Atos 17
Ndagaanu Gihyaka (RUB) vs ARIB
1 Hei̱nyu̱ma, Pau̱lo na Si̱i̱ra baagyendi̱ri̱ mu rub̯uga lu̱beetengi̱ Sosolonika cali i̱rombero lya Bayudaaya lyalingi, baatwalwa muhanda gunyakurabanga mu mbuga zʼAnfi̱pooli̱ nʼApoloni̱ya.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 — ausente —
2 Ora, Paulo, segundo o seu costume, foi ter com eles; e por três sábados discutiu com eles as Escrituras,
3 — ausente —
3 expondo e demonstrando que era necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dentre os mortos; este Jesus que eu vos anuncio, dizia ele, é o Cristo.
4 Bamwei̱ mu bab̯wo bantu bei̱ki̱ri̱i̱ze bigambu bya Pau̱lo bi̱yaabaweereeri̱ baabiwona nibili bya mananu, beekwata Pau̱lo na Si̱i̱ra. Mu bab̯wo bantu banyakwikiriza, hooho de haali, bakali̱ bandi ba maani na kitebe kikooto kya Bayonaani banyaku̱ti̱i̱nanga Ruhanga.
4 E alguns deles ficaram persuadidos e aderiram a Paulo e Silas, bem como grande multidão de gregos devotos e não poucas mulheres de posição.
5 Bei̱tu̱ Bayudaaya bandi i̱hali̱ lyabakweti̱, baagyenda mu ngu̱u̱do zaamu lu̱lwo rub̯uga lwa Sosolonika, bacookacookayo bambura gwa kukora, beekonya ki̱du̱li̱, batandika kwetaaku̱u̱za mu rub̯uga. Hei̱nyu̱ma, Bayudaaya na bab̯wo bambura gwa kukora, baagyendi̱ri̱ baru̱mba nnyu̱mba gya mudulu gi̱beetengi̱ Yasooni̱ nibakugyendeera kukwatayo Pau̱lo na Si̱i̱ra aleke babaleete hasyanu̱ mu bantu.
5 Mas os judeus, movidos de inveja, tomando consigo alguns homens maus dentre os vadios e ajuntando o povo, alvoroçavam a cidade e, assaltando a casa de Jáson, os procuravam para entregá-los ao povo.
6 Hei̱nyu̱ma gyakubula kwagyayoona Pau̱lo na Si̱i̱ra, baakweti̱ Yasooni̱ na beikiriza bandi ba Yesu̱ Ku̱ri̱si̱to, baabatwala mu mei̱so ga balemi̱ ba lu̱lwo rub̯uga, nibaalukanga nibakoba, “Baba badulu bahabi̱i̱rye nsi gyensei̱, hataati̱ bei̱zi̱ri̱ haha!
6 Porém, não os achando, arrastaram Jáson e alguns irmãos à presença dos magistrados da cidade, clamando: Estes que têm transtornado o mundo chegaram também aqui,
7 Yasooni̱ yooyo abatangi̱ri̱i̱ri̱ mwamwe. Bab̯wo bantu bali mu kubinya biragiro bya b̯u̱lemi̱ wa B̯u̱ru̱u̱mi̱, b̯ubakukoba nti, halohoona Mukama wondi, gibakweta Yesu̱.
7 os quais Jáson acolheu; e todos eles procedem contra os decretos de César, dizendo haver outro rei, que é Jesus.
8 Bi̱byo bigambu byaheeri̱ bantu ba mu lu̱lwo rub̯uga na bahandu̱ baaho, kutabukira ki̱mwei̱.”
8 Assim alvoroçaram a multidão e os magistrados da cidade, que ouviram estas coisas.
9 Mwomwo, balemi̱ ba rub̯uga baatei̱sya Yasooni̱ na bandi bensei̱, hei̱nyu̱ma gya ku̱basasu̱li̱sya musimbo.
9 Tendo, porém, recebido fiança de Jáson e dos demais, soltaram-nos.
10 Hab̯wa ku̱ti̱i̱na Pau̱lo na Si̱i̱ra baataru̱mbwa banyanzigwa ba beikiriza ba Yesu̱, i̱jolo lyolyo, beikiriza ba Yesu̱ ba mu rub̯uga lwa Sosolonika baasi̱ndi̱ki̱ri̱ Pau̱lo na Si̱i̱ra baagyenda Bberoya, aleke batunge b̯u̱si̱nge. B̯u̱baadoori̱yo, baagyenda mwi̱rombero lya Bayudaaya lya mu lu̱lwo rub̯uga.
