Lucas 12
Mushog Testamento (QXONT) vs ARA
1 Jesus tsaynö parlaycaptinrämi pasaypa atsca runacuna wayi ñöpanman goricäyargan. Tsaychö parlanganta wiyayta munarninmi cumanacur jarunacurrä caycäyargan. Tsaynam discïpuluncunata Jesus nirgan: “Fariseucunaga ‘Tayta Dios ningancunata llapantam ruraycä’ nicarpis manam cumpliyantsu. Pagtä paycunanö gamcunapis caycäyanquiman.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Pacayllapa jutsa rurayniquicuna imay musyacarpis musyacangam. Manam ima rurayniquicunapis mana musyacagga cangatsu.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Tsaynömi puncuta wichgarcur pacayllapa parlayangayquicunapis mayacanga. Ushacäcuy junagga imayca llutan rurayniquicunatapis Tayta Dios juzgangam”.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Cuyay amïgücuna, nogapa willacuynïta willacuyaptiqui runacuna wanutsiyäshurpis almayquicunataga manam imanayangatsu. Tsaynö caycaptinga manam pitapis mantsacuyänayquitsu.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Paycunapita mantsacuyänayquipa rantinga Tayta Diosllata mantsacuyay. Paymi munayyog caycan almantinta infiernuman gaycunanpäpis”.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Pishgucuna runacunapä mana alläpa cuestaptinpis Tayta Diospäga välinmi. Payga manam gongantsu ni jucllayllatapis.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Pishgucunatapis tsaynö ricaycarga gamcunatanäga masrämi Tayta Dios imanö cayangayquitapis ricaycäyäshunqui. Hasta agtsayquicunatapis yupashgatam payga caycätsin. Tayta Dios tsaynö ricaycäyäshuptiquega pipitapis ama mantsariyanquitsu”.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Pipis nogaman criyicog canganta mana pengacuypa willacuptinga nogapis Tayta Diospa y angelnincunapa ñöpanchö paycunapa favorninmi parlashä.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Pipis nogapita pengacur willacuynïta mana willacuptinga nogapis Tayta Diospa y angelnincunapa ñöpanchö paycunata ‘Manam regïtsu’ nishämi”.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Tayta Diospita shamungäta mana tantiyar nogapä llutanta parlayaptinpis Tayta Diosga perdonangam. Salvacog cangäta Espiritu Santo tantiyaycätsiptin conträ captinmi itsanga Tayta Dios imaypis perdonanganatsu”.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Nogaman criyicamog cayangayquipitam goricäcuyänan wayicunaman, juezcunaman, y waquin autoridäcunaman apayäshunqui castigayäshunayquipä. Tsaychö ama llaquicuyanquitsu: ‘¿Imanöparä cananga salvacuycushä?’ o ‘¿Imatarä niycushä?’ nirnin.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Espiritu Santum tantiyatsiyäshunqui imata parlayänayquipäpis”.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Runacunapa chöpinpitam juc runa caynö nimurgan Jesusta: “Taytay, waugïta niycuy töcamangan cag herenciäta raquipämänanpä” nir.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Tsaynam Jesus nirgan: “Amïgu, manam juezniquitsu noga cä tsaynö nimänayquipäga” nir.
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Nircurnam runacunata nirgan: “Ama imapäpis mallagashga cayanquitsu. Alli cawayga manam imaycayogpis cayaptiquirätsu” nir.
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Nircurpis Jesus caynö nirmi willapargan: “Juc rïcu runam murucunganpita pasaypa cosëchata gorinä.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Tsayna tsay rïcu runa yarpachacunä: ‘Cananga ¿maymantä caytsica micuynïta churashä? Wayï manam aypannatsu churanäpä’ nir.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Tsaynö yarpachacurna ninä: ‘Canan tröja wayïta pascasquirchir jucta sharcatsishä mas jatuncarayta. Tsaymanmi llapan goringä micuynïcunata y imaycäcunatapis churashä.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Tsaynö churacuycuptëga atsca watapämi micuynïcuna canga. Tsaynö churacuycurmi itsanga micur upyar cushishgallana cawacushä’ nir.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Tsaynö yarpachacurir caycaptinna Tayta Dios ninä: ‘¡Llutan yarpag malafë togshu! ¡Canan pagasmi gam wanunqui! Llapan churangayquicuna ¿pipärä quëdanga?’ nir”.
