Atos 7

Uhokri Gannasan (PLU) vs NVI

Sair da comparação
NVI Nova Versão Internacional
1 Ayteke nikwe ner muwpegpiyene gikiparakis awna git. Giwn:
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: "São verdadeiras estas acusações? "
2 Igme amekene Estêvawh kaytwa giwn akak kiyabawkad yuwit. Ig awna:
2 A isso ele respondeu: "Irmãos e pais, ouçam-me! O Deus glorioso apareceu a Abraão, nosso pai, estando ele ainda na Mesopotâmia, antes de morar em Harã, e lhe disse:
3 Ig Uhokri awna ta git:
3 ‘Saia da sua terra e do meio dos seus parentes e vá para a terra que eu lhe mostrarei’.
4 Ig amekene Abrawh timapni henne, ig pese aytontak apititak inere waxri ku kiney hiyeg kawdewyenepwi msakwa. Ig atere msakwa apitit paytwempu Arah. Ayge gig miyap. Ayteke ig Uhokri waxepri atan apitit inin waxri ku kiney wixwiy msakwa kuri apim inin.
4 "Então, ele saiu da terra dos caldeus e se estabeleceu em Harã. Depois da morte de seu pai, Deus o trouxe a esta terra, onde vocês agora vivem.
5 Ig amekene Abrawh danuh atan henneme apim ini ig Uhokri kote ikite git aytnihtema inin waxri adahan in humaw gidahanwatma. Ig ka ikí git aynesnima adahan gikukapta. Henneme ig awna git:
5 Deus não lhe deu nenhuma herança aqui, nem mesmo o espaço de um pé. Mas lhe prometeu que ele e, depois dele, seus descendentes, possuiriam a terra, embora, naquele tempo, Abraão não tivesse filhos.
6 Hawwata akiw ig awna ta git:
6 Deus lhe falou desta forma: ‘Seus descendentes serão peregrinos numa terra estrangeira, e serão escravizados e maltratados por quatrocentos anos.
7 Apim ini nahme hiyapkis mbeyne gitkis nerras hiyeg ku pariye kabukhewne gitkis pihiwhipwi. Ariwnteke ini ignes pihiwhipwi pes aytontaknek. Igkis danuh atan akiwnek adahan igkis kumadukasaw nuthu.”
7 Mas eu castigarei a nação a quem servirão como escravos, e depois sairão dali e me adorarão neste lugar’.
8 Ayteke nikwe ig Uhokri ahegbete ginetni gikak amekene Abrawh. Ig awna git: “Kuri pis akak pikamkayh yis hiwh yipit adahan arakak ku yis nuhiyegapu.” Ayteke nikwe ig amekene Abrawh ihe giwn. Ku aysaw gikamkayh amekene Izaki amadga wayk, pahay paka gaw, ig amekene Abrawh hiwhe gipit. Ariwnteke ini igme amekene Izaki hiwhe gipit gikamkayh amekene Jakó. Ariwnteke ini igme amekene Jakó hiwhe gipitkis gikamkayupwi madikawku gikebyikis gikakkis piyana gawnakis (12). Igkisme humaw wahawkripwiy wixwiy hiyeg judeyenepwi.
8 E deu a Abraão a aliança da circuncisão. Por isso, Abraão gerou Isaque e o circuncidou oito dias depois do seu nascimento. Mais tarde, Isaque gerou Jacó, e este os doze patriarcas.
9 ―Ig amekene Jakó gikamkayupwi eggutyepwi igkis atihe gisamwikis amekene José. Ayteke nikwe igkis kamaxwig piyukwig. Igme waxepka temkete apitit Ejitumnaw. Ayge ig humaw ibukti. Henneme Uhokri ayge gikak
9 "Os patriarcas, tendo inveja de José, venderam-no como escravo para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 adahan ig giwiwhpitni ariw mbayka. Ig keh amekene José humaw hiyakemniye hiyeg giwtrik ner amekene Faraó ku pariye kumadukene madikte hiyeg ayge. Ig keh amekene Faraó batek gikak. Ayteke nikwe ig amekene Faraó ikí Ejitumnaw ta giwakuit adahan ig apuriwne gihiyegapu. Hawwata ig ikí gipin ta giwakuit.
