Mateus 12
Ra 'Ra'yo Testamento (OTENT) vs VC
1 ꞌNara pa ra Jesu co yá nxadi bi ꞌranga ja ꞌnara ua̱trigo. Y nura paꞌa̱ mi nsabdo, y gueꞌa̱ ra pa dega tsaya. Ne nuya nxadi mi tsʉ ra thuhu hangue bi mʉdi bi docua yá nga̱ha̱ ya trigo pa bi ziꞌʉ.
1 Atravessava Jesus os campos de trigo num dia de sábado. Seus discípulos, tendo fome, começaram a arrancar as espigas para comê-las.
2 Y mi hyanda njabʉ ya fariseo bi ꞌñemba ra Jesu:
2 Vendo isto, os fariseus disseram-lhe: Eis que teus discípulos fazem o que é proibido no dia de sábado.
3 Pe ra Jesu bi da̱tuabiꞌʉ bi ꞌñembi:
3 Jesus respondeu-lhes: Não lestes o que fez Davi num dia em que teve fome, ele e seus companheiros,
4 Nuꞌá̱ bi yʉtꞌa mbo rá nija̱ Ajua̱ ne bi zi núꞌʉ ya thuhme xqui nja̱pi. Ha núꞌá̱ ne núꞌʉ mri ꞌñoui hingo mri ꞌñepa hma̱ha̱ xa zi nura thuhmeꞌa̱, hønsɛ ya macja̱ ha̱.
4 como entrou na casa de Deus e comeu os pães da proposição? Ora, nem a ele nem àqueles que o acompanhavam era permitido comer esses pães reservados só aos sacerdotes.
5 ¿Ha hinxcá hñeꞌtihʉ nehe ja rá ley ra Moise gue nuya macja̱ di mpɛfi ja ra nda̱nija̱ masque ya pa dega tsaya pe hinte ma tsꞌoqui øtꞌe?
5 Não lestes na lei que, nos dias de sábado, os sacerdotes transgridem no templo o descanso do sábado e não se tornam culpados?
6 Ha nuga dí xiꞌahʉ gue ꞌbʉcua núꞌa̱ toꞌo maꞌna ja rá nsu que ra nda̱nija̱.
6 Ora, eu vos declaro que aqui está quem é maior que o templo.
7 Mahyoni gui pa̱hʉ te rí bønga nuya ya noya bi ma̱nga Ajua̱ ma Dada ja ra Ma̱ca Tꞌofo ne bi ꞌñena: “Nuga maꞌna dí ne gui mpɛꞌtsuahʉ ra nthecate ꞌna ngu ꞌna que gui tsincahʉ ya mboꞌoni pa gui hyohʉ gui ꞌbahaguihʉ.” ꞌBʉ gri pa̱hma̱hʉ te rí bønga nuya ya noya, nuꞌbʉ́ hinxcá ña̱pahma̱hʉ núꞌʉ hinte ma tsꞌoqui tu.
7 Se compreendêsseis o sentido destas palavras: Quero a misericórdia e não o sacrifício... não condenaríeis os inocentes.
8 Núꞌa̱ Toꞌo bi e bi Nja̱ꞌi go gueꞌa̱ pɛꞌtsa ra tsꞌɛdi pa da manda masque ra pa dega tsaya.
8 Porque o Filho do Homem é senhor também do sábado.
9 Y ra Jesu bi thogui de guehni ne bi ma bá cʉtꞌa ja ra nija̱.
9 Partindo dali, Jesus entrou na sinagoga.
10 Y ja mi ꞌbʉhni ꞌnara ꞌñøhø xqui ꞌyotꞌa ꞌnará ꞌyɛ. Y nuya fariseo mi ꞌbʉhni bi ꞌyamba ra Jesu ne bi ꞌñembi:
10 Encontrava-se lá um homem que tinha a mão seca. Alguém perguntou a Jesus: É permitido curar no dia de sábado? Isto para poder acusá-lo.
