Lucas 12
Yesu Kerisoné So Whi̧ Tao Sere Kisi Fo Wisi (PPO) vs VC
1 Atéró, so whi̧ mo dekéró wale tikimó hae tiki fa̧apa, folosóró Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Farisi whi̧rape tua̧mó bole yist dia̧paae tekao̧sóró hotowaró kaae tawae. Atimata tiki tua̧paae dopatei, tó tikimó ha̧le wisire nisi du beterapó,” yalepó.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 “Mió kilini hiró betere ala fea, take ha̧kearatepa so whi̧ feané kolóló tuȩ́ yaalopó.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Diaao̧ diliki tua̧mó du betere fo dȩmó depa wosóo, be dolomó dua kikiti dere fo be huluamó daalu fakeyóló depa so feané wosóo, yaalopó.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 Norape-ó, dia̧paae i dere fo wosae. Mepaae whi̧rapené diaao̧ tó tikita dóló sukunaalotei, take dia̧paae me ala eraalomeipa, ai alapaae wiyao̧se.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Wiyaai depata, ti naao mo tikikélé, kepe betekélé, doróló mo ti dó tare sipaae deraaire fotoko̧ bole Kótó beterapa, a̧paae beta̧ mo doasi wiyae.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 Sonaai moni ke tamoné aporó ba beleka̧atiki dupunérapó. Atére barape beta̧kélé Kótóné kisipa keterótimipó.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Dia̧ta, ai ba beleka̧atikitamo su̧ni, Kótóné ama hosaa mole doasi o̧la ai ape. Diaao̧ topo nikikélé Kótóné ama su̧mó dosa̧ayóló kisipareteiné dia̧ wiyao̧se.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. So whi̧ feané kele tómó mepaae whi̧né duraalu, Yesuta ȩ tȩteróló kaae tare Talepó depa, Whi̧né Naalemanékélé Kótóné ensel-rapené keletómó a̧ ya̧lo fo eratere whi̧pó yaalopó.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Téyaalotei, whi̧ me dené so whi̧ feané keletómó a̧ Keriso fake meipó depa, ti Whi̧né Naalemanékélé, Kótóné ensel-rapené keletómó ai whi̧ a̧ kisipanipó yaalopó.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Mepaae whi̧ dené Whi̧né Naalema eróló foné só deratepa, ai dowi ala kwia kemeróló aluranérapó. Tépatei, kale Dȩi Kepe Wisiné ditere kutó faleyóló só deratepa, ai kwia mo aluranénipó.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 — ausente —
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 — ausente —
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Tétepa so whi̧ fea touró betere kuamó, whi̧ beta̧né Yesupaae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧lo no da̧moné ayané mómu o̧la o̧la bukóló, ȩmale meló̧pólópa, naao ya̧lo nopaae yae,” yalepó.
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ti fo depa Yesuné duraalu, “Ti whi̧-ó, diaamomó o̧la o̧la bukóló meló̧póló né ȩ sóró beteraleé?” yalepó.
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Téró ama atimapaae duraalu, “Kae kae o̧la fea senée yóló au nokole alané dia̧ dorao̧sóró, mo hotowaró kaae tawae. Ti noatepae, o̧la o̧la mo dekéró sóró tare alané whi̧ beteró bitinipó,” yalepó.
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Téró, ama atimapaae fo sale fo etéró yalepó. “Beta̧ néli whi̧né ama diyale ke kutómó o̧la dekéró salepó.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Ai ala kilitu, ama etei kisipa mualepó. ‘Ama kutómó yó mole o̧la mulaaire tiki meipóló,’ a̧ fomo du betalepó.
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Téró ama duraalu, ‘Ya̧lo o̧la o̧la mulaai tȩale be fisikóló mo doakale be tȩyóló ya̧lo kutómó sere o̧laró mepaae wisi wisi o̧latamo mulaalopó.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Atéróló ya̧lotei etei fo enérapó. Ȩ o̧la o̧la mo su̧mó moleteiné mió me kutó dini doasi ba fomó sa̧a nóló ha̧le bitu, mole o̧laró wȩitamo maaté hai̧tamo nukulé fu betaalopó,’ ere fo kisipa muni airapó.
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Tépatei Kótóné a̧paae duraalu, ‘Kisipa okokore whi̧-ó, naao betere bete mió dilikitamo ya̧lo tokó̧ sirapa, naao donoróló mulale o̧la né saaloé?’ yalepó.
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Whi̧ me dené mepaae o̧la o̧la whi̧ tao sóró ha̧le móturaalu, ita Kótópaae matapóló kisipa muóló meni, a̧tóró néli whi̧ betaai dapóló fea o̧la ekȩleyóló beta̧paae du betepa, ti i ere fo ai whi̧paaetóró eraalo ai ape,” yalepó.
