1 Reis 20
Tayta Diosninchi Isquirbichishan (QUB) vs VC
1 Siria nasyunpa raynin Ben-adad shuntaran llapan suldäruncunata, quimsa chunca ishcay (32) raycunatapis pillyapaj caj carrëtancunatawan cawalluncunatawan. Nircur aywaran Samaria siudäman. Intërunpa curalapaycärir chay runacunata magaran.
1 Ben-Hadad, rei da Síria, mobilizou todo o seu exército. Tinha com ele trinta e dois reis, cavalos e carros. Subiu, pôs o cerco diante de Samaria e atacou-a.
2 — ausente —
2 Mandou mensageiros a Acab, rei de Israel, na cidade, com esta mensagem:
3 — ausente —
3 Eis o que diz Ben-Hadad: Tua prata e teu ouro são meus. São minhas as tuas mulheres e os mais belos de teus filhos.
4 Chaura Israelpa raynin niran: «Nishayquinömi tayta, llapan ima-aycapis, quiquëpis gampami caycä.»
4 Como tu dizes, meu senhor e rei, respondeu Acab, eu sou teu com tudo o que me pertence.
5 Cachacunaga yapay aywaran Acab cajman. Chayaycur niran: «Ben-adad nin: ‹Cachata cachamushcänami ima-aycayquitapis gomänayquipaj, warmiquicunata, wamrayquicunatapis.
5 Mas os mensageiros voltaram e disseram: Isto diz Ben-Hadad: Mandou-te dizer: dá-me tua prata e teu ouro, tuas mulheres e teus filhos.
6 Wara cayno örami cachamushaj mandaj suldäröcunata palasyuyquita ricapacunanpaj, mandäshishojcunapa wasincunatapis ricapacunanpaj. Imatapis munashan cajtaga paycuna quiquinpämi apacamonga.› »
6 Amanhã, pois, a esta mesma hora, mandarei os meus servos à tua casa; eles a revistarão, assim como as casas de teus servos; tomarão com as suas mãos tudo o que lhes aprouver.
7 Chaymi Israelpa raynenga nasyuncho caycaj llapan rispitädu auquincunata gayachiran. Paycunata niran: «Gamcuna musyashayquinöpis chay runaga fiyupa mana allitami rurayta munaycäman, warmëcunata, wamräcunata, ima-ayca charashäcunata apacunanpaj auniycaptëpis.»
7 Então o rei de Israel convocou todos os anciãos da terra e disse-lhes: Considerai e vede que esse homem quer a nossa perda. Quando me mandou pedir minhas mulheres, meus filhos, minha prata e meu ouro, nada lhe recusei.
8 Chaura rispitädu auquincunawan waquin runacuna niran: «Nishantaga ama wiyaychu, ni ama ruraypischu.»
8 Os anciãos e todo o povo disseram-lhe: Não lhe dês ouvidos, nem o atendas em nada.
9 Chaura Ben-adadpa cachancunata Acab niran: «Mandajniquita gamcuna ninqui, rimëru nimashan cajtaga aunishcämi. Canan nimashan cajtami ichanga mana aunïnachu.»
9 Acab respondeu aos mensageiros de Ben-Hadad: Dizei ao rei, meu senhor: estou pronto a fazer o que pediste ao teu servo da primeira vez; mas o que agora exiges, não o posso consentir. Os mensageiros foram-se e deram tal resposta ao rei.
10 Ben-adadnami Acabta yapay willachiran: «¡Samaria siudäta ichiraycajta ichicllatapis cachaptëga dioscuna fiyupa castigamächun!» nir.
10 Ben-Hadad mandou dizer a Acab: Que os deuses me tratem com o mais extremo rigor, se o pó da Samaria bastar para encher o côncavo da mão dos guerreiros que me seguem!
11 Israelpa rayninnami willachiran: «Manaraj binserga manaraj pillyarga amaraj alabacuyrächu.»
11 O rei de Israel, respondendo, disse: Dizei-lhe que aquele que põe o seu cinturão não deve gloriar-se como aquele que o tira.
12 Chayno willashan öra Ben-adadga waquin caj raycunawan ramädacho upyaycaran. Chaura llapan mandaj caj suldäruncunata «Canan öra aywashun pillyaj» niran. Chaura siudäman yaycunanpaj llapan camaricuran.
12 Recebendo esta resposta, Ben-Hadad, que estava bebendo nas suas tendas com os reis, disse à sua gente: Aos vossos postos! E eles ordenaram as tropas para o ataque à cidade.
