Lucas 12

Yesu Kerisoné So Whi̧ Tao Sere Kisi Fo Wisi (PPO) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Atéró, so whi̧ mo dekéró wale tikimó hae tiki fa̧apa, folosóró Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Farisi whi̧rape tua̧mó bole yist dia̧paae tekao̧sóró hotowaró kaae tawae. Atimata tiki tua̧paae dopatei, tó tikimó ha̧le wisire nisi du beterapó,” yalepó.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 “Mió kilini hiró betere ala fea, take ha̧kearatepa so whi̧ feané kolóló tuȩ́ yaalopó.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Diaao̧ diliki tua̧mó du betere fo dȩmó depa wosóo, be dolomó dua kikiti dere fo be huluamó daalu fakeyóló depa so feané wosóo, yaalopó.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Norape-ó, dia̧paae i dere fo wosae. Mepaae whi̧rapené diaao̧ tó tikita dóló sukunaalotei, take dia̧paae me ala eraalomeipa, ai alapaae wiyao̧se.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Wiyaai depata, ti naao mo tikikélé, kepe betekélé, doróló mo ti dó tare sipaae deraaire fotoko̧ bole Kótó beterapa, a̧paae beta̧ mo doasi wiyae.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Sonaai moni ke tamoné aporó ba beleka̧atiki dupunérapó. Atére barape beta̧kélé Kótóné kisipa keterótimipó.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Dia̧ta, ai ba beleka̧atikitamo su̧ni, Kótóné ama hosaa mole doasi o̧la ai ape. Diaao̧ topo nikikélé Kótóné ama su̧mó dosa̧ayóló kisipareteiné dia̧ wiyao̧se.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. So whi̧ feané kele tómó mepaae whi̧né duraalu, Yesuta ȩ tȩteróló kaae tare Talepó depa, Whi̧né Naalemanékélé Kótóné ensel-rapené keletómó a̧ ya̧lo fo eratere whi̧pó yaalopó.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Téyaalotei, whi̧ me dené so whi̧ feané keletómó a̧ Keriso fake meipó depa, ti Whi̧né Naalemanékélé, Kótóné ensel-rapené keletómó ai whi̧ a̧ kisipanipó yaalopó.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Mepaae whi̧ dené Whi̧né Naalema eróló foné só deratepa, ai dowi ala kwia kemeróló aluranérapó. Tépatei, kale Dȩi Kepe Wisiné ditere kutó faleyóló só deratepa, ai kwia mo aluranénipó.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 — ausente —
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 — ausente —
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Tétepa so whi̧ fea touró betere kuamó, whi̧ beta̧né Yesupaae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧lo no da̧moné ayané mómu o̧la o̧la bukóló, ȩmale meló̧pólópa, naao ya̧lo nopaae yae,” yalepó.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ti fo depa Yesuné duraalu, “Ti whi̧-ó, diaamomó o̧la o̧la bukóló meló̧póló né ȩ sóró beteraleé?” yalepó.
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Téró ama atimapaae duraalu, “Kae kae o̧la fea senée yóló au nokole alané dia̧ dorao̧sóró, mo hotowaró kaae tawae. Ti noatepae, o̧la o̧la mo dekéró sóró tare alané whi̧ beteró bitinipó,” yalepó.
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Téró, ama atimapaae fo sale fo etéró yalepó. “Beta̧ néli whi̧né ama diyale ke kutómó o̧la dekéró salepó.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Ai ala kilitu, ama etei kisipa mualepó. ‘Ama kutómó yó mole o̧la mulaaire tiki meipóló,’ a̧ fomo du betalepó.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Téró ama duraalu, ‘Ya̧lo o̧la o̧la mulaai tȩale be fisikóló mo doakale be tȩyóló ya̧lo kutómó sere o̧laró mepaae wisi wisi o̧latamo mulaalopó.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Atéróló ya̧lotei etei fo enérapó. Ȩ o̧la o̧la mo su̧mó moleteiné mió me kutó dini doasi ba fomó sa̧a nóló ha̧le bitu, mole o̧laró wȩitamo maaté hai̧tamo nukulé fu betaalopó,’ ere fo kisipa muni airapó.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Tépatei Kótóné a̧paae duraalu, ‘Kisipa okokore whi̧-ó, naao betere bete mió dilikitamo ya̧lo tokó̧ sirapa, naao donoróló mulale o̧la né saaloé?’ yalepó.
