Atos 17
Ndagaanu Gihyaka (RUB) vs NTLH
1 Hei̱nyu̱ma, Pau̱lo na Si̱i̱ra baagyendi̱ri̱ mu rub̯uga lu̱beetengi̱ Sosolonika cali i̱rombero lya Bayudaaya lyalingi, baatwalwa muhanda gunyakurabanga mu mbuga zʼAnfi̱pooli̱ nʼApoloni̱ya.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 — ausente —
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 — ausente —
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Bamwei̱ mu bab̯wo bantu bei̱ki̱ri̱i̱ze bigambu bya Pau̱lo bi̱yaabaweereeri̱ baabiwona nibili bya mananu, beekwata Pau̱lo na Si̱i̱ra. Mu bab̯wo bantu banyakwikiriza, hooho de haali, bakali̱ bandi ba maani na kitebe kikooto kya Bayonaani banyaku̱ti̱i̱nanga Ruhanga.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Bei̱tu̱ Bayudaaya bandi i̱hali̱ lyabakweti̱, baagyenda mu ngu̱u̱do zaamu lu̱lwo rub̯uga lwa Sosolonika, bacookacookayo bambura gwa kukora, beekonya ki̱du̱li̱, batandika kwetaaku̱u̱za mu rub̯uga. Hei̱nyu̱ma, Bayudaaya na bab̯wo bambura gwa kukora, baagyendi̱ri̱ baru̱mba nnyu̱mba gya mudulu gi̱beetengi̱ Yasooni̱ nibakugyendeera kukwatayo Pau̱lo na Si̱i̱ra aleke babaleete hasyanu̱ mu bantu.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Hei̱nyu̱ma gyakubula kwagyayoona Pau̱lo na Si̱i̱ra, baakweti̱ Yasooni̱ na beikiriza bandi ba Yesu̱ Ku̱ri̱si̱to, baabatwala mu mei̱so ga balemi̱ ba lu̱lwo rub̯uga, nibaalukanga nibakoba, “Baba badulu bahabi̱i̱rye nsi gyensei̱, hataati̱ bei̱zi̱ri̱ haha!
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 Yasooni̱ yooyo abatangi̱ri̱i̱ri̱ mwamwe. Bab̯wo bantu bali mu kubinya biragiro bya b̯u̱lemi̱ wa B̯u̱ru̱u̱mi̱, b̯ubakukoba nti, halohoona Mukama wondi, gibakweta Yesu̱.
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Bi̱byo bigambu byaheeri̱ bantu ba mu lu̱lwo rub̯uga na bahandu̱ baaho, kutabukira ki̱mwei̱.”
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Mwomwo, balemi̱ ba rub̯uga baatei̱sya Yasooni̱ na bandi bensei̱, hei̱nyu̱ma gya ku̱basasu̱li̱sya musimbo.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Hab̯wa ku̱ti̱i̱na Pau̱lo na Si̱i̱ra baataru̱mbwa banyanzigwa ba beikiriza ba Yesu̱, i̱jolo lyolyo, beikiriza ba Yesu̱ ba mu rub̯uga lwa Sosolonika baasi̱ndi̱ki̱ri̱ Pau̱lo na Si̱i̱ra baagyenda Bberoya, aleke batunge b̯u̱si̱nge. B̯u̱baadoori̱yo, baagyenda mwi̱rombero lya Bayudaaya lya mu lu̱lwo rub̯uga.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Bantu ba Bberoya, baali bantu ba mu̱ti̱ndo gwa hakyendi̱ho kukira Basosolonika. Kubba bo, bendyengi̱ hoi̱ kwetegeerya bigambu bikukwatagana na Yesu̱, ni̱bali̱ngani̱a Binyakuhandiikwa b̯ukyeb̯ukye kuwona kwo mali̱ bigambu bya Pau̱lo bi̱yaabeegesyengi̱ byakabba byei̱ki̱rani̱zengi̱ na bigambu bya Ruhanga.