10 e o libertou de todas as suas tribulações, dando a José favor e sabedoria diante do faraó, rei do Egito; este o tornou governador do Egito e de todo o seu palácio.
11 Ayteke ariwnteke ini kaayhsima mihetniki danuh muwwapu ayge Ejitumnaw. Hawwata in danuh ayhté Kanaámnaw ku kiney ig amekene José gikebyupwi msakwa. Hiyeg hiyá mbeyne kaayhsima ayge. Ig amekene Jakó gikakkis gikamkayupwi igkis ka utí gimanakis.
11 "Depois houve fome em todo o Egito e em Canaã, trazendo consigo grande sofrimento, e os nossos antepassados não encontravam alimento.
12 Ayteke nikwe ig amekene Jakó kinetni arak ihetit ku in adukwenewa ayge Ejitumnaw. Ig timapni henne, ig awahkise gikamkayupwi atere adahan isimwi gimanakis. Ini pitatye gidawnhankis atere.
12 Ouvindo que havia trigo no Egito, Jacó enviou nossos antepassados em sua primeira viagem.
13 Pisenwa igkis diyuhe gipinwatkis. Ayteke igkis atak atere Ejitumnaw akiw. Apeynipye gidawnhankis atere, ig amekene José ekkew ta gitkis gikebyupwi. Ayge nikwe gikebyupwi ekkepka ta git amekene Faraó.
13 Na segunda viagem deles, José fez-se reconhecer por seus irmãos, e o faraó pôde conhecer a família de José.
14 Ayteke ig amekene José watihe gig amekene Jakó adahan ig ayta gimkat Ejitumnawit payebitak gikakkis madikte gikebyupwi. Igkis kaayhsima hiyeg, ntewnehker madikwa gikebyikis akak pohowku gawnakis (75).
14 Depois disso, José mandou buscar seu pai Jacó e toda a sua família, que eram setenta e cinco pessoas.
15 Ig amekene Jakó timapni henne, ig atere apitit Ejitumnaw payak gikakkis gikamkayupwi. Igkis danuh atere, igkis msakwa ayge adahan kibite kamukri. Ayge igkis kiyapwip igkis miyarap madikte. He gikamkayhkisnen msekwe.
15 Então Jacó desceu ao Egito, onde faleceram ele e os nossos antepassados.
16 Igkis hiyuhe gapkis atan apitit Judeyamnaw ta apitit paytwempu Sikeh. Igkis apuhpin ayhté agiku ini imewti ku pariye amekene Abrawh ig isime gitkis amekene Emor gikamkayupwi.
16 Seus corpos foram levados de volta a Siquém e colocados no túmulo que Abraão havia comprado ali dos filhos de Hamor, por certa quantia.
17 Ayteke kibite kamukri mpiye gawkis. Gikamkayhkis judeyenepwi ayge Ejitumnaw igkis kibihwe. Igkis kaayhsima hiyeg. Ayteke nikwe ahawkanaprik danuh adahan Uhokri ikí inin waxri ta giwakuitkis ku samah ig kuwis ikaksa ta git amekene Abrawh.
17 "Ao se aproximar o tempo em que Deus cumpriria sua promessa a Abraão, aumentou muito o número do nosso povo no Egito.
18 Apim ini pahapwiwa ikiparat akiw kapusa kumaduka madikte hiyeg ayge Ejitumnaw. Igwata kewye Faraó. Ig ner ka kiyé amekene José. Ig ka kiyatha gihiwhipwi judeyenepwi.
18 Então outro rei, que nada sabia a respeito de José, passou a governar o Egito.
19 Ayteke nikwe ig kiniswigkis. Ig arewhepye gitkis. Ig padakkis gikamayhkis nukupesniye ta kabaywakat kahadbe igkis miyarap kahadbe gipewkan wahawkripwiy judeyenepwi ka kibihwa akiw.
19 Ele agiu traiçoeiramente para com o nosso povo e oprimiu os nossos antepassados, obrigando-os a abandonar os seus recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 Apim ini amekene Moís waypuka amadga hawkri. Ig barewyewa bakimni. Ayteke nikwe ginag gikak gig egkis gikapuriwten ayamaw ay gupinwakis adahan mpana kayg.
