Lucas 2
Reꞌ Lokꞌ Laj Hu̱j Wilic wi̱ꞌ Ribiral i Jesus (POHNT) vs NVI
1 Nok reꞌ Mari̱ya qꞌuisi̱n nak chic maꞌ ncꞌulic ricꞌux ru̱cꞌ rihaꞌlacꞌu̱n, manlic peꞌ reꞌ kꞌatal kꞌoric wilic ar Ro̱ma reꞌ Awu̱sto ribihnal jeꞌ wili xikꞌor:
1 Naqueles dias César Augusto publicou um decreto ordenando o recenseamento de todo o império romano.
2 Reꞌ ajlanic i̱b xitakꞌa̱ꞌ ribanaric i kꞌatal kꞌoric Awu̱sto, xnimjic cuꞌum take raj toꞌbonel i kꞌatal kꞌoric aj Ro̱ma. Jeꞌ ricab ar Si̱rya, xnimjic i kꞌoric wili nok wilic chi raj toꞌbonel i kꞌatal kꞌoric aj Ro̱ma reꞌ winak Sire̱nyo ribihnal.
2 Este foi o primeiro recenseamento feito quando Quirino era governador da Síria.
3 Naxponic aj i kꞌoric cu̱cꞌ tinamit, chiꞌnchel xiꞌo̱j pa riyukꞌul quima̱m catiꞌt reh chi naqui-ajlajic take ar.
3 E todos iam para a sua cidade natal, a fim de alistar-se.
4 Jeꞌ ricab i Chep reꞌ wilic ar pan tinamit Nasaret ar pa riyukꞌul Calile̱ya, ruꞌum chi ra̱ꞌ riꞌsil cho i kꞌatal kꞌoric maꞌ Tawiy xo̱j chi narajlajic ar pa riyukꞌul i Jure̱ya ar chipam i tinamit Welen ribihnal reꞌ asjanak wi̱ꞌ i kꞌatal kꞌoric reꞌreꞌ.
4 Assim, José também foi da cidade de Nazaré da Galiléia para a Judéia, para Belém, cidade de Davi, porque pertencia à casa e à linhagem de Davi.
5 Naxo̱j chipam i tinamit reꞌreꞌ reh chi narajlajic ar, xicꞌam je i Mari̱ya chiri̱j reꞌ ripahkam chic chi rehqꞌue̱n. Ruꞌum chi yowa̱b ixok chic ruꞌum rajawric i Lokꞌ laj rUxlabal i Dios,
5 Ele foi a fim de alistar-se, com Maria, que lhe estava prometida em casamento e esperava um filho.
6 reꞌ Mari̱ya naxiponic ar Welen, manlic peꞌ xo̱j cꞌolok ricꞌux ar. Jeꞌ aj reꞌ xcꞌuluric ru̱cꞌ maj qꞌuisi̱n nak chic maꞌ nponic rikꞌijil naxelic je ar Nasaret.
6 Enquanto estavam lá, chegou o tempo de nascer o bebê,
7 Jeꞌ reꞌ nok naxcꞌulic ricꞌux ar Welen, jenaj woꞌ acꞌun xilow wach ar pan jenaj quiwarbal wacax ruꞌum nok naxiponic chipam i tinamit reꞌreꞌ maꞌ xquirak ta chic jenoꞌ pa̱t jeꞌ ru̱cꞌ ncamanic chi yeꞌbal quiwarbal take behel. Reꞌ Mari̱ya naxcꞌulic ricꞌux, xibotej pan quich i pe̱t racꞌu̱n eh xiyocꞌa̱ꞌ chi nariwiric pan jenaj riwaꞌbal wacax.Reꞌ take aj chaꞌjem me̱ꞌ xiponic reꞌ wilic wi̱ꞌ i Chep chꞌi̱l i Mari̱ya nok asjanak chic i Jesus |src="CN01625B.TIF" size="col" loc="03LUK 02.6" ref="SAN LUCAS 2:7"
7 e ela deu à luz o seu primogênito. Envolveu-o em panos e o colocou numa manjedoura, porque não havia lugar para eles na hospedaria.
