Lucas 6
Ra 'Ra'yo Testamento (OTENT) vs AAI
1 ꞌNara pa dega tsaya ra Jesu mi ꞌñoui yá nxadi bi ꞌranga ja ꞌraya hua̱hi habʉ xqui ꞌbotꞌa ra trigo. Ha nuyá nxadi mi tocua yá nga̱ha̱ ne mi ta̱qui mi tsi.
1 Baiyarir ana veya ta Jesu sanabey wanawanah remor inan, ana bai’ufununayah sanabey hirut kanabih hikeb ro’oro’oh hibow hi’aa.
2 Nepʉ ꞌraya fariseo bi hyandi ne bi ꞌyambi bi ꞌñembabi:
2 Ofafar bai’obaiyenayah afa hi’itih basit hibatiyih. Kwa aisim Baiyarir ana veya ata ofafar kwa’astu’ub iti na’atube kwasisinaf?
3 Ha nura Jesu bi da̱di ne bi ꞌñembabiꞌʉ:
3 Jesu iyafutih eo, “David ana sabuw bairi bayumih himorob, abisa sisinaf Buk Atamaninamaim hikirum inu’in kwaiyab kwaitin?
4 Ma̱ gue nuꞌá̱ bi yʉtꞌa ja rá nija̱ Ajua̱ pa bi hña̱xa núꞌʉ ya thuhme xqui thuxa ja rá thandi Ajua̱, ne bi ziꞌa̱ ne bi umbi bi zi gatho núꞌʉ maꞌra yá compa mri ꞌñoui. Ha núꞌʉ ya thuhmeꞌʉ hønsɛ ya macja̱ mri ꞌñepi da zihma̱.
4 David God Ana Bar wanawanan run Regah isan rafiy hisibor inu’in bai eaan, naatu turin ana sabuw itih hi’aa. Nati i ata ofafar eastu’ub. Anayabin firis akisihimo nati rafiy sibor hinab hina’aan men yait ta.
5 Nehe ra Jesu bi ꞌñembabiꞌʉ:
5 Naatu Jesu ana tur yomaninamaim iti na’atube eo, “Orot Natun i Baiyarir ana ukwarin.”
6 Nepʉ maꞌna ra pa dega tsaya ra Jesu bi yʉtꞌa ja ra nija̱ ne bi mʉdi bi nxahnate. Ne mi ꞌbʉhni ꞌnara tsꞌonate xqui ꞌyotꞌa rá ꞌyɛ ra ꞌñɛi.
6 Baiyarir ana veya ta Jesu na Kou’ay Bar wanawanan run sabuw bai’obaiyih isan. Naatu nati sabuw wanawanahimaim i orot ta uman asukwafune murubin auman na ma’am.
7 Ha nuya xahnate de ra ley ne ya fariseo mi aca ra Jesu pa da hyandi ua da ꞌyøthe núꞌa̱ ra ꞌñøhø ra pa dega tsaya, pa njabʉ xa za hanja xa ña̱pabi.
7 Ofafar bai’obaiyenayah naatu Pharisee Jesu himtitiy Baiyarir ana veya orot ta tabiyawas na’at hita’itin, saise hai fair imaim hitab hitagam hita’umih.
8 Pe nuꞌá̱ bi ba̱tuatho yá mfeniꞌʉ, ne bi ꞌñembabi núꞌa̱ ra ꞌñøhø xqui ꞌyotꞌa rá ꞌyɛ:
8 Baise sabuw abisa hinotanot i Jesu so’ob, imih orot isan eo, “Kumisir kutit iti sabuw nahimaim kubat.” Basit orot ma’am misir bat.
9 Nepʉ nura Jesu bi ꞌñembabi núꞌʉ ya xahnate de ra ley ne ya fariseo:
9 Imaibo Jesu sabuw isah eo, “Ayu kwa abibatiy, ata ofafaramaim Baiyarir ana veya abistan i ebibasit boro tanasinaf? Orot babin tanibais gewasin tanasinaf o kakafin tanasinaf? Orot babin ana ma gewas isan taniyawas o ana yawas tanagurus?”
