Mateus 5
Cohãcjʉ̃ Yere Yahuducuri Tju (PIRNT) vs NTLH
1 Sa ye masa peyequina tiquiro cahapʉ tiquina esagʉ̃ ihñano Jesu cʉnʉpʉ mʉjaa wahahye. Mʉja sa, topʉ dujiahye. Topʉ dujigʉ̃ tiquiro buheyequina tiquiro cahapʉ esahye.
1 Quando Jesus viu aquelas multidões, subiu um monte e sentou-se. Os seus discípulos chegaram perto dele,
2 Tiquina esagʉ̃ ihñano ohõ saha ni buhe dʉcahye.
2 e ele começou a ensiná-los. Jesus disse:
3 —Tiquina ñañene bʉjʉa witiyequina Cohãcjʉ̃re cahmeñequina bucueyequina ijire. Ʉhmʉse cjʉ̃no tiquiro pʉhtoro ijiropʉre wahaeta tiquina. Ʉhmʉse cjẽ tiquina ye ijire.
3 — Felizes as pessoas que sabem que são
4 ’Utiyequina gʉ̃hʉ bucueyequina ijire. Tiquinare bucuegʉ̃ yerota mari Pacʉ.
4 — Felizes as pessoas que choram,
5 ’Apequinare yʉhdʉdʉca dueyequina “Ihyo ijina ijiaja ʉsã”, ni tʉhotuyequina bucueyequina ijire. Cohãcjʉ̃ “Ohoutja”, tiquinare tiquiro nidi yehpare cʉoeta tiquina.
5 — Felizes as pessoas humildes,
6 ’Cohãcjʉ̃ dutiro saha ye duayequina, quehnoañene ye duayequina bucueyequina ijire. Cohãcjʉ̃ tiquiro yedohogʉ̃ tiquina quehnoañene yeducueta.
6 — Felizes as pessoas que têm fome e sede
7 ’Apequinare paja ihñañequina bucueyequina ijire. Tiquina sa paja ihñagʉ̃ Cohãcjʉ̃ tiquina gʉ̃hʉre paja ihñanota.
7 — Felizes as pessoas que têm misericórdia
8 ’Tiquina ñañene cosenohriquina bucueyequina ijire. Cohãcjʉ̃re ihñaeta tiquina.
8 — Felizes as pessoas que têm o coração puro,
9 ’Apequinare cahmequedagʉ̃ yeyequina bucueyequina ijire. Tiquinare “Yʉhʉ pohna ijire”, ninota Cohãcjʉ̃.
9 — Felizes as pessoas que trabalham pela paz,
10 ’Cohãcjʉ̃ dutiyere tiquina yeri buhiri apequina ñano yere Cohãcjʉ̃ tiquiro dutiriquinare. Tiquina sa ñano yegʉ̃ bucueyequina ijire tiquina pehe. Ʉhmʉse cjʉ̃no tiquiro pʉhtoro ijiropʉ tiquiro yere cʉoeta tiquina.
10 — Felizes as pessoas que sofrem perseguições
11 ’Yeere mʉsa yeri buhiri apequina mʉsare tiquina tuhtiepegʉ̃ta bucuena ijire mʉsa. Mʉsare tiquina ñano yepegʉ̃ta bucuena ijire mʉsa. Yeequina mʉsa ijiri buhiri mʉsare ijipihtiye ñañe tiquina quiti dojomehnepegʉ̃ta tiquina ni mehoepegʉ̃ta bucuena ijire mʉsa.
11 — Felizes são vocês quando os insultam, perseguem e dizem todo tipo de calúnia contra vocês por serem meus seguidores.
12 Cohãcjʉ̃ yere yahu mʉhtariquinare mʉsa pano ijiriquinare tiquinapʉreta ñano ye mʉhtahye. Tiquinare yeriro sahata mʉsa gʉ̃hʉre apequina sa yegʉ̃ bucueya. Quehnoano jeripohna tiya. Sa yero ʉhmʉsepʉ mʉsa esagʉ̃ pajiro quehnoano yerota mʉsare Cohãcjʉ̃, ni yahuahye Jesu.
