Mateus 13
Ra 'Ra'yo Testamento (OTENT) vs NAA
1 Nepʉ ra paꞌa̱ ra Jesu bi bøni de núꞌa̱ ra ngu habʉ mi ꞌbʉi, ne bi ma bá hudi ja ra ña̱nga ndehe.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Nepʉ bi ma ndunthi ya ja̱ꞌi bá cꞌa̱ꞌtsiꞌa̱, nuꞌbʉ́ nuꞌá̱ bi bøxa ja ꞌnara motsa ne ja bi hñudini, ne gatho ya ja̱ꞌi bi gohini ja ra ña̱nga ndehe.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Nepʉ bi metuabiꞌʉ ꞌraya ꞌbede pa bi ꞌñutuabi. Nurá mʉdi ra ꞌbede bi mede, bi ma̱ de ꞌnara motꞌi ne bi ꞌñena:
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Y nu mi mʉdi bi mpotꞌi, bi dagui ꞌraya zi nda ja ra ꞌñu. Y nuya ndaꞌʉ bi zi ya tsꞌintsꞌʉ.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Y nu maꞌra ya nda bi dagui ja ya ꞌbodo habʉ mi otho ndunthi ra hai, y nuya ndaꞌʉ ꞌbestho bi føtsꞌe ngueꞌa̱ hinxmá pidi ra hai.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Y nu mi patꞌa ra hyadi bi huixqui ne bi ꞌyotꞌi ngueꞌa̱ mi otho yá ꞌyʉ.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Nu maꞌra ya nda bi dagui mbo ja ya ꞌmini, ne mi te ya ꞌmini bi xumi ne bi hyo núꞌa̱ xqui ꞌbotꞌi.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ha nu maꞌra ya nda bi dagui ja ra hoga hai, y núꞌʉ ya ndaꞌʉ xi bi cꞌontsꞌi xá hño ne bi hogui, ꞌraya ꞌbai bi unga ꞌna nthebe ya nda, nu maꞌra ya ꞌbai bi unga hñuꞌrate, ha nu maꞌra ya ꞌbai bi unga ꞌnatemaꞌrɛtꞌa ya nda.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Nuꞌa̱ tóꞌo pɛꞌtsa ra paha da ꞌyøde nuya ya noya dí ma̱, dá ꞌyøde.
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Nepʉ yá nxadi bi joni habʉ mi hudi ra Jesu pa bi ꞌyambabi ne bi ꞌñembabi:
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Ra Jesu bi da̱tuabiꞌʉ ne bi ꞌñembi:
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Y nuꞌahʉ maꞌna ma gui pa̱hʉ ngueꞌa̱ xa tꞌaꞌahʉ ra mfa̱di, nja ngu xa hma̱ gue nuꞌa̱ tóꞌo jababi, maꞌna ma da mɛꞌtsi, ha nuꞌa̱ tóꞌo othobi, ma da tha̱cuabi núꞌa̱ tsꞌʉ pɛꞌtsi.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Nuyʉ́ dí petuabi njabʉ ngueꞌa̱ ja yá thandi pe hingui handi, ja yá ntꞌøde pe hingui øde, ne ja yá mfeni pe hinte yá fa̱di.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Hangue bi njabʉ ngu núꞌa̱ xqui ma̱nga ra ba̱di Isaía mayaꞌbʉ ne bi ꞌñena:
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Ngueꞌa̱ xi xa megui ri mfenihʉ,
15 Porque o coração deste povo
16 Pe nuꞌahʉ xa ja̱pꞌahʉ Ajua̱, ngueꞌa̱ xcá hyanthʉ co ri thandihʉ, ne xcá ꞌyøhʉ co ri ntꞌødehʉ.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Xi majua̱ni dí xiꞌahʉ gue ndunthi yá ꞌmɛhni Ajua̱ núꞌʉ mi ꞌbʉi mayaꞌbʉ ne maꞌra ya hoja̱ꞌi mi nehma̱ꞌʉ xa hyandi ngu núꞌa̱ guí hanthʉbya, pe himbi za bi hyandiꞌʉ. Ne mi nehma̱ da ꞌyøde nuya ya noya guí ødehʉbya, pe himbi za bi ꞌyødeꞌʉ.