20 "Naquele tempo nasceu Moisés, que era um menino extraordinário. Por três meses ele foi criado na casa de seu pai.
21 Ayteke egkis ayempig ay kabaywak henneme ig amekene Faraó gise utepri. Ayge nikwe eg iwepri aymuhpig ke wotbe ig gudahanwatbe gukamkayhbe.
21 Quando foi abandonado, a filha do faraó o tomou e o criou como seu próprio filho.
22 Ayteke ariwntak ini ig amekene Moís aymuhwe. Ig ayge kannuhwene madikte ejituyenepwi gihiyakemnikis. Ig aymuhwe kibeyne awayg. Ku pariye ig awna ig awna akak hiyakemniki. Ku pariye ig gikehni ig keh kabayhtiwa.
22 Moisés foi educado em toda a sabedoria dos egípcios e veio a ser poderoso em palavras e obras.
23 Ig amekene Estêvawh awna akiw. Giwn:
23 "Ao completar quarenta anos, Moisés decidiu visitar seus irmãos israelitas.
24 Ig danuhpene, ig uté pahapwi ejituyene kehne mbeye hawkri gikak pahapwi israelyene. Ig hiyapni henne, ig amnih gikebyi, ig parak abet gihawkan ig umehe ner ejituyene.
24 Ao ver um deles sendo maltratado por um egípcio, saiu em defesa do oprimido e o vingou, matando o egípcio.
25 Ayteke ig tipik. Ig gipewkan gikebyupwi judeyenepwi hiyakkam ku samah Uhokri kawihpig adahan giwiwhpitnikis ariw mbeyne. Henneme igkis ka pukuhpin.
25 Ele pensava que seus irmãos compreenderiam que Deus o estava usando para salvá-los, mas eles não o compreenderam.
26 Hewke ig danuhpene akiw, ig uté piyana gikebyikis kerbet. Ig hiyapni henne, ig kibeyhepye gihawkankis. Ig awna gitkis: “Awaykemni, mmahki yis keh mbayka pawtak, yisweke pakebyekne kerbet?”
26 No dia seguinte, Moisés dirigiu-se a dois israelitas que estavam brigando, e tentou reconciliá-los, dizendo: ‘Homens, vocês são irmãos; por que ferem um ao outro? ’
27 Henneme ig ku pariye keh mbayka gikak gikebyi ig tukuhe amekene Moís. Ig awna git: “Pariyenekap pis? Pis ka nukiparama. Pis ka hiyá pisma mpitha usuh.
27 "Mas o homem que maltratava o outro empurrou Moisés e disse: ‘Quem o nomeou líder e juiz sobre nós?
28 Mmah pis kehkere nukakhu ke amakabe pis umehe ner ejituyene? Mmah kuri pis keh hawwata nukakhu?”
28 Quer matar-me como matou o egípcio ontem? ’
29 Ig amekene Moís timapni henne, ig bisike. Ig tipik danuh ta apitit pahawa waxri akiw kewye Midiyamnaw. Ayge ig msekwe. Ayteke ig kahayo ig kakamkayh piyana gikebyikis ayge.
29 Ouvindo isso, Moisés fugiu para Midiã, onde ficou morando como estrangeiro e teve dois filhos.
30 Ariwnteke ini paxkabu madikwa (40) akebyi kamukri akiw, ig amekene Moís ayge amadga amatap kennesa amun ini waxri imuwadnene kewye Sinaí. Ayge pahapwi ahj hiyapkiswe ta git abetwi tiket apuwpi ewwakti.
30 "Passados quarenta anos, apareceu a Moisés um anjo nas labaredas de uma sarça em chamas no deserto, perto do monte Sinai.
31 Ig amekene Moís hiyapni henne, ig wakaymni. Ig danukwa atere kennesawa kahadbe ig hiyá pi kabayte. Henneme ig timá Kiyapwiye Uhokri awna git.
31 Vendo aquilo, ficou atônito. E, aproximando-se para observar, ouviu a voz do Senhor:
32 Giwn:
32 ‘Eu sou o Deus dos seus antepassados, o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’. Moisés, tremendo de medo, não ousava olhar.