12 Fiquem alegres e felizes, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Porque foi assim mesmo que perseguiram os
13 Sa ye Jesu buhe nemoahye:
13 — Vocês são o sal para a humanidade; mas, se o sal perde o gosto, deixa de ser sal e não serve para mais nada. É jogado fora e pisado pelas pessoas que passam.
14 Sa ye tiquiro buhe nemoahye:
14 — Vocês são a luz para o mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Sa ye sihãriare masa sihãñe, sutu docapʉ moha dapo masiedare. Tiare sihãriare ʉhmʉanopʉ duhu peore ti wʉhʉ cjẽna ijipihtiyequina tiquina ihñatiare.
15 Ninguém acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto. Pelo contrário, ela é colocada no lugar próprio para que ilumine todos os que estão na casa.
16 Ohõ sahata mʉsa gʉ̃hʉ buhrioro yero saha ijina, quehnoañene yeya. Mʉsa sa yegʉ̃ ihñañe masa mari Pacʉ ʉhmʉse cjʉ̃nore ño peo, “Tutuagʉ, quehnoagʉ ijire”, nieta, ni yahuahye Jesu.
16 Assim também a luz de vocês deve brilhar para que os outros vejam as coisas boas que vocês fazem e louvem o Pai de vocês, que está no céu.
17 Sa ni tuhasa, tiquinare yahu nemoahye:
17 — Não pensem que eu vim para acabar com a
18 Ijirota mʉsare niaja. Pihtiri deco pano ijinigʉ̃ Cohãcjʉ̃ dutiye Moisere tiquiro cũrire ne mehenogã cohãsi mari. Ahri yehpa, ʉhmʉse gʉ̃hʉ ti ijiro puno tiquiro dutiye gʉ̃hʉ ijirota.
18 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: enquanto o céu e a terra durarem, nada será tirado da Lei — nem a menor letra, nem qualquer acento. E assim será até o fim de todas as coisas.
19 Sa yeye ti dutiyere ihquẽquina yʉhdʉdʉcaye, apequinare sata ye dutiye, ʉhmʉse cjʉ̃no tiquiro pʉhtoro ijiropʉ cahacjẽna yero saha ijieta. Ihcã dutirogã ijiepegʉ̃ta tiquina yʉhdʉdʉcaye, cahacjẽna yero saha ijieta tiquina. Apequina ti dutiyere quehnoano yeye, apequinare tiquina yero saha ye dutiye, ʉhmʉse cjʉ̃no tiquiro pʉhtoro ijiropʉ pʉhtoa yero saha ijieta tiquina pehe.
19 Portanto, qualquer um que desobedecer ao menor mandamento e ensinar os outros a fazerem o mesmo será considerado o menor no
20 Mʉsare niita niaja yʉhʉ. Judio masare buheyequina, fariseo masa gʉ̃hʉ Cohãcjʉ̃ cahmeñene queoro yerare. Tiquina yʉhdʉoro Cohãcjʉ̃ cahmeñene yeya mʉsa. Mʉsa sa yerana, tiquiro pʉhtoro ijiropʉre ne esasi mʉsa, ni yahuahye Jesu.
20 Pois eu afirmo a vocês que só entrarão no Reino do Céu se forem mais fiéis em fazer a vontade de Deus do que os
21 Sa ni tuhasa, tiquinare yahu nemoahye:
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não mate. Quem matar será julgado.”
22 Ahri tiquina yahuri yʉhdʉo cjũno mʉsare ahri pehere yahu nemoutja. Tiquiro acayʉro mehna usuariquiro pehe tiquina buhiri dahreatiquiro ijire masʉnore wejẽdiquiro yero saha. Tiquiro acayʉrore tuhtiriquiro “Ne tʉho masiñe mariegʉ ijire mʉhʉ”, nidiquiro buhiri dahre dutiyequina cahapʉ tiquina neatiquiro ijire. “Tʉho masiegʉ ijire mʉhʉ”, tiquiro acayʉrore sa nidiquirore pecapʉ wahaboaga tiquiro.
