Atos 19
Rote Rikou Alkitab (RGU) vs NTLH
1 Tepoꞌ fo Apolos bei nai Korentus, Paulus laꞌo na feo koroꞌ fo nai leteꞌ ara. Basa boe ma, ana losa kota Efesus, ana naneta noo lahenda sanahulu dua, fo rina ramahere neuꞌ Yesus soo.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Boe ma, ana natane sii nae, “Toranoo kara e. Tepoꞌ fo emi besaꞌ ko mamahere neuꞌ Ramatua Yesus, nana emi sipo ma Amaꞌ Manetualain Dula-dale Malalao-malalafu Na boe, do taa?”
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Boe ma, Paulus natane seluꞌ nae, “Kalu leoꞌ naa soo na, ara sarani emi tuka sarani leo beaꞌ?”
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Boe ma Paulus nae, “Mamanene dei! Yohanis sarani lahenda fo tao tanda nae, ara ta tao salaꞌ soo, ma mafarereneꞌ leo iaꞌ! Tuka-tuka faiꞌ nana, ana nanori lahenda Israel ara nae, ara muste ramahere neuꞌ Yesus, Lahenda fo rina Amaꞌ Manetualain helu nae feen mai.”
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Ramanene leoꞌ naa, boe ma ara hule fo ana sarani sii, fo elaꞌ ara dadi neuꞌ Ramatua Yesus uma-isin.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Tepoꞌ fo Paulus fua lima na neuꞌ asa, ma hule-haradoi fee sii, boe ma Amaꞌ Manetualain Dula-dale Malalao-malalafu Na, onda neuꞌ sira. Boe ma, ara mulai dedea rupaꞌ ara, tehuu nana ta bubuluꞌ fa. Amaꞌ Manetualain pake sii, elaꞌ rafada hata fo neuꞌ ko ana dadi.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Basa si, lahenda sanahulu dua.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Tepoꞌ fo Paulus leo nai kota Efesus, ana biasa leo lahenda Yahudi ra uma mamason daleꞌ neu, fo nanori nalulutuꞌ Amaꞌ Manetualain pareta Na. Ana dedea ta pake namanininoꞌ fa losaꞌ bulaꞌ telu.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Tehuu, hapu lahenda ta nau sipoꞌ ria nanori-nafadan ria, de ara ralelena aoꞌ roon ma dudukuꞌ lahenda fo rai naa, elaꞌ ara bosoꞌ tuka Yesus Eno Masodan Ria. Huu ria na, Paulus noo lahenda kamahereꞌ ara foa elaꞌ uma mamasoꞌ ria, reu rabua ao nara nai uma sakola esa, nana tou Tiranus uma na.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Paulus nanori sii leo naa teuꞌ dua, losaꞌ basa lahenda Yahudi, ma lahenda deaꞌ boe nai propensi Asia, ara ramanene neuꞌ Ramatua Yesus Tutui Malolen Ria.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Tepoꞌ ria, Amaꞌ Manetualain fee Paulus kuasa, fo ana tao tanda bebeuꞌ rupaꞌ ara.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Leo-leoꞌ kalu lahenda hule ra Paulus hata fefeo laka na, do tali-ee na, fo ara tao hata sira neuꞌ lahenda kamahedi sara soo na, sira hedin ria noi mopoꞌ ana. Losaꞌ nitu makaresiꞌ ara boe oo, ralai elaꞌ lahenda sira.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 — ausente —
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 — ausente —
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Laꞌi esa boe ma, ara pareta leo naaꞌ, boe ma hapu nitu makaresiꞌ a sipoꞌ nae, “Au alelaꞌ Yesus! Au boe alelaꞌ Paulus! Tehuu au ta alelaꞌ emi fa! Au ta amaneneꞌ emi fa!”