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Whi̧ me dené mepaae o̧la o̧la whi̧ tao sóró ha̧le móturaalu, ita Kótópaae matapóló kisipa muóló meni, a̧tóró néli whi̧ betaai dapóló fea o̧la ekȩleyóló beta̧paae du betepa, ti i ere fo ai whi̧paaetóró eraalo ai ape,” yalepó.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Dia̧ naaire o̧la meitepa, noa naaloé yóló whaalia du betao̧se. Naao tikimó kisipa mutu, kutikélé noa saaloé yóló whaalia du betao̧se.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Nokole o̧lata, wisi o̧latei whi̧né betere beteta, mo doasi o̧lapó. Kutikélé wisi o̧latei, whi̧né tikita mo doasi o̧lapó.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Barapené dere ala kolóló kisipa muae. Atimané naaire o̧la wae biliyóo, u̧lumé depa sóró bepaae mulatere alakélé yóo, dumipó. Tépatei, Kótóné atima kaae taru, betere doko̧ fea atimané naaire o̧la mótua dapó. Hepen bemó betere diaao̧ Ayané barape kolósu, dia̧ kolósu depa, dia̧ so whi̧paae ama hosaa mo turó mulapó.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Dia̧kó beta̧ whi̧né ama betaaire alamó kisipa muóló whaalia duraalu, a̧ betaaire ba fo su̧mó fo̧loranére?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ai sawatamo ala dia̧né enénipa, ti mepaae doasi alarapemó noatepa whaalia du betere?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Ha̧le yó mole nerape fuatere ala kolóló, kisipa muae. Ai ne fua kémi bisikó̧ló kuti nomotumitei, ama ere au wisi kelaalo mo koko̧rapó. Atére auné Solomon-né derótua yale koko̧i kutiné au bosene falapó.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Dia̧ kisipa tiki sawa tiró betere so whi̧rape-ó, haemó ha̧le yó mole nerapeta mió maaté yóló dó simó biliraaire o̧latei, Kótóné wisiyóló aurótua dapó. Ai nerapepaae erótu betere alakélé mo bosenóló, diaao̧ deraaire kuti Kótóné su̧mó melaalomeipóló de?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Dia̧né naaire o̧la ó wȩimó hosaa turó muóló noa naaloé yóló doasi whaalia du betao̧se.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Ti noatepae, ha̧le ho̧ko betere so whi̧ feané ai o̧la saai dapóló ketekȩ buóló wóputu beterapó. Ti dia̧né ya̧ya̧tere o̧la hepen bemó betere diaao̧ Ayané ama mo tuȩ́rapó.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Térapa, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betaai dapóló, ketekȩ buóló kikitu betepa, ti ya̧ya̧ du betere o̧la o̧la ama su̧mó melaalo ai ape.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Ya̧lo sipsip hupu malerape-ó, diaao̧ Ayané ama tȩteróló kaae tare ala a̧ wisi kisipa muóló hai̧tamo dia̧mó ha̧le melaalopa, whaalia yao̧se.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Térapa, diaao̧ muó mole o̧la dotonóló moni sóró mepaae yolealere so whi̧mó ha̧le melae. Atétere alané ha̧le muó tawó̧póló, moni detere be wisi aletapó. Atétepa, ti wisi wisi o̧la hepen bemó ha̧le muó taru, kemekélé yaalomeipó. Aimó o̧lémi nokole whi̧kélé, hoséli ó ero sinékélé, turukóló doraalomeipó.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Mé tikimó naao wisi wisi o̧la mupa, ti naao hosaakélé aimótóró mulapó,” yalepó.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Dia̧ kutó dine faairaalu kuti deróló bitu, sa̧rapekélé duku beteró̧póló, dȩróló mulae.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Ti atétere alata, mepaae kutó diratere whi̧rape atimané doasi whi̧ beta̧ so dokotere be dȩmó detere o̧la nale feletei fesaae wó̧póló, kaae tatu dere kaaepó. Atépa, kale whi̧ wouraalu be tu̧ dupa, a̧ be dolopaae holó̧póló, hapale atimané be tu̧ tuki̧yaalo ai ape.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Atéró, atima tȩteróló kaae tare whi̧ wouraalu kelera̧lemó, ama o̧la o̧la mo wisiyóló kaae tapa, a̧ hȩkeseturaalu atimapaae mo wisi ala eraalopó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale topo whi̧ a̧ kuti wisi deróló, ama kutó diratere whi̧rape wó̧póló a̧pi fóló, o̧la nokole ni fake tómó kaae tawóló betaalopó.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Kale doasi whi̧ a̧ be diliki tua̧mó ó be teó dȩterepaae sókó wouraalu ama kutó diratere whi̧rape kelera̧lemó, fea o̧la o̧la su̧mó donoró betepa, a̧ hȩkeseturaalu atimapaae mo wisi alatóró eraalo ai ape.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Tépatei, i dere fo mo diriyóló wosóló tuȩ́ muae. Beta̧ be talené ama be fulukóló o̧la o̧la o̧lémi saaire whi̧ i sukakelemó waalopóló kisipa ua̧sóró ti ama be fulukóló o̧la o̧la sóró fó̧póló kaae tawua̧ meipó.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Térapa, dia̧kélé hotowaró donoróló betae. Ti noatepae, kale Whi̧né Naalema waalomei nisiyóló moko̧leyaa yóló betere tua̧mó waalo ai ape,” yalepó.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Tétepa Pitané duraalu, “Tale-ó, naao ai fo salepaae dó faróló dere fo-a, da̧paae maaté dépé, so whi̧ feapaaekélé de?” yalepó.