22 Mas eu lhes digo que qualquer um que ficar com raiva do seu irmão será julgado. Quem disser ao seu irmão: “Você não vale nada” será julgado pelo tribunal. E quem chamar o seu irmão de idiota estará em perigo de ir para o fogo do inferno.
23 ’Mʉsa acayʉro mʉsare tiquiro ihña tuhtigʉ̃ ohõ saha yeya. Cohãcjʉ̃ wʉhʉpʉ Cohãcjʉ̃re mʉsa ño peoato pano, tiquirore wahiquirore mʉsa ohoato pano ohõ saha yeya.
23 Portanto, se você estiver oferecendo no altar a sua oferta a Deus e lembrar que o seu irmão tem alguma queixa contra você,
24 Cohãcjʉ̃re mʉsa ohoatire duhu cũ, mʉsa acayʉro cahapʉ waha, “Pari turi cahmequedacʉ̃hna. To punota duhuuhna tire”, niña tiquirore. Mʉsa sa nidi bato Cohãcjʉ̃re oho, ño peona wahaya tiquiro ya wʉhʉpʉ.
24 deixe a sua oferta ali, na frente do altar, e vá logo fazer as pazes com o seu irmão. Depois volte e ofereça a sua oferta a Deus.
25 ’Apequiro mʉhʉre yahusã duaro, pʉhtoro masare beseriquiro cahapʉ mʉhʉre tiquiro nea duagʉ̃, tiquiro mehna usuaro marieno ijiya. Beseriquiro cahapʉ tiquiro neato pano tiquiro mehna quehnoano ijiya. Mʉhʉ sa yegʉ̃ ihñano tiquiro mʉhʉre yahusãedaboaga. Mʉhʉ sa quehnoano ijieragʉ̃ ihñano topʉre mʉsa esagʉ̃ tiquiro pehe mʉhʉre masare beseriquirore yahusãnota. Tiquiro sa yahusãgʉ̃, beseriquiro pehe peresu yeyequinapʉre mʉhʉre ohorota. Sa yeye tiquina mʉhʉre peresu yeeta.
25 — Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, entre em acordo com essa pessoa enquanto ainda é tempo, antes de chegarem lá. Porque, depois de chegarem ao tribunal, você será entregue ao juiz, o juiz o entregará ao carcereiro, e você será jogado na cadeia.
26 Ijirota niaja mʉhʉre. Topʉ ijiniita mʉhʉ. Tee tiquina wapa ye dutirire mʉhʉ wapa ye pehogʉpʉ wijiagʉta mʉhʉ, ni yahuahye Jesu.
26 Eu afirmo a você que isto é verdade: você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
27 Ohõ saha ni yahu nemoahye Jesu:
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Ahri tiquina yahuri yʉhdʉo cjũno mʉsare ahri pehere yahu nemoutja. Numinore ñehedaperota, ihcãquiro ticorore ñano tutuaro cahmeno, ñano wacũ tʉhoturo, ñano ye tuhasari ticoro mehna.
28 Mas eu lhes digo: quem olhar para uma mulher e desejar possuí-la já cometeu adultério no seu coração.
29 ’Sa yegʉ mʉhʉ capea poto pehepʉ ijiria mehna ñano yegʉ, tiare ore we ne mʉhʉ cohãboriro sahata ti ñañene duhuya. Tire duhueragʉ pecapʉ wahagʉta. Mʉhʉ capeare mʉhʉ cohãgʉ̃ tia capea dihita butire. Mʉhʉ pehere pecapʉ mʉhʉ wahagʉ̃ ña yʉhdʉare. Sa yegʉ ti ñañene duhuya.
29 Portanto, se o seu olho direito faz com que você peque, arranque-o e jogue-o fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ser atirado no inferno.
