Lucas 22
Palikúr NT (PLU_WBT) vs NAA
1 Msekwe aynessa hawkri adahan judeyenepwi gipetrakis adahan igkis axnes muttuhyan arih akak bugut miyegbiye adahan kiyene ku samah minikwak Uhokri umahkise muttuhyan gidukwenaprikkis gihiyegapu.
1 Estava próxima a Festa dos Pães sem Fermento, chamada Páscoa.
2 Nerras muwpeg kiyatyepwi gikakkis nerras kannuhekeputnepwi amin amekene Moís gikumadukan igkis ipegminenes gihiyakemnikis adahan igkis hiyak ku samahpa igkis umahkise Kiyapwiye Jesus. Igkis apise nawenétke hiyeg fetyapu ayge hahhayruke gikakkis gipatra.
2 Os principais sacerdotes e os escribas procuravam uma forma de matar Jesus; porque temiam o povo.
3 Ayteke ner wapitye gikiparadkis Satanás ig kawihe pahapwi gaytakkis Kiyapwiye Jesus giwatnipwi kewye Judas Iskariyotis.
3 Ora, Satanás entrou em Judas, chamado Iscariotes, que era um dos doze.
4 Ayteke nikwe ig Judas Iskariyotismin tipik ta gimkatkis nerras muwpeg kiyatyepwi gikakkis nerras apuriwnepwi Uhokri Gipin. Ig danuh atere, ig kinetihwa gikakkis adahan ig kamaykiswiye Kiyapwiye Jesus ta gitkis.
4 Judas foi entender-se com os principais sacerdotes e os capitães sobre como lhes entregaria Jesus.
5 Igkis timapni henne, igkis batek ginaktinkis kaayhsima. Igkis awna git: ―Ku pis kamaykis Jesus ta wothu, usuh katiwnihpi.
5 Eles se alegraram e combinaram em lhe dar dinheiro.
6 Igme kaytwa giwnkis: ―Ihi. In kabay nuthu. Ayteke nikwe ig gihapu Kiyapwiye Jesus adahan ig hiyá ku aysaw gihawkan danuh kabayhtiwa adahan ig kamaykiswig aparayewa ariw hiyeg.
6 Judas concordou e buscava uma boa ocasião para lhes entregar Jesus, longe da multidão.
7 Ayteke ariwnteke ini, danuh ahawkanaprik adahan ini fet adahan hiyeg axnes bugut miyegbiye. Abet pitatye hawkri abet ini fet ignes judeyenepwi umah muttuhyan adahan kiyene ku samah minikwak Uhokri umahkise muttuhyan gidukwenaprikkis gihiyegapu.
7 Chegou o dia da Festa dos Pães sem Fermento, em que era necessário fazer o sacrifício do cordeiro pascal.
8 Ayge nikwe ig Kiyapwiye Jesus awna ta gitkis kiyapwiye Pedru gikak kiyapwiye João. Giwn: ―Ataknabay ahegbeta pahapwi muttuhyan adahan waxniwiy abet upetrawiy.
8 Então Jesus enviou Pedro e João, dizendo:
9 Igkisme ayapri: ―Kiyapwiye, kineypa pimawkan adahan usuh ahegbetin?
9 Eles lhe perguntaram: — Onde o senhor quer que a preparemos?
10 Igme kaytwa giwnkis: ―Ku aysaw yis parakanten apitit paytwempu Jerusalém, ayge pahapwi awayg patiptak yikaknek. Ig hiyuwe akak kaggap un atiy. Makekwepnay gihapu. Ku kiney ig parak agikut payt, yis parak aterewata.
10 Jesus lhes explicou:
11 Awnanabay ta git payt akipara ku yikannuhten awna: “Kineypa xam adahan nah fetya axne muttuh arih gikakkis nukannuhnipwi?”
11 e digam ao dono da casa: “O Mestre pergunta: ‘Onde fica o aposento no qual comerei a Páscoa com os meus discípulos?’”
12 Ayge nikwe ig akki ta yitnek pahayku xam nopsadnene ayhté payt apahnap inuteknene. Arikna ayge madikte ahegbet kuwis. Ahegbetanabay umanawiy ayge adahan wixwiy fetya.