33 Ayteke ig Kiyapwiye Uhokri awna git akiw. Giwn:
33 "Então o Senhor lhe disse: ‘Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Nah hiyak ku samah nuhiyegapu hiyepne mbeyne ayhté Ejitumnaw. Nah timap ku samah igkis amka. Kuri nah ayta adahan giwiwhkiswitnikis giwakutakkis nerras ejituyenepwi. Ku apim ini nah awahkiswep tahhan apitit Ejitumnaw.”
34 De fato tenho visto a opressão sobre o meu povo no Egito. Ouvi seus gemidos e desci para livrá-lo. Venha agora, e eu o enviarei de volta ao Egito’.
35 Hennewatbaki ig Uhokri awna git amekene Moís gipitimpi ner ahj ku pariye hiyapkiswa git abetwi tiket apuwpi ewwakti. Hennewatbaki ig awahkisri giminkis nerras amekenegben. Ig awahkis nernewa amekene Moís ku pariye nerras amekenegben ayipa kuwis tukuhe minikwak. Mmanawa igkis tukuhepri amun ini ku samah ner pahapwi awna git: “Pariyenekap? Pis ka nukiparama. Pis ka hiyá pisma mpitha usuh.” Henneme nernewa amekene Moís ku pariye tukuhpika gapitkis hiyeg ignewa ku pariye awahkiska giminkis gapit Uhokri. Ig awahkiska adahan ig humaw gikiparakis nerras amekenegben, adahan ig giwiwhpitnikis ariw mbeyne. Yis ku apim inin yis hawwata tukuhe ner ku pariye awahkiska gapit Uhokri adahan uwiwhpitniwiy ariw mbeyne.
35 "Este é o mesmo Moisés que tinham rejeitado com estas palavras: ‘Quem o nomeou líder e juiz? ’ Ele foi enviado pelo próprio Deus para ser líder e libertador deles, por meio do anjo que lhe tinha aparecido na sarça.
36 Ner amekene Moís ku pariye nerras amekenegben tukuhe minikwak, ignewa giwiwhpitnikis ariw mbeyne. Ig tipik danuh atere Ejitumnaw, ig wiwhpigkis ayteke akak kaayhsima annut ku pariye keh hiyeg wakaymni ku pariye arekhetni gitkis Uhokri gidatni. Akak ini annut ig manukkise ini parawhokwa kewye “Parawhokwa Duruweh”. Akak ini annut ig wewkis igkis amekenegben ayhté amadga amatap adahan paxkabu madikwa (40) akebyi kamukri.
36 Ele os tirou de lá, fazendo maravilhas e sinais no Egito, no mar Vermelho e no deserto durante quarenta anos.
37 Hawwata akiw ig ner amekene Moís ku pariye tukuhpika gapitkis hiyeg, ignewa kinetihwa gimin Cristo ta gitkis amekenegben. Ig awna gitkis:
37 "Este é aquele Moisés que disse aos israelitas: ‘Deus lhes levantará dentre seus irmãos um profeta como eu’.
38 Ig ner amekene Moís ku pariye tukuhpika gapitkis hiyeg ignewa darihe Uhokri giwn dehetniki adahan nikepten ta wotwiy. Ig darihni minikwak ku aysaw nerras amekenegben pahadgupu amadga amatap. Amun ini pahapwi ahj danuh atere arit ini waxri imuwadnene Sinaí. Ayge ig ekkene Uhokri giwn ta git amekene Moís adahan igme akkin ta gitkis nerras amekenegben.
38 Ele estava na congregação, no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos antepassados, e recebeu palavras vivas, para transmiti-las a nós.
39 ―Henneme nerras amekenegben ka ihpekere amekene Moís giwn. Igkis tukuhpig akiw. Mmanawa igkis ipegminenes gihiyakemnikis adahan igkis diyuhpiyes tahhan apitit Ejitumnaw akiw.
39 "Mas nossos antepassados se recusaram a obedecer-lhe; pelo contrário, rejeitaram-no, e em seus corações voltaram para o Egito.