30 Sa yegʉ mʉhʉ omoca poto pehe ijiri omoca mehna ñano yegʉ, ti omocare mʉhʉ dʉte cohãboriro sahata ti ñañene duhuya. Tire duhueragʉ pecapʉ wahagʉta. Mʉhʉ omocare mʉhʉ cohãgʉ̃ ti omoca dihita butire. Mʉhʉ pehe pecapʉ mʉhʉ wahagʉ̃ ña yʉhdʉare. Sa yegʉ ti ñañene duhuya, ni yahuahye Jesu.
30 Se a sua mão direita faz com que você peque, corte-a e jogue-a fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Ohõ saha ni yahu nemoahye Jesu:
31 — Foi dito também: “Quem mandar a sua esposa embora deverá dar a ela um documento de divórcio.”
32 Ahri tiquina yahuri yʉhdʉo cjũno mʉsare ahri pehere yahu nemoutja. Tiquiro namono apequiro mehna ñano yericoro ticoro ijierapegʉ̃ta ticoro manʉno ticorore cohãboaga. Ticoro sa cohãnohricoro apequiro mehna omoca dʉhtero, ñano yero niaga ticoro apequiro mehna ijiro. Ticoro manʉno ticorore tiquiro cohãri bato ticorore apequiro mehna ñano yegʉ̃ yere. Sa yero tiquiro bato namo tiriquiro gʉ̃hʉ ticoro mehna ñano yero nine, ni yahuahye Jesu.
32 Mas eu lhes digo: todo homem que mandar a sua esposa embora, a não ser em caso de adultério, será culpado de fazer com que ela se torne adúltera, se ela casar de novo. E o homem que casar com ela também cometerá adultério.
33 Ohõ saha ni yahu nemoahye Jesu:
33 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não quebre a sua promessa, mas cumpra o que você jurou ao Senhor que ia fazer.”
34 Ahri tiquina yahuri yʉhdʉo cjũno mʉsare ahri pehere yahu nemoutja. “Ʉhmʉse mehna poto nii niaja”, ni ʉhmʉse mehna wame peoeracãhña. Ʉhmʉse pehe Cohãcjʉ̃ mari pʉhtoro tiquiro ijiro ijire. Ihyo ijiro ijierare. Sa ijigʉ̃ ihñana sa niedacãhña.
34 Mas eu lhes digo: não jurem de jeito nenhum. Não jurem pelo céu, pois é o trono de Deus;
35 Ahri yehpa mehna ne wame peoeracãhña. Ahri yehpa Cohãcjʉ̃ ya yehpa ijire. Sa ijigʉ̃ ihñana sa niedacãhña. Jerusalẽ mehna ne wame peoeracãhña. Tutuariquiro mari pʉhtoro ya maca ijire Jerusalẽ. Ihyo ijiri maca ijierare. Sa ijigʉ̃ ihñana sa niedacãhña ti wamene.
35 nem pela terra, pois é o estrado onde ele descansa os seus pés; nem por Jerusalém, pois é a cidade do grande Rei.
36 “Yʉhʉ dapu mehna poto nii niaja”, ni wame peoeracãhña. Mʉsa poari yehseye poari wahagʉ̃ ye masiedare mʉsa. Ti poarire ñiñe wahagʉ̃ gʉ̃hʉre ye masiedare mʉsa. Sa ye masiena “Yʉhʉ dapu mehna poto nii niaja”, ni wame peoeracãhña.
36 Não jurem nem mesmo pela sua cabeça, pois vocês não podem fazer com que um só fio dos seus cabelos fique branco ou preto.
37 “Yenatja”, nina wame peoro marieno ohõ saha dihita tire niducuya. “Yesi”, nina gʉ̃hʉ wame peoro marieno niducuya. Mʉsa wame peo nina, watĩno ñariquiro dutiro saha yena niaga, ni yahuahye Jesu.
