Mateus 23
Àr 'ra'yo nkohi Jö har ñhöñhö maxei nto̱ngwi ár mahwifi har ha̱i m'onda ne har ñhömfo̱ (OTQNT) vs ARA
1 Nuꞌmú̱ ar Hesu bi zo yá ma̱xte ne gatho ya jöꞌi mi ꞌbu̱hnu̱, ne bi ꞌñembabiꞌu̱:
1 Então, falou Jesus às multidões e aos seus discípulos:
2 —Nuya de̱ngaꞌbe̱pate ne ya bötꞌofo, xi tꞌumba ar nsu da utꞌahu̱ tema di bo̱nga nöꞌö bi ꞌyotꞌa ar Moise.
2 Na cadeira de Moisés, se assentaram os escribas e os fariseus.
3 Jange ꞌyo̱thu̱ gatho nöꞌö da xiꞌahu̱. Ho̱nse̱ yo gi te̱mbabihu̱ yá tsꞌoꞌbe̱fi, ngetho möñꞌu̱ xiñho, ha hingi o̱tꞌa njapꞌu̱.
3 Fazei e guardai, pois, tudo quanto eles vos disserem, porém não os imiteis nas suas obras; porque dizem e não fazem.
4 Nuꞌu̱ tutwa ya ꞌbe̱ni ya jöꞌi xi ñhu̱, ha nuyu̱ hingi ne da da̱ñꞌu̱tsꞌu̱ da ma̱tsꞌi.
4 Atam fardos pesados [e difíceis de carregar] e os põem sobre os ombros dos homens; entretanto, eles mesmos nem com o dedo querem movê-los.
5 Nöꞌö o̱tꞌu̱, te gatho pe̱ ha yá nthandi ya jöꞌi, ne da ꞌñexyá nsu. Tsu̱ta ya tꞌofo ha yá dë ne ha yá ꞌye̱, ne tutwa xi nxidi ár ñöni yá he.
5 Praticam, porém, todas as suas obras com o fim de serem vistos dos homens; pois alargam os seus filactérios e alongam as suas franjas.
6 Nu ha ya da̱ngo xa honga da hñuxa ha ya mꞌe̱tꞌo nthutsꞌi, ne xa ne da hñuxa ha ya hoga nthutsꞌi ha ya nijö, honi da tꞌeꞌspa yá nsu.
6 Amam o primeiro lugar nos banquetes e as primeiras cadeiras nas sinagogas,
7 Xa ne da ndömbyá ꞌye̱ núꞌmu̱ da nze̱ngwa ha ya ta̱i, ne da tꞌembabiꞌu̱: Ma tsi utateꞌihe.
7 as saudações nas praças e o serem chamados mestres pelos homens.
8 Ha nuꞌahu̱, yo ma gi ñhe̱hu̱ da tꞌesꞌahu̱ ri nsuhu̱, ne da tꞌeñꞌaꞌihu̱ gar utatehu̱. Ngetho nꞌadar Utate, ho̱nse̱ ar Kristo, ha nuꞌahu̱ gatho gi nkuhu̱.