8 Chipam akꞌab reꞌreꞌ, ar chiri̱j lok i tinamit Welen cu̱cꞌ take nquichaꞌjej quime̱ꞌ pan tak chakꞌab,
8 Havia pastores que estavam nos campos próximos e durante a noite tomavam conta dos seus rebanhos.
9 jenaj peꞌ raj tzꞌeꞌ wa̱ch i Ajabe̱s Dios ruhmumaj chic cok chi quiwach eh xisakomjic take ruꞌum risakomil rilbal reꞌ xa jeꞌ chic ricab risakomil i Ajabe̱s Dios. Reꞌ take reꞌ naxquilow chi jeꞌ reꞌ, yohbal wach naxiyoꞌjic ruꞌum.
9 E aconteceu que um anjo do Senhor apareceu-lhes e a glória do Senhor resplandeceu ao redor deles; e ficaram aterrorizados.
10 Reꞌ raj tzꞌeꞌ wa̱ch i Dios jeꞌ wili xikꞌor queh:
10 Mas o anjo lhes disse: "Não tenham medo. Estou lhes trazendo boas novas de grande alegria, que são para todo o povo:
11 Ar chipam i tinamit asjanak wi̱ꞌ i kꞌatal kꞌoric maꞌ Tawiy, chipam akꞌab yuꞌna xasjic i Ajabe̱s Pahbamaj chi Kꞌatal Kꞌoric reꞌ naricoꞌlonic aweh tak.
11 Hoje, na cidade de Davi, lhes nasceu o Salvador que é Cristo, o Senhor.
12 Reh aj chi na̱naꞌbem tak wach i haꞌlacꞌun reꞌreꞌ, reꞌ wili nanikꞌorom aweh tak chi rehtalil: Ar pan jenaj riwaꞌbal wacax na̱rakam tak i haꞌlacꞌun reꞌreꞌ botomaj pan quich ruꞌum ritu̱t, nqui i raj tzꞌeꞌ wa̱ch i Dios.
12 Isto lhes servirá de sinal: encontrarão o bebê envolto em panos e deitado numa manjedoura".
13 Chiri̱j wili cu reꞌ chic queh take aj chaꞌjem me̱ꞌ, nquilow chi ruhmumaj chic take cok chi riche̱l i raj tzꞌeꞌ wa̱ch i Dios reꞌreꞌ juntuhm chic chi richꞌi̱l. Reꞌ take juntuhm reꞌreꞌ pꞌuht quitioxem johtok reh i Dios chi jeꞌ wili:
13 De repente, uma grande multidão do exército celestial apareceu com o anjo, louvando a Deus e dizendo:
14 «Yuꞌna reꞌ take cꞌacharel ayuꞌ wach acꞌal naquicꞌacharic chic pan sukquil cꞌuxlis,
14 "Glória a Deus nas alturas, e paz na terra aos homens aos quais ele concede o seu favor".
15 Xa reꞌ woꞌ xquikꞌor reꞌreꞌ, reꞌ take raj tzꞌeꞌ wa̱ch i Ajabe̱s Dios xiꞌo̱j woꞌ chic johtok pan taxa̱j. Chiri̱j wili reꞌ take aj chaꞌjem me̱ꞌ jeꞌ wili xquikꞌor chi quiwach:
15 Quando os anjos os deixaram e foram para o céu, os pastores disseram uns aos outros: "Vamos a Belém, e vejamos isso que aconteceu, e que o Senhor nos deu a conhecer".
16 Jeꞌ reꞌ nok reꞌ take aj chaꞌjem me̱ꞌ reꞌreꞌ xa cajamem chic qui̱b xiꞌo̱j pan tinamit. Naxquirak i Chep chꞌi̱l i Mari̱ya, xquilow chi reꞌ haꞌlacꞌun ar yoclic pa riwaꞌbal wacax.
16 Então correram para lá e encontraram Maria e José, e o bebê deitado na manjedoura.
17 Chiri̱j wili pꞌuht quikꞌorom queh take chiꞌnchel wilque̱b ar i nicꞌ paꞌ nimal xkꞌormojic queh chiri̱j i haꞌlacꞌun reꞌreꞌ
17 Depois de o verem, contaram a todos o que lhes fora dito a respeito daquele menino,
18 eh kꞌe̱ꞌ xsahchic quicꞌux naxquibiraj reꞌ xquikꞌor take aj chaꞌjem me̱ꞌ reꞌreꞌ.
