Lucas 8
Paumarí NT (PAD_WBT) vs ARC
1 Hari. Oniaroa, ibavi ipohikia avaadahaoni'aha adani Jesus, vara bivani'avini ida Deus monina jahaki, ija'ari-ra nava'isohi'aha Deua vaka'da'dira kaimoni. Jesus ipohina 12 vihiki vaipohina kidiania avikha'iki.
1 E aconteceu, depois disso, que andava de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do Reino de Deus; e os doze iam com ele,
2 Avaadahaonijabanaki adani gamo vaipohiriki jaboni Jesus vakadiania. Vaonina Maria Madalena, Joana, Susana vihiki. Jesus va'ora anaihota'iki adani gamo, oniani ida vavaipohihavini hija. Gamo vakabajadiki Jesus va'ora najaha'iki. Maria Madalena, bajadi vaipohina 7 vihikia vagathi'iki ida. Jesua bihonaria'ihi ida bajadi akara'o'ini. Joana kamakhira onina Cuza. Cuza Iroji kahonai abono ada. Iroji arabo kaka'da'dini ada. Cuza biakadava'aki ida Iroji kanahina. Jesus va'ora ka'ojomo'ivini oadani adani ija'ari, Susana Jesu-ra vakaijahitaki, gamo vahoariha jaboni Jesu-ra vaakodiaki. Vakadinahina pa'itxi, jiniro, 'bai hikia Jesu-ra vaakodia'aha.
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 — ausente —
3 e Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes, e Suzana, e muitas outras que o serviam com suas fazendas.
4 Hari. Oniaroa, ija'ari vaipohiki vikhaki Jesus kania. Sidaji ipohiki kaija'arinia vanofiki vanokivini ada Jesus. Oniaroa, vajoroniha, va'ora ka'ojomo'i'aha adani ija'ari vahojaki. Rajomi kavaranihia va'ora vara ni'a'aha:
4 E, ajuntando-se uma grande multidão, e vindo ter com ele gente de todas as cidades, disse por parábolas:
5 —Siroia okhaha ada makhira binatxiotxiohi ida trigo 'ba'dani. Hagihi vadinia vararahi ida 'ba'dani hoarahanana. Ija'aria vakada'aha'aha'ihi ida trigo 'ba'dani, ni-mova'iki. Avigariha adani igitha, vitxagatxaga'ihi jaboni.
5 Um semeador saiu a semear a sua semente, e, quando semeava, caiu alguma junto do caminho e foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Ja'di namania vararahi ida 'ba'dani hoariha. Foraki ida nami. Movani kama'dani vani ara'okho'ihi.
6 E outra caiu sobre pedra e, nascida, secou-se, pois que não tinha umidade.
7 Hogoi kania vararahi ida 'ba'dani hoariha. Mova'ihi ida jaboni hogoi, rakhajahi-ra najahari'ihi, ni-bono'iki.
7 E outra caiu entre espinhos, e, crescendo com ela os espinhos, a sufocaram;
8 Arabo jahakia vararahi ida 'ba'dani hoariha. Movahi, avijavahi, bono'ihi. Aipohi'ihi ida trigo 'ba'dani. Trigo avani hoarahanana 'ba'dani ipohini 100. Avakamithavini avanofihi; mitha vani'ajahaki hida oathi — va'ora ni'aha ada Jesus.
8 E outra caiu em boa terra e, nascida, produziu fruto, cento por um. Dizendo ele estas coisas, clamava: Quem tem ouvidos para ouvir, que ouça.
9 Hari. Jesus ipohina vanana'dohi'aha: —Ni-aogajahakiki ida rajomi kavaranihi kadavarani hiki.
9 E os seus discípulos o interrogaram, dizendo: Que parábola é esta?
10 Jesus va'ora ni'aha: —Deua binofiki ida avarigavini, oniani ida Deus ka'da'di hina kavaranihia a'onira onanamithajahakivini hija. Ija'ari vahoariha ni-avigavini vanofiki ida varani Deus va'ora vaka'da'divini. Vakadiania vara ovani'aki ida rajomi kavaranihi, avigajorakiria kaimoni hida kodivarani. Oathi-ra mitha vani'avini kaba'i, ni-nahina nini avigaki.