40 Apim ini ig amekene Moís wagehe tipige apitit ini waxri imuwadnene adahan darihpiye Uhokri giwn. Pase ig tipik, igkis amekenegben kinetihwa gikak gegni. Igkis awna git:
40 Disseram a Arão: ‘Faça para nós deuses que nos conduzam, pois a esse Moisés que nos tirou do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu! ’
41 ―Nikwe apim ini igkis batak pahapwi pak akamkayh gahehpak adahan ig humaw giwohkigakis. Ayteke igkis umehe puwikne ay apetun ini ahehpakti adahan igkis kakanhewnes ta git. Ayteke igkis keh fet adahan kiyathenes ini ku pariye he gibatkankisnen.
41 Naquela ocasião fizeram um ídolo em forma de bezerro. Trouxeram-lhe sacrifícios e fizeram uma celebração em honra ao que suas mãos tinham feito.
42 Ig Uhokri hiyapni henne, ig tukuhwepwa giwkis. Ig iseprikis adahan igkis keh gibetkikis. Nikwe igkis kawohkigahaw arit warukma akak warapyu. Hennewa in ku samah Uhokri gannasan ta gitkis gawnepepu buttityepwi. Inakni gannasan awna:
42 Mas Deus afastou-se deles e os entregou à adoração dos astros, conforme o que foi escrito no livro dos profetas: ‘Foi a mim que vocês apresentaram sacrifícios e ofertas durante os quarenta anos no deserto, Ó nação de Israel?
43 Yis hiyuh yiwohkiga Moloki gatiy. Yis hiyuh warukma gahehpak gidahan yiwohkiga Renfah. Yis kawohkigahawkere arit ahehpakti ku pariye he yibatkannen amadgaya inin. Kuri nikwe yis katiwnipwe apatra ini yitaraksan. Nah hiyuhkisyi ta gitkis yipetunyapu tahhan piyawakad pahambakaytak paytwempu Babilôniya.”
43 Ao invés disso, levantaram o santuário de Moloque e a estrela do seu deus Renfã, ídolos que vocês fizeram para adorar! Portanto, eu os enviarei para o exílio, para além da Babilônia’.
44 ―Henneme ku aysaw nerras wahawkripwiy gidukweneswa ayge amadga amatap igkis hawwata kadahan pahá payt kehka akak puwikne amar kewye Uhokri Gipin. Ini payt humaw arekhetni gitkis ku Uhokri ayge gikakkis. Igkis kehpin hehpekwiye ku samah ig Uhokri kehkis git amekene Moís. Igkis ahehpin apigkutaprik ku samah gakkan git.
44 "No deserto os nossos antepassados tinham o tabernáculo da aliança, que fora feito segundo a ordem de Deus a Moisés, de acordo com o modelo que ele tinha visto.
45 Ariwnteke ini kibite kamukri akiw igkis amekenegben gikamkayhkis danuh atan apitit inin waxri. Igkis ewk ini payt atan ku pariye igkis darih giwntakkis gigkis. Ayge gikiparakis ig amekene Joswé ig matakape nerras hiyeg ku pariye kane judeyenepwima ku pariye msekwenepwi ay mmanawa ig Uhokri bisikseprikis. Ayteke igkis amekenegben msakwa ay apit inin waxri akak ini Uhokri Gipin kehka akak puwikne amar. In ay gimunkis adahan kibite kamukri juktah ku kapim amekene Davi amadga hawkri.
45 Tendo recebido o tabernáculo, nossos antepassados o levaram, sob a liderança de Josué, quando tomaram a terra das nações que Deus expulsou de diante deles. Esse tabernáculo permaneceu na terra até a época de Davi,
46 Ig Uhokri batek gikak amekene Davi kaayhsima. Igme amekene Davi awna: “Ig Uhokri ku pariye wahawkriwiy amekene Jakó giwohkiga ig kagikiythanisima. Ini Gipin ka kis gidahan akiw. Nah kehkiste pahá payt pi kabaytenene gidahan Uhokri Gipin.” Henneme ig Uhokri ka isaksig adahan ig keh.
46 que encontrou graça diante de Deus e pediu que ele lhe permitisse providenciar uma habitação para o Deus de Jacó.