18 e todos os que ouviram o que os pastores diziam ficaram admirados.
19 Reꞌ Mari̱ya, naxibiraj reꞌreꞌ, xoquic chi ricapewjic ri̱j chiꞌnchel i kꞌoro̱j reh eh maꞌxta chic nsahchic pa ricꞌux.
19 Maria, porém, guardava todas essas coisas e sobre elas refletia em seu coração.
20 Jeꞌ aj reꞌ naxisoljic cho take aj chaꞌjem me̱ꞌ, xa cꞌahchiꞌ chic quitioxem johtok i Dios nah be̱h ruꞌum xquilow wach i haꞌlacꞌun jeꞌ ricab xkꞌormojic queh eh xquitioxej woꞌ johtok reh i Dios ru̱cꞌ chiꞌnchel xquilow chꞌi̱l xquibiraj cu̱cꞌ take raj tzꞌeꞌ wa̱ch.
20 Os pastores voltaram glorificando e louvando a Deus por tudo o que tinham visto e ouvido, como lhes fora dito.
21 Nok wahxaki̱b chic kꞌi̱j asjanak cho i quihaꞌlacꞌu̱n, reꞌ Mari̱ya chꞌi̱l i Chep xquicoj ribihnal i cacꞌu̱n chi Jesus, jeꞌ ricab kꞌoro̱j cho reh Mari̱ya ruꞌum raj tzꞌeꞌ wa̱ch i Dios nok cu jaꞌ yowa̱b ixok ta cho. Reꞌ wili xcaꞌn ribanaric chipam i kꞌi̱j naxesmejic lok ritzꞌuhmal na̱ ricꞌachanbal i tꞌuch acꞌun reꞌreꞌ.
21 Completando-se os oito dias para a circuncisão do menino, foi-lhe posto o nome de Jesus, o qual lhe tinha sido dado pelo anjo antes de ele nascer.
22 Chiri̱j chic ruꞌ naxponic wach nicꞌ nimal i kꞌi̱j kꞌoro̱j ruꞌum i Cꞌuhbal Yeꞌo̱j reh Moyses nok sak chic wach i tutbe̱s ru̱cꞌ rasjic rihaꞌlacꞌu̱n, reꞌ Mari̱ya chꞌi̱l i Chep xiꞌo̱j ar Jerusalen reꞌ xquicꞌam je wi̱ꞌ i Jesus reꞌ pe̱t cacꞌu̱n, chi rikꞌahsjic pa rikꞌab i Ajabe̱s Dios.
22 Completando-se o tempo da purificação deles, de acordo com a Lei de Moisés, José e Maria o levaram a Jerusalém para apresentá-lo ao Senhor
23 Jeꞌ reꞌ xcaꞌn nimbal reh jeꞌ ricab rikꞌor i Cꞌuhbal yeꞌo̱j reh Moyses ruꞌum i Ajabe̱s Dios reꞌ rikꞌor chi jeꞌ wili:
23 ( como está escrito na Lei do Senhor: "Todo primogênito do sexo masculino será consagrado ao Senhor" )
24 Jeꞌ woꞌ, ar ponok Jerusalen, reꞌ Mari̱ya xo̱j rikꞌahsaj risi̱ chiwach i Dios jeꞌ ricab rikꞌor woꞌ chipam i Cꞌuhbal reꞌreꞌ chi jeꞌ wili:
24 e para oferecer um sacrifício, de acordo com o que diz a Lei do Senhor: "duas rolinhas ou dois pombinhos".
25 Chiwach take kꞌi̱j nok wilque̱b ponok i Mari̱ya chꞌi̱l Chep ar Jerusalen, chipam i tinamit reꞌreꞌ wilic woꞌ jenaj winak Simyon ribihnal coric wach rinoꞌjbal eh aj niminel woꞌ chiwach i Ajabe̱s Dios. Ruꞌum nok wilic i Lokꞌ laj rUxlabal i Dios ru̱cꞌ, reꞌ Simyon reꞌreꞌ wilic chic ha̱b ripꞌutum ruyuꞌnjic i kꞌi̱j reꞌ narilom wi̱ꞌ wach i naresenic queh rich ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel chipam quitiꞌquilal
25 Havia em Jerusalém um homem chamado Simeão, que era justo e piedoso, e que esperava a consolação de Israel; e o Espírito Santo estava sobre ele.