10 E logo, de noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia; tendo eles ali chegado, foram à sinagoga dos judeus.
11 Bantu ba Bberoya, baali bantu ba mu̱ti̱ndo gwa hakyendi̱ho kukira Basosolonika. Kubba bo, bendyengi̱ hoi̱ kwetegeerya bigambu bikukwatagana na Yesu̱, ni̱bali̱ngani̱a Binyakuhandiikwa b̯ukyeb̯ukye kuwona kwo mali̱ bigambu bya Pau̱lo bi̱yaabeegesyengi̱ byakabba byei̱ki̱rani̱zengi̱ na bigambu bya Ruhanga.
11 Ora, estes eram mais nobres do que os de Tessalônica, porque receberam a palavra com toda avidez, examinando diariamente as Escrituras para ver se estas coisas eram assim.
12 Kinyakurugamwo, Bayudaaya banene bei̱ki̱ri̱i̱ze. Bandi banyakwikiriza, baali bakali̱ ba bi̱ti̱i̱ni̱sa banene na badulu Bayonaani banene.
12 De sorte que muitos deles creram, bem como bom número de mulheres gregas de alta posição e não poucos homens.
13 Bei̱tu̱ Bayudaaya ba mu rub̯uga lwa Sosolonika b̯u̱beegwi̱ri̱ nti Pau̱lo yaalingi naaku̱tebya kigambu kya Ruhanga mu rub̯uga lwa Bberoya, nabo baagyendi̱ri̱ baadwa baasokasoka bantu bigambu bi̱ku̱batab̯u̱ra-b̯u̱tab̯u̱ri̱, aleke bab̯wo bantu baru̱mbe Pau̱lo na Si̱i̱ra.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que também em Beréia era anunciada por Paulo a palavra de Deus, foram lá agitar e sublevar as multidões.
14 Mwomwo beikiriza ba mu rub̯uga lwa Bberoya, nahab̯wi̱re b̯wob̯wo baataho beikiriza bandi, baaherekeera Pau̱lo baamutwala ku mutanda, mwa kwambuka. Kyonkei Ti̱mi̱teo na Si̱i̱ra baasi̱geeri̱yo Bberoya.
14 Imediatamente os irmãos fizeram sair a Paulo para que fosse até o mar; mas Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Badulu banyakuherekeera Pau̱lo, baamu̱leeti̱ri̱ bambuka nayo kudwereera ki̱mwei̱ Ateeni̱, kasi mwomwo baaku̱bayo Bberoya na b̯utumwa b̯ukuruga hali Pau̱lo b̯ukukoba nti, Ti̱mi̱teo na Si̱i̱ra bamuhondere b̯wangu b̯wangu.
15 E os que acompanhavam a Paulo levaram-no até Atenas e, tendo recebido ordem para Silas e Timóteo a fim de que estes fossem ter com ele o mais depressa possível, partiram.
16 Pau̱lo b̯uyaali naacaali hahwo mu rub̯uga lwʼAteeni̱ ali̱ndi̱ri̱i̱ri̱ Ti̱mi̱teo na Si̱i̱ra bei̱ze, yaaweeni̱ mahongo ga bantu bʼAteeni̱ gabaahongerengi̱ho byonzira byab̯u, yeegwa naali na b̯ujune b̯unene ha mwozo gwamwe.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, revoltava-se nele o seu espírito, vendo a cidade cheia de ídolos.
17 Kuruga na b̯u̱b̯wo, yaatandi̱ki̱ri̱ kugyendanga mwi̱rombero lya Bayudaaya, naagaana Bayudaaya na Bayonaani banyaku̱ti̱i̱nanga Ruhanga ha mu̱li̱ngo gwa ku̱li̱ngani̱a bigambu bikukwatagana na Yesu̱. Kandi de yaagyendengi̱, b̯uli kiro mu katali, hasyanu̱ mu bantu, naaweera bantu bensei̱ banyakubbanga bei̱zi̱ri̱ hahwo kwegwa bigambu byakubaza.
17 Argumentava, portanto, na sinagoga com os judeus e os gregos devotos, e na praça todos os dias com os que se encontravam ali.