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Nubyá ꞌyøhʉ xá hño te rí bønga núꞌa̱ ra ꞌbede stá xiꞌahʉ de ra motꞌi.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Nuꞌʉ ya nda bi dagui ja ra ꞌñu go gueꞌʉ ngu núꞌʉ toꞌo bi ꞌyøde ra noya de hanja ri nda̱ Ajua̱ ne himbi zo yá mfeni. Nuꞌbʉ́ bi yʉtꞌa ra tsꞌonda̱hi ja yá mfeni pa bi puꞌtua gatho núꞌa̱ xqui ba̱hma̱ꞌʉ.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Nuꞌʉ ya nda bi dagui ja ra ꞌbodo go gueꞌʉ ngu núꞌʉ toꞌo bi ꞌyøde ra ma̱ca noya ne ꞌbestho bi gamfrihma̱ co ꞌnara johya,
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 pe hinxqui zɛ yá jamfri, hangue nu mi tho ya tsꞌothogui ne ya ntꞌʉtsate po rá ngue ra ma̱ca noya, nuꞌʉ́ ꞌbestho bi ꞌuegue.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Nuꞌʉ ya nda bi dagui ja ya ꞌmini go gueꞌʉ ngu núꞌʉ toꞌo bi ꞌyøde ra ma̱ca noya pe ꞌbestho bi ꞌbɛ yá jamfri ne bi ꞌuegue ngueꞌa̱ nsøctho mi oda yá mfeni ra boja̱ ne maꞌra ya tꞌøtꞌe de ra ximhai.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Pe nuꞌʉ ya nda bi dagui ja ra hoga hai go gueꞌʉ ngu núꞌʉ toꞌo bi ꞌyøde ra ma̱ca noya ne bi zo yá mfeni, ne xi bi zɛdi yá jamfri. Nuꞌbʉ́ go gueꞌʉ xi bi unga ra sofo nja ngu ya nda, ꞌra bi unga ꞌna nthebe, ha nu maꞌra bi unga hñuꞌrate, ha nu maꞌra bi unga ꞌnatemaꞌrɛtꞌa.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Nepʉ ra Jesu bi metuabiꞌʉ maꞌna ra ꞌbede ne bi ꞌñembi:
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Pe nu mi ꞌña̱ha̱ yá mɛfi, bi zø ꞌnará ncontraꞌa̱ ne bi moꞌtua ꞌraya tsꞌonda̱po ja rá hua̱hi. Nepʉ de gueꞌa̱ ꞌbestho bi ma.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Ha nu mi føxa ra trigo, nehe bi føxa ya tsꞌonda̱po.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Nepʉ ya ꞌbɛgo bi ma bá ambabi ra mehua̱hi ne bi ꞌñembi: “Ndada, ¿ha gue hingo ra trigo gá potꞌa ja ri hua̱hi? ¿Hanja go bi cꞌontsꞌa nehe ꞌraya tsꞌonda̱po?”
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Nuꞌbʉ́ ra mehua̱hi bi da̱tuabi yá ꞌbɛgo bi ꞌñembabi: “Za̱i ꞌnama ncontra toꞌo bi motꞌa núꞌʉ ya tsꞌonda̱po.” Nuꞌbʉ́ ya ꞌbɛgo bi ꞌñemba ra mehua̱hi: “¿Ha guí ne ga ma ga cꞌʉꞌtshe núꞌʉ ya tsꞌonda̱po?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Nuꞌbʉ́ bi da̱di ra mehua̱hi bi ꞌñena: “Hina, oxqui ma gui cꞌʉꞌtshʉ ya tsꞌonda̱po, ngueꞌa̱ nuꞌbʉ gui cꞌʉꞌtshʉ ya tsꞌonda̱po, ¿xiꞌbʉ gui cꞌʉꞌtshʉ nehe ra trigo?