11 Pe ra Jesu bi ꞌñembabiꞌʉ:
11 Jesus respondeu-lhe: Há alguém entre vós que, tendo uma única ovelha e se esta cair num poço no dia de sábado, não a irá procurar e retirar?
12 ¿Ha gue hingue maꞌna di muui ꞌnara ja̱ꞌi que ꞌnara dɛti? Hangue mahyoni ga øthʉ ya hoga ꞌbɛfi masque ra pa dega tsaya.
12 Não vale o homem muito mais que uma ovelha? É permitido, pois, fazer o bem no dia de sábado.
13 Nepʉ ra Jesu bi ꞌñembabi núꞌa̱ ra ꞌñøhø toꞌo xqui ꞌyotꞌa rá ꞌyɛ:
13 Disse, então, àquele homem: Estende a mão. Ele a estendeu e ela tornou-se sã como a outra.
14 Nuꞌbʉ́ ya fariseo bi bøni de guehni pa bi ꞌñʉꞌti hanja da za da hyohma̱ ra Jesu.
14 Os fariseus saíram dali e deliberaram sobre os meios de o matar.
15 Pe nuꞌá̱ bi ba̱tho te mi beniꞌʉ ne bi ma de guehni y bi dɛna ndunthi ya ja̱ꞌi. Y mi øthebi gatho núꞌʉ toꞌo mi hñeni.
15 Jesus soube disso e afastou-se daquele lugar. Uma grande multidão o seguiu, e ele curou todos os seus doentes.
16 Ne bi hñuꞌmba ra hña̱ ya daꞌthi núꞌʉ xqui ꞌyøthe gue hinto da xipabi de núꞌa̱ xqui ꞌyøꞌtuabiꞌʉ.
16 Proibia-lhes formalmente falar disso,
17 Bi ma̱nga ra Jesu njabʉ pa bi nja ngu núꞌa̱ xqui ma̱nga ra ba̱di Isaía gue Ajua̱ bi ꞌñena:
17 para que se cumprisse o anunciado pelo profeta Isaías:
18 Guehna ma hoga ꞌmɛhni stá pɛhni
18 Eis o meu servo a quem escolhi, meu bem-amado em quem minha alma pôs toda sua a afeição. Farei repousar sobre ele o meu Espírito e ele anunciará a justiça aos pagãos.
19 Nuꞌá̱ hinto ma da ntsanoyaui,
19 Ele não disputará, não elevará sua voz; ninguém ouvirá sua voz nas praças públicas.
20 Ma hoga ꞌmɛhni ma da nupa yá mfeni núꞌʉ toꞌo hintsꞌʉ tsɛdi yá jamfri, ngu ꞌñena ꞌnara doxꞌo xa dehmi,
20 Não quebrará o caniço rachado, nem apagará a mecha que ainda fumega, até que faça triunfar a justiça.
21 Y ya ja̱ꞌi de gatho rá ngʉni ra ximhai ma da gamfribi rá noyaꞌa̱.
21 Em seu nome as nações pagãs porão sua esperança {Is 42,1-4}.
22 Nepʉ ra Jesu bá tsꞌimpabi ꞌnara ja̱ꞌi mrá gone ne mrá goda ngueꞌa̱ mi pɛꞌtsa ꞌnara tsꞌonda̱hi, y nuꞌá̱ bi ꞌyɛmbabi. Y ꞌbestho ra oraꞌa̱ bi za bi ña̱ ne bi hyandi.
22 Apresentaram-lhe, depois, um possesso cego e mudo. Jesus o curou de tal modo, que este falava e via.
23 Hangue gatho ya ja̱ꞌi mi ꞌbahni xi bi ꞌyø ne bi ꞌñémbabiꞌʉ ꞌna ngu maꞌna:
23 A multidão, admirada, dizia: Não será este o filho de Davi?
24 Y nu mi ꞌyøde ya fariseo bi ma̱nga ya ja̱ꞌi njabʉ, nuꞌbʉ́ nuꞌʉ́ bi ꞌñémsɛꞌʉ:
24 Mas, ouvindo isto, os fariseus responderam: É por Beelzebul, chefe dos demônios, que ele os expulsa.
25 Pe ra Jesu bi ba̱tuatho yá mfeniꞌʉ ne bi ꞌñembabi:
25 Jesus, porém, penetrando nos seus pensamentos, disse: Todo reino dividido contra si mesmo será destruído. Toda cidade, toda casa dividida contra si mesma não pode subsistir.
