Lucas 6
Cohãcjʉ̃ Yere Yahuducuri Tju (PIRNT) vs ARA
1 Ape deco saurú ijigʉ̃ Jesu gʉ̃hʉ trigo wesepʉ esahye. Topʉ esa, tiquiro buheyequina pehe trigo parorire pehe, ti pjerire sahquẽ site dijio, ti pjerire ihya cã wahaa wahahye tiquina.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Tiquina sa yegʉ̃ ihñañe meheñequinagã fariseo masa tiquinare sinituahye:
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 — ausente —
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 — ausente —
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Yʉhʉ masʉ Cohãcjʉ̃ ohorigʉ ahri deco saurú decore masa tiquina yeatire yahugʉ ijigʉ pʉhto ijiaja, niahye Jesu.
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Ape deco saurú ijigʉ̃ Jesu judio masa tiquina buheri wʉhʉpʉ sajã saro, buheahye masare. Topʉ omoca poto pehe bʉhariquiro ijiahye.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Meheñequinagã judio masare buheyequina, fariseo masa gʉ̃hʉ Jesure yahusã duamahye. “Saurú decore masʉnore dohatiyere yʉhdʉoboaga Jesu”, ni, ihña nʉnʉ yahusã duamahye tiquina Jesure.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Jesu tiquina tʉhotuyere masino, omoca bʉhariquirore ohõ saha niahye:
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Sa yero Jesu tiquinare sinituahye.
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Sa nino Jesu tiquinare ijipihtiyequinare ihñadoqueo, omoca bʉhariquirore ohõ saha niahye tja:
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Tiquiro sa yegʉ̃ ihñañe tiquina tiquiro mehna tutuaro usuahye.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Ti decorire Jesu cʉnʉpʉ Cohãcjʉ̃re sinino mʉjaa wahahye. Topʉ ijiro, ñamine Cohãcjʉ̃ mehna yahuducu bohreahye.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Bohrearopʉ tiquiro buheyequinare tiquiro cahapʉ pijioahye. Pijio tuhasa, tiquina mehna cjẽnare doce waro tiquiro ohoatiquinare bese docoahye. Sa ye tiquiro cũriquina wame tiahye.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 — ausente —
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 — ausente —
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Juda Santiago bahʉro, Juda Iscariote tiquina ijiahye tiquiro bese docoriquina. Juda Iscariote pehe Jesure ihña tuhtiyequinare ihñoatiquiro ijiahye.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Sa ye Jesu tiquiro buheyequina mehna cʉnʉ buipʉ ijiriquina dijia taye, peyequina apequina tiquiro buheyequina mehna dijia wihidʉca, quehnoari paapʉ ducuahye tiquina. Ijipihtiropʉ Judea yehpapʉ ijiye macari cjẽna, Jerusalẽ cjẽna, Tiro wame tiri maca cjẽna, Sidõ wame tiri maca cjẽna pajiri ma dʉhtʉ cahapʉ ijiye macari cjẽna masa peyequina tiquiro cahapʉ wihiahye.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Tiquina Jesu buheyere tʉhoye tehe, tiquina dohatiyere cohãgʉ̃ cahmeahye. Watĩa cʉoyequina gʉ̃hʉ tiquiro cahapʉ wihi, quehnoa wahahye.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Jesu tiquiro tutuaye mehna yʉhdʉgʉ̃ yeahye tiquinare. Sa ye tiquina ijipihtiyequina tiquirore dahra tuhuye ahtahye.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Came Jesu tiquiro buheyequinare ihña, yahuahye:
