Lucas 9
pdo (PDO) vs AAI
1 I Yesu meboiꞌiro hopulo ka oruo anaguruNo karo mpepokosi kaa i Yesu moweeꞌiro roso ka pabawa karo bisa montamba penao mosaꞌa kaa mompokotomba lowono haki.
1 Jesu ana bai’ufununayah etei I2 eaf ayuwih hina hitit, demon kakafih nunih isan, naatu sawow yumatah ta ta bosaisiren isan fair itih, naatu eonowahih.
2 Kanoꞌamba tumenaꞌiro lumeko mompokotomba mia memahaki ka paleleꞌo Kareba Moiko mongkono pomparentaRo Ue Ala.
2 Imaibo God ana aiwob binan isan naatu sawusawuwih baiyawasih isan iyafarih hitit hin.
3 Amboro meleko i Yesu umoliwingiro. Nopotae, “Indo powawo mbio-mbio, tuko, pontongo, kaanga, doi, ba parewa peꞌeumiu.
3 Naatu iuwih, “A nanawan isan kwanatitit ana maramaim men sawar afa kwanabow auman kwananamih, men hafoy, tu, kabay, bay, o wanabir.
4 Bai tinarimato ai aso raha, poꞌiato lehea hawe tempono ai mebintango inie langkai laꞌa.
4 Kwananan sabuw iyab hina’iti a merar hinay hinabubuwi na’at, nati bar meraramaim kwanama a bowabow kwanisawar imaibo kwanatit.
5 Bano nio inie lano tarima komiu, mpeluarakoto umbu ai inie sie ka tandamio awu umbu ai karemiu, gagi tondonino Ue Ala minggi dumosaꞌiro.”
5 Baise sabuw men a merar hinay hinabubuwi na’at, a fofob kwanarutatab nare naatu nati bar merar kwanihamiy kwanatit, baimatnuwen ana orereb na’atube.”
6 Umari laꞌa anaguruNo mpewunggoako meleko ai inie mesueno paleleꞌo Kareba Moiko mongkono PomparentaꞌaRo Ue Ala ka mompokotomba mia mahaki ai lowono poꞌianga.
6 Imaibo bai’ufununayah hitit hin bar awan, awan hirun hitit God ana aiwob isan tur gewasin hibinan naatu sawusawuwih hiyayawasih.
7 I Datu Herode henu momparenta ai wute Galilea, rumongoio lowono tandangkohali-hali henu winowauno i Yesu. Umono kohali-hali akono nio mia motae i Yesu ooto ai Yohane Puumpodolo henuto muule.
7 Herod, Galilee sabuw hai aiwob orot, sawar iti himamatar hai tur nonowar ana veya ana kasiy ra’at, anayabin sabuw afa hio John Baptist morobone matabir maiye,
8 Nio mboꞌu mia henu motae, “Ai Elia hawe euno.” Kaa nio mboꞌu mia motae, “Ue Ala momuleꞌo euno aso nabi henu isaꞌa.”
8 sabuw afa hio, Elijah marane ra’iy, sabuw afa hio, “Dinab orot ta marasika momorob i yawas maiye matabir na.”
9 Kanggo i Datu Herode motae, “Oto kutenaꞌo mia umimpahio uluno i Yohane. Gagi, aineikee menteeꞌano mia sie? Oto orao kareba kurongoio mongkono mia sie.” Oto kano ai Datu Herode merokuhi kano tepohawe saru i Yesu.
9 Baise Herod eo, “Ayu taiyuwu aso’ob John i ayu sikan ao hi’afuw, naatu iti orot i yait iti bowabow sinaf ana tur anonowar?” Iti na’atube eo naatu kok i orot ana yumat itinamih nuwih.
10 Mpekulero mia tinena laꞌira, umboro pauꞌo ndi Yesu lowono henu umarito rowowauo. Kanoꞌamba i Yesu umuluakero lumeko mpepahe umbu ai oraongano mia, kaa lumeko umbeda umbu ai inie Besaida karo bisa pekokoꞌasoi.
10 Jesu ana tur abarayah himatabir hina hitit, sawar abisa’awat hisisinaf ana tur hi’owen. Naatu nawiyih hitit akisihimo hin tafaram wabin Bethsaida imaim hima.
