1 Reis 20
Tayta Diosninchi Isquirbichishan (QUB) vs ARA
1 Siria nasyunpa raynin Ben-adad shuntaran llapan suldäruncunata, quimsa chunca ishcay (32) raycunatapis pillyapaj caj carrëtancunatawan cawalluncunatawan. Nircur aywaran Samaria siudäman. Intërunpa curalapaycärir chay runacunata magaran.
1 Ben-Hadade, rei da Síria, ajuntou todo o seu exército; havia com ele trinta e dois reis, e cavalos, e carros. Subiu, cercou a Samaria e pelejou contra ela.
2 — ausente —
2 Enviou mensageiros à cidade, a Acabe, rei de Israel,
3 — ausente —
3 que lhe disseram: Assim diz Ben-Hadade: A tua prata e o teu ouro são meus; tuas mulheres e os melhores de teus filhos são meus.
4 Chaura Israelpa raynin niran: «Nishayquinömi tayta, llapan ima-aycapis, quiquëpis gampami caycä.»
4 Respondeu o rei de Israel e disse: Seja conforme a tua palavra, ó rei, meu senhor; eu sou teu, e tudo o que tenho.
5 Cachacunaga yapay aywaran Acab cajman. Chayaycur niran: «Ben-adad nin: ‹Cachata cachamushcänami ima-aycayquitapis gomänayquipaj, warmiquicunata, wamrayquicunatapis.
5 Tornaram a vir os mensageiros e disseram: Assim diz Ben-Hadade: Enviei-te, na verdade, mensageiros que dissessem: Tens de entregar-me a tua prata, o teu ouro, as tuas mulheres e os teus filhos.
6 Wara cayno örami cachamushaj mandaj suldäröcunata palasyuyquita ricapacunanpaj, mandäshishojcunapa wasincunatapis ricapacunanpaj. Imatapis munashan cajtaga paycuna quiquinpämi apacamonga.› »
6 Todavia, amanhã a estas horas enviar-te-ei os meus servos, que esquadrinharão a tua casa e as casas dos teus oficiais, meterão as mãos em tudo o que for aprazível aos teus olhos e o levarão.
7 Chaymi Israelpa raynenga nasyuncho caycaj llapan rispitädu auquincunata gayachiran. Paycunata niran: «Gamcuna musyashayquinöpis chay runaga fiyupa mana allitami rurayta munaycäman, warmëcunata, wamräcunata, ima-ayca charashäcunata apacunanpaj auniycaptëpis.»
7 Então, o rei de Israel chamou todos os anciãos da sua terra e lhes disse: Notai e vede como este homem procura o mal; pois me mandou exigir minhas mulheres, meus filhos, minha prata e meu ouro, e não lho neguei.
8 Chaura rispitädu auquincunawan waquin runacuna niran: «Nishantaga ama wiyaychu, ni ama ruraypischu.»
8 Todos os anciãos e todo o povo lhe disseram: Não lhe dês ouvidos, nem o consintas.
9 Chaura Ben-adadpa cachancunata Acab niran: «Mandajniquita gamcuna ninqui, rimëru nimashan cajtaga aunishcämi. Canan nimashan cajtami ichanga mana aunïnachu.»
9 Pelo que disse aos mensageiros de Ben-Hadade: Dizei ao rei, meu senhor: Tudo o que primeiro demandaste do teu servo farei, porém isto, agora, não posso consentir. E se foram os mensageiros e deram esta resposta.
10 Ben-adadnami Acabta yapay willachiran: «¡Samaria siudäta ichiraycajta ichicllatapis cachaptëga dioscuna fiyupa castigamächun!» nir.
10 Ben-Hadade tornou a enviar mensageiros, dizendo: Façam-me os deuses como lhes aprouver, se o pó de Samaria bastar para encher as mãos de todo o povo que me segue.
11 Israelpa rayninnami willachiran: «Manaraj binserga manaraj pillyarga amaraj alabacuyrächu.»
11 Porém o rei de Israel respondeu e disse: Dizei-lhe: Não se gabe quem se cinge como aquele que vitorioso se descinge.
12 Chayno willashan öra Ben-adadga waquin caj raycunawan ramädacho upyaycaran. Chaura llapan mandaj caj suldäruncunata «Canan öra aywashun pillyaj» niran. Chaura siudäman yaycunanpaj llapan camaricuran.
12 Tendo Ben-Hadade ouvido esta resposta, quando bebiam ele e os reis nas tendas, disse aos seus servos: Ponde-vos de prontidão. E eles se puseram de prontidão contra a cidade.