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Kinyakurugamwo, Bayudaaya banene bei̱ki̱ri̱i̱ze. Bandi banyakwikiriza, baali bakali̱ ba bi̱ti̱i̱ni̱sa banene na badulu Bayonaani banene.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Bei̱tu̱ Bayudaaya ba mu rub̯uga lwa Sosolonika b̯u̱beegwi̱ri̱ nti Pau̱lo yaalingi naaku̱tebya kigambu kya Ruhanga mu rub̯uga lwa Bberoya, nabo baagyendi̱ri̱ baadwa baasokasoka bantu bigambu bi̱ku̱batab̯u̱ra-b̯u̱tab̯u̱ri̱, aleke bab̯wo bantu baru̱mbe Pau̱lo na Si̱i̱ra.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Mwomwo beikiriza ba mu rub̯uga lwa Bberoya, nahab̯wi̱re b̯wob̯wo baataho beikiriza bandi, baaherekeera Pau̱lo baamutwala ku mutanda, mwa kwambuka. Kyonkei Ti̱mi̱teo na Si̱i̱ra baasi̱geeri̱yo Bberoya.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Badulu banyakuherekeera Pau̱lo, baamu̱leeti̱ri̱ bambuka nayo kudwereera ki̱mwei̱ Ateeni̱, kasi mwomwo baaku̱bayo Bberoya na b̯utumwa b̯ukuruga hali Pau̱lo b̯ukukoba nti, Ti̱mi̱teo na Si̱i̱ra bamuhondere b̯wangu b̯wangu.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Pau̱lo b̯uyaali naacaali hahwo mu rub̯uga lwʼAteeni̱ ali̱ndi̱ri̱i̱ri̱ Ti̱mi̱teo na Si̱i̱ra bei̱ze, yaaweeni̱ mahongo ga bantu bʼAteeni̱ gabaahongerengi̱ho byonzira byab̯u, yeegwa naali na b̯ujune b̯unene ha mwozo gwamwe.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Kuruga na b̯u̱b̯wo, yaatandi̱ki̱ri̱ kugyendanga mwi̱rombero lya Bayudaaya, naagaana Bayudaaya na Bayonaani banyaku̱ti̱i̱nanga Ruhanga ha mu̱li̱ngo gwa ku̱li̱ngani̱a bigambu bikukwatagana na Yesu̱. Kandi de yaagyendengi̱, b̯uli kiro mu katali, hasyanu̱ mu bantu, naaweera bantu bensei̱ banyakubbanga bei̱zi̱ri̱ hahwo kwegwa bigambu byakubaza.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Beegesa baku̱gu̱ mu byakusoma nteekereza za bantu banyakwegesyanga bigambu bikukoba nti, kigyendeerwa ki̱handu̱ kya muntu kwicala mu nsi kyokyo kwegonza na kweteekererezaho, kandi banyakubba baswi̱ri̱ kwikiririza mu Ruhanga, naboodede baarombi̱ri̱ na Pau̱lo baatandika ku̱li̱ngani̱a bigambu bya Pau̱lo, bi̱yeegesyengi̱ bantu. Bandi muli bo baab̯u̱u̱li̱i̱rye, “Kikyani ceke ceke kya yogwo kyakwombogana nakyo?”
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Nahab̯waki̱kyo, beehembeerye Pau̱lo baamutwala mu lukuratu lwa baramu̱ri̱ Bayonaani, lunyakwicaaranga ku lusahu lu̱beetengi̱ mu Luyonaani, Aleyopaago, cali baamu̱weereeri̱, “Natwe twakendeerye kwega nzegesya gihyaka gi̱gyo gyokubazaho.
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Kubba bigambu byotu̱weereeri̱ ti̱tu̱kabyegwangaho, tu̱kwendya kwega makuru ga bi̱byo bigambu.”
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 (Mu kutwara hamwei̱, Baateeni̱ na Banyamahanga banyakwicalanga mu lu̱lwo rub̯uga, batakakorenge mulimo gundi gwensei̱, kutoolahoona kuweera bantu bintu bihyaka bi̱gwi̱ri̱ mu kicweka na kwegwa bintu bihyaka bya bantu bandi bakubaweera.)
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Kasi mwomwo, Pau̱lo yeemeera mu mei̱so ga lu̱lwo lukuratu lwa baramu̱ri̱ Bayonaani na bantu bandi bensei̱, yaakoba, “Bantu bʼAteeni̱! Gya mukuwona kwange nkyagi̱i̱rye nti, muli bantu bakwikiririza mu baruhanga banene.