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 ’Yojopʉre mʉsa ʉjʉa ahbana, yapina ijinata. Sa yena bucuenata.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 ’Yʉhʉ masʉ Cohãcjʉ̃ ohorigʉ ijiaja. Sa yena yeere yena mʉsa ijiri buhiri apequina mʉsare tiquina ihña tuhtiepegʉ̃ta bucuena ijire mʉsa. Mʉsare tiquina cohãepegʉ̃ta bucuenata. Mʉsare tiquina ñano yahuducuepegʉ̃ta “Ñana ijire”, mʉsare tiquina niepegʉ̃ta mʉsa pehe bucuenata.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Mʉsare tiquina sa yegʉ̃ ihñano ʉhmʉsepʉ mʉsa esagʉ̃ pajiro quehnoano yerota Cohãcjʉ̃ mʉsare. Sa yena tutuaro bucuena ijiya. Quehnoano jeripohna tina ijiya. Mʉsare ihña tuhtiyequina tiquina acaye panopʉ cjẽna sata ñano yeahye Cohãcjʉ̃ yere yahu mʉhtariquina gʉ̃hʉre.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 ’Sa yena mʉsa yojopʉ peye cʉona ahri yehpapʉ mʉsa quehnoano iji cã tuhasari. Sa yena ñano yʉhdʉna ijinata mʉsa.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 ’Yojopʉ yapina mʉsa ʉjʉa ahbanata. Mʉsa sa ijirina ñano yʉhdʉnata.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 ’ “Cohãcjʉ̃ yere yahu mʉhtana ijiaja”, ni mehoñequinare “Quehnoañequina ijire”, nimahye peyequina panopʉ cjẽna. Sa nimediquina tiquina acaye yojopʉ cjẽna gʉ̃hʉ sata “Quehnoañequina ijire”, niboaga ihquẽquina mʉsa mehna cjẽnare. Tiquina sa ninohrina mʉsa ijina ñano yʉhdʉnata mʉsa gʉ̃hʉ, ni buheahye Jesu.
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 Sa yero ohõ saha ni buhe nemoahye Jesu:
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Mʉsare “Ñano yʉhdʉahro”, niñequina tiquina ijiepegʉ̃ta quehnoa dutiya tiquinare. Mʉsare ñano yeyequina tiquina ijiepegʉ̃ta “Tiquina gʉ̃hʉ quehnoano ijiahro”, ni sini basaya Cohãcjʉ̃re.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Ihcãquiro mʉsa wahsupure tiquiro quẽgʉ̃, ape sie gʉ̃hʉre quẽ dutiya tiquirore. Mʉsa bui cjã suhtirore tiquiro ehmagʉ̃ mʉsa camisa gʉ̃hʉre sa oho cãhña tiquirore.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Mʉsare sinidiquirore tiquiro sinino punota ohoya tiquirore. Mʉsa yere tiquiro negʉ̃ tiquirore sinitueracãhña pari turi tire.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Apequina mʉsare tiquina quehnoano yegʉ̃ cahmene mʉsa. Tiquinare mʉsa quehnoano yegʉ̃ cahmeno saha quehnoano yeya tiquina gʉ̃hʉre. Tiquina quehnoano yerapegʉ̃ta mʉsa pehe tiquinare quehnoano yeya.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 ’Mʉsare cahĩñequina dihitare mʉsa cahĩgʉ̃ ti ne dʉhseati ijierare apequina pehere mʉsa cahĩedagʉ̃. Ñañequina gʉ̃hʉ sata yere.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Sa yena mʉsare quehnoano yeyequina dihitare mʉsa quehnoano yegʉ̃ ti gʉ̃hʉ ne dʉhseati ijierare apequina pehere mʉsa quehnoano yeragʉ̃. Tire ñañequina gʉ̃hʉ yere.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Sa yero “Yʉhʉre wiaya tire”, mʉsa niñequina dihitare mʉsa wasogʉ̃ ne ti dʉhseati ijierare. Ñañequina gʉ̃hʉ apequinare “Yʉhʉre wiaya tire”, tiquina niñequinare wasore.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Sa yena mʉsa pehe mʉsare ihña tuhtiyequina gʉ̃hʉre cahĩña. Sa yena tiquinare quehnoano yeya. Apequirore wasona “Yʉhʉre ne wiasi ahriquiro”, ni tʉhotuenata tiquirore wasoya. Cohãcjʉ̃ pehe tiquirore “Quehnoare”, nieñequina gʉ̃hʉre, ñañequina gʉ̃hʉre quehnoano yere. Tiquiro yero saha yeya mʉsa gʉ̃hʉ. Mʉsa sa yegʉ̃ Cohãcjʉ̃ tutuaro quehnoano yerota mʉsare. Sa yena Cohãcjʉ̃ tutua yʉhdʉariquiro ʉhmʉse cjʉ̃no pohna ijinata.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Mari Pacʉ ʉhmʉse cjʉ̃no tiquiro paja ihñariro sahata mʉsa gʉ̃hʉ masare paja ihñaña, ni yahuahye Jesu.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 Sa yero tiquinare yahu nemoahye:
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Apee borore cʉona apequinare ohoya. Mʉsa sa ohogʉ̃ Cohãcjʉ̃ gʉ̃hʉ mʉsare ohorota. Sa ohoro quehnoano queoro mʉsare pajiro ohorota. Quehnoano wahpa yʉhdʉro ohorota. Apequinare mʉsa ohoriro punota Cohãcjʉ̃ gʉ̃hʉ mʉsa gʉ̃hʉre ohorota, niahye Jesu tiquinare.