10 E ele disse: A vós vos é dado conhecer os mistérios do Reino de Deus, mas aos outros, por parábolas, para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não entendam.
11 Oniaroa, Jesus va'ora nanamithavini hi'ihi ida rajomi kavaranihi. —Trigo 'ba'dani txiotxioni vani fori hija ida Deus athi kavaranihi. Deus athi fori hiki ida trigo 'ba'dani.
11 Esta é, pois, a parábola: a semente é a palavra de Deus;
12 Hagihia vararahi ida trigo 'ba'dani. Igitha vitxagatxagahahavi'ihi Onivani fori hini ija'ari vahoarahanana vakamithaja ida Deus athi. Hari. Oniaroa, khaki ada Jahari Deus athi-ra anihavini va'ini bodinia, vakajari'daja kaimoni, oniani ida Deus va'ora akava'ijoaravini hija.
12 e os que
13 Ja'di namania vararahi ida trigo 'ba'dani hoariha. Kanamini odorini movajoraki'ihi. 'Damani abohani abihiarini mani ida anara'okhoni hija. Movani kama'dani vani ara'okho'ihi. Onivani fori hini ija'ari vahoariha Deus athi-ra vakamithaki. Vanofihi, khai vakhanimaniha. Mahi ipohiriki vani khai vani'aja ida Deus athi. Jorakia vakajari'da'ihi. Kama'da'ihi ida Jahari va'ora kaboroborovini, oniani ida Deus athi-ra vakava'ipahinivini hija.
13 e os que estão sobre pedra, estes são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria, mas, como não têm raiz, apenas creem por algum tempo e, no tempo da tentação, se desviam;
14 Hogoi 'damania vararahi ida trigo 'ba'dani hoariha. Hogoia binajaharihi, bonohi, ni-a'di'iki ida trigo bononi. Onivani fori vihira adani ija'ari vahoariha Deus athi-ra vakamithaki. Vakava'ibodivaraniha'oadahahi ida vakadi'bai-ra vanako'dihavini, vakadinahina-ra vakapavakarihavini, vakadibadani hiki. Vakadiva'ikhaiini 'badara vava'i biakanara'banahanakhamavini. Jiniro-ra vanofikarahovini mani ida Deus athi-ra vanofijahakiravini hija, oniani ida Deus athi-ra vanaabaravini hija jaboni. Onivani fori hija ida arabo rakhajahani bonorini.
14 e a que caiu entre espinhos, esses são os que ouviram, e, indo por diante, são sufocados com os cuidados, e riquezas, e deleites da vida, e não dão fruto com perfeição;
15 Hari. Arabo jahakia makhira binatxiotxiohi ida trigo 'ba'dani hoariha. Movahi, karaho'ihi, bono'ihi. Aipohi'ihi ida 'ba'dani. Trigo avani bononi 'ba'dani ipohini 100. Onivani fori hini vahoariha vakamithaja ida Deus athi. Vava'i bodinia vanaibavijahaki ida. Deu-ra vanofivini mani ida athi vanaabajahakivini hija jaboni. Ni-vakava'ipahiniki ida Deus athi, oniani ida vakadihojai jahaki ana'ba'dini hija — va'ora ni'aha ada Jesus.
15 e a que caiu em boa terra, esses são os que, ouvindo a palavra, a conservam num coração honesto e bom e dão fruto com perseverança.
16 Hari. Jesus va'ora vara ni'a'ianavini hihi hida rajomi kavaranihi hoariha. Jesus va'ora ni'aha: —Kodivarani fori hiki ida lamparina vagani. Lamparina-ra anaha'dihi, ni-si'aha akaasiaki kabodinia anahojaki ida lamparina, ni-cama kanabo'ania anahojaki. Gora bodini nama vania anahojahi ida lamparina vagaja kaimoni ida gora bodini. Ija'ari avi'oikia vanokiki ida gora bodini vagani.
16 E ninguém, acendendo uma candeia, a cobre com algum vaso ou
17 Hidakaba'i ahojaki ida ija'ari kava'ibodivarani. Khaki ida mahi kodivarania binanokiaki bana ida ija'ari kava'ibodivarani, nahina hoarani ahojajanaria kaimoni. Vagani kania hojani fori hiki ida.