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Dia̧ naaire o̧la meitepa, noa naaloé yóló whaalia du betao̧se. Naao tikimó kisipa mutu, kutikélé noa saaloé yóló whaalia du betao̧se.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Nokole o̧lata, wisi o̧latei whi̧né betere beteta, mo doasi o̧lapó. Kutikélé wisi o̧latei, whi̧né tikita mo doasi o̧lapó.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Barapené dere ala kolóló kisipa muae. Atimané naaire o̧la wae biliyóo, u̧lumé depa sóró bepaae mulatere alakélé yóo, dumipó. Tépatei, Kótóné atima kaae taru, betere doko̧ fea atimané naaire o̧la mótua dapó. Hepen bemó betere diaao̧ Ayané barape kolósu, dia̧ kolósu depa, dia̧ so whi̧paae ama hosaa mo turó mulapó.
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Dia̧kó beta̧ whi̧né ama betaaire alamó kisipa muóló whaalia duraalu, a̧ betaaire ba fo su̧mó fo̧loranére?
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Ai sawatamo ala dia̧né enénipa, ti mepaae doasi alarapemó noatepa whaalia du betere?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 Ha̧le yó mole nerape fuatere ala kolóló, kisipa muae. Ai ne fua kémi bisikó̧ló kuti nomotumitei, ama ere au wisi kelaalo mo koko̧rapó. Atére auné Solomon-né derótua yale koko̧i kutiné au bosene falapó.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Dia̧ kisipa tiki sawa tiró betere so whi̧rape-ó, haemó ha̧le yó mole nerapeta mió maaté yóló dó simó biliraaire o̧latei, Kótóné wisiyóló aurótua dapó. Ai nerapepaae erótu betere alakélé mo bosenóló, diaao̧ deraaire kuti Kótóné su̧mó melaalomeipóló de?
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Dia̧né naaire o̧la ó wȩimó hosaa turó muóló noa naaloé yóló doasi whaalia du betao̧se.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Ti noatepae, ha̧le ho̧ko betere so whi̧ feané ai o̧la saai dapóló ketekȩ buóló wóputu beterapó. Ti dia̧né ya̧ya̧tere o̧la hepen bemó betere diaao̧ Ayané ama mo tuȩ́rapó.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Térapa, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betaai dapóló, ketekȩ buóló kikitu betepa, ti ya̧ya̧ du betere o̧la o̧la ama su̧mó melaalo ai ape.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 Ya̧lo sipsip hupu malerape-ó, diaao̧ Ayané ama tȩteróló kaae tare ala a̧ wisi kisipa muóló hai̧tamo dia̧mó ha̧le melaalopa, whaalia yao̧se.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Térapa, diaao̧ muó mole o̧la dotonóló moni sóró mepaae yolealere so whi̧mó ha̧le melae. Atétere alané ha̧le muó tawó̧póló, moni detere be wisi aletapó. Atétepa, ti wisi wisi o̧la hepen bemó ha̧le muó taru, kemekélé yaalomeipó. Aimó o̧lémi nokole whi̧kélé, hoséli ó ero sinékélé, turukóló doraalomeipó.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Mé tikimó naao wisi wisi o̧la mupa, ti naao hosaakélé aimótóró mulapó,” yalepó.
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 “Dia̧ kutó dine faairaalu kuti deróló bitu, sa̧rapekélé duku beteró̧póló, dȩróló mulae.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Ti atétere alata, mepaae kutó diratere whi̧rape atimané doasi whi̧ beta̧ so dokotere be dȩmó detere o̧la nale feletei fesaae wó̧póló, kaae tatu dere kaaepó. Atépa, kale whi̧ wouraalu be tu̧ dupa, a̧ be dolopaae holó̧póló, hapale atimané be tu̧ tuki̧yaalo ai ape.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Atéró, atima tȩteróló kaae tare whi̧ wouraalu kelera̧lemó, ama o̧la o̧la mo wisiyóló kaae tapa, a̧ hȩkeseturaalu atimapaae mo wisi ala eraalopó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale topo whi̧ a̧ kuti wisi deróló, ama kutó diratere whi̧rape wó̧póló a̧pi fóló, o̧la nokole ni fake tómó kaae tawóló betaalopó.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Kale doasi whi̧ a̧ be diliki tua̧mó ó be teó dȩterepaae sókó wouraalu ama kutó diratere whi̧rape kelera̧lemó, fea o̧la o̧la su̧mó donoró betepa, a̧ hȩkeseturaalu atimapaae mo wisi alatóró eraalo ai ape.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Tépatei, i dere fo mo diriyóló wosóló tuȩ́ muae. Beta̧ be talené ama be fulukóló o̧la o̧la o̧lémi saaire whi̧ i sukakelemó waalopóló kisipa ua̧sóró ti ama be fulukóló o̧la o̧la sóró fó̧póló kaae tawua̧ meipó.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Térapa, dia̧kélé hotowaró donoróló betae. Ti noatepae, kale Whi̧né Naalema waalomei nisiyóló moko̧leyaa yóló betere tua̧mó waalo ai ape,” yalepó.
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Tétepa Pitané duraalu, “Tale-ó, naao ai fo salepaae dó faróló dere fo-a, da̧paae maaté dépé, so whi̧ feapaaekélé de?” yalepó.
