Mateus 8
Poqomchi' Occidental NT (POH_BSG) vs AAI
1 Chiri̱j aj chic i cꞌuhtunic xiban china̱ i yu̱kꞌ reꞌreꞌ, reꞌ Jesus pꞌuht rikajic cho ar chi ihchꞌilimaj cuꞌum riqꞌuihal tinamit.
1 Jesu oyaw wanane re nan ana veya’amaim, sabuw rou’ay gagamin na’in hi’ufunun bairi hin.
2 Ar ajic nok cꞌahchiꞌ rikajic cho Jesus, jenaj winak xilim ri̱j naxcꞌulic lok ru̱cꞌ jeꞌ wili xikꞌor reh chi xuclic cok chiwach: «K-Aja̱w Jesus, reꞌ hin wehtꞌalim chi wilic awajawric chi resmejic lok niyaꞌbilal wi laꞌ jeꞌ reꞌ nawa̱j i hat chi enaꞌn. Nawa̱j na chi jeꞌ reꞌ enaꞌn wu̱cꞌ kꞌuruꞌ? nqui reh.
2 Naatu orot ta biyan kokom ani’anin na Jesu nanamaim sun yowen eo, “Regah inakokok na’at basit biyou iniwa’an nigewasin.”
3 Reꞌ Jesus jeꞌ wili xikꞌor reh winak reꞌreꞌ naxiyew je kꞌab china̱ chi ritzꞌaꞌjic: «Ho̱ꞌ nwa̱j! Elok lok ayaꞌbilal kꞌuruꞌ, nqui reh. Xa reꞌ woꞌ ti xikꞌor i Jesus chi jeꞌ reꞌ, xelic woꞌ ti lok i xilim wilic nak chiri̱j i winak reꞌreꞌ.
3 Jesu uman ru’atayan orot biyan butubun eo, “Ayu akokok, biya igewasin.” Mar ta’imonamo orot biyan kokom etei hihururuw hire orot biyan igewasin.
4 Chiri̱j reꞌreꞌ, reꞌ Jesus jeꞌ woꞌ chic wili xikꞌor reh: «Maꞌ hab pe wach aj eh nakꞌor chaj bih xcꞌuluric awu̱cꞌ, reꞌ laꞌ chaꞌn hiy ru̱cꞌ aj kꞌahsem si̱ chiwach i Dios chi ricꞌuhtjic reh chi maꞌxta chic awe̱t. Jeꞌ woꞌ chayew reh asi̱ jeꞌ ricab takꞌamaj cahnok ribanaric chipam i Cꞌuhbal Yeꞌo̱j reh Moyses. Jeꞌ aj reꞌ chaꞌn reh chi nok riyeb chic rikꞌorbal i aj kꞌahsem si̱ chi suk chic acꞌux enehtꞌaljic woꞌ cuꞌum take tinamit chi reꞌ hin maꞌ niyakꞌabej ta pan wo̱k i Cꞌuhbal Yeꞌo̱j reh Moyses, nqui xikꞌor reh.
4 Naatu Jesu orot iu, “Men orot babin ta ana tur inaowenamih, baise mutufor kwen firis biya enutitiy naatu Moses ana obaiyunen tur eo na’atube, sibor inayai sabuw etei matahimaim hina’itin o biya igewasin.”
5 Chiri̱j chic reꞌ nok reꞌ Jesus oquic riban cok chipam i tinamit reꞌ Capernahum ribihnal, jenaj chic winak xchalic chi ricꞌuluric. Reꞌ winak wili reꞌ jenaj cꞌamol quibe̱h take sol aj Ro̱ma, xixucꞌa̱ꞌ ri̱b chiwach i Jesus chi ripahkaljic reh chi naritoꞌbem i raj camanom.
5 Nati ana veya’amaim Jesu na Capernaum titit, basit Roman baiyowayan hai orot ukwarin na baibais isan Jesu ifefeyan.
6 Jeꞌ aj wili xikꞌor cok reh: «K-Aja̱w Jesus, reꞌ waj camanom wilic pan pa̱t jiclic wach yoca̱b ruꞌum riyaꞌbilal eh kꞌe̱ꞌ tiꞌquilal wilic wi̱ꞌ ruꞌum chi sicrinak chic ritiꞌjolal, nqui reh.