11 Kanggo towono romentoꞌorio mia orao mbio henu tegagi, umboro mpetonda ndi Yesu. I Yesu tumarimaꞌiro kaa mepau ndi umboro mongkono Pomparentaro Ue Ala, kaa Umono mboꞌu mompokotomba mia mahaki ai oloro.
11 Baise sabuw maumurih na’in Jesu au Bethsaida inan ana tur hinowar, naatu hi’ufunun hin biyan hitit. Hai merar yi God ana aiwob isan binan hinowar naatu sawusawuwih iyawasih.
12 Towono wundu olo, kohopulo ka oruo anaguruNo lumeko ndi Yesu ka rompotae, “Guru, tenaꞌiroto mia niire karo meleko mpowusu kaanga ka raha peratoꞌa ai inie petengi-tengino poꞌianga nie, akono poꞌianga nie tesimpi ka molimbo.”
12 Veya re birabirab auman bai’ufununayah 12 hin Jesu hiu, “Sabuw kwiyafarih ten bar iti yubinamaim naatu masawabar iti yubinamaim taituwah tema’am biyah bay hinanuwet hinabow hinaa, naatu efan auman hinanuwet fai hina’in, anayabin iti efan i owararin.”
13 Kanggo i Yesu sumangkiꞌiro, “Ikomiuto henu moweꞌakero kaanga.”
13 Baise Jesu iuwih, “Bay i boro kwa kwanitih hinaa.” Bai’ufununayah hiya’afut, “Rafiy fafar umat roun naatu siy rou’abamo efanamaim ti’inu’in. Kukokok aki anan sabuw etei’imak isah bay anatobon?”
14 (Baraꞌura nio olimo sowu tama lehea).
14 Sabuw nati’imaim hiru’ay hima tur hinonowar nah etei i 5,000 na’atube. Jesu ana bai’ufununayah iuwih, “Sabuw kwa’uwih nah 50 na’atube kou’ay tata’amaim timarir.”
15 AnaguruNo laꞌa mewowauo menggena pauno i Yesu ndi umboro ka tumenaꞌiro mpentoro.
15 Bai’ufununayah Jesu eo na’atube sabuw hi’uwih himarir.
16 Kanoꞌamba i Yesu umaleo olimo roti ka oruo bou laꞌa kano pekakai moꞌunde ndi Umboro Ue Ala. Umari laꞌa Nosebu-sebungo roti ka bou laꞌa kanoꞌamba Nopeweangakeo ndi anaguruNo, kano umboroto henu montia ndi mia orao.
16 Imaibo Jesu rafiy fafar umat roun bow, naatu siy rou’ab bow, au mar nuw ra’at, God ana merar yi igegewasin sawar, im seseb ana bai’ufununayah itih hibow sabuw hifaramih hi’aa.
17 Lowono mia mponggaa hawe mowoto. Umari laꞌa anaguruno i Yesu mokosiꞌo toreano roti kaa bou laꞌa, hopulopo ka oruo taru lowono.
17 Sabuw etei hi’aa yah iw naatu bai’ufununayah kaifet etei 12 hibow sabuw bay hi’aau turih hibihamiyen hiwan awah hikufoten.
18 Aso tempo i Yesu tekonai mekakai aso-asono ka anaguruNo mboꞌu nio lehea. I Yesu mesikeno ndi umboro “Bano pohawero mia orao, aineikee Iaku nie?”
18 Ana veya ta Jesu akisinamo ma yoyoyoban ana bai’ufununayah hina biyan hitit ibatiyih eo, “Sabuw ayu isau mi’itube’ewat teo kwanonowar?”
19 Sumangki anaguruNo, “Nio mia henu motae Ikomiu i Yohane Puumpodolo, nio mboꞌu henu motae Ikomiu nabi Elia, kaa nio mboꞌu mia motae Ikomiu nabi henu isaꞌa muule euno.”
19 Hiya’afut hio, “Sabuw afa teo o i John Baptist, afa teo o i Elijah, naatu afa teo o i God ana dinab oro’orot marasika himomorob i ta morobone yawas maiye na.”
20 Umari laꞌa i Yesu mesikeno ndi umboro, “Bano pohawemiu, ainei suꞌukee Iaku nie?”
20 Naatu ana bai’ufununayah ibatiyih, “Bo kwa ayu isou mi’itube kwanotanot?” Peter iya’afut eo, “O i God ana Roubininenayan.”
