Mateus 5
Cohãcjʉ̃ Yere Yahuducuri Tju (PIRNT) vs ARC
1 Sa ye masa peyequina tiquiro cahapʉ tiquina esagʉ̃ ihñano Jesu cʉnʉpʉ mʉjaa wahahye. Mʉja sa, topʉ dujiahye. Topʉ dujigʉ̃ tiquiro buheyequina tiquiro cahapʉ esahye.
1 Jesus, vendo a multidão, subiu a um monte, e, assentando-se, aproximaram-se dele os seus discípulos;
2 Tiquina esagʉ̃ ihñano ohõ saha ni buhe dʉcahye.
2 e, abrindo a boca, os ensinava, dizendo:
3 —Tiquina ñañene bʉjʉa witiyequina Cohãcjʉ̃re cahmeñequina bucueyequina ijire. Ʉhmʉse cjʉ̃no tiquiro pʉhtoro ijiropʉre wahaeta tiquina. Ʉhmʉse cjẽ tiquina ye ijire.
3 Bem-aventurados os pobres de espírito, porque deles é o Reino dos céus;
4 ’Utiyequina gʉ̃hʉ bucueyequina ijire. Tiquinare bucuegʉ̃ yerota mari Pacʉ.
4 bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados;
5 ’Apequinare yʉhdʉdʉca dueyequina “Ihyo ijina ijiaja ʉsã”, ni tʉhotuyequina bucueyequina ijire. Cohãcjʉ̃ “Ohoutja”, tiquinare tiquiro nidi yehpare cʉoeta tiquina.
5 bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra;
6 ’Cohãcjʉ̃ dutiro saha ye duayequina, quehnoañene ye duayequina bucueyequina ijire. Cohãcjʉ̃ tiquiro yedohogʉ̃ tiquina quehnoañene yeducueta.
6 bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque eles serão fartos;
7 ’Apequinare paja ihñañequina bucueyequina ijire. Tiquina sa paja ihñagʉ̃ Cohãcjʉ̃ tiquina gʉ̃hʉre paja ihñanota.
7 bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia;
8 ’Tiquina ñañene cosenohriquina bucueyequina ijire. Cohãcjʉ̃re ihñaeta tiquina.
8 bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus;
9 ’Apequinare cahmequedagʉ̃ yeyequina bucueyequina ijire. Tiquinare “Yʉhʉ pohna ijire”, ninota Cohãcjʉ̃.
9 bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus;
10 ’Cohãcjʉ̃ dutiyere tiquina yeri buhiri apequina ñano yere Cohãcjʉ̃ tiquiro dutiriquinare. Tiquina sa ñano yegʉ̃ bucueyequina ijire tiquina pehe. Ʉhmʉse cjʉ̃no tiquiro pʉhtoro ijiropʉ tiquiro yere cʉoeta tiquina.
10 bem-aventurados os que sofrem perseguição por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus;
11 ’Yeere mʉsa yeri buhiri apequina mʉsare tiquina tuhtiepegʉ̃ta bucuena ijire mʉsa. Mʉsare tiquina ñano yepegʉ̃ta bucuena ijire mʉsa. Yeequina mʉsa ijiri buhiri mʉsare ijipihtiye ñañe tiquina quiti dojomehnepegʉ̃ta tiquina ni mehoepegʉ̃ta bucuena ijire mʉsa.
11 bem-aventurados sois vós quando vos injuriarem, e perseguirem, e, mentindo, disserem todo o mal contra vós, por minha causa.
12 Cohãcjʉ̃ yere yahu mʉhtariquinare mʉsa pano ijiriquinare tiquinapʉreta ñano ye mʉhtahye. Tiquinare yeriro sahata mʉsa gʉ̃hʉre apequina sa yegʉ̃ bucueya. Quehnoano jeripohna tiya. Sa yero ʉhmʉsepʉ mʉsa esagʉ̃ pajiro quehnoano yerota mʉsare Cohãcjʉ̃, ni yahuahye Jesu.
12 Exultai e alegrai- porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram os profetas que
13 Sa ye Jesu buhe nemoahye:
13 Vós sois o sal da terra; e, se o sal for insípido, com que se há de salgar? Para nada mais presta, senão para se lançar fora e ser pisado pelos homens.
14 Sa ye tiquiro buhe nemoahye:
14 Vós sois a luz do mundo; não se pode esconder uma cidade edificada sobre um monte;
15 Sa ye sihãriare masa sihãñe, sutu docapʉ moha dapo masiedare. Tiare sihãriare ʉhmʉanopʉ duhu peore ti wʉhʉ cjẽna ijipihtiyequina tiquina ihñatiare.