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Tsaynö parlayta ushasquirmi Jesus nirgan: “Tsay rïcu runa, runa mayincunata mana yanapar wanungannömi llapan malafë runacunapis runa mayinta mana yanaparga Tayta Diospita imatapis chasquiyangatsu”.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Nircur discïpuluncunatapis Jesus nirgan caynömi: “Ama yarpachacuyanquitsu: ‘Canan ¿imatarä micushä? ¿Imatarä jaticushä?’ nirnin.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Micuynintsic mana captinpis röpantsic mana captinpis cushicushun Tayta Dios cawayta gomangantsicpita.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Shumag tantiyacuyay pishgucuna imanö cawayangantapis. Paycunaga manam murucuyantsu, manam cosichayantsu, ni tröjacuyantsu. Tsaynö caycaptinpis Tayta Diosmi micuynincuna faltätsintsu. Gamcunaga tsay pishgucunapitapis mas välegmi cayanqui Tayta Diospäga.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Tsaynö imaycapä mayläya yarpachacurpis ¿pirächi tamäñunpita masllataga jatunyarcunman?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Imaycapis ushacagcunallapa yarparäyänayquipa rantinga, imayca mana faltätseg Tayta Diosman yäracullar cawacuyay”.
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Tantiyacuyay waytacuna imanö cuyaypä tuctuyangantapis. Waytacunaga manam aruyantsu ni putscacuyantsu. Peru nicarpis imanö cuyayllapämi ricacuyan. Waytacuna cuyayllapä tuctungannöga manam unay rey Salomon jaticungan röpancunapis iwalargantsu.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Tsay waytacuna tsaquirinanlla caycaptinpis Tayta Diosga ima shumagtam tuctutsin. Tsaynö cuyayllapäta tuctuycätsirga ¿manatsurä gamcunatanäga yanapayäshunquiman röpashga cayänayquipä, yäracuyniynag runacuna?”
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “Tsaynö caycaptinga manam yarpachacuyänayquitsu imata micuyänayquipä ni imata upuyänayquipäpis.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Tsaycunata yarpachacurga puriyan Tayta Diosman mana yäracog runacunallam. Gamcunaga tsay mana yäracog runacunanö ama yarpachacuyaytsu. Tayta Diosga musyaycanmi imata miñishtiyangayquitapis.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Tsay imapäpis yarpachacuyänayquipa rantinga Tayta Dios munanganta rurar cawayänayquipä cagta yarpachacuyayga. Pay munangannö cawayaptiquega imata miñishtiyangayquitapis Tayta Dios manam faltätsingatsu”.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Cuyay gatirämagnïcuna, ama llaquicuyaytsu. Gamcunatam Tayta Dios acrayäshurgayqui imayyagpis paywan cawayänayquipä.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Capuyäshungayquita imayquicunatapis ranticusquir mana capogcunata yanapayay. Tsaynö runa mayiquicunawan cuyanacur cawarga ciëluchömi Tayta Dioswan imayyagpis alli cawayta chasquiyanqui. Tsaytaga mananam runapis suwangatsu ni puyupis ushangatsu.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Imaycayogpis cayllapä cagta yarpachacurmi manana Tayta Diosmanga yarpäyanquinatsu”.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 — ausente —
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Tsay patron illanganpita cutir yätsingannö shuyaycagta tariycur imanörä cushicur alabanman tsay empliyädunta. Mësaman jamaycatsir quiquin patronmi sirvinga.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Tsay patron illanganpita imay öra chänanpä cagta mana musyar empliyäduncuna shuyacuyangannöllam, nogatapis maya-mayalla listacushga shuyacayämänayqui ciëlupita cutimunäta musyaycarga. Tsaynö shuyacaycäyämagta tariptëga imanö cushicuyrä gamcunapä caycunga”.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 — ausente —
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 — ausente —
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Tsaynam Pedro tapurgan: “Tsaynö cay iwalatsicuycunawan yachatsicungayquega ¿nogacunallapäcu o llapan runacunapäwancu?” nir.