37 Que o “sim” de vocês seja sim, e o “não”, não, pois qualquer coisa a mais que disserem vem do Maligno .
38 Ohõ saha ni yahu nemoahye Jesu:
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Tiquina yahuri yʉhdʉo cjũno ahri pehere yahu nemoutja mʉsare. Mʉhʉre ñano yeriquirore sa ihña cãhña. Ihcã pehe mʉhʉ wahsupure tiquiro quẽgʉ̃, ape sie gʉ̃hʉre quẽ dutiya tiquirore.
39 Mas eu lhes digo: não se vinguem dos que fazem mal a vocês. Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também.
40 Apequiro buhiri dahre dutiriquirore mʉhʉre tiquiro yahusãgʉ̃, dutiriquiro pehe mʉhʉ camisare mʉhʉre yahusãriquirore oho dutiboaga. Tiquiro oho dutigʉ̃, tiquirore ohoya. Mʉhʉ bui cjã suhtiro gʉ̃hʉre oho nemoña tiquirore.
40 Se alguém processar você para tomar a sua
41 Apequiro surara apee borore ihcã kilómetro mʉhʉre tiquiro nea basa dutigʉ̃, ape kilómetrore waha nemoña tja.
41 Se um dos soldados estrangeiros forçá-lo a carregar uma carga um quilômetro, carregue-a dois quilômetros.
42 Mʉhʉre sinidiquirore ohoya. Sa yegʉ apequiro mʉhʉre waso dutigʉ̃ wasoya tiquirore, ni yahuahye Jesu.
42 Se alguém lhe pedir alguma coisa, dê; e, se alguém lhe pedir emprestado, empreste.
43 Ohõ saha ni yahu nemoahye Jesu:
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame os seus amigos e odeie os seus inimigos.”
44 Tiquina yahuri yʉhdʉo cjũno ahri pehere yahu nemoutja mʉsare: Mʉsare ihña tuhtiyequinare cahĩña. Mʉsare ñano yeyequinare tiquina ye ijiatire Cohãcjʉ̃re sini basaya.
44 Mas eu lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Mʉsa sa yena mari Pacʉ ʉhmʉse cjʉ̃no pohna ijire mʉsa. Cohãcjʉ̃ pehe ihcãno saha yere masare. Ñañequina gʉ̃hʉre quehnoañequina gʉ̃hʉre asʉ̃ asigʉ̃ yere tiquiro. Sa yero Cohãcjʉ̃ dutiyere yeyequina gʉ̃hʉre, yeeyequina gʉ̃hʉre acoro ahtagʉ̃ yere tiquiro. Masare ihcãno saha tiquiro yeriro sahata mʉsa gʉ̃hʉ yeya.
45 para que vocês se tornem filhos do Pai de vocês, que está no céu. Porque ele faz com que o sol brilhe sobre os bons e sobre os maus e dá chuvas tanto para os que fazem o bem como para os que fazem o mal.
46 Mʉsare cahĩñequina dihitare mʉsa cahĩgʉ̃ ti ne dʉhseati ijierare. Wapa ne cohteyequina gʉ̃hʉ sata yere. Sa yena ijipihtiyequinare cahĩña.
46 Se vocês amam somente aqueles que os amam, por que esperam que Deus lhes dê alguma recompensa? Até os cobradores de impostos amam as pessoas que os amam!
47 Mʉsa acaye dihitare mʉsa quehnoano piti cagʉ̃ ti ne dʉhseati ijierare. Cohãcjʉ̃re masieñequina gʉ̃hʉ sata yere. Sa yena ijipihtiyequinare quehnoano piti caya.
47 Se vocês falam somente com os seus amigos, o que é que estão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Ñañe mariena ijiya mʉsa. Mari Pacʉ ʉhmʉse cjʉ̃no tiquiro ñañe marieniquiro tiquiro ijiro sahata mʉsa gʉ̃hʉ ñañe mariena ijiya, ni yahuahye Jesu.
48 Portanto, sejam perfeitos, assim como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.