47 Igme amekene Davi gikamkayh amekene Salomawh ignewa kehkise ini payt.
47 Mas foi Salomão quem lhe construiu a casa.
48 Bawa ig Uhokri inugikyene ig ka msakwa agikuma payt ku pariye hiyeg amadgayapu inin gikehnikis. Uhokri gannasan ta git gawnepe minikwak akki wot inakni henne. In awna:
48 "Todavia, o Altíssimo não habita em casas feitas por homens. Como diz o profeta:
49 “En kewa nepwibe adahan nah bat ayge kumadukene madikte hiyeg. Inme inin waxri adug in humaw ke nukugkaptabe. Pariyeki payt yis keh ndahan? Kineyki iwetrit kawih ndahan adahan nah mayekne amadga hawkri? Yumahwa.
49 ‘O céu é o meu trono, e a terra, o estrado dos meus pés. Que espécie de casa vocês me edificarão? diz o Senhor, ou onde seria meu lugar de descanso?
50 Nahnewa keh inin hawkri madikte.”
50 Não foram as minhas mãos que fizeram todas estas coisas? ’
51 Ayteke ig amekene Estêvawh awna akiw. Ig awna:
51 "Povo rebelde, obstinado de coração e de ouvidos! Vocês são iguais aos seus antepassados: sempre resistem ao Espírito Santo!
52 Igkis hiyapkis mbeyne ta gitkis Uhokri gawnepepu madikte. Yuma pahapwinama mpiya kabay giwakuriwkis. Igkisme gawnepepu ekkenes gitkis ku pahapwi nemnikumpiye ku pariye igyerwa waditye hiyeg. Henneme igkis ka timepkere inakni giwnkis. Igkis tukuhpigkis madikte. Igkis umehpigkis. Ku apim inin yiswata wageswe gipitit nernewa ku pariye igyerwa waditye hiyeg. Yisnewa giwmepten.
52 Qual dos profetas os seus antepassados não perseguiram? Eles mataram aqueles que prediziam a vinda do Justo, de quem agora vocês se tornaram traidores e assassinos —
53 Wixwiynewa israelyenepwi darihe ini Uhokri gikumadukan ku pariye ekkepka git amekene Moís gapitkis ahj. Kameki yis ihpinme.
53 vocês, que receberam a Lei por intermédio de anjos, mas não lhe obedeceram".
54 Igkis judeyenepwi gikiparakis timapni henne, igkis dagawnhewbetkis kaayhsima git amekene Estêvawh. Gidagonyikis keh igkis kagah gaybukis.
54 Ouvindo isso, ficavam furiosos e rangiam os dentes contra ele.
55 Igme amekene Estêvawh ka aminama. Ig gitiphewne Uhokri. Ig sarayh gipegyi ta inut, ig hiyá Uhokri gikiythani ayhté inugik. Ig hiyá Kiyapwiye Jesus tabir ay gihumwa Uhokri kihehaptak.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, levantou os olhos para o céu e viu a glória de Deus, e Jesus de pé, à direita de Deus,
56 Ig hiyapni henne, ig awna:
56 e disse: "Vejo o céu aberto e o Filho do homem de pé, à direita de Deus".
57 Igkisme timapni henne, igkis pitihe gitaybikis. Igkis kabimanbet kihhaw. Igkis awna:
57 Mas eles taparam os ouvidos e, gritando bem alto, lançaram-se todos juntos contra ele,
58 Ayteke igkis iwepri aytontak apititak paytwempu. Igkis waxepri ta amatmadgat. Ayge igkis gipadkatepten akak tip. Apim ini igkis apuriwse gidagmanpitkis ta git pahapwi takwaye kewye Sawlu.
58 arrastaram-no para fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas deixaram seus mantos aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Ayteke nikwe igkis padakte amekene Estêvawh akak tip. Igme ayge piriyepkewne. Ig awna:
59 Enquanto apedrejavam Estêvão, este orava: "Senhor Jesus, recebe o meu espírito".
60 Ayteke ig paberetusaw, ig awna akak madikte giwakemni. Giwn:
60 Então caiu de joelhos e bradou: "Senhor, não os consideres culpados deste pecado". E, dizendo isso, adormeceu.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.