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Niptinnam Jesus nirgan: “Musyayangayquinöpis juc patron maypapis illarga mas yäracuypä cag empliyäduntam haciendanchö dejan imaycancunatapis shumag ricaycänanpä y waquin empliyäduncunatapis öranchö garar caycänanpä.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Tsay patron illanganpita cutir yätsingannö llapantapis ruraycagta tariycur imanörä cushicur alabanman tsay empliyädunta.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Empliyädun tsaynö alli portacuptinnam paypa maquinmanna churanman llapan imaycantapis ricananpä.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Peru mana yäracuypä cag empliyädum itsanga yarpan: ‘Patronnï manarämi rasllaga cutiramungarätsu’ nirnin. Tsaynö yarparnam empliyädu mayincunatapis magar ushan y fiestacunachö puricur, micur upyar cacun.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Tsaynö caycagman patronnin mana yarpashgata illanganpita chaycurga empliyädun mana allicunata ruraycagta tariycur patronnin magacacharcurmi gargunga. Tsaynömi janan shongulla criyicogcunatapis Tayta Dios infiernuman gaycunga. Tsaychömi wagar quirutapis uchuyangaräga”.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 — ausente —
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 — ausente —
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Cay patsaman noga shamurgö chasquimag cagcuna salvashga cayänanpä y mana chasquimag cagcuna mana salvashga cayänanpämi. ¡Cay nicangäcuna maynapis ruracaraycanmanna!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Peru tsaycuna ruracänan captinpis puntataga nogataran pasaypa ñacarcatsiyämarrä wanutsiyämanga. Tsaytam pasaypa llaquicur shuyarä hasta cumplinganyag”.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 “Ama yarpäyaytsu nogaman criyicayämungayquipita mana chiquishga cayänayquipä cagtaga. Criyicamogcunataga imaypis chiquiycäyäshunquim.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Cananpitaga nogaman criyicamunganpitam juc wayichö tagcuna quiquincuna pura chiquinacuyanga.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Taytanmi tsurinpa contran canga y tsurinpis taytanpa contranmi canga. Mamannam wawanpa contran canga y wawannam mamanpa contran canga. Llumtsuyninmi suegranpa contran canga y suegrannam llumtsuyninpa contran canga”.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Tsaypitanam runacunata Jesus nirgan: “Rupay ullunan cagpa pucutay yurimuptinga: ‘Tamyanganam’ niyanqui, y niyangayquinöllam tamyan.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Tsaynömi imaypis Negeb regionpita vientumuptin: ‘Cananga rupacuypam achaycunga’ niyanqui, y niyangayquinöllam achan.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 ¡Mana tantiyacogcuna! Tsaycunatapis cösa tantiyaycarga ¿imanirtä tantiyayanquitsu Tayta Diospita shamushga car noga ruraycangäcunata?”
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Y nircur Tayta Dios cachamaptinga ¿imanirtä chasquiyämanquitsu?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Pagtä nogata mana chasquiyämangayquipita Tayta Dios infiernuman gaycuyäshunquiman. Imapitapis chiquinacungayqui quejayäshuyta yarpaptinga autoridäman manarä char arreglanqui. Tsaynö mana arreglaptiquega juezman apatsishuptiqui juezga wardiyacunawanmi carcelman wichgatsiyäshunqui.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Tsaypitaga manam rasllaga yarguyanquitsu jaga cayniquicunata llapanta mana pägacurga”.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.