26 Xi ra tsꞌonda̱hi, ¿hanja da za da ꞌyɛnga rá mitsꞌonda̱hiui? Hinda za, ngueꞌa̱ nuꞌbʉ njabʉ da ꞌñotho yá tsꞌɛdi ꞌna ngu ꞌna ne da nhuati gatho.
26 Se Satanás expele Satanás, está dividido contra si mesmo. Como, pois, subsistirá o seu reino?
27 Guí eñhʉ gue nuga dí ɛnga ya tsꞌonda̱hi co rá tsꞌɛdi ra nda̱ de ya tsꞌonda̱hi. Xi ri ꞌmɛhnihʉ, ¿con toꞌo rá tsꞌɛdi ɛnga ya tsꞌonda̱hi ꞌbʉ? Go dá xiꞌahʉꞌʉ.
27 E se eu expulso os demônios por Beelzebul, por quem é que vossos filhos os expulsam? Por isso, eles mesmos serão vossos juízes.
28 Nuga dí ɛnga ya tsꞌonda̱hi co rá tsꞌɛdi rá Ma̱ca Nda̱hi Ajua̱ ma Dada, hangue njabʉ pa̱hʉ gue ya xa zøhø ra Nda̱ de mahetsꞌi pa da nda̱.
28 Mas, se é pelo Espírito de Deus que expulso os demônios, então chegou para vós o Reino de Deus.
29 Hinda za da yʉtꞌa ꞌnara be ja rá ngu ꞌnara ja̱ꞌi núꞌa̱ xi di o rá tsꞌɛdi ꞌbʉ hingue ꞌmɛtꞌo da mihi ne da duꞌti pa da bepi núꞌa̱ te pɛꞌtsi.
29 Como pode alguém penetrar na casa de um homem forte e roubar-lhe os bens, sem ter primeiro amarrado este homem forte? Só então pode roubar sua casa.
30 Nuꞌʉ tóꞌo hingui ꞌyo con gueque, núꞌʉ́ di ʉtsagui. Nehe nuꞌʉ tóꞌo hingui faxqui ga muntsꞌa ma sofo, núꞌʉ́ go xantho.
30 Quem não está comigo está contra mim; e quem não ajunta comigo, espalha.
31 Dí xiꞌahʉ gue gatho ya tsꞌoqui øtꞌa ya ja̱ꞌi ne gatho ya tsꞌone ma̱ñꞌʉ, ma dra pumbabiꞌʉ. Pe nuꞌa̱ tóꞌo da zamba rá Ma̱ca Nda̱hi Ajua̱, nura ja̱ꞌiꞌa̱ hindra pumbabi.
31 Por isso, eu vos digo: todo pecado e toda blasfêmia serão perdoados aos homens, mas a blasfêmia contra o Espírito não lhes será perdoada.
32 Nuꞌa̱ tóꞌo da zani Núꞌa̱ Toꞌo bi e bi Nja̱ꞌi, nuꞌá̱ dra pumbabi, pe nuꞌa̱ tóꞌo da zanga ra Ma̱ca Nda̱hi hindra pumbabi nixi nubya ni pa nza̱ntho.
32 Todo o que tiver falado contra o Filho do Homem será perdoado. Se, porém, falar contra o Espírito Santo, não alcançará perdão nem neste século nem no século vindouro.
33 ꞌNara hoga ꞌbai gá za unga ya hoga fruta, ha ꞌnara tsꞌo ꞌbai gá za unga ya tsꞌo fruta. Hangue njabʉ da za gui pa̱dihʉ ndaꞌa̱ ra hoga ꞌbai gá za y ndaꞌa̱ hingrá hoga ꞌbai gá za.