13 Paycuna chayno caycashancama juc profëta chayaran Israelpa raynin Acab cajman. Chayaycur niran: «Tayta Diosga nin: ‹Chiquishojcunata aypallata ricaptiquipis, cananmi munayniquiman churamushaj Noga Tayta Dios cashäta musyanayquipaj.› »
13 Nesse momento, um profeta aproximou-se de Acab, rei de Israel, e disse-lhe: Eis o que diz o Senhor: Vês esta imensa multidão? Pois declaro-te que hoje te entrego nas mãos, para que saibas que eu sou o Senhor.
14 Chaura Acabga tapuran: «¿Pï yanapämaptintaj nogapa munaynëmanga churanga?»
14 Acab perguntou: Por quem será ela entregue? O profeta respondeu: Assim fala o Senhor: Por meio dos servos dos chefes de províncias. Quem começará o combate? Tu mesmo.
15 Chaura Acabga yuparan probinsyacunacho mandajcunapa yanapajnin mösucunata. Paycuna caran ishcay pachac quimsa chunca ishcaynin (232). Chayno llapan Israel suldärucunatapis yuparan. Chaura llapanga paycuna caran ganchis waranga (7,000) runacuna.
15 Acab passou em revista os servos dos chefes de províncias, e encontrou duzentos e trinta e dois. Depois contou todo o povo dos israelitas, e viu que eram sete mil.
16 Llapan camaricarcärir llojshiran las-dösi. Ben-adadnami jinalla upyarcaycaran quimsa chunca ishcaynin (32) yanapajnin raycunawan ramädacho.
16 Saíram ao meio-dia, quando Ben-Hadad bebia e se embriagava nas tendas com os trinta e dois reis, seus auxiliares.
17 Chaycamaga llojshiran probinsyacunacho mandajcunata yanapaj mösucuna. Chaura Ben-adadta willaran waquin runacuna Samaria siudäpita llojshishanta.
17 Os servos dos chefes de províncias tinham saído em primeiro lugar. Ben-Hadad mandou ver o que se passava. Disseram-lhe: São alguns homens que saem de Samaria.
18 Ben-adadga niran: «¡Alli parlacunanchïta munar shamusha captinpis pillyaj shamusha captinpis cawaycajllata llapanta charishun!»
18 O rei disse: Venham eles para tratar de paz, ou venham para combater, capturai-os vivos.
19 Rimëroga siudäpita llojshiran mandajcunapa yanapajnin mösucunalla; guepantana suldärucuna.
19 Os servos dos chefes de províncias saíram, pois, da cidade, seguidos do exército.
20 Chayno aywar cada-ünun wañuchiran jucta-cama chiquinacushan cajtaga. Chaymi Siria runacunaga gueshpir aywacuran. Israelcunana gatiran. Siria runacunapa raynin Ben-adadga muntädu caj suldäruncunawan cawalluta muntacarcärir gueshpiran.
20 Cada um deles feriu o seu homem. Os sírios fugiram, perseguidos por Israel; Ben-Hadad, rei da Síria, fugiu a cavalo com alguns cavaleiros.
21 Chaura Israelpa raynin aywar suldärucunata wañurcachir charicarcäriran cawalluncunata, pillyapaj caj carrëtancunatapis. Chaynöpami Siria runacunataga fiyupa binsiycäriran.
21 Então o rei de Israel saiu e feriu cavalos e carros, causando uma grande ruína aos sírios.
22 Chaypita Diospa profëtanga yapay chayaran Israelpa rayninman. Chayaycur niran: «Gamga yapay sumaj camaricuy suldäruyquicunata. Nircur sumaj yarpachacuy imano ruranayquipäpis. Cananpita juc watata yapaymi Siriapa raynenga mandashan runacunawan shamongapaj pillyaj.»
22 O profeta foi ter com o rei de Israel e disse-lhe: Vai, cobra ânimo e examina o que te é preciso fazer, porque no próximo ano voltará o rei da Síria para atacar-te.
23 Siriapa raynintana mandäshejcuna niran: «Israelcunapa diosnincunaga altu puntacunapa diosninmi. Chaynöpami binsimashcanchi. Paycunawan guechwa pampacho pillyashpanchëga binsishunpämi.
23 Os servos do rei da Síria disseram ao seu soberano: O seu deus é um deus dos montes; por isso foram mais fortes do que nós. Se os atacarmos na planície, veremos se não somos os mais fortes.