13 Paycuna chayno caycashancama juc profëta chayaran Israelpa raynin Acab cajman. Chayaycur niran: «Tayta Diosga nin: ‹Chiquishojcunata aypallata ricaptiquipis, cananmi munayniquiman churamushaj Noga Tayta Dios cashäta musyanayquipaj.› »
13 Eis que um profeta se chegou a Acabe, rei de Israel, e lhe disse: Assim diz o Senhor : Viste toda esta grande multidão? Pois, hoje, a entregarei nas tuas mãos, e saberás que eu sou o Senhor .
14 Chaura Acabga tapuran: «¿Pï yanapämaptintaj nogapa munaynëmanga churanga?»
14 Perguntou Acabe: Por quem? Ele respondeu: Assim diz o Senhor : Pelos moços dos chefes das províncias. E disse: Quem começará a peleja? Tu! — respondeu ele.
15 Chaura Acabga yuparan probinsyacunacho mandajcunapa yanapajnin mösucunata. Paycuna caran ishcay pachac quimsa chunca ishcaynin (232). Chayno llapan Israel suldärucunatapis yuparan. Chaura llapanga paycuna caran ganchis waranga (7,000) runacuna.
15 Então, contou os moços dos chefes das províncias, e eram duzentos e trinta e dois; depois, contou todo o povo, todos os filhos de Israel, sete mil.
16 Llapan camaricarcärir llojshiran las-dösi. Ben-adadnami jinalla upyarcaycaran quimsa chunca ishcaynin (32) yanapajnin raycunawan ramädacho.
16 Saíram ao meio-dia. Ben-Hadade, porém, estava bebendo e embriagando-se nas tendas, ele e os reis, os trinta e dois reis que o ajudavam.
17 Chaycamaga llojshiran probinsyacunacho mandajcunata yanapaj mösucuna. Chaura Ben-adadta willaran waquin runacuna Samaria siudäpita llojshishanta.
17 Saíram primeiro os moços dos chefes das províncias; Ben-Hadade mandou observadores que lhe deram avisos, dizendo: Saíram de Samaria uns homens.
18 Ben-adadga niran: «¡Alli parlacunanchïta munar shamusha captinpis pillyaj shamusha captinpis cawaycajllata llapanta charishun!»
18 Ele disse: Quer venham tratar de paz, tomai-os vivos; quer venham pelejar, tomai-os vivos.
19 Rimëroga siudäpita llojshiran mandajcunapa yanapajnin mösucunalla; guepantana suldärucuna.
19 Saíram, pois, da cidade os moços dos chefes das províncias e o exército que os seguia.
20 Chayno aywar cada-ünun wañuchiran jucta-cama chiquinacushan cajtaga. Chaymi Siria runacunaga gueshpir aywacuran. Israelcunana gatiran. Siria runacunapa raynin Ben-adadga muntädu caj suldäruncunawan cawalluta muntacarcärir gueshpiran.
20 Eles feriram, cada um ao homem que se lhe opunha; os siros fugiram, e Israel os perseguiu; porém Ben-Hadade, rei da Síria, escapou a cavalo, com alguns cavaleiros.
21 Chaura Israelpa raynin aywar suldärucunata wañurcachir charicarcäriran cawalluncunata, pillyapaj caj carrëtancunatapis. Chaynöpami Siria runacunataga fiyupa binsiycäriran.
21 Saiu o rei de Israel e destroçou os cavalos e os carros; e feriu os siros com grande estrago.
22 Chaypita Diospa profëtanga yapay chayaran Israelpa rayninman. Chayaycur niran: «Gamga yapay sumaj camaricuy suldäruyquicunata. Nircur sumaj yarpachacuy imano ruranayquipäpis. Cananpita juc watata yapaymi Siriapa raynenga mandashan runacunawan shamongapaj pillyaj.»
22 Então, o profeta se chegou ao rei de Israel e lhe disse: Vai, sê forte, considera e vê o que hás de fazer; porque daqui a um ano subirá o rei da Síria contra ti.
23 Siriapa raynintana mandäshejcuna niran: «Israelcunapa diosnincunaga altu puntacunapa diosninmi. Chaynöpami binsimashcanchi. Paycunawan guechwa pampacho pillyashpanchëga binsishunpämi.
23 Os servos do rei da Síria lhe disseram: Seus deuses são deuses dos montes; por isso, foram mais fortes do que nós; mas pelejemos contra eles em planície, e, por certo, seremos mais fortes do que eles.