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Boe ma, lahenda nitu hekeꞌ ria namanasaꞌ naan seli. Ana boꞌe nabuu sii, popoꞌo nalololiꞌ asa, tao na sii hinaꞌ-hinaꞌ mesan, ma sii nalutu badu nara, losaꞌ ara ralai raholaꞌ remeꞌ uma ria mai.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Tutuiꞌ ria nemeꞌ bafaꞌ leo bafaꞌ neu, losa basa lahenda fo nai kota Efesus, leo mae lahenda Yahudi do ta lahenda Yahudi boe ara bubuluꞌ. Eꞌetu dedea na, sudi bea oo ramanene tutuiꞌ ria, neuꞌ ko ara bii, ma ara io-oa neuꞌ Ramatua Yesus huu Ana fee Paulus kuasa bauinaꞌ ria.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Lahenda fo besaꞌ ko na ramahere nana, leo toranoo kamahere nara mai, fo ara sale dale nara ma ediꞌ-ai nara remeꞌ salaꞌ a mai.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Lahenda sira ruma pake malela maꞌiuꞌ. Boe ma rabubua ra susura nitu nara de hotu heni sii. Kalu reke susuraꞌ sira soo na beli nara, doi fulaꞌ rifun limahulu.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Basa boe ma, lahenda ra ratuiꞌ Manetualain Tutui Malolen hatu-leledon nai basa mamanaꞌ ain. Boe ma, lahenda kamahereꞌ ara boe-boe ramaꞌate. Nana huu Manetualain Dedea-Nafadan Ria laꞌe matetuꞌ sira dale nara.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Basa ria boe ma, Paulus naꞌetuꞌ naan fo fali Yerusalem neu, tehuu dale na nahiiꞌ neu naꞌuluꞌ propensi Makedonia, noo Akaya, besaꞌ ko naroo leo Yerusalem neu. Ana afi nae, “Malole lenaꞌ au tao abasa nonoi-tataoꞌ nai mamanaꞌ ia ra dei, te mae tao leoꞌ bea o noi, au muste losa kota Roma.”
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Basa boe ma, ana nadenu nonoo kadua nara riaꞌ Timotius noo Erastus, fo reu raꞌuluꞌ Makedonia. Ma foa elaꞌ mesaꞌ ana leo namanoso, nai propensi Asia.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Tepoꞌ ria, dedea bauinaꞌ a dadi nai kota Efesus, adaꞌ noi Yesus Eno Masoda Na.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Dedeaꞌ ria huu na, nae leoꞌ ia: Nai naa, touꞌ mana-tutu lilo-fulaꞌ esa, nade Demetrius. Ana biasa tao uma ana sosokoꞌ nemeꞌ lilo-fulaꞌ, fee sira ina ramatua sosokon esa, nade Artemis. Huu noo ria, tutuka-sasakan ria laku naan seli, de ana pake lahenda manoi dodouꞌ, de ana hapu doiꞌ dodou inaꞌ.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Faiꞌ esa boe ma, Demetrius nabubua na ria lahenda manoi nara, ma lahenda manoi fekeꞌ ara, basa boe ma ana dedea noo sii nae,” Basa papa ma toranoo kara! Emi bubuluꞌ mae, ita masoda nara dadi malole, nana huu doiꞌ dodouꞌ fa remeꞌ ita tutuka-sasakan ia mai.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Tehuu besaꞌ ia, ita tita noo mataꞌ ara, ma ita ridoo nara boe ramanene soo, ria nana huu noo Paulus dedea-nafada duduku-papauꞌ lahenda dodouꞌ nae, hata fo ita tao ia, nana sosoa raran taꞌa. Ana nae ramatua sosokoꞌ fo rina ita tao ia nana ramatua mana-dadi taaꞌ. Ta noi lahenda nai Efesus ramanene ria, tehuu katemaꞌ lahenda nai propensi Asia boe ramanene.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 De mamanene matalolole o! Neuꞌ ko ita dadi ubeaꞌ bali, kalu lahenda dodouꞌ tuka Paulus asa? Tantu lahenda ta nau asa ita uma ana sosoko ia ra soꞌ! Mafarereneꞌ o! Besaꞌ ia lahenda dodouꞌ doꞌo neuꞌ ita ina ramatua sosoko malolen, Artemis. Nai propensi Asia katemaꞌ, losa neuꞌ dae-inaꞌ a bukun haas boe, ara mai fo io-oa neuꞌ ria, nai uma sosoko matua, nai kota Efesus nai ia. De bosoꞌ losa lahenda ta tao daleꞌ neuꞌ ria, ma ara ta nau leo iaꞌ mai soꞌ!”