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Sa ni tuhasa Jesu quiti mehna buhero ohõ saha ni yahu nemoahye:
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Buheyequina tiquinare buheriquirore masi yʉhdʉdʉcaerare. Sa ijiepeta ijipihtiyequina buheyequina tiquina quehnoano buhe pehori bato tiquinare buheriquiro yero saha ijieta, niahye Jesu.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Sa ni tuhasa apeye quiti mehna yahu nemoahye:
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Ohõ saha nina yero saha ijire mʉsa: “Yʉhʉ acayʉ, ñañene yegʉ nine mʉhʉ. Sa yegʉ tire duhuya”, nina yero saha ijire mʉsa. Sa nina ijiepenata pajiro ñañene yere mʉsa pehe. ¿Dʉhse yena mʉsa ñañene yepenata tire masiedajari mʉsa? Masa ihñono dihita quehnoano iji mehona ijire mʉsa sa yena. Pajiri pjĩne mʉsa capeapʉ ijiri pjĩne mʉsa ne mʉhtaboriro saha mʉsa ñano yeye pehere duhu mʉhtaña. Mʉsa sa yeri bato mʉsa acayʉro tiquiro ñano yeyere duhugʉ̃ ye masiboaga meheni pohcarogãre mʉsa neboriro saha, ni buheahye Jesu.
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Sa yero queoye mehna buhero ohõ saha ni yahu nemoahye tiquinare:
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Yucʉ dʉcare masina tʉre masine mʉsa. Potagʉ higuera pacare dʉca tierare. Sa yero pota bʉcʉgʉ ʉhse tõhorine dʉca tierare.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Sata ijire masa gʉ̃hʉ. Quehnoariquiro tiquiro tʉhotuyepʉ quehnoañe ijire. Sa yero tiquiro quehnoañene yere quehnoadʉ quehnoañene dʉca tiro saha. Ñariquiro tiquiro tʉhotuyepʉre ñañe ijire. Sa yero tiquiro ñañene yere ñadʉ ñañene dʉca tiro saha. Mari tʉhotuyepʉ marine ti ijiro saha yahuducuaja mari, ni yahuahye Jesu.
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Sa yero tiquinare yahu nemoahye:
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Ijipihtiyequina yʉhʉre cahmeñequina yʉhʉ yahuyere tʉhore. Sa yeye yʉhʉ dutiyere yʉhdʉdʉcaerare. Ohõ sahata ijire yʉhʉre yʉhdʉdʉcaeyequina:
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Wʉhʉ dahreriquiro yero saha ijire tiquina. Tiquiro ʉhcʉãñe coperire sehe, wʉhʉre doco dʉcare. Ti wʉhʉ quehnoano tiquiro yeri wʉhʉ ijiro dia minigʉ̃ tutuaro aco tutuepegʉ̃ta ti wʉhʉ quehnoano tojoare.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Sa yeye yʉhʉ dutiyere tʉhoepeta yʉhdʉdʉcayequina pehe wʉhʉre quehnoano yerariquiro yero saha ijire. Ti wʉhʉre buigã doco, quehnoano ye dʉcaerare. Tiquiro sa yeri wʉhʉ ijiro dia minigʉ̃ aco tutuagʉ̃ duita ti wʉhʉ cohõ bʉrʉa wahare. Sa yero ti wʉhʉ tutuaro bora quehea wahare, niahye Jesu.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.