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Ai fo depa Talene duraalu, “Beta̧ fosó fosóre kutó diratere whi̧ ama doasiné dere fotóró wosóló eró tapa, mepaae kutó diratere so whi̧ a̧paae tȩteróló kaae tawae enérapó. Tétu, tukóló muló betere sukamótóró atimané naaire o̧la maté fó̧póló, ama naase tua̧mó mulóló a̧ fulapó.
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Téró kale doasi whi̧ a̧ momó fesaae wouraalu kelera̧lemó, ama diyae yóló fele kutó mo wisiyóló dipa kilitu, ai whi̧paae mo doa hȩkesené sinóló mo wisi ala eraalo ai ape.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale topo whi̧né ama o̧la o̧la fea ai whi̧paae naao mo wisiyóló kaae tawae yóló ama naase tua̧mó mulaalopó.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Tépatei, kale kutó diratere whi̧né ama etei kisipa munérapó. ‘Ya̧lo doasi a̧ foloti feletei hapale wómipó,’ dua dapó. Atéreteiné, a̧ bitu mepaae kutó diratere whi̧raperó sorapetamo fokosói ala yóló, du beteró a̧ o̧laró wȩitamo dekéró nóló topo doyóló keyaa faalopó.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Atéru kale doasi whi̧ waalopóló kisipani, moko̧leyaa yóló betere tua̧mó a̧ sókó wouraalu, kale whi̧ diyóló turukópi sóró kisipa tirénire so whi̧tamo touyóló beteró̧póló, ho̧kó faraalopó.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 Ai whi̧né ama doasiné mole ama kisipa tuȩ́ irutei, a̧ donoróló bitu doasiné dirae yale kutó diréniyalemó, fokosói ala yóló mo doasi susupuraalo ai ape.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Téyaalotei, mepaae kutó diratere whi̧né atima doasiné mole kisipa bete wisiyóló sinipa, ti ai whi̧paae kwia mótukélé sawa tétitóró melóo, dele alakélé dekéró ini, tétitóró dóo yaalopó. Nalo kale doasi wóló, ama doasi alarape tȩteróló kaae tawae yale whi̧paae duraalu, ya̧lo ya̧paae melóló fele kutórape fea maé yóló wosaalopó. Mepaae so whi̧né me whi̧paae duraalu, ‘Da̧né o̧la o̧la kaae tawae,’ yóló hu̧yóló mélipa, ti atima momó fesaae wou ama male su̧róló maé yóló wosaalopó,” yalepó.
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 “Ȩta i haepaae waleteita si sóró walepó. Ai si i haemó mo hapale dó holó̧póló, mo taketi noke ua̧póló kisipa mutapó.
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Tépa, ȩ mo kae wȩi tópuaaire ala beta̧ moletei kemeraai kaae taru, mo doasi sekȩné sukutu beterapó.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Ȩ i haepaae waleteita, diaao̧ kisipané dia̧ i haemó betó mole so whi̧tamo hosaa muni deyóló dua betaaire ala sóró walepóló de? Meipó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ȩta, dia̧ fake tekeyóló beteró̧póló, tekenale walepó.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Atérené mió i betere alimó kaae sóró, beta̧ bemó aporó so whi̧ betepa, atimasisitei bóe dóló tekeyóló, sore whi̧ kae betóo, tamo whi̧ kae betóo, yaalo ai ape.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Atimasisi atéró fake tekeyóló kae bitu, alimané naaletamo bóe dóo, naalené alimatamo bóe dóo, hamané senaaletamo bóe dóo, senaalené hamatamo bóe dóo, whi̧né hama hyama sotamo bóe dóo, hyama soné ama whi̧ hama sotamo bóe dóo, yaalopó,” yalepó.
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Téró, Yesuné aimó touró betere so whi̧paae duraalu, “Suka doropolepaae sa̧ko ho̧kolo depa kilitu, etei fo dua dapó. Mió hali waairaalu ai dere ape deretei, motóró wua dapó.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Besȩ́kélé Saut dȩpaae wapa kilitu, mió mo dirii suka yaai dapó deretei motóró dua dapó.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Dia̧ tó tikiné wisire nisi du betere so whi̧rape-ó, i haemó dere alaró sa̧mó dere alatamo ti diaao̧ mo diriyóló kisiparapó. Mió i alimó dia̧ tua̧mó erótu betere ala dia̧né kilitu beterapa nalo waaire alimó yaaire ala bete diriyóló tuȩ́ initere noatepa de?
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 Dia̧né dere ala diaao̧tei taleyóló, ita mo dono ala dapóló kisipatere noatepa de?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Whi̧ mené ya̧tamo fo tokó̧ló só deraai taletere whi̧ beterepaae dapesó fupa, diaamosisi tu̧mó furaalu donoratepa wisirapó. Ti noa yao̧sóró meipó. Ama ya̧ dapesó fóló, taletere whi̧né naase tua̧mó mulatepa, ai whi̧némo diki tare whi̧rapené topo whi̧né naase tua̧paae mulatepa, ya̧ dipula beterao̧sóró dapó.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Naao meló̧póló da̧le mulale moni fea melaletei, kale sonaai moni ke mo ti kemeróló menitepa, ti ya̧ sókó feni, ha̧le bitiré faalo ai ape,” yalepó.
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.