17 Porque não há coisa oculta que não haja de manifestar-se, nem escondida que não haja de saber-se e vir à luz.
18 Mitha vani'ajahaki bana hida kodivarani. Mitha avakhanijahakihi; avarigajahakihi hida avariga'iariki. Oathi-ra avanaabahi; Deus a'onira kakodiahi avarigajahakija kaimoni hida kodivarani. Oathi-ra avanaabarihi; avarakava'i'birinihi ida pa'itxi avariga'iki — va'ora ni'a'aha ada Jesus.
18 Vede, pois, como ouvis, porque a qualquer que tiver lhe será dado, e a qualquer que não tiver até o que parece ter lhe será tirado.
19 Hari. Oniaroa, Jesus kania vikhamai'aha adani kidiamia, kidikajo'o vihiki. Ija'ari vaipohiki vahararana hojaha ada Jesus, oniani ida vanamaakariravini hija.
19 E foram ter com ele sua mãe e seus irmãos e não podiam aproximar-se dele, por causa da multidão.
20 Oniaroa, ija'aria binava'isohi'aha ada Jesus: —Adani gora baninija vahojaha kadamia, kadakajo'o vihiki, ira vara vani'avini-ra vanofiki.
20 E foi-lhe dito: Estão lá fora tua mãe e teus irmãos, que querem ver-te.
21 Hari. Jesus va'ora ni'aha adani ija'ari hahavi vajoroniki: —Ija'ari Deus athi-ra vakamithajahakihi, vanaabajahakihi jaboni; kodiamia, oigamina fori vihiki adani — va'ora ni'aha ada Jesus.
21 Mas, respondendo ele, disse-lhes: Minha mãe e meus irmãos são aqueles que ouvem a palavra de Deus e a executam.
22 Hari. Mahi hoariha, Galiléia ka'dakoni vadinia vahojaha adani Jesus kidipohi khama. Vaki'dama'aha kanava kabodinia. Va'ora ni'aha:
22 E aconteceu que, num daqueles dias, entrou num barco com seus discípulos e disse-lhes: Passemos para a outra banda do lago. E partiram.
23 —Aakakafiani'ava. 'Dako pitanija Jesu-ra avakavikafiani'aha adani kidipohi. Avakakafianina kaba'i, vadi'aha ada Jesus. Sirisiriki danoki kama'da'ihi. Komini kana'bahakia biakapahakaraho'ihi ida kanava, ka'biri'biri'ihi.
23 E, navegando eles, adormeceu; e sobreveio uma tempestade de vento no lago, e o barco enchia-se de água, estando eles em perigo.
24 Oniaroa, kidipohia vanamaakari'aha ada Jesus, vakananokiahi'aha vani'aha: —Jesus, Jesus, aahidana'iki bana hari! Nokho afora'aha. Gama'aha, bikaabani'ihi ida sirisiriki, komini kihiki. Jesua bini'ahi: —Radaha'a! Radaha'ihi ida sirisiriki, karadaha'ihi jaboni ida komini kana'bahaki.
24 E, chegando-se a ele, o despertaram, dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo. E ele, levantando-se, repreendeu o vento e a fúria da água; e cessaram, e fez-se bonança.
25 Oniaroa, kidipohi-ra va'ora ni'aha: —Nahina mani ida Deus a'onira akadava'avini-ra avakajari'davini hija? Sirisiriki komini kihiki jorakia karadahani mani ida va'ora naimahidaja. Vakava'ibodivaranikaraho'aha. Oniaroa, vaabono vakani'akhama'aha: —Makhira ka'oa hiriha hada? Ni-anoki'iaki kaho ida ija'ari hoariha ovari fori hiki sirisiriki, komini kihikia athi bikamithaki — vaabono vakani'akhama'aha.
25 E disse-lhes: Onde está a vossa fé? E eles, temendo, maravilharam-se, dizendo uns aos outros: Quem é este, que até aos ventos e à água manda, e lhe obedecem?