15 nem se acende a candeia e se coloca debaixo do alqueire, mas, no velador, e dá luz a todos que estão na casa.
16 Ohõ sahata mʉsa gʉ̃hʉ buhrioro yero saha ijina, quehnoañene yeya. Mʉsa sa yegʉ̃ ihñañe masa mari Pacʉ ʉhmʉse cjʉ̃nore ño peo, “Tutuagʉ, quehnoagʉ ijire”, nieta, ni yahuahye Jesu.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem o vosso Pai, que
17 Sa ni tuhasa, tiquinare yahu nemoahye:
17 Não cuideis que vim destruir a lei
18 Ijirota mʉsare niaja. Pihtiri deco pano ijinigʉ̃ Cohãcjʉ̃ dutiye Moisere tiquiro cũrire ne mehenogã cohãsi mari. Ahri yehpa, ʉhmʉse gʉ̃hʉ ti ijiro puno tiquiro dutiye gʉ̃hʉ ijirota.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, nem um jota ou um til se omitirá da lei sem que tudo seja cumprido.
19 Sa yeye ti dutiyere ihquẽquina yʉhdʉdʉcaye, apequinare sata ye dutiye, ʉhmʉse cjʉ̃no tiquiro pʉhtoro ijiropʉ cahacjẽna yero saha ijieta. Ihcã dutirogã ijiepegʉ̃ta tiquina yʉhdʉdʉcaye, cahacjẽna yero saha ijieta tiquina. Apequina ti dutiyere quehnoano yeye, apequinare tiquina yero saha ye dutiye, ʉhmʉse cjʉ̃no tiquiro pʉhtoro ijiropʉ pʉhtoa yero saha ijieta tiquina pehe.
19 Qualquer, pois, que violar um destes menores mandamentos e assim ensinar aos homens será chamado o menor no Reino dos céus; aquele, porém, que
20 Mʉsare niita niaja yʉhʉ. Judio masare buheyequina, fariseo masa gʉ̃hʉ Cohãcjʉ̃ cahmeñene queoro yerare. Tiquina yʉhdʉoro Cohãcjʉ̃ cahmeñene yeya mʉsa. Mʉsa sa yerana, tiquiro pʉhtoro ijiropʉre ne esasi mʉsa, ni yahuahye Jesu.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder de modo nenhum entrareis no Reino dos céus.
21 Sa ni tuhasa, tiquinare yahu nemoahye:
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; mas qualquer que matar será réu de juízo.
22 Ahri tiquina yahuri yʉhdʉo cjũno mʉsare ahri pehere yahu nemoutja. Tiquiro acayʉro mehna usuariquiro pehe tiquina buhiri dahreatiquiro ijire masʉnore wejẽdiquiro yero saha. Tiquiro acayʉrore tuhtiriquiro “Ne tʉho masiñe mariegʉ ijire mʉhʉ”, nidiquiro buhiri dahre dutiyequina cahapʉ tiquina neatiquiro ijire. “Tʉho masiegʉ ijire mʉhʉ”, tiquiro acayʉrore sa nidiquirore pecapʉ wahaboaga tiquiro.
22 Eu, porém, vos digo que qualquer que, sem motivo, se encolerizar contra seu irmão será réu de juízo, e qualquer que chamar a seu irmão de raca será réu do Sinédrio; e qualquer que réu do fogo do inferno.
23 ’Mʉsa acayʉro mʉsare tiquiro ihña tuhtigʉ̃ ohõ saha yeya. Cohãcjʉ̃ wʉhʉpʉ Cohãcjʉ̃re mʉsa ño peoato pano, tiquirore wahiquirore mʉsa ohoato pano ohõ saha yeya.
23 Portanto, se trouxeres a tua oferta ao altar e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Cohãcjʉ̃re mʉsa ohoatire duhu cũ, mʉsa acayʉro cahapʉ waha, “Pari turi cahmequedacʉ̃hna. To punota duhuuhna tire”, niña tiquirore. Mʉsa sa nidi bato Cohãcjʉ̃re oho, ño peona wahaya tiquiro ya wʉhʉpʉ.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai reconciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem, e apresenta a tua oferta.
25 ’Apequiro mʉhʉre yahusã duaro, pʉhtoro masare beseriquiro cahapʉ mʉhʉre tiquiro nea duagʉ̃, tiquiro mehna usuaro marieno ijiya. Beseriquiro cahapʉ tiquiro neato pano tiquiro mehna quehnoano ijiya. Mʉhʉ sa yegʉ̃ ihñano tiquiro mʉhʉre yahusãedaboaga. Mʉhʉ sa quehnoano ijieragʉ̃ ihñano topʉre mʉsa esagʉ̃ tiquiro pehe mʉhʉre masare beseriquirore yahusãnota. Tiquiro sa yahusãgʉ̃, beseriquiro pehe peresu yeyequinapʉre mʉhʉre ohorota. Sa yeye tiquina mʉhʉre peresu yeeta.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele, para que não aconteça que o adversário te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao oficial, e te encerrem na prisão.