26 maj reꞌ Lokꞌ laj rUxlabal i Dios rikꞌorom chic cho reh chi jeꞌ wili:
26 Fora-lhe revelado pelo Espírito Santo que ele não morreria antes de ver o Cristo do Senhor.
27 Yuꞌna kꞌuruꞌ nok chi reꞌ Mari̱ya chꞌi̱l Chep xquicꞌam je quihaꞌlacꞌu̱n chi naquikꞌahsam pan kꞌab i Dios, jeꞌ ricab rikꞌor i Cꞌuhbal Yeꞌo̱j reh Moyses, reꞌ Simyon reꞌreꞌ xo̱j woꞌ chipam Lokꞌ laj Pa̱t reꞌ nlokꞌonjic wi̱ꞌ wach i Dios, naxkꞌormojic reh ruꞌum Lokꞌ laj rUxlabal i Dios chi narojic ar.
27 Movido pelo Espírito, ele foi ao templo. Quando os pais trouxeram o menino Jesus para lhe fazer conforme requeria o costume da lei,
28 Jeꞌ reꞌ ajic, naxilow wach i haꞌlacꞌun reꞌreꞌ, ximehraj johtok eh xitioxej johtok i Dios chi jeꞌ wili:
28 Simeão o tomou nos braços e louvou a Deus, dizendo:
29 «Ha̱w, reꞌ akꞌorbal ayeb cho wi̱n xponic wach. Yuꞌna ajic quinquimok pe chic je chi suk nicꞌux,
29 "Ó Soberano, como prometeste, agora podes despedir em paz o teu servo.
30 maj xwilow chic wach i kajcoꞌlonel
30 Pois os meus olhos já viram a tua salvação,
31 reꞌ pahbamaj cho awuꞌum chi quicoꞌljic chiꞌnchel i tinamit.
31 que preparaste à vista de todos os povos:
32 Kꞌe̱ꞌ nitioxej aweh kꞌuruꞌ ru̱cꞌ awAcꞌu̱n wili maj chi xa jeꞌ na ricab jenaj sakom,
32 luz para revelação aos gentios e para a glória de Israel, teu povo".
33 Jeꞌ reꞌ ajic reꞌ Chep chꞌi̱l i Mari̱ya kꞌe̱ꞌ woꞌ chic xsahchic quicꞌux ru̱cꞌ take kꞌoric xkꞌormojic chiri̱j i cacꞌu̱n.
33 O pai e a mãe do menino estavam admirados com o que fora dito a respeito dele.
34 Chiri̱j chic ruꞌ, reꞌ Simyon xipahkaj ricꞌaxbal i Dios chi quina̱ ritu̱t raja̱w i Jesus eh chiri̱j chic reꞌ jeꞌ woꞌ chic wili xikꞌor reh ritu̱t i tꞌuch haꞌlacꞌun Jesus:
34 E Simeão os abençoou e disse a Maria, mãe de Jesus: "Este menino está destinado a causar a queda e o soerguimento de muitos em Israel, e a ser um sinal de contradição,
35 Chiri̱j awacꞌu̱n wili, reꞌ takꞌamaj cho chi risakomsjic lok wach i maꞌ holohic ta laj noꞌjbal wilic pan ca̱mna take riqꞌuihal tinamit, reꞌ hat Mari̱ya tiꞌ na̱wilom wach. Naroquic cho jenaj nyotꞌic awu̱cꞌ, xa jeꞌ chic ricab lamoj ta nak jenoꞌ chꞌihchꞌ chiꞌ acꞌux na̱wicꞌram, nqui Simyon.
35 de modo que o pensamento de muitos corações será revelado. Quanto a você, uma espada atravessará a sua alma".