8 Vós, porém, não sereis chamados mestres, porque um só é vosso Mestre, e vós todos sois irmãos.
9 Hinto ma gi ꞌñembabihu̱ ri dadahu̱wa har ximha̱i, ngetho nꞌada ri Dadahu̱, gehnu̱ bi ꞌbu̱ mhetsꞌi.
9 A ninguém sobre a terra chameis vosso pai; porque só um é vosso Pai, aquele que está nos céus.
10 Yo ma gi ñhe̱hu̱ da tꞌeñꞌahu̱ gar utatehu̱ gi tsixu̱ ar ꞌñu, ngetho nꞌada togo tsixa ar ꞌñu, gehnu̱ ar Kristo.
10 Nem sereis chamados guias, porque um só é vosso Guia, o Cristo.
11 Nöꞌö togo ꞌbu̱ mañö pe̱ꞌsa nꞌar döta nsu, mahyoni da me̱pa nu maꞌra nꞌehe.
11 Mas o maior dentre vós será vosso servo.
12 Ngetho nöꞌö togo da ñꞌexase̱, mꞌe̱fa ma da mꞌe̱twa ár tsa̱, ha nöꞌö togo da ntsꞌa̱ꞌmi, ma da tꞌeꞌspa ár nsu.
12 Quem a si mesmo se exaltar será humilhado; e quem a si mesmo se humilhar será exaltado.
13 Hwëkate nuꞌahu̱ gar bötꞌofohu̱ ne gar de̱ngaꞌbe̱patehu̱, xa gar nemhñöhu̱. Hingi ku̱thu̱, ne hingi he̱hu̱ da yu̱tꞌa nuꞌu̱ togo ne da yu̱tꞌa hár tsꞌu̱tꞌwi Jö.
13 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque fechais o reino dos céus diante dos homens; pois vós não entrais, nem deixais entrar os que estão entrando!
14 Nuꞌahu̱ gar bötꞌofohu̱ ne gar de̱ngaꞌbe̱patehu̱, xa gar nemhñöhu̱. Gi ha̱thu̱ ya tsi ꞌranxu, gi hömfu̱ yá ngu, ne xa gi o̱thu̱ ya nsa̱di, hingi ne da nheki ri tsꞌoꞌbe̱fihu̱. Jange xa döta ri mfe̱i gi to̱ꞌmhu̱.
14 [Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque devorais as casas das viúvas e, para o justificar, fazeis longas orações; por isso, sofrereis juízo muito mais severo!]
15 Hwëkate nuꞌahu̱ gar bötꞌofo ne gar de̱ngaꞌbe̱patehu̱, nemhñöhu̱. Xa gi mpu̱nthu̱ gi hoñhu̱ togo da de̱mpꞌa ri ntꞌutihu̱. Ne xki tiñhu̱, xa gi tsꞌokwabihu̱ yá mfeni, gi ꞌbe̱tꞌohu̱ da ma njöntho har ꞌbe̱xui habu̱ gir möhu̱ nꞌehe.
15 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque rodeais o mar e a terra para fazer um prosélito; e, uma vez feito, o tornais filho do inferno duas vezes mais do que vós!
16 Di hñöxꞌahu̱ ya goda̱ gu̱hna maꞌra. Hwëkateꞌihu̱ gi eñhu̱, nuꞌmu̱ togo da ꞌñetꞌa made ar dönganijö, hinter me̱ꞌö. Ha nuꞌmu̱ togo da ꞌñetꞌa made ar kꞌaxtꞌabo̱jö ja har dönganijö, nuꞌmú̱ hö, xi ntsꞌuni nöꞌö bi mö.
16 Ai de vós, guias cegos, que dizeis: Quem jurar pelo santuário, isso é nada; mas, se alguém jurar pelo ouro do santuário, fica obrigado pelo que jurou!
17 Gar goda̱hu̱ ne xa xka ꞌbe̱ ri mfenihu̱. Ndana töte ár nsu, ar kꞌaxtꞌabo̱jö wa ar dönganijö japi da hñuxa ár nsunu̱.
17 Insensatos e cegos! Pois qual é maior: o ouro ou o santuário que santifica o ouro?
18 Ne gi eñhu̱, nuꞌmu̱ togo da ꞌñetꞌa made ar tꞌu̱xmꞌo̱ñho̱, hinter me̱ꞌö. Ha nuꞌmu̱ togo da ꞌñetꞌa made nöꞌö ar mꞌo̱ñho̱ oxhnu̱, nuꞌmú̱ hö, xi ntsꞌuni nöꞌö bi möñꞌö.
18 E dizeis: Quem jurar pelo altar, isso é nada; quem, porém, jurar pela oferta que está sobre o altar fica obrigado pelo que jurou.
19 Goda̱hu̱ xka ꞌbe̱thwu̱ ár ꞌñu ar tsi Dada. Ndana töte ár nsu, ar mꞌo̱ñho̱ wa ar tꞌu̱xmꞌo̱ñho̱ nuna japi da hñuxa ár nsu.
19 Cegos! Pois qual é maior: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Jange nöꞌö togo etꞌa made ar tꞌu̱xmꞌo̱ñho̱, etꞌa made gatho nöꞌö te ku̱xhnu̱ nꞌehe.