10 Nepʉ nuꞌá̱ bi nʉꞌta gatho núꞌʉ mi ꞌbahni ne bi ꞌñembabi núꞌa̱ ra ꞌñøhø:
10 Jesu tatabir sabuw nutitiyih in sawar basit orot isan eo, “Uma kubora’ah.” Naatu orot uman bora’ah, marta’imon orot uman igewasin.
11 Nepʉ ya fariseo ne ya xahnate de ra ley mi ꞌbʉhni xi bi bø yá cuɛ ne bi mʉdi bi ꞌñámbi ꞌna ngu maꞌna te da za da ꞌyøꞌtua ra Jesu.
11 Etei hima’am yah so’ar higagamat taiyuwih hibabatiyih hio, “Iti orot Jesu isan boro mi’itube tanasinaf?”
12 Ja nuya paꞌʉ bi bøxa ra Jesu ja ꞌnara tꞌøhø pa bá apabi Ajua̱ rá Dada, y ja guehni bá oraꞌa̱ gatho ra xuui.
12 Nati ana veya’amaim Jesu yoyobanamih yen in oyaw wanamaim tit, naatu imaim ma God isan yoyoban in marto. Jesus arar yanamaim eyoyoyoban|alt="Jesus praying in wilderness" src="cn01698B.tif" size="col" loc="Luk 6.12" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="6.12"
13 Nepʉ rá hyaxꞌa̱ ꞌnitho bi zohna gatho yá nxadi, ne bi huahna ꞌrɛtꞌamayoho de gueꞌʉ pa bi hñutsꞌi dega apostol.
13 Mar auman basit, ana bai’ufununayah etei eaf ayuwih hiru’ay, naatu wanawanahimaim orot etei 12 rubinih, wabih tur abarayan iwaben.
14 Ha nuya guehya yá thuhuꞌʉ: ra Simu núꞌa̱ bi thuꞌmbabi nehe ra Pedro; ne ra Andre rá cu ra Pedro; ra Cobo ne ra Xuua, ne ra Lipe ne ra Tolo,
14 Naatu iti i tur abarayah wabih, Simon (wabin ta Peter, Jesu uf biwab) naatu Peter tain Andrew, James, John, Philip naatu Bartholomew,
15 ne ra Teo ne ra Toma, ne núꞌa̱ maꞌna ra Cobo rá tꞌʉ ra Alfeo; ne maꞌna ra Simu núꞌa̱ xqui ꞌñoui ya cananista;
15 Matthew, Thomas naatu Alpheus natun James naatu Simon (Zerot teo),
16 ra Juda núꞌa̱ rá cu ra Cobo; ne ra Juda Iscariote núꞌa̱ toꞌo ꞌmɛfa bi da ra Jesu.
16 James natun Judas, naatu Judas Iscariot, (Jesu baban eo momorob).
17 Nepʉ nura Jesu bá ca̱i de ja ra tꞌøhø bra ꞌñoui núꞌʉ ꞌrɛtꞌamayoho yá apostol, ne bi zøhøꞌʉ ja ꞌnara ꞌbatha habʉ xqui muntsꞌa ndunthi maꞌra yá nxadi ne ndunthi ya ja̱ꞌi núꞌʉ myá me Jerusale ne maꞌra ya hnini de ra hai Judea, ha nu maꞌra xqui ꞌñehe de ra hnini Tiro ne de Sidó de ja rá hyo ra ndehe. Nuya ja̱ꞌiꞌʉ bá ehe pa bi ꞌyøde núꞌa̱ mi ma̱nga ra Jesu ne pa bi ꞌyøthebi yá hñeni.
17 Jesu ana tur abarayah bairi oyawane himatabir hire hina hititit ana maramaim, ana bai’ufununayah etei hiru’ay butun ana yabarinamaim bairi hibat, naatu sabuw maumurih na’in Judea wanawanan, Jerusalem wanawanan hiru’ay, naatu torane bar merar rou’ab, Taiya, Sidon auman sabuw etei hiru’ay.
