No ngu mela ngalo solu himi. Oni ene no neyolo kenelolo ngu, ene ooleliko ma endeyowa. Kini, enengo keda oluweloyiga ngu, ene solu himidodo oluwalo ewolo.
12 Então, Jesus tornou a falar-lhes, dizendo: Eu sou a luz do mundo; quem me segue não andará em trevas, mas terá a luz da vida.
13 Ene mande ngundilo etoni, asa, Parisi onindo Yesusdodolo ewonggori. Ge, gengombolo mandege elo wesiyoote. Ngundilo ngulo, gengo mandege ngu hamoo kinilo ewonggori.
13 Disseram-lhe, pois, os fariseus: Tu dás testemunho de ti mesmo; o teu testemunho não é verdadeiro.
14 Yesusndo mandeye ngu ingolo, gumi ewolo. Ngu hamoo, nondo nenengo mandene yootunolo eteno. Ene nolo mandega ngu hamoo oolengo. Ngundilo ngulo, no nenengombo ootookoolo ombuwonomu endega ngu ingooteno. No nganonggo nguno oolouweloyi ngu, no ingooteno. Ene yendo nolo ende damoni ngu ma ingootenggo. No ndawoole toongewanoku nguya, ye ma ingowanggo.
14 Jesus respondeu, e disse-lhes: Embora eu dê testemunho de mim mesmo, o meu testemunho é verdadeiro; porque eu sei de onde vim, e para onde eu vou; mas vós não podeis dizer de onde vim, nem para onde eu vou.
15 Yendo ngu mela ngalo damonimo oni wilikoyelootoyi, ene nondo ngu oni ma wilikoyelooteno.
15 Vós julgais segundo a carne, eu a nenhum homem julgo.
16 Ene nondo oni wilikowelo ngu, no oni gome nenengo wilikowano. Ngundilo ngulo, nondo noso nangge oni ma wilikoyelooteno. Kini, Awane no sulenelootoni ngano ombuyingongga, ngu noya goboolo ko tetelo.
16 E, mesmo que eu julgue, o meu juízo é verdadeiro; porque não sou eu só, mas eu e o Pai que me enviou.
17 Yengo mamana mandeno ngu ngandilo ooloote. Oni elaya enengo mandeyali elo wesiyooteliku, ngu gulanangge etoli ngu, asa, ngu oni elayaga ngulo mandeyali, ngu hamoolo ewolo.
17 Isto também está escrito na vossa lei, que o testemunho de dois homens é verdadeiro.
18 No nenengo mandene wesiyolo etoowe ngu, Awando no sulenelootoni ombuwonomu, ene nguya nolo mande wesiyolo etelo ewolo.
18 Sou eu que dou testemunho de mim mesmo, e o Pai que me enviou dá testemunho de mim.
19 Ene ngundilo etoni ngu, asa, ene Yesusno sumoo ewonggori. Gengo Awangge ndano ooloote? Etoyi, Yesusndo mandeye gumi ngandilo ewolo. Ye nolo ma ingootenggo. Ngulo ngu, ye nolo Awane nguya ma ingootenggo. Ene ye nolo ingolo ngu, ye Awanembolo nguya ingowanggolo ewolo.
19 Então, lhe disseram: Onde está teu Pai? Jesus respondeu: Vós não me conheceis a mim, nem a meu Pai; se vós me conhecêsseis, também conheceríeis a meu Pai.
20 Yesusndo nga mandega nga ngu, Beye yeweloyi ya gumimo ewolo. Ene oni simoo bale Tempel ya newendemo oolootenggoku, ngu mande elo etuyelolo oluwolo. Ene oni gulado ene dowoolo, ya biyomimo ma yewonggori. Ngundilo ngulo, Yesuslo naluni ma tunootewolo.
20 Essas palavras proferiu Jesus na tesouraria, enquanto ensinava no templo; e nenhum homem lhe pôs as mãos, porque ainda não era chegada a sua hora.
21 Yesusndo ko ewolo. No toongetenoku nga, ye no erewenelolo ma neyowanggo. Ye mbumbuwa telo oode ngu, asa, ye kumoowanggo. Ye nondo musiyongga ooloutenoku nguno, ye ma oolouwanggolo ewolo.