21 Kanoꞌamba i Yesu motae ndi anaguruNo, “Indo takau pauꞌakero mia mesue motae Iakuto Datu Pongkadudui.”
21 Imaibo Jesu eofafarih eo, “Men yait ta ana tur kwana’owenamih.”
22 I Yesu motae ndi anaguruNo, “Iaku nie Ana Manusia, matantu minggi marasai ngako ka laro tarima Aku io mia mosuꞌono to Yahudi, lowono kapala Petewawo Pesomba, Guru Agama. Umboro minggi pepateaKu. Kanggo koꞌotoluno olo Iaku minggi pinokomule euno.”
22 Naatu Jesu iuwih eo, “Jew hai orot gagamih, firis hai ukwarih na’atube Ofafar Bai’obaiyenayah boro Orot Natun hinakwahir, biyababan gagamin na’in nab, hina’asabun namorob, baise veya baitounin ufunamaim boro morobone namisir maiye.”
23 Kanoꞌamba i Yesu motae ndi lowono mia lehea, “Ainei minggi tumonda Aku, indono tondaꞌo poꞌeheno kaa nopoꞌahango kau pinotamba sombo-sombo olo ka tumonda Aku mpihe.
23 Naatu etei’imak iuwih eo, “Orot yait ayu bai’ufnunu’umih nakokok na’at, taiyuwin ana yawas i nakwahir, mar etei ana onaf na’abar ayu ni’uf nunu.
24 Akono bainei meotuhakeo tinuwuno ai tolino nie, lano pohawe tuwua lalau tampulaꞌano. Kanggo bainei meweangakeo tinuwuno akono tondaꞌAku minggi mohawe tuwua lalau tampulaꞌano.
24 Anayabin orot yait ana yawas i taiyuwin isan eo’oharihar boro nikasiy, baise orot yait ana yawas nakwahir ayu nabi’ufnunu, ma’ama wanatowan boro natita’ur.
25 Lalau bua-buano mompeꞌue aso wawontolino taꞌalukaa mokomarasaio tinuwuno.
25 Tafaram wanawanan orot ta sawar tutufin etei i bow karam, baise i taiyuwin ana yawas nabi’afiy, o hina bigegesair na’at, iti sawar bow ya ma tototo boro hinibais?
26 Bainei lano umakuio motae umono anaguruNggu ka mokokohenu ako pepauNggu, gagi Iaku, Ana Manusia, laKu behe mboꞌu umakuio mia laꞌa gagi anaguruNggu, tempono Iaku hawe soongka buke ako marambaꞌa, marambaꞌa henu RoweAku umbu ndi Ue Ala, UmaNggu, meronga malaꞌeka-malaꞌeka mempori.
26 Orot yait ayu isou biyan eo’ohow, naatu au tur isan biyan nao’ohow na’at, Orot Natun ana bonamanamarinamaim na’atube Tamah God ana bonamanamarinamaim naatu ana tounamatar kakafiyih auman hai bonamanamarinamaim namatabir maiye nanan ana veya, boro ibo isan biyan na’ohow.
27 Kai mentoꞌorio, umbu ai olomiu endea nio henu lanolei maate bano taipo sumueꞌo PomparentaRo Ue Ala.”
27 Anababatun a tur ao’owen, kwa iyab iti kwama’am boro yawas kwanama’am God ana aiwob kwana’itin.”
28 Baraꞌura oalu olo umariNo mepau menggena ulaꞌa, i Yesu meꞌeka mekakai ai tamungku ka Umono umuluakero ai Peturu, ai Yohane ka ai Yakobu lumeko saru Umono.
28 Tur iti eo hima fur ta’imon sasawar ufunamaim, Peter, John, naatu James buwih bairi hiyen hin oyaw wan yoyoban isan.
29 Tekonaino i Yesu mekakai, raꞌiNo meꞌeu ka parewaNo gagi mopute mongkilo.
29 Naatu hiyen hin yoyoyoban ana maramaim yumatan botabir, ana faifuw hikwes anababatun namanamar ebowabow emamarakaw na’atube.