12 Ele lhes mostrará um espaçoso cenáculo mobiliado; ali façam os preparativos.
13 Igkis piyananene timapni henne, igkis tipik ta apitit paytwempu. Igkis danuh atere, igkis utí madikte ku samah Kiyapwiye Jesus akkamnih gitkis. Ayge nikwe igkis ahegbete madikte adahan igkis fetya axnes muttuhyan arih. Pisenwa igkis diyuhe ta git Kiyapwiye Jesus.
13 E, indo, acharam tudo como Jesus lhes tinha dito e prepararam a Páscoa.
14 Ayteke ariwnteke ini ku aysaw ahawkanaprik danuh, igkis atere fetya. Ig Kiyapwiye Jesus bat ahumwa axtet gikakkis giwatnipwi.
14 Chegada a hora, Jesus se pôs à mesa, e os apóstolos estavam com ele.
15 Ayge ig awna ta gitkis: ―Kennesa kuri adahan nah hiyapkiska mbeyne nuthu. Kibeyne, apit in danuh nuthu, nah kahawkan fetya ay yikak. Nah kaayhsima axkere inin muttuhyan arih yikak ku apim inin.
15 Então Jesus lhes disse:
16 Ig muttuhyan arakak ndahan. Ku samah ig umehpika gidukwenaprikkis amekenegben marihwa igkis isamtaw, hawwata nah umehpikanek. Apim ini nah inyerwa keh hiyeg isamtaw. Awetupye nah ax yikak henne akiw juktah ku aysaw madikte ini arakak inyerwa danuh abetnewa Uhokri gikumadukan. Hennewatbaki in.
16 Pois eu lhes digo que nunca mais a comerei, até que ela se cumpra no Reino de Deus.
17 Ayteke ig iwé pahow goblé. Ig kabayha Uhokri. Ig awna gitkis: ―Amapanay inin win. Mpuse pahapwimpi higá niwntak.
17 E, pegando um cálice, depois de ter dado graças, disse:
18 Kuri nah ka takunima higá win ay amadga inin akiw. Awetupye nah higá win ay juktah ku aysaw Uhokri gikumadukan danuh. Hennewatbaki in.
18 Pois eu digo a vocês que, de agora em diante, não mais beberei do fruto da videira, até que venha o Reino de Deus.
19 Ayteke ig iwé pahak bugut. Ig kabayha Uhokri. Ig sigkebdih ini bugut ig ibekhepni ta gipuriwkis giwatnipwi. Ig awna gitkis: ―Inin bugut in nihhu ku pariye nah sigkebdihkis yidahannek. Han pitatit yis axne bugut ke ininbe kikibereput adahan yis nukiyetninek.
19 E, pegando um pão, tendo dado graças, o partiu e lhes deu, dizendo:
20 Ayteke ariwnteke ini pisenwa gaxnikis madikte gimanakis, ig iwé pahow goblé. Ig keh nikak hawwata ku samah ig keh akak bugut. Ig awna gitkis: ―No goblé eg Uhokri gahegbetawni nukunewa yidahan. Mmanawa ig Uhokri ahegbete ginetni nukunewa akiw gikakkis hiyeg adahan ku samah ignes humaw gihiyegapu. Nahme sukase numighu yidahan kahadbe ini gahegbetawni in humaw.
20 Do mesmo modo, depois da ceia, pegou o cálice, dizendo:
21 Ayteke ig Kiyapwiye Jesus awna: ―Pahapwi yaytak ay, giwak payak akak ndahan ay aduhyamadga axtet, iggi kamaykiswennek ta gitkis nupetunyapu.
21 — Mas eis que a mão do traidor está comigo à mesa.
22 Nah ku pariye wageswe awayg amadgaya inin nah umahkiswanek ku samah Uhokri ikiswanaw ndahan. Amawka ku nah miyá henneme ner ku pariye nuwmasepten iggi hiyá mbeyne kaayhsimanek nupatra.