26 Hari. Galiléia ka'dakonia avikafianiha adani Jesus. Gerasa kaarabonia avako'omisi'aha.
26 E navegaram para a terra dos gadarenos, que está defronte da Galileia.
27 Vigaimoriha. Makhira kabajadiki Jesu-ra karagarariha'aha. 'Dama kania ibaviki ada makhira. Badara ipohiki ni-ibaviki gora bodinia. Barobarona adahaki ada makhira. Bajadia bigathibakhiaki ada. Bikana'bararaharahabakhiamanihi hida corrente sa'a, 'dama kihiki kodabohabakhiani kihiki, sidaji kaija'arinia vanaahobakhiavini ada. Bajadia biavikhabakhiaki ada amasia. Hari. Kabajadikia binokiha ada Jesus, bodi'baraha'aha, kajo'atharari'aha Jesus viaha. Jesua bini'aha: —Bajadi, akara'o'a! Kabajadikia bini'a'aha bodi'barahana: —Jesus, nahina hida kodiania inofija? Ivani Deus danoki nama hojaki kaisai i. Hari'a jaharikia haria arakha bana!
27 E, quando desceu para terra, saiu-lhe ao encontro, vindo da cidade, um homem que, desde muito tempo, estava possesso de demônios e não andava vestido nem habitava em qualquer casa, mas nos sepulcros.
28 — ausente —
28 E, quando viu a Jesus, prostrou-se diante dele, exclamando e dizendo com alta voz: Que tenho eu contigo Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Peço-te que não me atormentes.
29 — ausente —
29 Porque tinha ordenado ao espírito imundo que saísse daquele homem; pois já havia muito tempo que o arrebatava. E guardavam-no preso com grilhões e cadeias; mas, quebrando as prisões, era impelido pelo demônio para os desertos.
30 Jesua binana'dohiha ada makhira kabajadiki: —Nahina ionija? Bigathanihi ida Jesus athi: —Bajadi vaipohiki hora vagathivini mani ida ija'ari hora vanaonivini hija Îpohikia.
30 E perguntou-lhe Jesus, dizendo: Qual é o teu nome? E ele disse: Legião; porque tinham entrado nele muitos demônios.
31 Oniaroa, bajadia vakanikhariaha ada Jesus: —Hari'a haria karona Ibavi Jaharika'oakia aokhana — Jesu-ra vani'a'aha.
31 E rogavam-lhe que os não mandasse para o abismo.
32 Hari. Arabo namahiki maakarinia vahojamaniha adani hirari vaipohiki vi'baiki. Bajadi Jesu-ra vakanikharia'aha: —Haria karona'a hirari vakadiania mahija haria vavaadaha'avini. —Vaadaha'a! — Jesus va'ora ni'aha adani bajadi.
32 E andava pastando ali no monte uma manada de muitos porcos; e rogaram-lhe que lhes concedesse entrar neles; e concedeu-lho.
33 Hari. Makhira kania vakara'o'aha adani bajadi, hirari-ra vagathi'aha. Vaki'darahaha'aha, avikharafoni'aha, arabo a'domarariki kania avaki'dafafoni'aha, avahidana'aha.
33 E, tendo saído os demônios do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se de um despenhadeiro no lago e afogou-se.
34 Oniaroa, vaofini'aha adani makhira hirari-ra avakadava'aki, aviga'aha. Ija'ari vaibavia avakhano'aha, va'ora vakanamoni'aha hirari vapohimaja'ina.
34 E aqueles que os guardavam, vendo o que acontecera, fugiram e foram anunciá-lo na cidade e nos campos.
35 Oniaroa, ija'ari vaipohiki moni kamithava va'ora vanavanavanaha'aha adani hirari vapohimaja'iki. Jesus kania avikha'aha. Vanoki'aha ada makhira kabajadijanarina. Jahana vani vanoki'aha. Vithina, kamakari'ina jaboni vanoki'aha. Bajadi ai vihi'ina naothinia ni-kabajadijanaki. Vakava'ibodivaranikaraho'aha ada makhira.
35 E saíram a ver o que tinha acontecido e vieram ter com Jesus. Acharam, então, o homem de quem haviam saído os demônios, vestido e em seu juízo, assentado aos pés de Jesus; e temeram.
36 Hirari avakadava'ava abono va'ora vani'aha adani vavanavanahaki: —Anoki'iki ada Jesus makhira kabajadiki-ra anaihota'avini.