24 Chaymi gamga tayta mandaj llapan raycunata rucachiy. Mandaj suldärucunana cachun raycunapa ruquin.
24 Faze, pois, isto: tira os reis, cada um do seu lugar, e substitui-os por capitães,
25 Nircur llapan mösucunata shuntaycur yachachishun pillyashanchïcho wañoj suldärucunatano aypallata. Ñaupata cashanta-japuy carrëtacunata, cawallucunata camarishun. Chayno camaricurcur ichanga paycunawan pampacho pillyar binsishun.»
25 e forma outro exército igual em número ao que perdeste, com outros tantos cavalos e outros tantos carros, e pelejemos contra eles em planície e, por certo, seremos mais fortes do que eles. Ele deu ouvidos ao que disseram e assim o fez.
26 Chaypita juc watata Ben-adadga llapan Siria runacunata yuparan. Nircur Afec siudäman aywaran Israelcunawan pillyananpaj.
26 Decorrido um ano, Ben-Hadade passou revista aos siros e subiu a Afeca para pelejar contra Israel.
27 Israelcunapis yupanacuran aycapis cashanta. Nircorga paycunapis aywaran Siria runacunawan tincur pillyananpaj. Siria runacunapa chimpanman pachacuran. Siria runacunawan tincuchiptin Israelcunaga caycaran ichiclla ishcay röpa cabranölla. Siria runacunaga intëru pampacho juntasha carcaycaran.
27 Também aos filhos de Israel se passou revista, foram providos de víveres e marcharam contra eles. Os filhos de Israel acamparam-se defronte deles, como dois pequenos rebanhos de cabras; mas os siros enchiam a terra.
28 Chayno carcaycaptinmi Israelpa rayninmanga Diospa profëtan chayaran. Paymi niran: «Tayta Diosmi nin: ‹Siria runacuna nimasha puntacunallapa diosnin cashäta, guechwa ragracunapa diosnenga mana cashäta. Chayno Nogapaj nishanpitami cananga munayniquiman cachaycö chay aypalla runacunata binsinayquipaj. Chaynöpami musyanquipaj noga rasunpa Tayta Dios cashäta.› »
28 Chegou um homem de Deus, e falou ao rei de Israel, e disse: Assim diz o Senhor : Porquanto os siros disseram: O Senhor é deus dos montes e não dos vales, toda esta grande multidão entregarei nas tuas mãos, e assim sabereis que eu sou o Senhor .
29 Ganchis junaj intërumi Siria runacunawan Israelcunaga wac chimpa cay chimpa pachacusha caycaran. Ganchis junaj cajchönami pillyata gallaycäriran. Chay junaj Israelcunaga chaquipa cajta pachac waranga (100,000) runata wañuycärachiran.
29 Sete dias estiveram acampados uns defronte dos outros. Ao sétimo dia, travou-se a batalha, e os filhos de Israel, num só dia, feriram dos siros cem mil homens de pé.
30 Waquin caj suldärucunaga gueshpir aywacuran Afecman. Siudäta curalaraj pergan juchucäcurna ishcay chunca ganchis waranga (27,000) gueshpej Siria runacunata ñitiycuran. Chayno Ben-adadpis siudäman gueshpir aywacuran. Nircur wasin-wasin pacacur puriran.
30 Os restantes fugiram para Afeca e entraram na cidade; e caiu o muro sobre os vinte e sete mil homens que restaram. Ben-Hadade fugiu, veio à cidade e se escondia de câmara em câmara.
31 Chaura mandäshejcunaga Ben-adadta niran: «Nogacuna mayashcä Israelpa raynincunapäga cuyapäcoj cashantami. Cananga gachga röpata jaticurcur, wascatapis cuncäman churacarcärir aywashaj Israelpa rayninman. Capaschari manapis wañuchimashwanchu» nir.
31 Então, lhe disseram os seus servos: Eis que temos ouvido que os reis da casa de Israel são reis clementes; ponhamos, pois, panos de saco sobre os lombos e cordas à roda da cabeça e saiamos ao rei de Israel; pode ser que ele te poupe a vida.
32 Chaypita paycunaga gachga röpata jaticuran. Cuncanman wascatapis churacuran. Nircorga aywapäcuran Israelpa rayninman. Chayaycärir niran: «Tayta mandaj gamta amatarmi ruwacushunqui Ben-adadga mana wañuchinayquipaj» nir.