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Hophʉ da te mahyɛgui, cabo gue núꞌa̱ ra pa de ra sofo ga ꞌbɛpa ya xofo da hyɛtsꞌi ꞌmɛtꞌo núꞌʉ ya tsꞌonda̱po, ne da duꞌti pa da tsa̱tꞌi, ha nura trigo da muntsꞌi pa da mɛꞌtsa ja ra troha.”
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Nepʉ ra Jesu bi metuabiꞌʉ maꞌna ra ꞌbede ne bi ꞌñembi:
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Núꞌa̱ ra ndaꞌa̱ maꞌna xi ra zi lotsi de gatho maꞌra yá nda ya nda̱po, pe nu sta nteꞌa̱, maꞌna ra da̱ngui de gatho maꞌra ya nda̱po, ne da nte xi ra da̱ngui ngu ꞌnara ꞌbai gá za, y asta ja da hyocni yá ꞌbafi ya tsꞌintsꞌʉ.
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Nepʉ bi xipa maꞌna ra ꞌbede bi ꞌñembi:
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Gatho núꞌa̱ mi xipa ya ja̱ꞌi ra Jesu bi xipabi dega ꞌbede.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Hangue bi njabʉ ngu núꞌa̱ xqui ma̱nga ꞌnará ꞌmɛhni Ajua̱ mayaꞌbʉ bi ꞌñena:
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Nepʉ ra Jesu bi ꞌñedi ya ja̱ꞌi pa da ma ja yá ngu, y neheꞌa̱ bi ma ja núꞌa̱ ra ngu habʉ mi ꞌbʉi. Nepʉ yá nxadi bi ma bá tsʉdi ne bi ꞌñembabi:
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Nuꞌbʉ́ ra Jesu bi da̱di ne bi ꞌñembabiꞌʉ:
37 E Jesus respondeu:
38 Ha nura hua̱hi go gueꞌa̱ ra ximhai, ha nura trigo go gueꞌʉ núꞌʉ ꞌbʉi ja rá hmanda Ajua̱, ha nuya tsꞌonda̱po go gueꞌʉ núꞌʉ øtua rá hmanda ra tsꞌonda̱hi.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Nura ncontra toꞌo bi motꞌa ya tsꞌonda̱po go gueꞌa̱ ra tsꞌonda̱hi. Ha nura pa de ra sofo go gueꞌa̱ rá nga̱tsꞌi ra ximhai, ha nuꞌʉ ya xofo go yá ɛnxɛ Ajua̱.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 Nja ngu ya xofo da ꞌueca ya tsꞌonda̱po pa da tsa̱tꞌi, njabʉ nehe ja rá nga̱tsꞌi ra ximhai ya ɛnxɛ da ꞌueca núꞌʉ ya ja̱ꞌi øtua rá hmanda ra tsꞌonda̱hi.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Núꞌa̱ Toꞌo bi e bi Nja̱ꞌi ma da mɛhna yá ɛnxɛ pa da ꞌueca gatho ya ꞌyøtꞌatsꞌoqui ne gatho ya tsꞌoꞌmʉi gá ja̱ꞌi pa hinda yʉtꞌa mahetsꞌi.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Nuꞌʉ́ ma da tꞌeque pa da thøtꞌa ja ra tsibi núꞌa̱ ma da nzø pa nza̱ntho, y nuni ja di zohma̱ni ne ja di gusthma̱ni yá tsꞌi.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Nepʉ nuꞌʉ tóꞌo ꞌyo xá hño ja rá thandi Ajua̱ ma da yotꞌiꞌʉ ngu ꞌnara da̱nga ñotꞌi nuni mahetsꞌi habʉ bí mandaꞌa̱. Nuꞌa̱ tóꞌo pɛꞌtsa ra paha da ꞌyøde nuya ya noya dí ma̱, dá ꞌyøde.