36 E os que tinham visto contaram-lhes também como fora salvo aquele endemoninhado.
37 Oniaroa, Jesu-ra vifini'aha adani Gerasa kaaraboni kaija'arini moni-ra vakamitha'iki. Vani'aha: —Ajihi'a bana akadiaraboa!
37 E toda a multidão da terra dos gadarenos ao redor lhe rogou que se retirasse deles, porque estavam possuídos de grande temor. E, entrando ele no barco, voltou.
38 Hari. Ajihi'aha ada Jesus. Ki'damana kaba'i kabajadijanariki Jesu-ra kanikhariadanoki'aha: —Onofiki kadania ookhana! Jesua bini'aha:
38 E aquele homem de quem haviam saído os demônios rogou-lhe que o deixasse estar com ele; mas Jesus o despediu, dizendo:
39 —Iniani. Igorania ajoi'a bana mahija kadaija'ari-ra va'ora vara ini'avini hini hida Deus ira kajoamoravini, Deus ira va'adivini. Oniaroa, ajihi'aha ada makhira, sidaji kaija'arini-ra va'ora kanamonivini hi'ihi ida Jesua bikajoamora'avini.
39 Torna para tua casa e conta quão grandes E ele foi apregoando por toda a cidade quão grandes coisas Jesus lhe tinha feito.
40 Hari. Oniaroa, avakajoifianiha adani Jesus kidipohi khama. Avako'omisiha, vahojamaniha adani ija'ari vâipohiki Jesu-ra vanokhavini. Khai vani'a'ihi ida Jesus vakajoifianina.
40 E aconteceu que, quando voltou Jesus, a multidão o recebeu, porque todos o estavam esperando.
41 Oniaroa, Jesus kania kha'aha ada makhira Jairo oniki. Judeus kaija'ari Deu-ra vara vani'avini kagorani akadava'ava abono ada Jairo. Va'i bodinia abono-ra ni'aha: —Ka'da'di oamani ada Jesus — oniani ida Jesus viaha nakajo'athararina hija.
41 E eis que chegou um varão de nome Jairo, que era príncipe da sinagoga; e, prostrando-se aos pés de Jesus, rogava-lhe que entrasse em sua casa;
42 Oniaroa, Jesu-ra kanikharia'aha ada Jairo: —Onofiki bana ida ogorana iokhani. Kodisai kavamonikarahoki. Abinihani amaakariki ida. Hoarani oamani ida kodisai. Kabadarani 12 hiki ida ipohini — niha ada Jairo. Oniaroa, ai vihi'aha adani Jairo Jesus khama. Vaadahana kaba'i ija'ari vâipohiki Jesu-ra vaka'dokho'dokhorisahakhamaki.
42 porque tinha uma filha única, quase de doze anos, que estava à morte. E, indo ele, apertava-o a multidão.
43 Hari. Ija'ari vahararana hojajabanaki ida gamo kavamoniki. 12 badara ipohini amani aforarini hojaki ida gamo. Mijiko vaipohikia vanaihabakhiavini kaba'i, ni-ahajanipa'itxiki ida gamo. Bivaihimi'imarinihi ida kidijiniro.
43 E uma mulher, que tinha um fluxo de sangue, havia doze anos, e gastara com os médicos todos os seus haveres, e por nenhum pudera ser curada,
44 Oniaroa, Jesus kaida-ra kanamaakari'ihi. Vahoariha vanokiravini kaba'i, bikadasahi ida Jesus kakarahobi ihini. Afora'ihi ida amani.
44 chegando por detrás dele, tocou na orla da sua veste, e logo estancou o fluxo do seu sangue.
45 Oniaroa, Jesus va'ora nana'dohi'aha adani ija'ari: —Hana hini mani ida kodikarahobi-ra kadasaja? —Ni-aogaki, ni-ira akadasarihi — vakhanihahavi'aha. Oniaroa, Pedroa bini'aha: —Jesus, ija'ari vâipohiki vahararana ihojaki i. Ira vaka'dokho'dokhohahaviki adani — niha ada Pedro.
45 E disse Jesus: Quem E, negando todos, disse Pedro e os que estavam com ele: Mestre, a multidão te aperta e te oprime, e dizes: Quem é que me tocou?