22 Pois o Filho do Homem vai segundo o que está determinado, mas ai daquele por quem ele está sendo traído!
23 Igkis giwatnipwi timapni henne, igkis kinetihwa pawtak amin ku pariyepa kehpiye ini gikak Kiyapwiye Jesus henne.
23 Então começaram a perguntar entre si qual deles seria o que estava para fazer isso.
24 Hawwata akiw igkis kapusa mapihpak amin ku pariye gaytakkis pi kiyattenene giwkis.
24 Houve também entre eles uma discussão sobre qual deles parecia ser o maior.
25 Ig Kiyapwiye Jesus hiyapni henne, ig awna gitkis: ―Ka yi muwaka ikaw gapitminnama pahapwi. Ikiparat amadgayapu inin igkis ikaw gapitminkis gihiyegapukis. Igkis kabukhewpi gitkis. Henneme igkis kanumkiswa “Hiyeg gamnihtenkis”.
25 Mas Jesus lhes disse:
26 Yisme ka hennema. Yidahan nawenéwa. Yisme yidahan ku pariye yaytak yapitmin madikte amawka ku ig ka kabukhaw yit. Amawka ku ig ikaw ke wotbe igwa yibukbe. Ku pariye kumadukene amawka ku ig ikaw ke wotbe igwa kumadukakibe.
26 Mas vocês não são assim; pelo contrário, o maior entre vocês seja como o menor; e aquele que dirige seja como o que serve.
27 Uyay akki nuthu. Pariyepa pi kiyatte giwtrikkis hiyeg? Ba pahapwi ku pariye betnene ahumwa gaxten ig axne ayge? Ba ig pi kiyatte? Ba kawk ba ner gibuk ku pariye ewkne gimana git? Nah akkite yit ku pariye gaytakkis pi kiyatte. Ner ku pariye betnene ahumwa gaxten iggi pi kiyatte giwtrikkis hiyeg ay amadga inin. Nahme nah ka ikaw kema ner kiyatyema. Nah ikaw kewa pahapwi ibuktibe ay yibet. Amawka ku yis ikaw hawwata ke nahbe.
27 Pois qual é maior: aquele que está à mesa ou aquele que serve? Não é verdade que é aquele que está à mesa? Pois, no meio de vocês, eu sou como quem serve.
28 Yis kibeynepwi nuhiyegapu yis arehun kabayhtiwa abet mbeyne. Nikwe aysawnemenek yis hiyá kaayhsima kabaykanek.
28 Vocês são os que têm permanecido comigo nas minhas tentações.
29 Ku samah Nighu ikí kumadukaki nuthu, nah hawwata nah ikí yitnek.
29 E eu confio a vocês um reino, assim como o meu Pai confiou a mim,
30 Apim ini yis ax payak nukakhu yis higap payak nukakhu ayhté ku kiney nukumadukan. Hawwata yis batebdeweknene amadga yepwi kiyatyo adahan yis hiyekne gikakkis madikte israelyenepwi.
30 para que comam e bebam à minha mesa no meu Reino; e vocês se assentarão em tronos para julgar as doze tribos de Israel.
31 Ayteke ig Kiyapwiye Jesus awna ta git kiyapwiye Pedru. Giwn: ―Simawh, Simawh, ayipa ikepka kumadukaki git wapitye gikiparadkis Satanás adahan ig yihikekten. Ig kiyimwihyi kaayhsimanek adahan yipekiswitni nuwhu hawwata ke pahapwi awaygbe ku pariye sassah amutri guyak amadga huw adahan pekkiswiye gumar.
31 — Simão, Simão, eis que Satanás pediu para peneirar vocês como trigo!
32 Henneme nah kuwis piriyepkaw pidahan adahan pis ka tuguhkis pikamaxwan. Kuwewanek ku aysaw pis diyuh ta nuthu akiw ikinaba pikebyupwi gawaygyikis.
32 Eu, porém, orei por você, para que a sua fé não desfaleça. E você, quando voltar para mim, fortaleça os seus irmãos.
33 Igme kiyapwiye Pedru kaytwa giwn: ―Kiyapwiye, nah ka isahkiswekere piw. Hiyawa pis kamaxwika henneme nah ahegbet adahan nah kamaykiswa payak pikak. Hiyawa pis umehpika henneme nah ahegbet adahan nah umahkiswa payak pikak.
33 Porém Pedro respondeu: — Estou pronto para ir com o Senhor, tanto para a prisão como para a morte.
34 Igme awna git: ―Ped, ku apim inin mtipka pis wihwe nuwhunek. Apit takarak awna pahaywowa gawnhan pisme ayipa wihwe nuwhunek mpamaput. Apim ini pis awna ku pis ka hiyakun. Hennewatbaki in.