18 Beegesa baku̱gu̱ mu byakusoma nteekereza za bantu banyakwegesyanga bigambu bikukoba nti, kigyendeerwa ki̱handu̱ kya muntu kwicala mu nsi kyokyo kwegonza na kweteekererezaho, kandi banyakubba baswi̱ri̱ kwikiririza mu Ruhanga, naboodede baarombi̱ri̱ na Pau̱lo baatandika ku̱li̱ngani̱a bigambu bya Pau̱lo, bi̱yeegesyengi̱ bantu. Bandi muli bo baab̯u̱u̱li̱i̱rye, “Kikyani ceke ceke kya yogwo kyakwombogana nakyo?”
18 Ora, alguns filósofos epicureus e estóicos disputavam com ele. Uns diziam: Que quer dizer este paroleiro? E outros: Parece ser pregador de deuses estranhos; pois anunciava a boa nova de Jesus e a ressurreição.
19 Nahab̯waki̱kyo, beehembeerye Pau̱lo baamutwala mu lukuratu lwa baramu̱ri̱ Bayonaani, lunyakwicaaranga ku lusahu lu̱beetengi̱ mu Luyonaani, Aleyopaago, cali baamu̱weereeri̱, “Natwe twakendeerye kwega nzegesya gihyaka gi̱gyo gyokubazaho.
19 E, tomando-o, o levaram ao Areópago, dizendo: Poderemos nós saber que nova doutrina é essa de que falas?
20 Kubba bigambu byotu̱weereeri̱ ti̱tu̱kabyegwangaho, tu̱kwendya kwega makuru ga bi̱byo bigambu.”
20 Pois tu nos trazes aos ouvidos coisas estranhas; portanto queremos saber o que vem a ser isto.
21 (Mu kutwara hamwei̱, Baateeni̱ na Banyamahanga banyakwicalanga mu lu̱lwo rub̯uga, batakakorenge mulimo gundi gwensei̱, kutoolahoona kuweera bantu bintu bihyaka bi̱gwi̱ri̱ mu kicweka na kwegwa bintu bihyaka bya bantu bandi bakubaweera.)
21 Ora, todos os atenienses, como também os estrangeiros que ali residiam, de nenhuma outra coisa se ocupavam senão de contar ou de ouvir a última novidade.
22 Kasi mwomwo, Pau̱lo yeemeera mu mei̱so ga lu̱lwo lukuratu lwa baramu̱ri̱ Bayonaani na bantu bandi bensei̱, yaakoba, “Bantu bʼAteeni̱! Gya mukuwona kwange nkyagi̱i̱rye nti, muli bantu bakwikiririza mu baruhanga banene.
22 Então Paulo, estando de pé no meio do Areópago, disse: Varões atenienses, em tudo vejo que sois excepcionalmente religiosos;
23 Kubba b̯unyaakali ninkulibatalibata mu rub̯uga lwenyu̱, nyaaweeni̱ biikaru bya mahongo ga baruhanga beenyu̱. Kandi li̱mwei̱ ha gagwo mahongo ganyaaweeni̱, haalingihoona i̱hi̱ga lili na bigambu bikukoba, ihongo lya ruhanga ateegebeerwe. Hati̱ nywe, Ruhanga gi̱mu̱ramya, mu̱teegi̱ri̱ nti mu̱ku̱ramya Ruhanga kyani, nkugyenda ku̱mu̱tebyaho.
23 porque, passando eu e observando os objetos do vosso culto, encontrei também um altar em que estava escrito: AO DEUS DESCONHECIDO. Esse, pois, que vós honrais sem o conhecer, é o que vos anuncio.
24 “Ruhanga munyakuhanga nsi na bintu byenseenya bya mu nsi, yooyo Mukama nsi neiguru, teicala mu manyu̱mba ganyaku̱bi̱mbwa ngalu za muntu nka mahongo gali mu rub̯uga lwenyu̱.
24 O Deus que fez o mundo e tudo o que nele há, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em templos feitos por mãos de homens;
25 Kandi tasagikwa mikono mya bantu nka yogwo ali na bikumub̯urwaho, hab̯wakubba yooyo aha bantu b̯womi, rwoya lwa kuhuumula, na bintu bindi byenseenya.
25 nem tampouco é servido por mãos humanas, como se necessitasse de alguma coisa; pois ele mesmo é quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas;
26 Ruhanga yaahangi̱ri̱ nganda zensei̱ za bantu za mu nsi kuruga mu muntu omwei̱, Adamu, kandi yaabataho kwicala mu nsi gyensei̱. Yooyo de, kadei hoi̱, munyakutaho b̯u̱su̱mi̱ kyani b̯wa bantu bakusemeera kumala mu nsi na mitaanu myeitehe mya bantu bakusemeera kwicalamwo.