24 Chaymi gamga tayta mandaj llapan raycunata rucachiy. Mandaj suldärucunana cachun raycunapa ruquin.
24 Eis o que tens de fazer: Destitui todos os reis e substitui-os por governadores.
25 Nircur llapan mösucunata shuntaycur yachachishun pillyashanchïcho wañoj suldärucunatano aypallata. Ñaupata cashanta-japuy carrëtacunata, cawallucunata camarishun. Chayno camaricurcur ichanga paycunawan pampacho pillyar binsishun.»
25 Levanta um exército semelhante ao que perdeste, uma cavalaria equivalente e outro tanto de carros. Combateremos na planície e com toda a certeza seremos mais fortes do que eles. O rei ouviu e seguiu o seu conselho.
26 Chaypita juc watata Ben-adadga llapan Siria runacunata yuparan. Nircur Afec siudäman aywaran Israelcunawan pillyananpaj.
26 No ano seguinte, Ben-Hadad, depois de ter passado em revista os sírios, avançou até Afec para combater Israel.
27 Israelcunapis yupanacuran aycapis cashanta. Nircorga paycunapis aywaran Siria runacunawan tincur pillyananpaj. Siria runacunapa chimpanman pachacuran. Siria runacunawan tincuchiptin Israelcunaga caycaran ichiclla ishcay röpa cabranölla. Siria runacunaga intëru pampacho juntasha carcaycaran.
27 Os israelitas recenseados e providos de víveres foram contra os sírios e acamparam diante deles. Eram como dois pequenos rebanhos de cabras, enquanto os sírios cobriam toda a terra.
28 Chayno carcaycaptinmi Israelpa rayninmanga Diospa profëtan chayaran. Paymi niran: «Tayta Diosmi nin: ‹Siria runacuna nimasha puntacunallapa diosnin cashäta, guechwa ragracunapa diosnenga mana cashäta. Chayno Nogapaj nishanpitami cananga munayniquiman cachaycö chay aypalla runacunata binsinayquipaj. Chaynöpami musyanquipaj noga rasunpa Tayta Dios cashäta.› »
28 Então o homem de Deus aproximou-se do rei de Israel e disse-lhe: Isto diz o Senhor: Porque os sírios disseram: O Senhor é um deus dos montes e não das planícies - vou entregar-te nas mãos essa imensa multidão, a fim de que saibas que eu sou o Senhor.
29 Ganchis junaj intërumi Siria runacunawan Israelcunaga wac chimpa cay chimpa pachacusha caycaran. Ganchis junaj cajchönami pillyata gallaycäriran. Chay junaj Israelcunaga chaquipa cajta pachac waranga (100,000) runata wañuycärachiran.
29 Durante sete dias ficaram acampados um em face do outro. No sétimo dia deu-se a batalha; os israelitas mataram num só dia cem mil sírios.
30 Waquin caj suldärucunaga gueshpir aywacuran Afecman. Siudäta curalaraj pergan juchucäcurna ishcay chunca ganchis waranga (27,000) gueshpej Siria runacunata ñitiycuran. Chayno Ben-adadpis siudäman gueshpir aywacuran. Nircur wasin-wasin pacacur puriran.
30 O resto fugiu para a cidade de Afec, mas as muralhas caíram sobre os vinte e sete mil sobreviventes. Ben-Hadad, que se refugiara na cidade, escondia-se de quarto em quarto.
31 Chaura mandäshejcunaga Ben-adadta niran: «Nogacuna mayashcä Israelpa raynincunapäga cuyapäcoj cashantami. Cananga gachga röpata jaticurcur, wascatapis cuncäman churacarcärir aywashaj Israelpa rayninman. Capaschari manapis wañuchimashwanchu» nir.
31 Seus servos disseram-lhe: Ouve: nós temos ouvido dizer que os reis de Israel são clementes. Ponhamos sacos sobre nossos rins e cordas ao nosso pescoço, e vamos ter com o rei de Israel; talvez ele te poupe a vida.
32 Chaypita paycunaga gachga röpata jaticuran. Cuncanman wascatapis churacuran. Nircorga aywapäcuran Israelpa rayninman. Chayaycärir niran: «Tayta mandaj gamta amatarmi ruwacushunqui Ben-adadga mana wañuchinayquipaj» nir.
32 Cingiram-se, pois, com sacos pelos rins, puseram cordas em volta do pescoço, e apresentaram-se ao rei de Israel, dizendo: Teu servo Ben-Hadad roga-te: Concede-me a vida! Ele está ainda vivo?, perguntou Acab; mas ele é meu irmão!