32 Então, se cingiram com pano de saco pelos lombos, puseram cordas à roda da cabeça, vieram ao rei de Israel e disseram: Diz o teu servo Ben-Hadade: Poupa-me a vida. Disse Acabe: Pois ainda vive? É meu irmão.
33 Chayno nishan chay runacunapäga alli caran. Chaura paycunapis juclla niran: «¡Tayta mandaj, wauguiqui Ben-adadga cawaycanmi!»
33 Aqueles homens tomaram isto por presságio, valeram-se logo dessa palavra; e disseram: Teu irmão Ben-Hadade! Ele disse: Vinde, trazei-mo. Então, Ben-Hadade saiu a ter com ele, e ele o fez subir ao carro.
34 Chaypitana Ben-adadga niran: «Papänë guechushushayqui siudäcunata cutiycachishayqui. Nircur gamnami Damascucho ima nigusyutapis churanqui papänëpa nigusyun Samariacho cashantano.»
34 Ben-Hadade disse-lhe: As cidades que meu pai tomou a teu pai, eu tas restituirei; monta os teus bazares em Damasco, como meu pai o fez em Samaria. E eu, disse Acabe, com esta aliança, te deixarei livre. Fez com ele aliança e o despediu.
35 Chaypita juc runa profëta casta quiquinpa profëta-masinta ruwacuran Tayta Dios nishanno cumlicänanpaj. Ruwacur niran: «¡Rachejpaj magaycamay ari!» nir.
35 Então, um dos discípulos dos profetas disse ao seu companheiro por ordem do Senhor : Esmurra-me; mas o homem recusou fazê-lo.
36 Chaura chay profëtaga niran: «Tayta Dios nishanta mana rurashayquipitami canan aywacuptiqui liyun wañuchishunquipaj.» Nishannöllami profëta cajpita aywacuycaptin liyun yuriparcur rasunpa wañurachiran.
36 Ele lhe disse: Visto que não obedeceste à voz do Senhor , eis que, em te apartando de mim, um leão te matará. Tendo ele se apartado, um leão o encontrou e o matou.
37 Chaypita profëtaga yapay tincuran juc runawanna. Chay runatapis ruwacuran rachejpaj magaycunanpaj. Chaura chay runaga magashpan yawarlla ruraycuran.
37 Encontrando o profeta outro homem, lhe disse: Esmurra-me. Ele o esmurrou e o feriu.
38 Chayno ruraycuptin profëtaga näniman aywacuran rayta shuyaj. Ray mana rejsinanpaj ñawinta bendacurcuran.
38 Então, se foi o profeta e se pôs no caminho do rei, disfarçado com uma venda sobre os olhos.
39 Chaypa ray päsaycaptin profëtaga sinchipa gayacur niran: «Nogaga pillyamanmi aywarä. Chaycho caycaptëmi pillyarcaycashanpita juc suldäru juc runata prësu apapämaran. Nircur nimaran chay prësuta täpanäpaj, gueshpipämaptenga wañuchimänanpaj, mana wañuchimaptenga quimsa waranga guellayta päganäpaj.
39 Ao passar o rei, gritou e disse: Teu servo estava no meio da peleja, quando, voltando-se-me um companheiro, me trouxe um homem e me disse: Vigia este homem; se vier a faltar, a tua vida responderá pela vida dele ou pagarás um talento de prata.
40 Nogataga juc ruraycunacho tincupacashäcamami prësu gueshpipaycamasha.»
40 Estando o teu servo ocupado daqui e dali, ele se foi. Respondeu-lhe o rei de Israel: Esta é a tua sentença; tu mesmo a pronunciaste.
41 Chaura profëtaga ñawinta bendaraycashanta jinan öra jorgucuriycuran. Chayraj rayga cuentata gocuriran profëta cashanta.
41 Então, ele se apressou e tirou a venda de sobre os seus olhos; e o rei de Israel reconheceu que era um dos profetas.
42 Chaymi profëtaga niran: «Tayta Diosga nin: ‹Gammi gueshpichishcanqui wañuchinayquipaj munayniquiman churamushä runata. Chaypitami paypa ruquin gam wañunqui. Raywan caj runacunapa ruquinna nasyunniquicho caj runacuna wañonga.› »
42 E disse-lhe: Assim diz o Senhor : Porquanto soltaste da mão o homem que eu havia condenado, a tua vida será em lugar da sua vida, e o teu povo, em lugar do seu povo.
43 Chaura Israelpa raynenga wasin Samariaman fiyupa llaquisha aywacuran.
43 Foi-se o rei de Israel para sua casa, desgostoso e indignado, e chegou a Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.