26 e de um só fez todas as raças dos homens, para habitarem sobre toda a face da terra, determinando-lhes os tempos já dantes ordenados e os limites da sua habitação;
27 Bi̱byo byensei̱, Ruhanga yaabi̱koori̱ yatyo mwa bantu kwicalanga ni̱bamu̱toolereerya, kandi b̯undi de, b̯ubaakamwendyanga baamwagyenge, nab̯uyaakabba nab̯wo, ateicala hadei na b̯uli omwei̱ mu twe.
27 para que buscassem a Deus, se porventura, tateando, o pudessem achar, o qual, todavia, não está longe de cada um de nós;
28 Kubba nka muntu wondi ku̱yaakobi̱ri̱, ‘Kwicala kwetu̱ na kulibata kwetu̱, na kwomeera kwetu̱, byensei̱ biicala mu Ruhanga,’ rundi nka bahandi̱i̱ki̱ beenyu̱ bandi ku̱baakobi̱ri̱, ‘Twe, twensei̱ twahangi̱i̱rwe Ruhanga.’
28 porque nele vivemos, e nos movemos, e existimos; como também alguns dos vossos poetas disseram: Pois dele também somos geração.
29 “Kale nu, nka Ruhanga ku̱yaatu̱hangi̱ri̱, tu̱leke kuteekereza nti Ruhanga ali nka kintu kyenseenya kya muntu akusobora kugingagingiira kuruga mu i̱hi̱ga rundi, mu byoma bya feeza rundi, mu byoma bya zaabbu.
29 Sendo nós, pois, geração de Deus, não devemos pensar que a divindade seja semelhante ao ouro, ou à prata, ou à pedra esculpida pela arte e imaginação do homem.
30 Biro bi̱mwamaari̱ mu b̯uteega Ruhanga atakabiteho mutima; bei̱tu̱ hataati̱ akuragira bantu bensei̱, henseenya ha bakali̱, beezi̱remwo baleke bikorwa byab̯u bibiibi.
30 Mas Deus, não levando em conta os tempos da ignorância, manda agora que todos os homens em todo lugar se arrependam;
31 Hab̯wakubba, Ruhanga ateeri̱ho kiro kyalisaliramwo musangu gwa bantu bensei̱ ba mu nsi, naagusala na b̯winganiza kuraba mu mudulu yeegebeerwe nka Yesu̱ Ku̱ri̱si̱to, wa Ruhanga gi̱yaatongoori̱ kadei hoi̱. Kiki Ruhanga yaaki̱gu̱mi̱i̱rye hali bantu bensei̱ b̯u̱yaahi̱mboori̱ Yesu̱ yogwo kuruga mu baku̱u̱.”
31 porquanto determinou um dia em que com justiça há de julgar o mundo, por meio do varão que para isso ordenou; e disso tem dado certeza a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Bantu banyakubba mu lukuratu lu̱lwo lwʼAleyopaago, b̯u̱beegwi̱ri̱ Pau̱lo abazi̱ri̱ ha kuhimbooka kwa muntu kuruga mu baku̱u̱, bandi bamu̱seki̱ri̱-b̯u̱seki̱, bandi baamuweera, “Tu̱kwendya kwegwa nookutuweera ha bintu bikukwatagana na kuhimbooka murundi gundi.”
32 Mas quando ouviram falar em ressurreição de mortos, uns escarneciam, e outros diziam: Acerca disso te ouviremos ainda outra vez.
33 Kasi mwomwo, Pau̱lo yaabarugaho yaagyenda.
33 Assim Paulo saiu do meio deles.
34 Bamwei̱ mu bab̯wo bantu beekweti̱ Pau̱lo, beikiriza bintu bya Pau̱lo yaali abazi̱ri̱ ku Yesu̱. Mu bantu banyakwikiriza, hooho haali mu̱ku̱rati̱ wa lukuratu lu̱beetengi̱ Aleyopaago, gi̱beetengi̱ Di̱yoni̱si̱yo, na mu̱kali̱ gi̱beetengi̱ Damali̱, na bantu bandi. Lugyendu lwa b̯uheereza lwa Pau̱lo lwa kabiri|alt="Paul's Second Journey" src="HG-K-Paul-2 BW_Lugungu_NoMarksBleeds.jpg" size="span" loc="Acts 17:34" copy="SIL International" ref="17:34"
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele, e creram, entre os quais Dionísio, o areopagita, e uma mulher por nome Dâmaris, e com eles outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.