21 Então, Jesus disse-lhes novamente: Eu vou pelo meu caminho, e buscar-me-eis, e morrereis no vosso pecado; para onde eu vou, vós não podeis ir.
22 Ngundilo etoni, Yuda tabango onindo enengo nangge mandelo ewonggori. Ndatelo ngulo, Yesusndo ete? Ye nondo musiyongga ooloutenoku, nguno ye ma oolouwanggo, ete. Enengombo enengo uleni kumoowelo bine ete? Elo ewonggori.
22 Então, disseram os judeus: Será que ele vai matar-se a si mesmo? Porque ele diz: Para onde eu vou, vós não podeis ir.
23 Ene ngundilo etoyi, Yesusndo gumi ewolo. Ye ngu ameno, no ngu awuno. Yo, hamoo, ye ngu mela ngalomu, ene no ngu mela ngalomu kini.
23 E ele dizia-lhes: Vós sois de baixo, eu sou de cima; vós sois deste mundo, eu não sou deste mundo.
24 Ngundilo ngulo, no yeno kuli ewonoku ngu. Ye kumootoyi ngu, yengo mbumbuwa ngu yengomo oluwa. No tambu elaya yeno eteno. Ye no nga oningga ngando yeno etenoku, ngu nowoondoyemo hamoo ma telo ngu, ariya, ye kumootoyi ngu, yengo mbumbuwaye yengomo oluwalo ewolo.
24 Por isso, eu vos disse que morrereis em vossos pecados; porque se não crerdes que Eu Sou Ele, morrereis em vossos pecados.
25 Ene ngundilo etoni, asa, Yuda onindo gumi ewonggori. Ge onendo? Ngundilo etoyi, Yesusndo gumi ewolo. Nondo, no nga oningga ngando no kuli yeno ewonoku ngu!
25 Disseram-lhe, então: Quem és tu? E Jesus lhes disse: Isso mesmo que já desde o princípio vos disse.
26 No mande oowooyingga, no komo yengomo yengo damoniyemo ewono. Nondo yengo damoniye ngu, mande wilikoyingo oni ngundilo mandeye wilikowano. Ene oni no sulenelootoni ombuwonomu, ngu enengo damoni ngu hamoo oolengo. Mande bidodo no eneno ingowonomu, ngu nangge, no mela ngalo oni simoo baleno elo etuyelootenolo ewolo.
26 Eu tenho muitas coisas que dizer e julgar sobre vós; mas aquele que me enviou é verdadeiro, e o que dele ouvi, isso eu falo ao mundo.
27 Yesusndo eweyimbolo mande ewoku ngu, Yuda onindo ngu nenengo ma ingowonggori.
27 Eles não compreenderam que ele lhes falava do Pai.
28 Yesusndo ewolo. Kootusina, yendo Oni Nangoni dowoolo, boolowoowanggoku, ngu nalunggano nguno, ye nolo tunoo oolengo ingowanggo. Nondo nenengo ingonduduno ko oo gula ma teteno. Kini, no mande elo, wesiyolo etuyelootenoku nga ngu, Awando ene kuli no etuneloyingo, ngu nangge eteno.
28 Disse-lhes, então, Jesus: Quando tiverdes levantado o Filho do homem, então sabereis que Eu Sou Ele, e que nada faço de mim mesmo; mas como o meu Pai me ensinou, falo estas coisas.
29 Awando no sulenelootoni, no mela ngano kuli ombuwonomu ngu, ene Awa noya ooloote. Ene no ma noyokootoni, noso nangge ma oolooteno. Kini, suwoo suwoo no Awando oo nondo tewelo ingooteku, ngu nangge tetenoku, ngulo ene oni oni tetelo ewolo.
29 E aquele que me enviou está comigo; o Pai não me tem deixado sozinho, porque eu faço sempre as coisas que lhe agradam.
30 Yesusndo ngundilo etoni, oni simoo bale ulungga oolengo, enengo mandeni ngu ingolo, nowoondoyemo hamoo tewonggori.
30 Falando ele essas coisas, muitos creram nele.
31 Yesusndo Yuda oni ene kuli enengo nowoondoyemo hamoo tetenggoku, nguno ewolo. Ye nolo mandene nga gome ingolo yolo, dowoolo, keyolo ngu, ariya, ye ngu nolo sulena oni oolengo.