26 Ijirota niaja mʉhʉre. Topʉ ijiniita mʉhʉ. Tee tiquina wapa ye dutirire mʉhʉ wapa ye pehogʉpʉ wijiagʉta mʉhʉ, ni yahuahye Jesu.
26 Em verdade te digo que, de maneira nenhuma, sairás dali, enquanto não pagares o último ceitil.
27 Ohõ saha ni yahu nemoahye Jesu:
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Ahri tiquina yahuri yʉhdʉo cjũno mʉsare ahri pehere yahu nemoutja. Numinore ñehedaperota, ihcãquiro ticorore ñano tutuaro cahmeno, ñano wacũ tʉhoturo, ñano ye tuhasari ticoro mehna.
28 Eu porém, vos digo que qualquer que atentar numa mulher para a cobiçar já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 ’Sa yegʉ mʉhʉ capea poto pehepʉ ijiria mehna ñano yegʉ, tiare ore we ne mʉhʉ cohãboriro sahata ti ñañene duhuya. Tire duhueragʉ pecapʉ wahagʉta. Mʉhʉ capeare mʉhʉ cohãgʉ̃ tia capea dihita butire. Mʉhʉ pehere pecapʉ mʉhʉ wahagʉ̃ ña yʉhdʉare. Sa yegʉ ti ñañene duhuya.
29 Portanto, se o teu olho direito te escandalizar, arranca-o e atira-o para longe de ti, pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que todo o teu corpo seja lançado no inferno.
30 Sa yegʉ mʉhʉ omoca poto pehe ijiri omoca mehna ñano yegʉ, ti omocare mʉhʉ dʉte cohãboriro sahata ti ñañene duhuya. Tire duhueragʉ pecapʉ wahagʉta. Mʉhʉ omocare mʉhʉ cohãgʉ̃ ti omoca dihita butire. Mʉhʉ pehe pecapʉ mʉhʉ wahagʉ̃ ña yʉhdʉare. Sa yegʉ ti ñañene duhuya, ni yahuahye Jesu.
30 E, se a tua mão direita te escandalizar, corta-a e atira-a para longe de ti, porque te é melhor que um dos teus membros se perca do que todo o teu corpo seja lançado no inferno.
31 Ohõ saha ni yahu nemoahye Jesu:
31 Também foi dito: Qualquer que deixar sua mulher, que lhe dê carta de desquite.
32 Ahri tiquina yahuri yʉhdʉo cjũno mʉsare ahri pehere yahu nemoutja. Tiquiro namono apequiro mehna ñano yericoro ticoro ijierapegʉ̃ta ticoro manʉno ticorore cohãboaga. Ticoro sa cohãnohricoro apequiro mehna omoca dʉhtero, ñano yero niaga ticoro apequiro mehna ijiro. Ticoro manʉno ticorore tiquiro cohãri bato ticorore apequiro mehna ñano yegʉ̃ yere. Sa yero tiquiro bato namo tiriquiro gʉ̃hʉ ticoro mehna ñano yero nine, ni yahuahye Jesu.
32 Eu, porém, vos digo que qualquer que repudiar sua mulher, a não ser por causa de prostituição, faz que ela cometa adultério; e qualquer que casar com a repudiada comete adultério.
33 Ohõ saha ni yahu nemoahye Jesu:
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não perjurarás, mas cumprirás teus juramentos ao Senhor.
34 Ahri tiquina yahuri yʉhdʉo cjũno mʉsare ahri pehere yahu nemoutja. “Ʉhmʉse mehna poto nii niaja”, ni ʉhmʉse mehna wame peoeracãhña. Ʉhmʉse pehe Cohãcjʉ̃ mari pʉhtoro tiquiro ijiro ijire. Ihyo ijiro ijierare. Sa ijigʉ̃ ihñana sa niedacãhña.