30 Bingkosako nio oruo tama mebitara saru i Yesu ooto i Musa ka i Elia.
30 Nati ana maramaim naniyan meyemeye orot rou’ab, Moses, Elijah hairi hirerereb,
31 Oruo irono laꞌa mewanta ka mebitaraꞌakeo i Yesu mongkono mateaNo henu minggi pinokosangka ai Yerusale.
31 mar ana marakaw bonamanamarin auman hira’iy Jesu ana bowabow iti tafaramamaim baisawarin matabir maiye isan, naatu God ana kok abisa Jesu Jerusalemamaim sinaf baiturobe isan bairi hio.
32 Tempono i Yesu tekonai mekakai, i Peturu ka oruo walino tekoturi. Bingkosako umboro mpewangu kaa romesueꞌo i Yesu mewanta ka oruo nabi menggoti ai horiNo.
32 Peter ana ofonah bairi i nuhih bur hi’inu’in ufut iti sawar himatar, baise matah nuw himimisir auman Jesu biyanamaim bobonamanamar hi’itin naatu orot rou’ab bairi hibatabat hi’itih.
33 Tempono koꞌoruo mia laꞌa minggi bintango i Yesu, i Peturu motae, “Guru, moiko takau tempomami endea nie. Helindekee bakimpowangu otolu laika, aso tiaMiu, aso tiano i Musa, aso tiano i Elia.” I Peturu mepau menggena usie akono lano toꞌorio mbio henu pinauno.
33 Naatu orot rou’ab Jesu hibihamiy auman, Peter Jesu isan eo, “Regah igewasin aki iti ama’amamaim sis tounu ana wowab, ta o isa ta Moses isan naatu Elijah isan!” Iti na’atube eo anayabin i men so’ob abisa eo.
34 Tekonaino i Peturu mepau, hawe seru tumabobongiro, karo memomee.
34 Peter iti na’at bat eo auman sakusakuk ra’iy ana youninamaim tar sumih, naatu wanawanan hirur auman, bai’ufununayah yah birubir fafar.
35 Umbu ai laro seru romerongoio Ue Ala mepau, “Tinieto AnaNggu henu Kubinikio. Aimperongoika ndi Umono!”
35 Sakukuw wanawanan God eafatait eo, Iti Orot i Ayu Natu, ayu arubin imih nao’o kwananowar.”
36 Towono andono terongoi pau umbu ai laro seru, romesueꞌo bututokaa i Yesu lehea. AnaguruNo henu sumueꞌo mbio henu umari tegagi tempo laꞌa laro huru mepaukio ndi baineitokaa.
36 Iti tur hinowar in sasawar ufunamaim Jesu akisinamo batabat hi’itin. Naatu bai’ufununayah sawar abisa nati ana veya’amaim hi’itin men yait ta ana tur hi’owen awah hibofot hima.
37 Moꞌoruno i Yesu ka anaguruNo mineꞌi umbu ai tamungku, orao mia mpeburo-buroso mentowoꞌIro.
37 Marto Jesu ana bai’ufununayah bairi hire hina oyaw an hitit, naatu nati’imaim sabuw hima’am hina biyah hitit.
38 Bingkosako aso mia ntama umbu ai olono mia orao laꞌa kumora, “Guru, mai kiteo ari ananggu ka tulungio, butu aso-asono nie ananggu!
38 Orot ta sabuw rau’ay wanawanahimaim batabat e’af eo, “Bai’obaiyenayan, abifefeyani kunuw natu ku’itin, natu ta’imon maiyow!
39 Bano penao mosaꞌa oto mendamo, bingkosako umono kokora-kora ka mongkodi-kodi hawe kano mewure pinduno. Penao mosaꞌa laꞌa mpihe bobarasaꞌo ananggu ka lano behe meleurako umbu ai koroino.
39 Demon kakafih kaun teyey ana veya eororsair iwow ere erab awan fusifusin ekubar in erabirab biyan riririr ebiwa’an. Naatu iti na’atube i mar etei esisinaf men kafa’imo ebihamiyimih.