6 “Regah, ayu au bowayan orot ta i sawow, an uman himorob, baremaim inu’in, misir isan men karam, biyan ebababan kwanekwan.”
7 Chalic Jesus jeꞌ wili xikꞌor reh: «Tare̱t, equino̱j awu̱cꞌ chi resmejic lok riyaꞌbilal awaj camanom, nqui reh.
7 Basit Jesu eo, “Boro anan a orot aniyawas.”
8 Chalic i winak reꞌreꞌ jeꞌ woꞌ chic wili xicꞌuꞌlej wi̱ꞌ: «Ajabe̱s Jesus reꞌ hin nwicꞌraj chi maꞌ ricꞌul ta chi wi̱n chi etoquic pa nipa̱t xa reꞌ laꞌ chakꞌor chi elok lok riyaꞌbilal i waj camanom maj reꞌ hin wehtꞌalim chi xa ru̱cꞌ kꞌoric reꞌreꞌ encowjic i waj camanom.
8 Baiyowayan orot ukwarin Jesu iya’afut eo, “Regah ayu men orot gewasu boro inan au bar wanawanan inarun, baise turawat kuo au bowayan orot eyawas.
9 Jeꞌ reꞌ nikꞌor ruꞌum nok reꞌ quikꞌorbal take wilic cajawric n-nimjic jeꞌ ricab niban i hin cu̱cꞌ take ajabe̱s wilque̱b chi nina̱, on jeꞌ ricab ncaꞌn take niso̱l chꞌi̱l take waj camanom wilque̱b pa nikꞌab, nquinimej woꞌ nikꞌorbal. Jeꞌ ricab wi reꞌ hin nitakꞌa̱ꞌ take je niso̱l chi nacojic, chi jumehkꞌil quiꞌo̱j. On wi xnikꞌor queh chi naquichalic, chi jumehkꞌil woꞌ ti quichalic. Jeꞌ woꞌ cu̱cꞌ take waj camanom, wi jenoꞌ chi quixilac xnikꞌor reh chi naroquic chi camanic, chi jumehkꞌil woꞌ ti noquic chi ribanaric i paꞌ bih nikꞌor reh, nqui winak reꞌreꞌ.
9 Anayabin ayu i roubabaruwen ana fair biyau’umaim ema’am, naatu baiyowayah etei ayu bab’umaim tema’am, imih baiyowayan orot ta isan anao, ‘Ni’imaim kwen,’ i boro nan, naatu orot ta isan anao, ‘Iti imaim kuna,’ i boro nan, naatu au bowayan orot ta isan anao, iti kusinaf, i boro nasinaf, imih turawat kuo au orot boro nayawas.”
10 Naxibiraj i Jesus chi jeꞌ reꞌ kꞌe̱ꞌ naxsahchic ricꞌux eh jeꞌ wili xikꞌor queh take cꞌahchiꞌ quitahkanic reh: «Reꞌ winak wili, kꞌe̱ꞌ woꞌ chic chꞌiclic ricꞌux chiwi̱j. Til nikꞌor chi jeꞌ ricab ricapew-bal i winak wili, maꞌ jaꞌ nirakam ta jenoꞌ chi quixilac take ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel, nqui Jesus. Chi jeꞌ reꞌ xiban woꞌ jeꞌ ricab xipahkaj cho cajawil sol reꞌreꞌ.
10 Jesu iti tur nonowar ifofofor men kafaita, naatu sabuw hi’ufunun bairi hinan tatabir isah eo, “Anababatun a tur ao’owen, Israel wanawanan men kafa’imo orot ta ana baitumatum gagamin iti na’atube bitumatum atita’urimih.
11 Chiri̱j reꞌreꞌ, jeꞌ woꞌ chic wili xikꞌor queh: «Til coric nikꞌor chi qꞌuihal take cꞌacharel reꞌ quicꞌacharic xa rehreh yeꞌa̱b wilque̱b pa rijohsbal cho kꞌi̱j chꞌi̱l woꞌ pa rikahsbal i kꞌi̱j naquicꞌulic lok chi ihchꞌilimaj take ruꞌum Awraham, chꞌi̱l Isahac chꞌi̱l woꞌ i Jacow, chi naquiwihꞌic cok chiwach i kAja̱w Dios reꞌ nkꞌatbic cho kꞌoric cu pan taxa̱j. Nok wilque̱b chic cok chiwach, reꞌreꞌ naribanam chi enquicꞌul jenaj rinimal wach quilokꞌil jeꞌ ricab quilokꞌil nquicꞌul take rula̱ꞌ jenoꞌ aj ehcham ninkꞌi̱j nok reꞌreꞌ riyew queh chi naquitzꞌuhkic cok nah rime̱xa richꞌi̱l.