46 Oniaroa, Jesus va'ora ni'aha: —Ija'ari hora kadasa'iki ho. Oogaki ida odanona ija'ari-ra anaihota'avini.
46 E disse Jesus: Alguém me tocou, porque bem conheci que de mim saiu virtude.
47 Ni-gamoa bikaabokajanaki ida aihota'ini-ra anahojavini. Jesua bikaja'oriaki abononi vanihavini mani ida naimahidani hija. Tharararani mani ida na'bisonini hija Jesus viaha. Ija'ari vaipohiki vaviaha Jesu-ra ni'a'ihi: —Badara ipohiki vani okavamonija. Ira okajari'daravini mani ida hora ianaihotavini-ra oogavini hija, oniani ida kadakarahobi-ra okadasavini hija. Ojaha'iki ho — nihi ida gamo.
47 Então, vendo a mulher que não podia ocultar-se, aproximou-se tremendo e, prostrando-se ante ele, declarou-lhe diante de todo o povo a causa por que lhe havia tocado e como logo sarara.
48 Hari. Jesua bini'a'ihi: —Kodisai, hora ikajari'daravini mani ida ira oanaihotavini hi'ia. Adaha'a, iva'ini jahajaha'ini.
48 E ele lhe disse: Tem bom ânimo, filha, a tua fé te salvou; vai em paz.
49 Hari. Oniaroa, vara nina kaba'i ada Jesus, Jairo kahonai abono akhano'aha. Bini'aha ada Jairo: —Ida abini'ihi kadaisai. Ni-nahina kaimoni iavikhajanariha o Jesus — Jairo-ra ni'a'aha.
49 Estando ele ainda falando, chegou um da casa do príncipe da sinagoga, dizendo: A tua filha já está morta; não incomodes o Mestre.
50 Jesua bikamithahi ida vakadivarani. Oniaroa, Jairo-ra ni'aha: —Hari'a ofini. Hari'a jari'da. Ahokiki bana ida kadaisai — niha ada Jesus.
50 Jesus, porém, ouvindo- o, respondeu-lhe, dizendo: Não temas; crê somente, e será salva.
51 Hari. Avikha'ianaha adani Jesus. Jairo gorana vakaikahi'aha. Jesua binofirihi ida ija'ari vaipohiki gora avi'oina kidiania. Avi'oiki adani Pedro, João, Tiago vihiki. Hojaki ada isai kaabi'i, hojaki ida isai kaamia jaboni.
51 E, entrando em casa, a ninguém deixou entrar, senão a Pedro, e a Tiago, e a João, e ao pai, e a mãe da menina.
52 Va'ora vanokiha adani ija'ari isai aba'oni-ra vavaasaraki. Jesua biogaki ida isai-ra anahokivini, oniani ida va'ora ni'avini hija: —Hari'a vaasara. Abinirihi oni isai, vadika'oaki oni.
52 E todos choravam e a pranteavam; e ele disse: Não choreis; não está morta, mas dorme.
53 Jesus athi-ra vakajari'daki, oniani ida Jesu-ra vakanahahanihavini hija. Abinika'oani avigaki ida isai.
53 E riam-se dele, sabendo que estava morta.
54 Hari. Jesua binamaakari'ihi ida isai aba'oni, biagathi'ihi ida sa'ani, athi 'barakia bini'a'ihi: —Isai, gama'a!
54 Mas ele, pegando-lhe na mão, clamou, dizendo: Levanta-te, menina!
55 Oniaroa, jorakia ahoki'ihi, gama'ihi ida isai. Adaha'ianahi, jaha'ini. Isai kaamia-ra va'ora ni'aha ada Jesus: —Isai-ra 'baia vano'a'a bana.
55 E o seu espírito voltou, e ela logo se levantou; e Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Oniaroa, isai kaabi'i, kidiamia hikia vakava'ibodivarani'ihi ida isai-ra anahoki'avini. Oniania, Jesus va'ora kaabani'aha: —Hari'a bana vahoariha vakadiania vananamitha'a bana hida kodibadani.
56 E seus pais ficaram maravilhados, e ele lhes mandou que a ninguém dissessem o que havia sucedido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.