33 Ou dizeis que a árvore é boa e seu fruto bom, ou dizeis que é má e seu fruto, mau; porque é pelo fruto que se conhece a árvore.
34 Nuꞌahʉ xi gyá tsꞌoꞌmʉihʉ guí njahʉ ngu ya quꞌeña̱ tsate. ¿Hanja da za gui ma̱ñhʉ ya hoga noya ꞌbʉ guí beñhʉ ya tsꞌomfeni? Ngueꞌa̱ núꞌa̱ guí beñhʉ ja ri mfenihʉ go gueꞌa̱ guí ma̱ñhʉ nehe.
34 Raça de víboras, maus como sois, como podeis dizer coisas boas? Porque a boca fala do que lhe transborda do coração.
35 Nuꞌa̱ tóꞌo benga ya hoga mfeni ma̱nga ya hoga noya, ha nuꞌa̱ tóꞌo benga ya tsꞌomfeni ma̱nga ya tsꞌonoya.
35 O homem de bem tira boas coisas de seu bom tesouro. O mau, porém, tira coisas más de seu mau tesouro.
36 Nuga dí xiꞌahʉ gue gatho núꞌa̱ te gui ma̱ñhʉ ne hingui jamasuhʉ, pɛꞌtsi te gui tha̱dihʉ nura paꞌa̱ ma da tha̱pꞌahʉ nguɛnda.
36 Eu vos digo: no dia do juízo os homens prestarão contas de toda palavra vã que tiverem proferido.
37 Ngueꞌa̱ Ajua̱ go gueꞌa̱ ma da hña̱pꞌahʉ nguɛnda de gatho núꞌa̱ guí ma̱ñhʉ, ne ja ma da hnequini tengu ri hñoja̱ꞌihʉ ne tengu ri ntsꞌoꞌmʉihʉ.
37 É por tuas palavras que serás justificado ou condenado.
38 Nepʉ ꞌraya xahnate de ra ley ne ya fariseo mi ꞌbʉhni bi ꞌñembabi ra Jesu:
38 Então alguns escribas e fariseus tomaram a palavra: Mestre, quiséramos ver-te fazer um milagre.
39 Nuꞌbʉ́ ra Jesu bi da̱tuabi ne bi ꞌñembi:
39 Respondeu-lhes Jesus: Esta geração adúltera e perversa pede um sinal, mas não lhe será dado outro sinal do que aquele do profeta Jonas:
40 Nuꞌá̱ bi ꞌyo hñu pa ne hñu xuui mbo rá mʉi ꞌnara da̱nga hua̱. Njabʉ nehe Núꞌa̱ Toꞌo bi e bi Nja̱ꞌi ma da ꞌmʉi hñu pa ne hñu xuui mbo ra hai.
40 do mesmo modo que Jonas esteve três dias e três noites no ventre do peixe, assim o Filho do Homem ficará três dias e três noites no seio da terra.
41 Ha ꞌmɛfa bi ma ra Joná bá zofo ya ja̱ꞌi de ra hnini Ninive, ha nuꞌʉ́ ꞌbestho bi ntsøꞌmi de yá tsꞌoqui. Ha nubyá ꞌbʉcua ꞌna toꞌo maꞌna xi ja rá nsu que ra Joná, pe nuꞌahʉ hinxcá camfrihʉ. Hangue ja rá nga̱tsꞌi ra pa ma xi da ña̱pꞌaꞌihʉ ya me Ninive, ngueꞌa̱ masque xcá hyanduabihʉ rá tsꞌɛdi Ajua̱ pe hinxcá camfrihʉ.
41 No dia do juízo, os ninivitas se levantarão com esta raça e a condenarão, porque fizeram penitência à voz de Jonas. Ora, aqui está quem é mais do que Jonas.