11 A tur ao’owen, sabuw moumurih boro veya yeninane naatu veya ra’iyinane hinan mar ana aiwobomaim hina run, gem sisibinamaim hai efan hinabow Abraham, Isaac, naatu Jacob bairi hiniyasisir.
12 «Tzꞌa̱b ruꞌ cu̱cꞌ take qꞌuihal queh ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel maꞌ jeꞌ ta reꞌ naricꞌuluric, reꞌ laꞌ take reꞌ, to̱b ta kꞌoro̱j cahnok ribiral queh chi nariyeꞌeric queh chi reꞌ Dios nariwihꞌic chi kꞌatal kꞌoric chi quina̱, naquitꞌermejic lok chiwach. Ru̱cꞌ reꞌreꞌ naquicꞌulum jeꞌ ricab xquicꞌul take rula̱ꞌ aj ehcham ninkꞌi̱j chi xitꞌermejic lok chiri̱j pa̱t eh ruꞌum reꞌreꞌ xiꞌoquic chi okꞌic ruꞌum ritiꞌquil quicꞌux chi xiꞌesmejic lok pa rinimal lok kꞌekom, nqui Jesus.
12 Baise sabuw iyab mar ana aiwobomaim hitarur i boro maramaim hinabow hinarauw hinare gugumin wanawanan hinarun. Nati’imaim hinama hinarerey wah hinanib kakikak hiniwa’an.”
13 Chiri̱j reꞌ, jeꞌ woꞌ chic wili xikꞌor reh cajawil i sol reꞌreꞌ: «Elok lok riyaꞌbilal awaj camanom! Yuꞌna ajic echic riban chi eto̱j pan apa̱t maj xniban chic reꞌ haj wilic xapahkaj wi̱n. Xniban chi jeꞌ reꞌ ruꞌum nok xachꞌica̱ꞌ acꞌux chiwi̱j chi wilic wajawric chi resmejic lok riyaꞌbilal awaj camanom, nqui Jesus reh. Jeꞌ reꞌ ajic reꞌ sol xo̱j pa ripa̱t eh naxponic ar xinaꞌbej chi reꞌ raj camanom xelic lok riyaꞌbilal chipam i juncꞌam nok reꞌ Jesus xikꞌor chi jeꞌ reꞌ xcꞌuluric ru̱cꞌ aj camanom reꞌreꞌ.
13 Imaibo Jesu baiyowayan orot ukwarin iu, “Aubar kwen, naatu abisa kubitumatum i boro namatar.” Naatu nati ana veya’amaim akir wairafin bar sawow inu’in yawas.
14 Nok ojonak chic i cajawil sol reꞌreꞌ, reꞌ Jesus xo̱j pa ripa̱t i maꞌ Luch eh ar xilow chi reꞌ ritu̱t rehqꞌue̱n jiclic wach yoca̱b ruꞌum jenaj cak tzꞌaꞌ.
14 Naatu Jesu na Peter ana bar titit, Peter rawan babin sawow biyan fora’ab inu’in itin.
15 Ar ajic nok reꞌ Jesus xijil cok ri̱b eh naxitzꞌaꞌj cok rikꞌab ixok reꞌreꞌ, xa chiwach woꞌ ti juncꞌam reꞌreꞌ xelic ti i cak tzꞌaꞌ wilic chiri̱j. Chi suk chic ricꞌux, xuctic johtok chi kiliric i hoj rula̱ꞌ.
15 Basit Jesu babin uman baib ana veya’amaim, ana sawow i en misir bay bogaigiwas.
16 Chiwach aj woꞌ roquic kꞌi̱j reꞌreꞌ, qꞌuihal take wilic maꞌ tob laj uxlabal cu̱cꞌ chꞌi̱l take wilic rehreh wach quiyaꞌbilal xicꞌamaric cho ru̱cꞌ Jesus eh reꞌreꞌ xa ru̱cꞌ ti rikꞌorbal xicꞌsaj quiyaꞌbilal take yowaꞌi̱b. Jeꞌ woꞌ, reꞌreꞌ xitꞌerej woꞌ lok take maꞌ tob laj uxlabal cu̱cꞌ take cꞌacharel reꞌ choplic na̱ quicꞌacharic cuꞌum.