18 Ne mi ɛmbabi ya tsꞌonda̱hi núꞌʉ toꞌo mi pɛꞌtsi.
18 Hiruru’ay anayabin i tur nowar isan naatu hai sawow yumatah ta ta hibow hima’am baiyawasih isan hina. Naatu sabuw afa demon kakafih hibiwawa’anih auman hinan etei iyawasih.
19 Y gatho ya ja̱ꞌi xi mi nehma̱ da dʉnga ra Jesu, ngueꞌa̱ nuꞌá̱ co rá tsꞌɛdi mi ha̱ca gatho ya hñeni.
19 Sabuw etei i hikokok Jesu hitabutubun, anayabin hibubutubun ana veya, ana fair titit i etei biyawasih.
20 Nepʉ nura Jesu bi hyanda yá nxadi ne bi ꞌñembabi:
20 Jesu ana bai’ufununayah nutitiyih in sawar basit eo,
21 Núꞌahʉ guí thohʉbya ra thuhu, xa ja̱pꞌaꞌihʉ Ajua̱ ngueꞌa̱ hinte ma da ꞌbɛꞌtꞌahʉ.
21 Kwa iyab boun bayumih kwabi’akir
22 Ajua̱ da ja̱pꞌahʉ nu stí ʉtsaꞌihʉ ya ja̱ꞌi, ne nu stí ꞌyɛñꞌahʉ co ya ntꞌʉtsate, ne stí zañꞌaꞌihʉ asta ni pa dí ꞌyøꞌtꞌa ri thuhuhʉ, ngueꞌa̱ nuꞌʉ́ ma da beni gue xá ntsꞌoꞌahʉ po rá ngue Núꞌa̱ Toꞌo bi e bi Nja̱ꞌi.
22 Sabuw hinifa’ifa’i, hinakwahiri, tur kakafih hina’uwi naatu kakafi hinarouw hinao ana maramaim kwaniyasisir, anayabin Orot Natun kwabi’ufunun!
23 Núꞌʉ ya pa xcrí thohʉ njabʉ, xi da johyahʉ ngueꞌa̱ ma gui hña̱ñhʉ ꞌnara tha̱ha̱ xi ra da̱ngui nuni mahetsꞌi. Núꞌʉ ya ja̱ꞌi ma da ꞌyøꞌtꞌaꞌihʉ njabʉ, njabʉ nehe bi ꞌyøtꞌa ndu yá xita co núꞌʉ yá ꞌmɛhni Ajua̱ mi ꞌbʉi mayaꞌbʉ.
23 Imih sawar iti na’atube hinamamatar ana veya kwanakawasa naatu kwaniyasisir kwanaben. Anayabin a baiyan gagamin na’in maramaim inu’in. Abisa tisisinaf anayabin hai a’agir dinab oro’orot isah sawar iti na’atube hisinaf.
24 Pe huecate núꞌʉ toꞌo xi ri johyabya co ya hño de guecua ja ra ximhai, pe rá nga̱tsꞌi ya hinda ma da johya co nuya hño pɛꞌtsi.
24 Baise kwa iyab boun sawar wairafi kwama’am
25 Huecate núꞌʉ toꞌo hingui tho ra thuhubya, ngueꞌa̱ ꞌmɛfa ha̱, ma da tho ra thuhu.
25 Kwa iyab boun bay kwa’aa ya higadid kwama’am
26 Huecate núꞌʉ toꞌo xi tꞌeꞌtsua yá nsu masque hingui øtꞌe xá hño. Nuꞌʉ tóꞌo eꞌtsua yá nsu, njabʉ nehe bi ꞌyøtꞌa ndu yá xitaꞌʉ co ya hyate ba̱di mayaꞌbʉ.
26 Kwa iyab sabuw wab tebobora’ara’ah boro yababan gagamin maiyow kwanab! Anayabin hai a’agir dinab baifufuwenayah isah na’atube hisinaf.
27 Pe núꞌahʉ guí øcaguihʉ, dí xiꞌahʉ gue gui ma̱di ri ncontrahʉ, ne ꞌyøꞌtuahʉ ra hño núꞌʉ toꞌo ri ʉtsaꞌihʉ.
27 Kwa iyab iti tur kwanonowar a tur ao’owen a kamabiy sabuw kwaniyabuwih, sabuw iyab tibifa’ifa’i isah gewasin kwanasinaf.