34 Eu, porém, vos digo que, de maneira nenhuma, jureis nem pelo céu, porque é o trono de Deus,
35 Ahri yehpa mehna ne wame peoeracãhña. Ahri yehpa Cohãcjʉ̃ ya yehpa ijire. Sa ijigʉ̃ ihñana sa niedacãhña. Jerusalẽ mehna ne wame peoeracãhña. Tutuariquiro mari pʉhtoro ya maca ijire Jerusalẽ. Ihyo ijiri maca ijierare. Sa ijigʉ̃ ihñana sa niedacãhña ti wamene.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés, nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei,
36 “Yʉhʉ dapu mehna poto nii niaja”, ni wame peoeracãhña. Mʉsa poari yehseye poari wahagʉ̃ ye masiedare mʉsa. Ti poarire ñiñe wahagʉ̃ gʉ̃hʉre ye masiedare mʉsa. Sa ye masiena “Yʉhʉ dapu mehna poto nii niaja”, ni wame peoeracãhña.
36 nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 “Yenatja”, nina wame peoro marieno ohõ saha dihita tire niducuya. “Yesi”, nina gʉ̃hʉ wame peoro marieno niducuya. Mʉsa wame peo nina, watĩno ñariquiro dutiro saha yena niaga, ni yahuahye Jesu.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não, porque o que passa disso é de procedência maligna.
38 Ohõ saha ni yahu nemoahye Jesu:
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho e dente por dente.
39 Tiquina yahuri yʉhdʉo cjũno ahri pehere yahu nemoutja mʉsare. Mʉhʉre ñano yeriquirore sa ihña cãhña. Ihcã pehe mʉhʉ wahsupure tiquiro quẽgʉ̃, ape sie gʉ̃hʉre quẽ dutiya tiquirore.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao mal; mas, se qualquer te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Apequiro buhiri dahre dutiriquirore mʉhʉre tiquiro yahusãgʉ̃, dutiriquiro pehe mʉhʉ camisare mʉhʉre yahusãriquirore oho dutiboaga. Tiquiro oho dutigʉ̃, tiquirore ohoya. Mʉhʉ bui cjã suhtiro gʉ̃hʉre oho nemoña tiquirore.
40 e ao que quiser pleitear contigo e tirar-te a vestimenta, larga-lhe também a capa;
41 Apequiro surara apee borore ihcã kilómetro mʉhʉre tiquiro nea basa dutigʉ̃, ape kilómetrore waha nemoña tja.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar uma milha, vai com ele duas.
42 Mʉhʉre sinidiquirore ohoya. Sa yegʉ apequiro mʉhʉre waso dutigʉ̃ wasoya tiquirore, ni yahuahye Jesu.
42 Dá a quem te pedir e não te desvies daquele que quiser que lhe emprestes.
43 Ohõ saha ni yahu nemoahye Jesu:
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e aborrecerás o teu inimigo.
44 Tiquina yahuri yʉhdʉo cjũno ahri pehere yahu nemoutja mʉsare: Mʉsare ihña tuhtiyequinare cahĩña. Mʉsare ñano yeyequinare tiquina ye ijiatire Cohãcjʉ̃re sini basaya.
44 Eu, porém, vos digo: Amai a vossos inimigos, bendizei os que vos maldizem, fazei bem aos que vos odeiam e orai pelos que vos maltratam e vos perseguem,
45 Mʉsa sa yena mari Pacʉ ʉhmʉse cjʉ̃no pohna ijire mʉsa. Cohãcjʉ̃ pehe ihcãno saha yere masare. Ñañequina gʉ̃hʉre quehnoañequina gʉ̃hʉre asʉ̃ asigʉ̃ yere tiquiro. Sa yero Cohãcjʉ̃ dutiyere yeyequina gʉ̃hʉre, yeeyequina gʉ̃hʉre acoro ahtagʉ̃ yere tiquiro. Masare ihcãno saha tiquiro yeriro sahata mʉsa gʉ̃hʉ yeya.
45 para que sejais filhos do Pai que porque faz que o seu sol se levante sobre maus e bons e a chuva desça sobre justos e injustos.
46 Mʉsare cahĩñequina dihitare mʉsa cahĩgʉ̃ ti ne dʉhseati ijierare. Wapa ne cohteyequina gʉ̃hʉ sata yere. Sa yena ijipihtiyequinare cahĩña.
46 Pois, se amardes os que vos amam, que galardão tereis? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Mʉsa acaye dihitare mʉsa quehnoano piti cagʉ̃ ti ne dʉhseati ijierare. Cohãcjʉ̃re masieñequina gʉ̃hʉ sata yere. Sa yena ijipihtiyequinare quehnoano piti caya.
47 E, se saudardes unicamente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os publicanos também assim?
48 Ñañe mariena ijiya mʉsa. Mari Pacʉ ʉhmʉse cjʉ̃no tiquiro ñañe marieniquiro tiquiro ijiro sahata mʉsa gʉ̃hʉ ñañe mariena ijiya, ni yahuahye Jesu.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai, que
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.