16 Birabirab sabuw wagabur kouh hiyen hima’am hibow hina Jesu biyan hitit, naatu awanawat eaf eo wagabur hibihir hititit, naatu sabuw afa hisawow hibow hinan auman etei iyawasih.
17 Ru̱cꞌ xiban i Jesus reꞌreꞌ kꞌuruꞌ, xo̱j elok wach i kꞌoro̱j cho ruꞌum i raj kꞌorol riCꞌuhbal i Dios, reꞌ Isayi̱yas ribihnal, chi jeꞌ wili:
17 Sawar iti himamatar i dinab orot Isaiah eo kikirum na iturobe,
18 Naxsakꞌic lok jeꞌ ikal, reꞌ Jesus xikꞌor keh hoj raj tahkanel chi nakakꞌahxic je chi juntar maꞌ laj haꞌ cuꞌum queh riqꞌuihal tinamit xilow chi xquimol ti cok qui̱b chiri̱j.
18 Sabuw rou’ay gagamin maiyow hiruru’ay Jesu itih, basit ana bai’ufununayah iuwih eo, “Kwabobuna tarabon harew kukuf rewan rounane.”
19 Ar aj ruꞌ, jenaj aj tijem ri̱j Cꞌuhbal Yeꞌo̱j reh Moyses xo̱j cꞌolok ru̱cꞌ Jesus eh jeꞌ wili xikꞌor reh: «Ajabe̱s kaj tijinel, reꞌ hin nwa̱j nibanam chi hin awaj tahkanel. Naca̱t nitahkem kꞌuruꞌ xa paꞌ eto̱j, nqui reh.
19 Naatu ofafar bai’obaiyenayan orot ta na Jesu isan eo, “Bai’obaiyenayan, ayu o menamaim kwenan ayu boro imaim airit tanan.”
20 Chalic Jesus ehtꞌalbal reh i cꞌaxquilal ricꞌam cho ritahkaljic, jeꞌ wili xikꞌor reh: «Tare̱t, quinatahkej. Xa reꞌ laꞌ reꞌ hin Acꞌunbe̱s reꞌ wilic wajawric chi quina̱ cꞌacharel maꞌxta jenoꞌ niyeꞌa̱b haj ta nak nanihiꞌlic wi̱ꞌ chi eli̱c, maꞌ jeꞌ ta nicab take ya̱c xa paꞌ wilic quiju̱l on jeꞌ ricab take cucꞌ tzꞌiquin chi xa paꞌ wilic quike̱s, nqui reh.
20 Jesu iya’afut eo, “Sigarafor i hai batar tema’am, naatu mamu hai batar tema’am imaim ti’inu’in, baise Orot Natun inure in biyan tubaiwa’an isan aurin efan en.”
21 Chiri̱j aj chic reꞌ, jenaj chic winak reꞌ raj ritahkem woꞌ nak i Jesus, jeꞌ wili xikꞌor reh: «Ajabe̱s, reꞌ hin nwa̱j naca̱t nitahkem xa paꞌ eto̱j, xa reꞌ laꞌ ruꞌ nimukꞌa̱ꞌ pe je i waja̱w naquimok je, cu reꞌ aj woꞌ ruꞌ etinitahkej, nqui reh.
21 Bai’ufununayah orot tabo na Jesu isan eo, “Regah karam wan itihamiyu atan tamai momorob atayai’ibo atan ati’uf nuni airit tanan?”
22 Chalic i Jesus jeꞌ wili xikꞌor reh: «Reꞌ hat ma̱ban aweh ncaꞌn take tinamit maj reꞌ take reꞌ nanquimukꞌa̱ꞌ je quicamnak maꞌ nquikꞌor ta ribiral i rajawric i Dios queh cahnel chic take cahnok. Jeꞌ reꞌ ncaꞌn ruꞌum nok jeꞌ woꞌ camnak take ru̱cꞌ quinoꞌjbal. Raj nchel i hat, quinatahkej eh chaꞌn chi hat chic aj tijem i̱b chiwi̱j, nqui Jesus reh.