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Ara ramanene boe ma, dale nara ramahana tutiꞌ a, de ara heꞌi rae, “Io-oa neuꞌ Artemis! Artemis malole hiiꞌ! Ami basa lahenda Efesus io-oa neuꞌ ko, Artemis!”
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Lahenda ra bei ramanene hara-oeꞌ sira boe ma, ralai remeꞌ basa mamanaꞌ ain mai, fo reu rabubua ao nara rai naa, losaꞌ kota ria henun pete-pete noo lahenda. Tehuu ara roi ramakokoaꞌ a. Boe ma lahenda ra mulai tao raseseboꞌ tuka-tuka enoꞌ, losa kota maloa inaꞌ a. Ara homu ra touꞌ dua, de hela roo sii leo naaꞌ reu. Touꞌ sira dua, nade Gayus noo Aristarkus. Lahenda ra homu ra sii, nana huu dua sii Paulus ana mana-tuka dean reme Makedonia mai.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Paulus namanene boe ma, ana nau boꞌe leo lahenda maseseboꞌ sira talada neu. Tehuu, lahenda kamahereꞌ ara ta nau poꞌin fa.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Lahenda bauinaꞌ hida reme propensi Asia ralelaꞌ Paulus. Ara radenu lahenda reu rafada Paulus fo ria bosoꞌ hana leo lahenda baunasa sira talada neu.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Nai mo maloa inaꞌ ria, lahenda ra saka dedeaꞌ a huu-pedan. Ruma rasapapara rae, leo ia ma leo naaꞌ. Kadodou na bali soo na ta bubuluꞌ nahuuꞌ ria natuu-napadein nae leoꞌ bea fa. Ara tuka noi dara ei marurupuꞌ a.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Nai naa boe hapu lahenda Yahudi ra mulai bii, huu noo ara afi rae, bate lahenda dodouꞌ ara neo lahenda Yahudi ra kikifu sii. Huu ria na, ara tipa touꞌ esa, nade Aleksander, leo mata neu, fo elaꞌ ana nadedea kati sii, nae dedeaꞌ ria lahenda Yahudi ra ta tao fa. Aleksander soꞌu lima na, fo elaꞌ bosoꞌ rapupue de, ana dedea de nooꞌ lahenda Yahudi ra.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Tehuu ara bubuluꞌ ria nana lahenda Yahudi, boe ma ara bobouꞌ rambera-ina rae, “Io-ꞌoa neuꞌ Artemis! Artemis malole ina! Ami lahenda Efesus ia io-oa neuꞌ Artemis!” Ara bou-bou rae leoꞌ naa losaꞌ jam dua.
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 — ausente —
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 — ausente —
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Emi roso meni lahenda kadua ia ra leo iaꞌ mai, nonooꞌ leo sira tao nonoi tadaluꞌ. Seko nana te, sira ta ramanaꞌo ra hata esa nemeꞌ Artemis uma sosoko matua mai fa ma dedea ramumulu ita ramatua na nade malolen boeꞌ, de emi saka tao lahenda ia ra leoꞌ bea bali?
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Mafarereneꞌ matalolole o! Ita tanuu mamana naꞌetu dedeaꞌ. Lahenda mana-ee dedea ara rahani rai naa. De kalu Demetrius ara roi tao dedeaꞌ soo na tuka eno na, fo meni dedeaꞌ ria leo mamanaꞌ ria neu.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Ma kalu ara bei ranuu dedea fekeꞌ bali soo na nemeꞌ na, fo ara dei reu rasasare mataꞌ roo lasi koro nara.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Bosoꞌ losa mana-pareta Roma sale ita huu noo tasibu ia. Kalu ara nau saka dedeaꞌ ia matetu na soo na ita sakaꞌ tae leoꞌ bea o! Te dedea ia huu-pedaꞌ taꞌa.”
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Dedea basa nae leoꞌ naa boe ma, malaka ria nadenu fo basa sii rafelaꞌ de reu sii.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.