31 Então, dizia Jesus aos judeus que nele creram: Se vós permanecerdes na minha palavra, verdadeiramente sois meus discípulos,
32 Ye ngu Anutlo hamoo mande ngu ingowanggo. Hamoo mande, ngundo ye hoolooweyelootoni, yengo endeyoyingo ngu gome sobowoolo, nguno ye kingo ko oni ma oluwanggolo ewolo.
32 e conhecereis a verdade, e a verdade vos libertará.
33 Yuda onindo Yesuslo mande ngu ingolo, gumi ewonggori. Noole ngu Ebarahamlo soweni. Noole nalu gulano, oni gulalo kingo ko oni ma tewooto. Ndatelo ngulo, ge ngundilo ete, ge kingo ko oni ma oluwanggolo ete?
33 Eles responderam-lhe: Nós somos a semente de Abraão, e nunca fomos escravos de nenhum homem; como dizes tu: Sereis feito livres?
34 Etoyi, Yesusndo mande gumi ewolo. Hamoo oolengo, no yeno eteno. Oni bidodo mbumbuwa tetenggoku, ngu ene mbumbuwalo yanggangoni, ngundo gosiyelolo wetumooyelootoni oolootenggo.
34 Respondeu-lhes Jesus: Na verdade, na verdade eu vos digo: Todo aquele que comete pecado é servo do pecado.
35 Hamoo, kingo ko oni ngu, ene ya sembuli ngulo nangoni ngundilo kini. Kini, enengo nangoni oolengo, ngundo nangge ene suwoo suwoo sugi sugi oluwa.
35 E o servo não permanece para sempre na casa; mas o Filho permanece para sempre.
36 Ngulo ngu, Anut Nangoni, ngundo yengo mbumbuwa ngu andangeyunootoni ngu, asa, ngundo hoolooweyelootoni, ngunonggo yengo mbumbuwalo yanggangoni ngu andangelo yokootoyi, ngundo ye ko ma soboyelowelo.
36 Se, pois, o Filho vos libertar, verdadeiramente sereis livres.
37 No ingooteno. Ye Ebarahamlo soweni, ene nolo mandene nga ngu, ye nowoondoyemo nguno ma ooloote. Ngundilo ngulo, ye no nuleyi kumoowelo tetenggo.
37 Eu sei que sois semente de Abraão; contudo, procurais matar-me, porque a minha palavra não encontra lugar em vós.
38 No mande wesiyolo elo etuyelootenoku nga ngu, no kuli Awanembo oo etunelootoni, kenolo ingowonoku, ngu elo etuyelooteno. Ene yendo ngu yengo awayemonggo mande damoni yoyingo, ngu tetenggolo ewolo.
38 Eu falo do que eu vi com meu Pai; e vós fazeis o que vistes com vosso pai.
39 Ene ngundilo etoni, asa, Yuda onindo gumi ewonggori. Noolengo awanayi, ngu Ebaraham! Etoyi, Yesusndo gumi ewolo. Hamoo ye Ebaraham simoongo tetoni ngu, ye komo Ebarahamlo damoni ngu yoya keyoyi.
39 Eles responderam e disseram-lhe: Nosso pai é Abraão. Jesus disse-lhes: Se fôsseis filhos de Abraão, faríeis as obras de Abraão.
40 Nondo kuli hamoo mande bidodo Anutlo manggowoomonggo ingowonomu ngu, yeno elo etuyelowonoku ngu. Ene yendo ataga no nuleyi kumoowelo tetenggo. Ebarahamndo ene damoni ngundilo ma tewolo.
40 Procurais agora matar-me, a mim, o, homem que vos tem dito a verdade, que tenho ouvido de Deus; isso Abraão não fez.
41 Ye ngu yengo awayembolo mande damoni nangge tetenggo. Yesusndo mande ngundilo etoni, asa, Yuda onindo gumi ewonggori. Namo galodo ene kuli bulibali endeyolo, nguno noole ma yomoowonggori. Hamoo oolengo, noole ngu awanayi gulanangge, ngu Anut! Elo ewonggori.