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 Rá hmanda ra Nda̱ de mahetsꞌi nja ngu ra boja̱ xa tꞌagui mbo ja ra hai, y nura boja̱ꞌa̱ bi dini ꞌnara ja̱ꞌi ne bi yopa goꞌmithoni maꞌnaꞌqui. Nuꞌbʉ́ nuꞌá̱ co ra johya bi da̱ma pa gatho núꞌa̱ te mi pɛꞌtsi pa da danga núꞌa̱ ra hai habʉ xqui dinga ra boja̱.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Nehe rá hmanda ra Nda̱ de mahetsꞌi nja ngu ꞌnara duqui núꞌa̱ mi tuca ya hoga tꞌaxa do yá thuhu ya perhla.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Nu mi zʉdi ꞌnara hoga perhla xi mi muui ndunthi, nuꞌbʉ́ nuꞌá̱ bi da̱ma pa gatho núꞌa̱ te mi pɛꞌtsi pa bi danga núꞌa̱ ra perhlaꞌa̱.
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 Nehe rá hmanda ra Nda̱ de mahetsꞌi nja ngu ꞌnara xitꞌa̱ bi tꞌɛntꞌa ja ra ndehe ne bi gʉ ꞌramaꞌnaꞌño ya hua̱.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Y nu mi ñutsꞌi ra xitꞌa̱, ya mɛhua̱ bi hña̱i pa ja ra ña̱nthe. Ne bi hñudiꞌʉ pa bi huahna ya hoga hua̱ pa bi yʉtꞌa ja ra ꞌbøtsꞌe; ha nuꞌʉ himyá hoga hua̱ bi føtbʉ.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Ma da njabʉ nehe ja rá nga̱tsꞌi ra ximhai, ma da ꞌñehe ya ɛnxɛ pa da ꞌueca ya tsꞌoꞌmʉi de ja ya hoja̱ꞌi.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Ne núꞌʉ ya tsꞌoꞌmʉi ma da thøtꞌa ja ra tsibi núꞌa̱ ma da nzø pa nza̱ntho, y nuni ja di zohma̱ni ne ja di gusthma̱ni yá tsꞌi.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Nuꞌbʉ́ ra Jesu bi ꞌñembabi yá nxadi:
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Nuꞌbʉ́ nuꞌá̱ bi ꞌñembabiꞌʉ:
52 Então Jesus lhes disse:
53 Ha nu mi uadi ra Jesu bi ma̱nga nuya ya zi ꞌbede, bi ma de guehni.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Ne bi ma pa ja rá haiꞌa̱, y de mi ꞌbʉhni mi pa ja ra nija̱ de guehni pa mi xahna ya ja̱ꞌi. Y nuꞌʉ́ xi bi ꞌyø ne bi ꞌñena:
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 ¿Ha gue hingo guehni rá tꞌʉ núꞌa̱ ra yaxi? ¿Ha gue hingo guehni rá tꞌʉ ra Maria? ¿Ha gue hingo guehni rá cu ra Cobo ne ra Jose, ne ra Simu ne ra Juda?
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 ¿Ha gue hingyá menguua yá nju nehe? ¿Habʉ xuá ba̱dini gatho núꞌa̱ ma̱ ne gatho núꞌa̱ øtꞌe?
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Y ya ja̱ꞌi de guehni mi pø yá cuɛ con gueꞌa̱ ne himbi ne bi gamfri. Hangue nura Jesu bi ꞌñembabiꞌʉ:
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Hangue ra Jesu himbi ꞌyøtꞌa ndunthi ya da̱nga ntꞌudi de guehni ngueꞌa̱ ya ja̱ꞌi himbi ne bi gamfri.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.