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Kubba b̯unyaakali ninkulibatalibata mu rub̯uga lwenyu̱, nyaaweeni̱ biikaru bya mahongo ga baruhanga beenyu̱. Kandi li̱mwei̱ ha gagwo mahongo ganyaaweeni̱, haalingihoona i̱hi̱ga lili na bigambu bikukoba, ihongo lya ruhanga ateegebeerwe. Hati̱ nywe, Ruhanga gi̱mu̱ramya, mu̱teegi̱ri̱ nti mu̱ku̱ramya Ruhanga kyani, nkugyenda ku̱mu̱tebyaho.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 “Ruhanga munyakuhanga nsi na bintu byenseenya bya mu nsi, yooyo Mukama nsi neiguru, teicala mu manyu̱mba ganyaku̱bi̱mbwa ngalu za muntu nka mahongo gali mu rub̯uga lwenyu̱.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Kandi tasagikwa mikono mya bantu nka yogwo ali na bikumub̯urwaho, hab̯wakubba yooyo aha bantu b̯womi, rwoya lwa kuhuumula, na bintu bindi byenseenya.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 Ruhanga yaahangi̱ri̱ nganda zensei̱ za bantu za mu nsi kuruga mu muntu omwei̱, Adamu, kandi yaabataho kwicala mu nsi gyensei̱. Yooyo de, kadei hoi̱, munyakutaho b̯u̱su̱mi̱ kyani b̯wa bantu bakusemeera kumala mu nsi na mitaanu myeitehe mya bantu bakusemeera kwicalamwo.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 Bi̱byo byensei̱, Ruhanga yaabi̱koori̱ yatyo mwa bantu kwicalanga ni̱bamu̱toolereerya, kandi b̯undi de, b̯ubaakamwendyanga baamwagyenge, nab̯uyaakabba nab̯wo, ateicala hadei na b̯uli omwei̱ mu twe.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Kubba nka muntu wondi ku̱yaakobi̱ri̱, ‘Kwicala kwetu̱ na kulibata kwetu̱, na kwomeera kwetu̱, byensei̱ biicala mu Ruhanga,’ rundi nka bahandi̱i̱ki̱ beenyu̱ bandi ku̱baakobi̱ri̱, ‘Twe, twensei̱ twahangi̱i̱rwe Ruhanga.’
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 “Kale nu, nka Ruhanga ku̱yaatu̱hangi̱ri̱, tu̱leke kuteekereza nti Ruhanga ali nka kintu kyenseenya kya muntu akusobora kugingagingiira kuruga mu i̱hi̱ga rundi, mu byoma bya feeza rundi, mu byoma bya zaabbu.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 Biro bi̱mwamaari̱ mu b̯uteega Ruhanga atakabiteho mutima; bei̱tu̱ hataati̱ akuragira bantu bensei̱, henseenya ha bakali̱, beezi̱remwo baleke bikorwa byab̯u bibiibi.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Hab̯wakubba, Ruhanga ateeri̱ho kiro kyalisaliramwo musangu gwa bantu bensei̱ ba mu nsi, naagusala na b̯winganiza kuraba mu mudulu yeegebeerwe nka Yesu̱ Ku̱ri̱si̱to, wa Ruhanga gi̱yaatongoori̱ kadei hoi̱. Kiki Ruhanga yaaki̱gu̱mi̱i̱rye hali bantu bensei̱ b̯u̱yaahi̱mboori̱ Yesu̱ yogwo kuruga mu baku̱u̱.”
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Bantu banyakubba mu lukuratu lu̱lwo lwʼAleyopaago, b̯u̱beegwi̱ri̱ Pau̱lo abazi̱ri̱ ha kuhimbooka kwa muntu kuruga mu baku̱u̱, bandi bamu̱seki̱ri̱-b̯u̱seki̱, bandi baamuweera, “Tu̱kwendya kwegwa nookutuweera ha bintu bikukwatagana na kuhimbooka murundi gundi.”
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Kasi mwomwo, Pau̱lo yaabarugaho yaagyenda.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Bamwei̱ mu bab̯wo bantu beekweti̱ Pau̱lo, beikiriza bintu bya Pau̱lo yaali abazi̱ri̱ ku Yesu̱. Mu bantu banyakwikiriza, hooho haali mu̱ku̱rati̱ wa lukuratu lu̱beetengi̱ Aleyopaago, gi̱beetengi̱ Di̱yoni̱si̱yo, na mu̱kali̱ gi̱beetengi̱ Damali̱, na bantu bandi. Lugyendu lwa b̯uheereza lwa Pau̱lo lwa kabiri|alt="Paul's Second Journey" src="HG-K-Paul-2 BW_Lugungu_NoMarksBleeds.jpg" size="span" loc="Acts 17:34" copy="SIL International" ref="17:34"
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.