41 Vós fazeis as obras de vosso pai. Disseram-lhe, então: Nós não nascemos da fornicação, nós temos um Pai, Deus.
42 Ene ngundilo etoyi, Yesusndo gumi ewolo. Ngu hamoo, Anut ngu yengo Awaye tetoningga ngu, asa, ye nolo nguya ingowanggo. Ndatelo ngulo, no Anutya oode, ngunonggo no nenengo ingondudunemonggo ma ombuwono. Kini, Anutndo no sulenelootoni, no ombuwolo.
42 Disse-lhes, pois, Jesus: Se Deus fosse o vosso Pai, vós me amaríeis; pois eu procedo e vim de Deus, não vim de mim mesmo, mas ele me enviou.
43 Ndatelo ngulo, ye nolo mandene ngalo ma ingondudu telo, nowoondoyemo siliyootenggo? Ngulo damoni ngu ngandilo. Ye nolo mande nga ingowelo yokolo, ngulo ye nowoondoye ukingootenggo.
43 Por que não entendeis a minha linguagem? Por não poderdes ouvir a minha palavra.
44 Ye ngu, awaye Setan ngulo simoongo! Ye ngu awayengga ngundo yendo oo tewelo ingootenggoku, ngu nangge tewelo gome ingolo, koyi tetenggo. Kulimi ngu, ene oni yuleyi kumooweloyi, ngulo nangge oluwolo. Ene damoni hamoo nenengo ngu ma keyowolo. Ndatelo ngulo, damoni hamoo nenengo ngu eneno kini. Ene mande ebe ganagana eweloyi damoningga ngulo sembuli oolengo.
44 Vós sois de vosso pai, o diabo, e quereis satisfazer os desejos de vosso pai. Ele foi homicida desde o princípio, e não permaneceu na verdade, porque não há verdade nele. Quando ele fala mentira, fala do que lhe é próprio; porque é um mentiroso, e pai dela.
45 Ngu damoningga ngunonggo nangge, ye nondo hamoo mande nga elo etuyelootenoku, ye ngulo nowoondoyemo hamoo ma yolo siliyootenggo.
45 E porque eu vos digo a verdade, não acreditais em mim.
46 Ye kewooloyemo nguno oni gulado nondo mbumbuwa tewonoku, ngu ingowoku ngu, ariya, wesiyoya etoningga noolengododo ngu wilikolo kenowato. Ene nondo mbumbuwa ma teyingo tetoni ngu, ndatelo ngulo, nondo hamoo mande elo etuyelootoowe, ye ngulo nowoondoyemo hamoo ma tetenggo?
46 Quem dentre vós me convence de pecado? E se eu vos digo a verdade, por que não credes em mim?
47 Hamoo, Anutlo simoongo ngu, ene Anutlo mandeni gome ingootenggo. Ene ye ngu Anutlo simoongo kini. Ngundilo ngulo, ye enengo mandeni ma ingootenggoku ngu! Elo ewolo.
47 Quem é de Deus escuta as palavras de Deus; por isso, vós não as escutais, porque não sois de Deus.
48 Yuda onindo Yesuslo mandeni ngu ingolo, sanggili telo gumi ewonggori. Noole hamoo oolengo, geno eteto. Ge ngu Sameriya ende ngulo oni gula. Ngulo ngu, geno oomboolo biyomi gula oolooteku ngu! Elo ewonggori.
48 Então responderam os judeus e disseram-lhe: Não dizemos nós bem que és samaritano, e que tens demônio?
49 Ene ngundilo etoyi ngu, asa, Yesusndo mande gumi ngandilo ewolo. Nono ngano oo yuka biyomi gula ma ooloote. Kini, no nenengo Awanembolo oowooyi bingami elo okooteno. Ene yendo nolo oowoone ngu yombuliyootenggo.
49 Jesus respondeu: Eu não tenho demônio, mas eu honro a meu Pai, e vós me desonrais.
50 No nenengo bingamine elo ma okooteno. Ene oni gulado (Anut) nolo bingamine elo okoote. Ngu oningga ngundo nolo damonine wilikonelowa.