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Ayteke ig Kiyapwiye Jesus awna ta gitkis madikte giwatnipwi. Giwn: ―Ku samah nah awahkiswey kuhwekwa adahan yis ekkene nuwnhu ta gitkis hiyeg, nah awahkisyi makakura, masakola, makasutni. Apim ini ba ay arikna muweke yit? Igkisme kaytwa giwn: ―Kawa, Kiyapwiye. Yuma ariknawnama muwekne wothu.
35 A seguir, Jesus perguntou aos discípulos: Eles responderam: — Não faltou nada!
36 Igme awna gitkis: ―Kurime ka hennema akiw. Ku pariye kakakura kasakola amawka ig iwé gikakura ig iwé gisakola. Ku pariye yuma giponyaga amawka ig piyuk pahak gisimsa adahan ig isimne giponyaga akak eggu gisimsawen.
36 Então Jesus lhes disse:
37 Mmanawa kuwis ahawkanaprik danuh adahan nah ikaka ke wotbe nah kakehniyebe. Uhokri gannasan kinetihwa numinhu minikwak ku in danuh nuthu. Hennewatmeki in danuhnek. Mmanawa madikte ku pariye Uhokri gannasan ndahan in kabá makisu.
37 Pois eu lhes digo que é preciso que se cumpra em mim o que está escrito: “Ele foi contado com os malfeitores.” Pois o que a mim se refere está sendo cumprido.
38 Igkisme timapni henne, igkis awna: ―Kiyapwiye, mmukna gukebyikis ponya ay. Igme kaytwa giwnkis: ―Ikeypi.
38 Então lhe disseram: — Senhor, aqui estão duas espadas! Jesus lhes respondeu:
39 Pisenwa nikwe ig pes ayteke, ig tipik ta apitit ini waxri imuhgipitnene kewye Olipegpit ku samah inpawa ig keh. Igkisme gikannuhnipwi tipike gihapti.
39 E, saindo, Jesus foi, como de costume, para o monte das Oliveiras; e os discípulos o acompanharam.
40 Ig danuh atere, ig awna gitkis: ―Piriyepkawnabay marihwa yis ka isaksaw arit mbayka.
40 Chegando ao lugar escolhido, Jesus lhes disse:
41 Ayteke ig wewkiswe ataresa barew apiyukan. Ig paberetusaw ig piriyepkaw ta git Uhokri.
41 Ele, por sua vez, se afastou um pouco, e, de joelhos, orava,
42 Ig awna: ―Nighu, ku pis mpithekere ini mbeyne ndahan, uyá amnihun mpithapni ndahan. Henneme ku in pimawkanwa in danuh nuthu, ka sam in danuh nuthu. Nah ka kehkere ndahan nubetki. Henneme nah kehkere pidahanwa pibetki.
42 dizendo:
43 Pahaye adahan pahapwi ahj hiyapkiswe ta git atere, ig ikene gawaygyi git.
43 Então lhe apareceu um anjo do céu que o confortava.
44 Igme Kiyapwiye Jesus wakaymni mpiynepepye. Ig hiyapni henne, ig piriyepkaw pi kihhawnate akiw. Ig piriyepkaw ba ahawnapepye he giwnrapwi suke ke migatbe suruhpiyebe ta waygboit.
44 E, estando em agonia, orava mais intensamente. E aconteceu que o suor dele se tornou como gotas de sangue caindo sobre a terra.
45 Ayteke pisenwa gipigyepkawni ig kannikaw, ig diyuhe ta gitkis gikannuhnipwi. Ig uteprikis himekweke awaku igkis barukiswe.
45 Levantando-se da oração, Jesus foi até onde os discípulos estavam, e os encontrou dormindo de tristeza.
46 Ig hiyapni henne, ig awna gitkis: ―Mmahpaki yipewkan yis himegbet? Kannikawnay. Piriyepkawnabay marihwa yis ka isaksaw arit mbayka.
46 E disse:
47 Ku samah ig awnempiye inakni yuwit, pahabunad hiyegad danuh atere. Ner pahapwi gaytakkis giwatnipwi kewye Judas Iskariyotis ig wew pitatyempi gapitkis. Ig danuh atere, ig mpiye danukwa ta gihumwat Kiyapwiye Jesus adahan ig gaympoketni.