40 Umarito kupoꞌema ndi anaguruMiu karo tambaꞌo penao mosaꞌa laꞌa kanggo laro poliꞌo.”
40 A bai’ufununayah ai fefeyanih, demon nuninamih auwih, baise men karam.”
41 Kanoꞌamba i Yesu mepau, “Oo ikomiu mia henu lano pompeꞌalo-alo ka ikomiu mia henu lano mentee tinuwumiu, minggi hawe teꞌepieꞌako mboꞌukee ku pebawaaꞌakomiu ka minggi hawe teꞌepieꞌako mboꞌukee Kusabara? Waweo ramai anamu sie!”
41 Jesu iyafutih eo, “Kwa sabuw iti boun ana veya aur baitumatum naatu ayawas etei i hibibir. Kwanotanot ayu boro bairit manin tanama abit ana’abar? A kek kubai kuna aitin.”
42 Tempono ana-ana laꞌa lumeko umumbedahio i Yesu, penao mosaꞌa laꞌa mepopasiꞌakeo ana-ana laꞌa hawe kano mongkodi-kodi. Kanggo i Yesu rumambasio penao mosaꞌa laꞌa kano peluarako ka masa toomba ana-ana laꞌa. Kanoꞌamba i Yesu mokuleꞌo ana-ana laꞌa ndi umano.
42 Kek nan auman demon kakafin kek bai rab rouw me yan re naatu ifiruruw in hub itaiy re. Baise Jesu demon kakafin kwarar tatab nun tit kek iyawas bai tamah itin.
43 — ausente —
43 Sabuw etei’imak God ana fair hi’itin hifofofor men kafaita. Sabuw Jesu abisa sisinaf isan, hibat hibifofofor wanawanan Jesu ana bai’ufununayah isah eo,
44 “Aimperorongoi temomoiko kaa indo kolupeo pinauNggu nie, Ana Manusia minggi pineweangako ai pabawano mia tolino.”
44 “Tain kwanarub gewas tur iti anao kwananowar. Orot Natun i boro baban hinao naatu hinab sabuw umahimaim hinayai.”
45 Kanggo laro mentoꞌorio anaguru mbio henu pinauno i Yesu, akono da tewuni ndi umboro. Gagi laro mentoꞌorio, ka umboro memomee mpesikeno ndi Yesu mbio pengkonoano pinauNo laꞌa.
45 Baise bai’ufununayah iti tur naniyan men hibai, tur anayabin hai notamaim ibun, naatu baibatiyin tur anayabin o nowar isan hibir.
46 Aso tempo anaguruno i Yesu mpegalo mongkono ainei henu lalolangkai ai oloro.
46 Bai’ufununayah taiyuwih wanawanahimaim, yait orot gagamin isan hio hinan gamin matar.
47 I Yesu tumoꞌorio pinewowoloro, gagi Noꞌaleo aso ana-ana mai ai horiNo.
47 Jesu abisa hinotanot itin, basit kek kafa’i ta bai na sisibinamaim iu bat.
48 Kanoꞌamba i Yesu motaeꞌakero ndi anaguruNo, “Mia henu tumarimaꞌo ana-ana nie ai laro neeNggu, matantu notarimaꞌAku, ka mia henu tumarimaꞌAku tumarimaꞌo Umboro Ue Ala henu tumenaꞌAku. Akono mia henu lalodedeiki ai olomiu, umonoto henu lalolangkai.”
48 Imaibo iuwih, “Orot yait kek kafai iti na’atube nab ayu wabu’umaim ana merar nayiy, i ayu au merar eyiy. Naatu orot yait ayu au merar eyiy i orot yait ayu iyunu anan i ana merar eyiy. Anayabin orot yait kwa wanawanamaim wabin en kek kikimin na’atube ema’am, nati orot i gagamin.”
49 Nopotae i Yohane, “Guru, kimesueꞌo mia montamba onisu ai laro neeMiu, ka kimpotaeꞌakeo, ‘Indo pakeꞌo neeNo guru mami’, akono umono lanoꞌo miando.”
49 John misir eo, “Regah, orot ta o wabimaim demon kakafih nununih a’itin naatu a’otan. Anayabin nati orot i men it ata kou’ayomaim ema’ama.”
50 Nopotae I Yesu, “Indo meꞌontongo mia mempakeꞌo neeNggu, ako mia henu lano umewa komiu pengkonoano umboro meꞌini ndi ikomiu.”