36 Chi quixilac take cꞌahchiꞌ quilom rikꞌahsjic i Jesus pan kꞌab i Dios, wilic woꞌ ar jenaj rijeb laj ixok rixkꞌu̱n i Panwel ra̱ꞌ riꞌsil woꞌ cho Aser, A̱n ribihnal eh jeꞌ ru̱cꞌ woꞌ take aj kꞌoro̱l reh kꞌoric nyeꞌeric reh ruꞌum Lokꞌ laj rUxlabal i Dios. Reꞌ A̱n wili camnak chic je ribahi̱l, xa wuku̱b ti ha̱b xcꞌacharic ru̱cꞌ
36 Estava ali a profetisa Ana, filha de Fanuel, da tribo de Aser. Era muito idosa; havia vivido com seu marido sete anos depois de se casar
37 eh yuꞌna quejeb roꞌcꞌahl (84) ha̱b chic ricahnic cahnok ruꞌum ribahi̱l, xa reꞌ laꞌ nchel to̱b ta woꞌ rijeb ixok chic, xa kalakal woꞌ wilic chipam Lokꞌ laj Pa̱t reꞌ nlokꞌonjic wi̱ꞌ wach i Dios ruꞌum xa eli̱c woꞌ ricuy riwaꞌ riha̱ꞌ chi ti̱j chi lokꞌonbal wach i Dios.
37 e então permanecera viúva até a idade de oitenta e quatro anos. Nunca deixava o templo: adorava a Deus jejuando e orando dia e noite.
38 Jeꞌ reꞌ ajic reꞌ A̱n wili nok wilic ponok chipam lokꞌ laj pa̱t reꞌreꞌ eh cꞌahchiꞌ rilom rikꞌahsjic i Jesus, pꞌuht ritioxem johtok i Dios eh jeꞌ wili kꞌoric xiban chiri̱j i haꞌlacꞌun reꞌreꞌ queh take aj Jerusalen reꞌ cꞌahchiꞌ cuyꞌem i kꞌi̱j chi naquicoꞌljic:
38 Tendo chegado ali naquele exato momento, deu graças a Deus e falava a respeito do menino a todos os que esperavam a redenção de Jerusalém.
39 Nok caꞌnam chic cho ribanaric chiꞌnchel reꞌreꞌ chipam Lokꞌ laj Pa̱t reꞌ nlokꞌonjic wi̱ꞌ wach i Dios chi rinimjic jeꞌ ricab nicꞌ paꞌ wach tzꞌihmbimaj cahnok chipam i Cꞌuhbal yeꞌo̱j reh Moyses ruꞌum i Ajabe̱s Dios eh quibiram woꞌ chic chiꞌnchel xkꞌormojic chiri̱j i quihaꞌlacꞌu̱n, reꞌ Chep chꞌi̱l Mari̱ya xisoljic woꞌ chic je pan quipa̱t ar pan tinamit Nasaret pa riyukꞌul i Calile̱ya.
39 Depois de terem feito tudo o que era exigido pela Lei do Senhor, voltaram para a sua própria cidade, Nazaré, na Galiléia.
40 Reꞌ Jesus pꞌuht riqꞌuihic johtok eh nok cꞌahchiꞌ riqꞌuijolbic pꞌuht rikꞌasamric rinoꞌjbal maj reꞌ ratoꞌbil i Lokꞌ laj rUxlabal i Dios wilic china̱.
40 O menino crescia e se fortalecia, enchendo-se de sabedoria; e a graça de Deus estava sobre ele.
41 Chi jeꞌ reꞌ qꞌuihic riban johtok i Jesus, reꞌ take ritu̱t raja̱w ruꞌum chi ocronak take chi eli̱c ha̱b quiꞌo̱j ar Jerusalen pan ninkꞌi̱j reꞌ nquininkꞌijej wi̱ꞌ i quelic cho ra̱ꞌ riꞌsil maꞌ Israhel chipam i tiꞌcꞌaxic najtir kꞌi̱j ar Eji̱pto,
41 Todos os anos seus pais iam a Jerusalém para a festa da Páscoa.
42 reꞌ take reꞌ xiꞌo̱j ar Jerusalen jeꞌ ricab ncaꞌn eli̱c ha̱b eh xquicꞌam je Jesus chiqui̱j.