22 Baise Jesu iya’afut eo, “Ayu kwi’ufnunu tan, iyab himomorob taiyuwih boro hinaya’ih.”
23 Chiri̱j chic ruꞌ, reꞌ Jesus xoquic cok pan cano̱wa chi tahkamaj woꞌ je kuꞌum hoj cablaj chi raj tahkanel.
23 Naatu Jesu wa isra’at ana bai’ufununayah hiyen bairi hiboy hirabon.
24 Ar ajic nok behic chic nkaꞌn je pan cano̱wa, xchalic jenaj rinimal cow laj te̱w, cu rehtal xa cucꞌ tak nak chic maꞌ risolqꞌuij i kacano̱wa chi kehque̱n ruꞌum take ribohl haꞌ xucsaj. Ruꞌum chi wiric riban i Jesus chipam i cano̱wa,
24 Naniyan meyemeye yabat gagamin misir wan kikiy yen wa iwanasum. Baise Jesu wa uranane nuhin bur inu’in ufu’ufut.
25 reꞌ hoj raj tahkanel xkacꞌaꞌsaj wach naxkilow chi pan yohbal chic wilco̱j eh jeꞌ wili xkakꞌor reh: «Ha̱w, Ha̱w, cꞌaꞌchok awach alah, nakacuxꞌic yuꞌna. Koj-acoꞌlej kꞌuruꞌ, kojqui reh.
25 Bai’ufununayah hina Jesu hibunibun hio, “Regah, iniyawasi, wa iu’unun kafa’imo tana morob.”
26 Chalic i Jesus jeꞌ wili xikꞌor keh chi kakꞌiliric: «Reꞌ hat-tak, kꞌe̱ꞌ laꞌ nak chic na̱chopom acꞌux tak chiri̱j i Dios. Chaj waꞌric na tiyoꞌjic tak? nqui keh. Chiri̱j reꞌ, xuctic johtok eh xikꞌor reh te̱w chꞌi̱l i haꞌ chi jeꞌ wili: «Tipa̱ꞌ hat te̱w eh titu̱k hat haꞌ, nqui queh. Xa chiwach woꞌ ti juncꞌam reꞌreꞌ, xpahꞌic i te̱w eh tuklujic i haꞌ.
26 Jesu iyafutih eo, “Kwa aisim kwabirubir? A not men nakabom, ayu kwanitutumu boro men kwanamorobomih.” Imaibo misir kwarar yabat kotar eotanih mar ta’imon nuwarob eafuw.
27 Naxkilow nicꞌ wach xiban i Jesus, jeꞌ wili xkakꞌor chi kawach chi xa sahchanak chic kacꞌux: «Reꞌ cok i Jesus wili til niqꞌuic woꞌ chic na̱ rajawric. Coric nkakꞌor maj maꞌ xa reꞌ ta take maꞌ tob laj uxlabal quibirinic chiwach, jeꞌ laꞌ woꞌ i te̱w chꞌi̱l i haꞌ quibirinic woꞌ kꞌoric chiwach, kojqui chi kawach.
27 Ana bai’ufununayah hifofor hio, “Iti orot i abi orot? Karam yabat naatu kotar boro fanan hinab hinanutanub.”
28 Chiri̱j aj chic ruꞌ nok pononak chic lok chi juntar haꞌ pan quiyukꞌul take aj Cara̱ra, reꞌ Jesus xoquic je chi behic chipam i jenaj be̱h maꞌ hab ta wach riban wi̱ꞌ canar iqꞌuic cuꞌum queh take quib chi winak xa jeꞌ chic take joskꞌ laj chicop naquiꞌelic cho xilac tak rijulil camnak. Chi jeꞌ reꞌ elic xcaꞌn cho, xichalic chi ricꞌuluric i Jesus. Reꞌ take quib winak reꞌreꞌ chopo̱j na̱ i quicꞌacharic cuꞌum take maꞌ tob laj uxlabal
28 Naatu hirabon hina harew kukuf rewan rounane tafaram wabin Gadara hititit ana veya, orot rou’ab marasika wagabur kouh hito hirun rah yanamaim hima’ama hitit, hai itinin i birubir naatu nati efanamaim men yait ta reremoramih, anayabin hibirubir orot rou’ab isah. Baise Jesu nati’imaim titit ana veya, hairi hina Jesu biyan hitit.