42 Nehe núꞌa̱ ra ꞌbɛhña̱ mrá nda̱ de ra hai Arabia mi ꞌyøde gue ra Salomó xi mi ja ndunthi rá mfa̱di. Núꞌá̱ bá ehe bi cꞌa̱ꞌtsiꞌa̱ masque xi ntsꞌɛdi mi yabʉ rá hai, pa da ꞌyøde núꞌa̱ mi ma̱ñꞌa̱. Pe nubyá ꞌbʉcua ꞌna toꞌo maꞌna xi ja rá nsu que ra Salomó, pe nuꞌahʉ hinxcá camfrihʉ. Hangue ja rá nga̱tsꞌi ra pa ma da ña̱pꞌahʉ núꞌa̱ ra ꞌbɛhña̱ꞌa̱ ngueꞌa̱ masque xcá hyanduabihʉ rá tsꞌɛdi Ajua̱ pe hinxcá camfrihʉ.
42 No dia do juízo, a rainha do Sul se levantará com esta raça e a condenará, porque veio das extremidades da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. Ora, aqui está quem é mais do que Salomão.
43 Nepʉ ra Jesu bi ꞌñena:
43 Quando o espírito impuro sai de um homem, ei-lo errante por lugares áridos à procura de um repouso que não acha.
44 “Pøde ma ga pengui habʉ dá pøni pa ja ga yopa ꞌbʉhni.” Ha nu stí menguiꞌa̱ da zʉdi núꞌa̱ ra ꞌñøhø ne guetꞌatho rá mfeni ngu bi zogui ra tsꞌonda̱hi, nuꞌbʉ́ nja ngu ꞌnara ngu xa ꞌbastꞌi ne xá ntꞌaxi pe hinto ꞌbʉi.
44 Diz ele, então: Voltarei para a casa donde saí. E, voltando, encontra-a vazia, limpa e enfeitada.
45 Nuꞌbʉ́ núꞌa̱ ra tsꞌonda̱hiꞌa̱ da ma da tsi má yoto ya tsꞌonda̱hi núꞌʉ maꞌna xi strá ntsꞌo que gueꞌa̱, nepʉ da yʉtꞌa ja núꞌa̱ ra ꞌñøhø núꞌa̱ mi guetꞌatho rá mfeni. Nuꞌbʉ́ nuꞌá̱ maꞌna strá ntsꞌo rá mfeni que rá mʉdi. Hangue núꞌahʉ gyá tsꞌoja̱ꞌihʉ ma gui njahʉbʉ nehe ꞌbʉ hingui ñobrihʉ.
45 Vai, então, buscar sete outros espíritos piores que ele, e entram nessa casa e se estabelecem aí; e o último estado daquele homem torna-se pior que o primeiro. Tal será a sorte desta geração perversa.
46 Y de mi utuate ra Jesu, bi zøhø rá na̱na̱ ne yá cu mi ꞌbai møte ra ngu habʉ mi utuateꞌa̱ ne mi ne da ña̱uiꞌa̱.
46 Jesus falava ainda à multidão, quando veio sua mãe e seus irmãos e esperavam do lado de fora a ocasião de lhe falar.
47 Nuꞌbʉ́ ꞌnara ja̱ꞌi bi ꞌñemba ra Jesu:
47 Disse-lhe alguém: Tua mãe e teus irmãos estão aí fora, e querem falar-te.
48 Pe nura Jesu bi da̱tuabi núꞌa̱ toꞌo bi xipabi njabʉ ne bi ꞌñembi:
48 Jesus respondeu-lhe: Quem é minha mãe e quem são meus irmãos?
49 Nepʉ co rá ꞌyɛ bi ꞌñudi yá nxadi ne bi ꞌñena:
49 E, apontando com a mão para os seus discípulos, acrescentou: Eis aqui minha mãe e meus irmãos.
50 Nuꞌa̱ tóꞌo øꞌtua rá paha ma Dada bí ꞌbʉi mahetsꞌi, go gueꞌa̱ ma cu ne ma nju ne ma na̱na̱.
50 Todo aquele que faz a vontade de meu Pai que está nos céus, esse é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.