33 Chayno nishan chay runacunapäga alli caran. Chaura paycunapis juclla niran: «¡Tayta mandaj, wauguiqui Ben-adadga cawaycanmi!»
33 Tomando bom augúrio dessas palavras, os sírios tomaram logo a palavra de sua boca e disseram-lhe: Ben-Hadad é teu irmão! Trazei-mo, disse o rei. Veio Ben-Hadad à presença de Acab, e este mandou-o subir ao seu carro.
34 Chaypitana Ben-adadga niran: «Papänë guechushushayqui siudäcunata cutiycachishayqui. Nircur gamnami Damascucho ima nigusyutapis churanqui papänëpa nigusyun Samariacho cashantano.»
34 Vou restituir-te, disse Ben-Hadad, as cidades que meu pai tomou do teu. Terás um quarteirão em Damasco, como meu pai o tinha em Samaria. Eu, disse Acab, feita esta aliança, te deixarei partir. Acab fez um tratado com Ben-Hadad e deixou-o ir livre.
35 Chaypita juc runa profëta casta quiquinpa profëta-masinta ruwacuran Tayta Dios nishanno cumlicänanpaj. Ruwacur niran: «¡Rachejpaj magaycamay ari!» nir.
35 Então um dos filhos dos profetas disse ao seu companheiro, por ordem do Senhor: Fere-me. Mas o outro recusou.
36 Chaura chay profëtaga niran: «Tayta Dios nishanta mana rurashayquipitami canan aywacuptiqui liyun wañuchishunquipaj.» Nishannöllami profëta cajpita aywacuycaptin liyun yuriparcur rasunpa wañurachiran.
36 Porque não ouviste a voz do Senhor, disse-lhe o primeiro, logo que me tiveres deixado, serás morto por um leão. Mal se havia afastado, um leão o encontrou e o matou.
37 Chaypita profëtaga yapay tincuran juc runawanna. Chay runatapis ruwacuran rachejpaj magaycunanpaj. Chaura chay runaga magashpan yawarlla ruraycuran.
37 O profeta, encontrando depois outro homem, disse-lhe: Fere-me. Este homem lançou-se contra ele e o feriu.
38 Chayno ruraycuptin profëtaga näniman aywacuran rayta shuyaj. Ray mana rejsinanpaj ñawinta bendacurcuran.
38 Então postou-se o profeta no caminho por onde devia passar o rei, pondo nos olhos uma faixa que o tornava irreconhecível.
39 Chaypa ray päsaycaptin profëtaga sinchipa gayacur niran: «Nogaga pillyamanmi aywarä. Chaycho caycaptëmi pillyarcaycashanpita juc suldäru juc runata prësu apapämaran. Nircur nimaran chay prësuta täpanäpaj, gueshpipämaptenga wañuchimänanpaj, mana wañuchimaptenga quimsa waranga guellayta päganäpaj.
39 Tendo o rei passado, ele pôs-se a gritar-lhe: Teu servo estava em pleno combate, quando alguém lhe trouxe um homem, dizendo: Guarda este homem! Se ele desaparecer, a tua vida responderá pela sua, ou então pagarás um talento de prata.
40 Nogataga juc ruraycunacho tincupacashäcamami prësu gueshpipaycamasha.»
40 Mas andando o teu servo ocupado daqui e dali, o prisioneiro desapareceu. O rei de Israel disse-lhe: Esta é a tua sentença; tu mesmo a pronunciaste.
41 Chaura profëtaga ñawinta bendaraycashanta jinan öra jorgucuriycuran. Chayraj rayga cuentata gocuriran profëta cashanta.
41 Então o outro tirou subitamente a faixa que lhe cobria os olhos, e o rei viu que ele era um dos profetas.
42 Chaymi profëtaga niran: «Tayta Diosga nin: ‹Gammi gueshpichishcanqui wañuchinayquipaj munayniquiman churamushä runata. Chaypitami paypa ruquin gam wañunqui. Raywan caj runacunapa ruquinna nasyunniquicho caj runacuna wañonga.› »
42 Ele disse ao rei: Eis o que diz o Senhor: Pois que deixaste escapar de tuas mãos o homem que eu tinha votado ao interdito, tua vida responderá pela sua, e teu povo pelo seu povo.
43 Chaura Israelpa raynenga wasin Samariaman fiyupa llaquisha aywacuran.
43 O rei de Israel voltou para a sua casa sombrio e irritado, e chegou a Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.