20 Portanto, quem jurar pelo altar jura por ele e por tudo o que sobre ele está.
21 Njapꞌu̱ hinge ho̱nse̱ etꞌa made ar dönganijö, etꞌa made Jö togo ꞌbu̱hnu̱.
21 Quem jurar pelo santuário jura por ele e por aquele que nele habita;
22 Nöꞌö togo etꞌa made mhetsꞌi, etꞌa made ár thuxandö Jö, ne gese̱ Jö togo huxhnu̱.
22 e quem jurar pelo céu jura pelo trono de Deus e por aquele que no trono está sentado.
23 Hwëkateꞌihu̱ gar bötꞌofohu̱ ne gar de̱ngaꞌbe̱patehu̱, gar nemhñöhu̱. Ngetho gi uñhu̱ ár ꞌre̱tꞌa xe̱ni ya do̱ni tꞌu̱ꞌsa ar ñhuni, ne xka hye̱hu̱ nuna ꞌbe̱tꞌo ha yá ꞌbe̱pate ar Moise. Xka hye̱hu̱ gi ꞌyo̱thwu̱ xiñho maꞌra, ar nhwëki ne ar ñꞌemu̱i. Xiñho gi ꞌyo̱thu̱yu̱, ne hingi hye̱hu̱ nu maꞌra.
23 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque dais o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e tendes negligenciado os preceitos mais importantes da Lei: a justiça, a misericórdia e a fé; devíeis, porém, fazer estas coisas, sem omitir aquelas!
24 Gar goda̱ gu̱hnatehu̱. Gi o̱thu̱ nöꞌö hintsꞌu̱ ntsꞌuni, ne gi he̱hu̱ nöꞌö xa pe̱ꞌsa ár ntsꞌuni. Jangutho gi ntsuñhu̱ hingi tuthu̱ nꞌar tsi tꞌu̱lo zuꞌwe, ne gi tutꞌathohu̱ ya döta zuꞌwe.
24 Guias cegos, que coais o mosquito e engolis o camelo!
25 Hwëkate nuꞌahu̱ gar bötꞌofohu̱ ne gar de̱ngaꞌbe̱patehu̱, xa gar nemhñöhu̱. Gi ñhe̱hwihu̱ nꞌar ꞌbada wa nꞌar mohi, ho̱nse̱ xi nsu̱tꞌa nthi, ne mbo ri mu̱ihu̱ ne ri mfenihu̱ xa ñuxa ar mfë ne ar tsꞌomꞌu̱i.
25 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque limpais o exterior do copo e do prato, mas estes, por dentro, estão cheios de rapina e intemperança!
26 Goda̱ de̱ngaꞌbe̱patehu̱, xu̱thu̱ mꞌe̱tꞌo mbo ri mfenihu̱ ne ri mu̱ihu̱, ne njapꞌu̱ da tꞌaxkꞌahu̱ nthi nꞌehe.
26 Fariseu cego, limpa primeiro o interior do copo, para que também o seu exterior fique limpo!
27 Hwëkate nuꞌahu̱ gar bötꞌofohu̱ ne gar de̱ngaꞌbe̱patehu̱, xa gar nemhñöhu̱. Di hñöxꞌahu̱ ya tꞌa̱gi xintꞌaxi nthi ne nheki nza̱tho, ha ku̱ yá ndoꞌyo nuꞌu̱ xi du thota yá ntsꞌotho.
27 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque sois semelhantes aos sepulcros caiados, que, por fora, se mostram belos, mas interiormente estão cheios de ossos de mortos e de toda imundícia!
28 Gi njahu̱pꞌu̱ nꞌehe, ngetho ha yá hmi ya jöꞌi xa gi o̱thu̱ gar hogajöꞌiꞌihu̱, ne ha ri mfenihu̱ hingi tsa̱ya̱ ar nhemhñö ne ar tsꞌoki.
28 Assim também vós exteriormente pareceis justos aos homens, mas, por dentro, estais cheios de hipocrisia e de iniquidade.
29 Hwëkate nuꞌahu̱ gar bötꞌofohu̱ ne gar de̱ngaꞌbe̱patehu̱, xa gar nemhñöhu̱. Ngetho gi hojwu̱ yá tꞌa̱gi yá mꞌe̱hni Jö, ne gi köꞌthwu̱ yá tꞌa̱gi ya hogajöꞌi.