47 Enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou uma multidão. E um dos doze, que se chamava Judas, vinha à frente deles e se aproximou de Jesus para o beijar.
48 Ig Kiyapwiye Jesus hiyapni henne, ig wakaymni. Ig awna git: ―Judas, mmah pis kamaykisun akak aympokaki, nah ku pariye wageswe awayg amadgaya inin?
48 Jesus, porém, lhe disse:
49 Igkisme nerras ku pariye aynenepwi gikak Kiyapwiye Jesus igkis hiyapni henne, igkis hiyak ku pariye me danuhe git. Ayge nikwe igkis awna git: ―Kiyapwiye, ba pis muwaka usuh iw uponyaga adahan usuh kapetunsigkis?
49 Os que estavam ao redor de Jesus, vendo o que estava por acontecer, perguntaram: — Senhor, devemos atacar com as espadas?
50 Aynewa pahapwi gaytakkis nuwipwihe pahapwi ibukti gidahan ner muwpegpiyene gikiparakis. Ig ihuke gitaybi kihehaptak.
50 Um deles golpeou o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha direita.
51 Ig Kiyapwiye Jesus hiyapni henne, ig awna git: ―Ka ba kehni henne. Ayteke ig dax gitaybi adukwen, in humaw akiw.
51 Mas Jesus interveio, dizendo: E, tocando na orelha do homem, o curou.
52 Ayteke ig awna ta gitkis nerras muwpeg kiyatyepwi gikakkis nerras apuriwnepwi Uhokri Gipin, nerras judeyenepwi giwewkistenkis ku pariye gikamaxwitni atere. Giwn: ―Mmahkay yis ayta akak madikte yiponyaga akak madikte yasuga? Mmahkay yis ayta nukamaxwitni ayamaw ke wotbe nah amepyebe?
52 Então Jesus disse aos principais sacerdotes, capitães do templo e anciãos que vieram prendê-lo:
53 Takunipti nah ayge yikak yikannuhten agiku Uhokri Gipin. Henneme yis ka kibowka kamaxun ayge. Ka sam. Kuwis yihawkanaprik danuh adahan yis keh nukakhu ku samah amisnapyi akiparad gimawkan.
53 Todos os dias, estando eu com vocês no templo, vocês não tentaram me prender. Esta, porém, é a hora de vocês e a hora do poder das trevas.
54 Ayteke nikwe igkis kamaxe Kiyapwiye Jesus igkis waxepri ta gipinekut ner muwpegpiyene gikiparakis. Ig kiyapwiye Pedru hiyapni henne, ig makeke gihapu butte henneme ig piyawakte giw aynessa.
54 Então, prendendo Jesus, levaram-no e o introduziram na casa do sumo sacerdote. Pedro seguia de longe.
55 Igkis danuh atere gipinekut ner muwpegpiyene gikparakis, nerras hiyeg hamehe tiket ayhté gipinbuk. Igkis bat atere ahumwa eggu tiket. Ig kiyapwiye Pedru hiyapni henne, ig bat aterewata payak gikakkis.
55 Quando acenderam um fogo no meio do pátio e se assentaram juntos, Pedro tomou lugar entre eles.
56 Ayteke pahapu tino bukitwiyo hiyapri ayge betnene abet tiket abutni. Eg ipegkak gikak, eg awna: ―Ner awayg hawwata wew gikak Jesus.
56 Uma empregada, vendo-o sentado perto do fogo, fixou os olhos nele e disse: — Este também estava com ele.
57 Igme wihwe giw. Ig awna ta gut: ―Kiyapuno, nah kawa hiyakriwa ner awayg.
57 Mas Pedro negou, dizendo: — Mulher, não o conheço.
58 Ayteke ariwnteke ini pahapwi hiyeg akiw hiyapri atere. Ig awna git: ―Pisnewa gaytakkis Jesus gikannuhnipwi. Igme kaytwa giwn: ―Ka nawhnama.
58 Pouco depois, outro homem, ao ver Pedro, disse: — Você também é um deles. Mas Pedro disse: — Homem, eu não sou um deles.
59 Ayteke ariwnteke ini ayiptenesa akiw, pahapwiwa awayg awna akiw: ―Hennewa. Ner awayg Jesus gikannuhni. Mmanawa ig hiyeg galiléyene hawwata ke Jesusbe.