42 Quando ele completou doze anos de idade, eles subiram à festa, conforme o costume.
43 Nok cuxꞌunak chic i ninkꞌi̱j reꞌreꞌ, reꞌ Chep chꞌi̱l Mari̱ya xisoljic woꞌ chic je pan quitinami̱t chꞌi̱l take nicꞌ paꞌ nimal xiponic cho pan ninkꞌi̱j reꞌreꞌ, xa reꞌ laꞌ maꞌ xquicoj ta rehtal chi reꞌ Jesus xcahnic poꞌ cho ar Jerusalen
43 Terminada a festa, voltando seus pais para casa, o menino Jesus ficou em Jerusalém, sem que eles percebessem.
44 maj pan quicꞌux take ritu̱t raja̱w, xa chi quixilac laꞌ woꞌ tinamit xchalic. Jeꞌ reꞌ nok xcaꞌn je jenaj kꞌi̱j chi behic. Naxoquic aj cho kꞌekom, reꞌ take reꞌ pꞌuht quisiqꞌuim i cacꞌu̱n chi quixilac take quehtꞌalim quiwach quichꞌi̱l, jeꞌ woꞌ chi quixilac take cu̱cꞌ cho,
44 Pensando que ele estava entre os companheiros de viagem, caminharam o dia todo. Então começaram a procurá-lo entre os seus parentes e conhecidos.
45 xa reꞌ laꞌ maꞌ xquirak ta woꞌ. Jeꞌ reꞌ nok pa ricab kꞌi̱j xquichop woꞌ chic je quibe̱h chi risiqꞌuiric i Jesus ar Jerusalen
45 Não o encontrando, voltaram a Jerusalém para procurá-lo.
46 eh cu reꞌ chic pa ro̱x kꞌi̱j xponic quirak chipam Lokꞌ laj Pa̱t reꞌ nlokꞌonjic wi̱ꞌ wach i Dios. Naxponic quirak, xquilow chi ar wilic chi quiyejal take aj tijem ri̱j Cꞌuhbal Yeꞌo̱j reh Moyses cꞌahchiꞌ ribiram i cꞌuhbalanic ncaꞌn take ruꞌ eh cꞌahchiꞌ woꞌ cok chi pahkanic chiri̱j i cꞌuhbal nquikꞌor.
46 Depois de três dias o encontraram no templo, sentado entre os mestres, ouvindo-os e fazendo-lhes perguntas.
47 Jeꞌ woꞌ, xquilow chi chiꞌnchel take cꞌahchiꞌ quibirinic reh kꞌoric riban i cacꞌu̱n, xa sahchanak chic quicꞌux ruꞌum chi kꞌe̱ꞌ tꞌulic chi quicꞌuꞌljic.
47 Todos os que o ouviam ficavam maravilhados com o seu entendimento e com as suas respostas.
48 Naxquilow chi jeꞌ reꞌ take ritu̱t raja̱w, kꞌe̱ꞌ xsahchic quicꞌux xa reꞌ laꞌ ruꞌum quiyoꞌjic chi xsahchic nak i cacꞌu̱n jeꞌ wili xikꞌor i ritu̱t reh:
48 Quando seus pais o viram, ficaram perplexos. Sua mãe lhe disse: "Filho, por que você nos fez isto? Seu pai e eu estávamos aflitos, à sua procura".
49 Chalic Jesus jeꞌ wili xikꞌor reh:
49 Ele perguntou: "Por que vocês estavam me procurando? Não sabiam que eu devia estar na casa de meu Pai? "
50 Reꞌ kꞌoric reꞌreꞌ maꞌ xquirak ta chiri̱j take ritu̱t raja̱w
50 Mas eles não compreenderam o que lhes dizia.
51 xa reꞌ laꞌ reꞌ ritu̱t maꞌ xsahchic ta chic pa ricꞌux i kꞌoric reꞌreꞌ. Chi jeꞌ reꞌ, reꞌ Jesus xsoljic je chiqui̱j ar pan quitinami̱t Nasaret. Ar chic ponok xa maꞌ haj ta woꞌ xikꞌihtaj ri̱b chiwach ritu̱t raja̱w, xa eli̱c laꞌ woꞌ xinimej take.
51 Então foi com eles para Nazaré, e era-lhes obediente. Sua mãe, porém, guardava todas essas coisas em seu coração.
52 Jeꞌ woꞌ chic, nok cꞌahchiꞌ riqꞌuijolbic johtok, kꞌe̱ꞌ cꞌahchiꞌ rikꞌasamric rinoꞌjbal eh ru̱cꞌ reꞌreꞌ, maꞌ pajoj ta naxirak ricꞌaxbal chiwach i Dios jeꞌ woꞌ chi quiwach take tinamit.
52 Jesus ia crescendo em sabedoria, estatura e graça diante de Deus e dos homens.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.