29 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque edificais os sepulcros dos profetas, adornais os túmulos dos justos
30 Ne gi eñhu̱: Nuꞌmu̱ xta ꞌbu̱hmöhu̱ nuya pa mi ꞌbu̱ ma palehu̱, hinxta fa̱xhmöhu̱ xi hyopa yá mꞌe̱hni Jö.
30 e dizeis: Se tivéssemos vivido nos dias de nossos pais, não teríamos sido seus cúmplices no sangue dos profetas!
31 Jange gi nda̱se̱hu̱ yá ꞌbe̱toꞌihu̱ nuꞌu̱ togo bi hyopa yá mꞌe̱hni Jö.
31 Assim, contra vós mesmos, testificais que sois filhos dos que mataram os profetas.
32 Jwathu̱ ꞌmu̱ nöꞌö bi du̱ꞌma ri palehu̱.
32 Enchei vós, pois, a medida de vossos pais.
33 Yá bötsiꞌihu̱ ya kꞌeñö. Hanja ma gi kꞌonthu̱ da ꞌbe̱ñꞌahu̱ har tsibi.
33 Serpentes, raça de víboras! Como escapareis da condenação do inferno?
34 Jange ma ga pe̱ñꞌahu̱ maꞌra ya mꞌe̱hni, ne nuꞌu̱ di pe̱ꞌsa yá hoga mfeni ne ya bötꞌofo. ꞌRayu̱ ma gi hyohu̱, maꞌra gi tsu̱thu̱ har pontꞌi, maꞌra gi fe̱hu̱ ha ri nijöhu̱ ne gi kuhu̱ di ne ya hnini.
34 Por isso, eis que eu vos envio profetas, sábios e escribas. A uns matareis e crucificareis; a outros açoitareis nas vossas sinagogas e perseguireis de cidade em cidade;
35 Ne njapꞌu̱ go ma gi kꞌothu̱ ar tha̱i xi thutsꞌi núꞌmu̱ mi nhöꞌmba ár ji ya hogajöꞌi. Di ndu̱ꞌma núꞌmu̱ mi nhöꞌmba ár ji ar hoga Abel, di göxa ár ji ar Sakaria ár tꞌu̱ ar Berekia, togo ga hyohu̱ madeda ar tsꞌötmꞌo̱ñho̱ ne ar nijö.
35 para que sobre vós recaia todo o sangue justo derramado sobre a terra, desde o sangue do justo Abel até ao sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem matastes entre o santuário e o altar.
36 Xa majöni di xiꞌahu̱, gatho nor tha̱inu̱, ma da kꞌotꞌa nuya jöꞌi ꞌbu̱ nuya payu̱.
36 Em verdade vos digo que todas estas coisas hão de vir sobre a presente geração.
37 Nuꞌahu̱ gar menguhu̱ Herusalen, gi kꞌampabihu̱ togo bi pe̱ñꞌahu̱, ne gi hofu̱ yá mꞌe̱hni Jö. Hangu xta nemhö nga muntsꞌaꞌihu̱, ngu nꞌar tsi o̱ni muntsꞌa yá tsi tꞌu̱ꞌni da hwixa ha yá hwa, ne hinga nehu̱.
37 Jerusalém, Jerusalém, que matas os profetas e apedrejas os que te foram enviados! Quantas vezes quis eu reunir os teus filhos, como a galinha ajunta os seus pintinhos debaixo das asas, e vós não o quisestes!
38 Pöhu̱, Jö ma da hye̱kꞌase̱ ri nijöhu̱.
38 Eis que a vossa casa vos ficará deserta.
39 Ngetho di xiꞌahu̱, hinge ma gi hyandgagihu̱ nuya payu̱. Gi to̱ꞌmhu̱ mꞌe̱tꞌo da zo̱ ar pa gi ꞌñeñhu̱: Nsunda togo xpa pe̱hna Jö ma Hmuhu̱.
39 Declaro-vos, pois, que, desde agora, já não me vereis, até que venhais a dizer:
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.