59 E, tendo passado cerca de uma hora, outro afirmou, dizendo: — Com certeza este também estava com ele, porque também é galileu.
60 Igme kiyapwiye Pedru timapni henne, ig awna git: ―Nah ka hiyakwa inakni yuwit ku kamin pis awna. Nikwenéwa ku samah ig awnempiye inakni yuwit, pahapwi takarak awna.
60 Mas Pedro insistiu: — Homem, não sei do que você está falando. E logo, enquanto Pedro ainda falava, o galo cantou.
61 Apiminewa ini hawkri ig Kiyapwiye Jesus ipeganaw ta gimkanit kiyapwiye Pedru. Igme kiyapwiye Pedru hiyapni henne, ig kiyé inakni ku pariye Kiyapwiye Jesus giwn kuhwekwa ta git amin: “Apit takarak awna pahaywowa gawnhan, pisme ayipa wihwe nuwhunek mpamaput.”
61 Então, o Senhor voltou-se e fixou os olhos em Pedro. E Pedro se lembrou da palavra do Senhor, como lhe tinha dito: “Hoje, antes que o galo cante, você me negará três vezes.”
62 Ig kiyé inakni giwn nikwe, ig pes ayteke. Ig kiyemna gitaraksan mpiynepepye. Ig biyuk gikan. Ig tihene ayge.
62 E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
63 Apimwata ini nerras hiyeg ku pariye Kiyapwiye Jesus ay giwakukis, igkis biptepri igkis hiyaraptihpig.
63 Os homens que detinham Jesus zombavam dele, davam-lhe pancadas e,
64 Ayteke igkis wanakotepri igkis biyuhpokepri. Igkis awna git: ―Ku pis Uhokri gawnepe, asá akki wot ku pariye pibiyuhatepten.
64 colocando uma venda sobre os olhos dele, diziam: — Profetize! Quem foi que bateu em você?
65 Ayteke igkis awna arakembet yuwit akiw adahan gimiytetni.
65 E muitas outras coisas diziam contra ele, blasfemando.
66 Hewke nikwe hawkanawa madikte judeyenepwi giwewkistenkis igkis keh gipandukawnikis. Igkis pahadguhwe payak gikakkis nerras muwpeg kiyatyepwi gikakkis nerras kannuhekeputnepwi amin amekene Moís gikumadukan. Ayteke igkis waxase Kiyapwiye Jesus ta gipetunatkis. Ig danuh atere, igkis awna ta git:
66 Logo que amanheceu, reuniu-se a assembleia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziram ao Sinédrio, onde lhe disseram:
67 ―Ku pis Cristo, ku pis Uhokri gikanyan adahan ukumaduketni, asá akkaw wothu. Igme kaytwa giwnkis: ―Ku nah akkaw yit, yis ka iha inakni nuwnhu.
67 — Se você é o Cristo, diga-nos. Então Jesus lhes respondeu:
68 Waké nah ayapyibe amin inakniwata, yis ka kaytwakam.
68 E, se eu perguntar, vocês não me darão resposta.
69 Kuri yis betnene ayge adahan yis hiyekne nukakhu. Henneme kuri aytekihan nah ku pariye wageswe awayg amadgaya inin, nah bat ayge gihumwa Uhokri detye ay amun ini iwetrit ku pariye kanenikiythanisima kihehaptak. Apim ini nahme hiyekne yikak nikwe.
69 Desde agora, o Filho do Homem estará sentado à direita do Deus Todo-Poderoso.
70 Igkisme timapni henne, igkis awna payebitak: ―Mmah pis Uhokri gikamkayh nikwe? Igme kaytwa giwnkis: ―Nahnewa ku samah yis awna.
70 Todos perguntaram: — Então você é o Filho de Deus? Jesus respondeu:
71 Igkis timapni henne, igkis awna: ―Pariyeki umawkanwiy akiw? Wixwiy ka muwaka hiyeg akki wotwiy ariknawnama Jesus gitaraksan akiw. Kuwis ig taraksa ay wowtrikwiy. Ig makukse Uhokri ay wowtrikwiy. Uyay katiwnise ini gitaraksan git.
71 Eles disseram: — Que necessidade ainda temos de testemunho? Porque nós mesmos ouvimos o que ele falou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.