50 Eu não busco a minha glória; há um que a busque e julgue.
51 Hamoo oolengo, no yeno eteno. Oni gula ene nolo mandene nga keyolo ngu, asa, ene ma kumoowalo ewolo.
51 Na verdade, na verdade eu vos digo: Se um homem guardar a minha palavra, nunca verá a morte.
52 Yesusndo ngundilo etoni, asa, Yuda onindo gumi ewonggori. Noole ataga ingooteto. Geno oo yuka biyomi gula oolooteku ngu! Ebaraham ngu kuli kumooyingo, ko Anutlo ingondudu eyingo oni nguya kuli kumoomukoyingo, ene gedo ngandilo ete. Oni gula ene nolo mandene gome keyolo ngu, ene ma kumoowalo ete.
52 Então, disseram-lhe os judeus: Agora nós sabemos que tu tens demônio. Morreu Abraão, e os profetas; e tu dizes: Se algum homem guardar a minha palavra, ele nunca provará a morte.
53 Ndatelo ngulo? Gedo bine noolengo osinayi Ebaraham dagate? Ene kuli kumoowolo. Anutlo ingondudu eyingo oni nguya, ene kuli kumoomukowonggori. Gengombo ngu ge oone, elo ingoote? Elo ewonggori.
53 És tu maior do que o nosso pai Abraão, que morreu? E os profetas, que morreram, quem pretendes ser tu?
54 Yesusndo mandeye ngu ingolo, gumi ewolo. Nondo nenengo oowoone bingami nangge okoowanoku ngu, asa, nolo oowoone bingamine ngu kingo oo ngundilo tewa. Ene Awanembo nolo oowoone bingamine elo okootekungga, ngu yendo noolengo Anut, elo etenggo.
54 Jesus respondeu: Se eu me honro a mim mesmo, a minha honra nada é; quem me honra é meu Pai, o qual dizeis que é vosso Deus.
55 Ene yendo ngulo ma ingootenggoku, ene nondo ngu, no ene ingooteno. Ene nondo ene ma ingootenolo ewanoku ngu, asa, no yendo etenggoku, ngundilo ebe ganagana oni tewano. Ene no enengo kuli ingootenoku, ngulo ngu, no enengo mandeni ngu gome keyooteno.
55 E vós não o conheceis, mas eu conheço-o; e se eu disser que não o conheço, eu serei mentiroso como vós; mas eu conheço-o e guardo a sua palavra.
56 Yengo osiye Ebaraham ngu, ene no tunooteweloyi nalune nga kenowelo, ene oni oni oolengo telo, sobowoolo hahangelo oluwolo. Ebaraham ene kuli ingowoku hamoo oolengo no ombuwanolo, ene newendemonggo gome ingowololo ewolo.
56 Vosso pai Abraão regozijou-se de ver o meu dia; e viu-o, e alegrou-se.
57 Ene ngundilo etoni, asa, Yuda onindo mande gumi ewonggori. Gengo mooma onibi elaya kande elaga (50) kini, nguno ge Ebaraham kuli kenowonolo ete? Hamoo oolengo kini! Elo ewonggori.
57 Disseram-lhe então os judeus: Tu ainda não tens cinquenta anos e viste Abraão?
58 Ene ngundilo etoyi, asa, Yesusndo gumi ewolo. Hamoo oolengo, no yeno eteno. Kulimi oolengo, Ebaraham ma tunooteyingo naluno, no kuli oluwonolo ewolo.
58 Disse-lhes Jesus: Na verdade, na verdade eu vos digo: Antes que Abraão existisse, eu sou.
59 Yesusndo mande ngundilo emukootoni ngu, Yuda onindo sanggili telo, digi yolo, ngundo Yesus ulewelo oolongoowonggori. Ene Yesusndo ngu oni ngu kewooloyemonggo ene kombitelo, tolige oololo, Tempel yasili pawa ngu yokolo, endesina oolewolo.
59 Então eles pegaram pedras para lhe atirarem; mas Jesus ocultou-se, e saiu do templo, indo pelo meio deles, e assim partiu.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.