29 jeꞌ wili xquikꞌor cho reh Jesus chi xa qꞌueric chic quichi̱ꞌ: «Hat Jesus rAcꞌu̱n i Dios, reꞌ hat xatcꞌulic ti lok chi kayeꞌeric je pan tiꞌcꞌaxic chi jaꞌ nponic ta woꞌ rikꞌijil. Maꞌxta bih nacoj-atzꞌa̱b wi̱ꞌ kꞌuruꞌ chi katꞌermejic lok, nqui take winak reꞌreꞌ chi yeꞌo̱j quikꞌorbal cuꞌum take maꞌ tob laj uxlabal wilic cu̱cꞌ.
29 Hiwow hio, “God Natun, aki isai mi’itube inasinafumih kunan? Aki baimakiy initi’imih, bo aki ai baimakiy ana veya binatit.”
30 Jeꞌ woꞌ, reꞌ take maꞌ tob laj uxlabal reꞌreꞌ naxquilow chi juntuhm chi riqꞌuihal ahk wiꞌc ncaꞌn wach yu̱kꞌ cu naht je soꞌ cu̱cꞌ,
30 Naatu nati’imaim for i men ef yok hima hi’u’ufar.
31 jeꞌ wili xquikꞌor reh Jesus chi xa nchꞌuk chic quicꞌux: «Ajabe̱s Jesus, wi naco̱j atꞌerem lok cu̱cꞌ take winak wili, chayew kꞌab keh chi cu̱cꞌ ok chic take juntuhm chi ahk wuluꞌ ekoj-oquic, nqui take reh Jesus. Jeꞌ reꞌ xquikꞌor reh naxipꞌut woꞌ ti rikꞌormojic queh chi naquelic lok cu̱cꞌ take winak reꞌreꞌ.
31 Imih wagabur Jesu hifefeyan hio, “Aki inanuni ana titit akokok iniyuni anan for wanawanah ana run.”
32 Jeꞌ reꞌ kꞌuruꞌ, xa reꞌ woꞌ ti xyeꞌeric kꞌab queh chi nacoquic cu̱cꞌ take ahk, reꞌ take maꞌ tob laj uxlabal reꞌreꞌ xiꞌelic lok cu̱cꞌ take winak reꞌreꞌ eh nok oconak chic take cu̱cꞌ take ahk xcaꞌn chi reꞌ take reꞌ xa cajamem chic qui̱b xikajic cho chiwach i yu̱kꞌ wiꞌc ncaꞌn wi̱ꞌ. Chi jeꞌ reꞌ xiquimic naxiꞌo̱j kꞌehbok chipam jenaj maꞌ laj haꞌ wilic ar.
32 Jesu eo, “Kwatit kwan.” Hirouwatait hinunuw hin for wanawanah hirun, for himisir fan hinunuw hire hin harew kukuf yan hire hi’aa tomatom himorob.
33 Naxquilow take aj chaꞌjem ahk chi jeꞌ reꞌ xcꞌuluric, xa cajamem chic qui̱b xiꞌo̱j pan tinamit eh xponic quikꞌor nicꞌ wach naxesmejic lok take maꞌ tob laj uxlabal quichoponic nak quina̱ take quib chi winak reꞌreꞌ. Jeꞌ woꞌ xponic quikꞌor chaj bih xquicꞌul take ahk cuꞌum take maꞌ tob laj uxlabal.
33 Orot nati for hima’uten hima’am himisir hibihir hin bar merar hitit, abisa’awat himamatar hai tur hi’owen naatu orot rou’ab isah abisa mamatar auman hai tur hi’owen.
34 Nok birimaj aj chic reꞌreꞌ, qꞌuihal take cꞌacharel pan tinamit Cara̱ra xiꞌo̱j ru̱cꞌ Jesus eh naxiponic ru̱cꞌ xquipahkaj atoꞌbil reh chi narelic je pan quiyukꞌul.
34 Imaibo sabuw nati bar merar hima’am etei hitit hina Jesu bairi hitar naatu hi’i’itin ana veya hifefeyan hiu hai tafaram ihamiy tit.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.