50 Jesu iya’afut eo, “Men ina’otanimih, anayabin orot yait kwa isa men ebirakit i kwa isa ebatabat.”
51 Towono umbeda tempono i Yesu teꞌengka ai suruga, Nopokomanotoꞌo aroaNo lumeko ai inie langkai Yerusale.
51 Jesu au mar yen isan ana veya na kakabom auman, ana not bogaigiwas yen in au Jerusalem.
52 Gagi i Yesu montena baꞌopio mia meseꞌelumio minggi pasadiaꞌo lowono henu noparaluꞌo i Yesu. Gagi mia tinenaNo laꞌa meleko ka mpendamo ai aso inie ai Samaria.
52 Naatu kob wan iyafarih hin Samaria bar merar hitit ana efan hitayabuna tanan imaim ta’in isan.
53 Kanggo to Samaria ai inie laꞌa laro behe tumarimaꞌo i Yesu, akono menteeꞌano i Yesu minggi lumeko ai Yerusale.
53 Baise Samaria sabuw men ana merar hiyi hibai efan hitinimih, anayabin hiso’ob Jesu i au Jerusalem yey.
54 Tempono oruo anaguruNo ooto ai Yakobu ka i Yohane rumongoio motae to Samaria laꞌa laro mentarimaꞌo i Yesu, rompotae, “Ue, ineheMiukee ba kimpoꞌema apui umbu ai suruga metii mokoropuꞌo mia niire?”
54 Naatu bai’ufununayah orot rou’ab James John hairi iti na’atube hi’i’itin yah so’ar hio, “Regah, kukokok wairaf marane anao nara’iy iti sabuw nagurusih?”
55 I Yesu mewolili kano tekudahakero i Yakobu ka i Yohane.
55 Baise Jesu tatabir hairi’ika kwararih.
56 Umari sie karo meleko ai inie mesue.
56 Naatu Jesu ana bai’ufununayah bairi hin bar merar ta hitit.
57 Tempono i Yesu ka anaguruNo motilalo ai Yerusale, nio aso mia motae ndi Yesu, “Minggi kutonda Komiu bainderiotokaa Aileko.”
57 Ef hiyen hinan naiwanamaim orot ta Jesu ana tur eowen eo, “Ayu boro ani’ufnuni o menamaim kwenan boro imaim tanan.”
58 Sumangki i Yesu, “Dahulampu nio aano ka manu-manu nio toruino, kanggo Ana Manusia lalau poturiaNo.” Dahulampu|alt="Serigala" src="BK00045B.TIF" size="span" copy="Bass/Knowles" ref="9:58"
58 Jesu orot iya’afut iu, “Haruharu hai sau tema’am, naatu mamu hai batar tema’am, baise Orot Natun mare ma biyan tubaiwa’an isan aurin efan i en.”
59 Kanoꞌamba i Yesu mepauꞌakeo mia mesue, “TondaꞌAku.”
59 Naatu Jesu tatabir orot ta isan eo, “Kwi’ufnunu airit tan.” Baise orot eo, “Regah akokok wan i boro inihamiyu anan tamai morob inu’in anab anan ana yai imaibo ani’ufnuni?”
60 I Yesu motae, “Poꞌinengoto mia maate tumanungo mia maate. Kanggo iiko lekoto ka paleleꞌo Kareba Moiko mongkono PomparentaꞌaRo Ue Ala.”
60 Baise Jesu orot iya’afut eo, “Murubih kwaihamiyih boro murubih taiyuwih hinaya’ih. Baise o i kwen, God ana aiwob isan kubinan.”
61 Ka nio mboꞌu mia mesue motae, “Guru, minggi kutonda Komiu kanggo indopoꞌari iaku mekule ka metompa ndi mia mosuꞌonggu.”
61 Naatu orot ta na maiye eo, “Regah ayu i boro o ani’ufnuni, baise wan i boro anan hinai tamai naatu taitu tuwai’inah anao tuturih.”
62 Nopotae i Yesu ndi mia laꞌa, “Lowono mia henu motengko kanggo menggito ai bungku, lano koono ai laro PomparentaꞌaRo Ue Ala.”
62 Jesu iya’afut iu, “Orot yait busuruf ana me bifufubiy, naatu misir maiye bat au’uf enunutabitabir, God ana aiwobomaim boro men karam nabow.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.