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ai fo depa Talene duraalu, “Beta̧ fosó fosóre kutó diratere whi̧ ama doasiné dere fotóró wosóló eró tapa, mepaae kutó diratere so whi̧ a̧paae tȩteróló kaae tawae enérapó. Tétu, tukóló muló betere sukamótóró atimané naaire o̧la maté fó̧póló, ama naase tua̧mó mulóló a̧ fulapó.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Téró kale doasi whi̧ a̧ momó fesaae wouraalu kelera̧lemó, ama diyae yóló fele kutó mo wisiyóló dipa kilitu, ai whi̧paae mo doa hȩkesené sinóló mo wisi ala eraalo ai ape.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale topo whi̧né ama o̧la o̧la fea ai whi̧paae naao mo wisiyóló kaae tawae yóló ama naase tua̧mó mulaalopó.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Tépatei, kale kutó diratere whi̧né ama etei kisipa munérapó. ‘Ya̧lo doasi a̧ foloti feletei hapale wómipó,’ dua dapó. Atéreteiné, a̧ bitu mepaae kutó diratere whi̧raperó sorapetamo fokosói ala yóló, du beteró a̧ o̧laró wȩitamo dekéró nóló topo doyóló keyaa faalopó.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Atéru kale doasi whi̧ waalopóló kisipani, moko̧leyaa yóló betere tua̧mó a̧ sókó wouraalu, kale whi̧ diyóló turukópi sóró kisipa tirénire so whi̧tamo touyóló beteró̧póló, ho̧kó faraalopó.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Ai whi̧né ama doasiné mole ama kisipa tuȩ́ irutei, a̧ donoróló bitu doasiné dirae yale kutó diréniyalemó, fokosói ala yóló mo doasi susupuraalo ai ape.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Téyaalotei, mepaae kutó diratere whi̧né atima doasiné mole kisipa bete wisiyóló sinipa, ti ai whi̧paae kwia mótukélé sawa tétitóró melóo, dele alakélé dekéró ini, tétitóró dóo yaalopó. Nalo kale doasi wóló, ama doasi alarape tȩteróló kaae tawae yale whi̧paae duraalu, ya̧lo ya̧paae melóló fele kutórape fea maé yóló wosaalopó. Mepaae so whi̧né me whi̧paae duraalu, ‘Da̧né o̧la o̧la kaae tawae,’ yóló hu̧yóló mélipa, ti atima momó fesaae wou ama male su̧róló maé yóló wosaalopó,” yalepó.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Ȩta i haepaae waleteita si sóró walepó. Ai si i haemó mo hapale dó holó̧póló, mo taketi noke ua̧póló kisipa mutapó.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Tépa, ȩ mo kae wȩi tópuaaire ala beta̧ moletei kemeraai kaae taru, mo doasi sekȩné sukutu beterapó.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Ȩ i haepaae waleteita, diaao̧ kisipané dia̧ i haemó betó mole so whi̧tamo hosaa muni deyóló dua betaaire ala sóró walepóló de? Meipó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ȩta, dia̧ fake tekeyóló beteró̧póló, tekenale walepó.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Atérené mió i betere alimó kaae sóró, beta̧ bemó aporó so whi̧ betepa, atimasisitei bóe dóló tekeyóló, sore whi̧ kae betóo, tamo whi̧ kae betóo, yaalo ai ape.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Atimasisi atéró fake tekeyóló kae bitu, alimané naaletamo bóe dóo, naalené alimatamo bóe dóo, hamané senaaletamo bóe dóo, senaalené hamatamo bóe dóo, whi̧né hama hyama sotamo bóe dóo, hyama soné ama whi̧ hama sotamo bóe dóo, yaalopó,” yalepó.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Téró, Yesuné aimó touró betere so whi̧paae duraalu, “Suka doropolepaae sa̧ko ho̧kolo depa kilitu, etei fo dua dapó. Mió hali waairaalu ai dere ape deretei, motóró wua dapó.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Besȩ́kélé Saut dȩpaae wapa kilitu, mió mo dirii suka yaai dapó deretei motóró dua dapó.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Dia̧ tó tikiné wisire nisi du betere so whi̧rape-ó, i haemó dere alaró sa̧mó dere alatamo ti diaao̧ mo diriyóló kisiparapó. Mió i alimó dia̧ tua̧mó erótu betere ala dia̧né kilitu beterapa nalo waaire alimó yaaire ala bete diriyóló tuȩ́ initere noatepa de?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Dia̧né dere ala diaao̧tei taleyóló, ita mo dono ala dapóló kisipatere noatepa de?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Whi̧ mené ya̧tamo fo tokó̧ló só deraai taletere whi̧ beterepaae dapesó fupa, diaamosisi tu̧mó furaalu donoratepa wisirapó. Ti noa yao̧sóró meipó. Ama ya̧ dapesó fóló, taletere whi̧né naase tua̧mó mulatepa, ai whi̧némo diki tare whi̧rapené topo whi̧né naase tua̧paae mulatepa, ya̧ dipula beterao̧sóró dapó.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Naao meló̧póló da̧le mulale moni fea melaletei, kale sonaai moni ke mo ti kemeróló menitepa, ti ya̧ sókó feni, ha̧le bitiré faalo ai ape,” yalepó.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.