28 ꞌYaphʉ Ajua̱ da ja̱pi núꞌʉ toꞌo tsañꞌahʉ, ne ꞌyaphʉ Ajua̱ pa núꞌʉ toꞌo ña̱maꞌñʉ de gueꞌahʉ.
28 Sabuw iyab hinao’orarafi, God kwanifefeyan baigegewasin nitih, naatu sabuw iyab isa kakafin hinasisinaf isah kwanayoyoban.
29 Ha nuꞌbʉ toꞌo da ꞌraꞌahʉ ꞌnara mpɛꞌti ja ri hmihʉ, umbahʉ maꞌna lado ri hmihʉ pa da mɛꞌtꞌahʉ nehe, oguí nøꞌtuahʉ. Ha nuꞌbʉ toꞌo da hña̱nꞌa ri patꞌihʉ, pø ri pahnihʉ nehe, gui umfʉ da hña̱tsꞌi.
29 Orot yait rebareb nabifafar na’at, raunane’ebo inabotabir nifafar. Naatu orot ta a biyabaibiyon tafan nikiya’ub nabaib na’at, baban auman inau nikiya’ub nab.
30 Ha nuꞌbʉ toꞌo te da ꞌyaꞌaꞌihʉ, umfʉ, o nuꞌbʉ da hña̱nꞌahʉ ꞌnara tꞌøtꞌe dri mɛtihʉ, oxqui ha̱mbabihʉ.
30 Orot babin ta sawar isan nabifefeyani initih, naatu orot babin ta sawar o nowa ebaib, kwihamiy ebai, men bainamih inao maiye.
31 Nuꞌa̱ guí nehʉ da ꞌyøꞌtꞌahʉ ya ja̱ꞌi, ꞌyøꞌtuahʉ njabʉ neheꞌʉ.
31 A kok mi’itube sabuw isa tisisinaf na’atube, ibo isah na’atube inasinaf.
32 Nuꞌbʉ nuꞌahʉ grí ma̱dihʉ hønsɛ toꞌo ri ma̱ꞌaꞌihʉ, hinte ri muui núꞌa̱ guí øthʉ, ngueꞌa̱ asta ya tsꞌoꞌmʉi gá ja̱ꞌi øtꞌa njabʉ nehe.
32 Sabuw o tibiyabuw akisih isah inabiyabow na’at, aisim boro baigegewasin inab? Sabuw kakafih turahinah tibiyabuwih akisih boro hiniyabuwih!
33 O nuꞌbʉ guí øꞌtuahʉ ra hño hønsɛ núꞌʉ toꞌo øꞌtꞌahʉ ra hño, nixi gueꞌa̱ hinte ri muui núꞌa̱ guí øthʉ, ngueꞌa̱ asta ya tsꞌoꞌmʉi gá ja̱ꞌi øtꞌa njabʉ nehe.
33 Naatu sabuw o isa gewasin tesisinafuwat isah gewasin inasisinaf na’at, aisim boro baigegewasin inab? Sabuw bowabow kakafin wairafih na’atube tisisinaf.
34 Ha nuꞌbʉ guí hmiphʉ ri boja̱hʉ hønsɛ núꞌʉ toꞌo guí pa̱hʉ da guꞌtꞌaꞌihʉ, hinte ri muui núꞌa̱ guí øthʉ njabʉ, ngueꞌa̱ asta nuya tsꞌoꞌmʉi gá ja̱ꞌi øtꞌa njabʉ nehe, hmipabi yá mitsꞌoꞌmʉiui núꞌʉ toꞌo tøꞌmiꞌʉ da guꞌtuabi.
34 Sabuw iyab kubitih o iso’ob i boro wan hinay maiye hinabit na’at, aisim boro baigewasin inab? Sabuw bowabow kakafin wairafih i hiso’ob turahinah tibitih ana fofonin boro wan hinab maiye!
35 Pe nuꞌahʉ́ ma̱di ri ncontrahʉ, ne gui ꞌyøꞌtuahʉ ra hño, ne gui hmihʉ núꞌa̱ dra miꞌahʉ nsinque gui tøꞌmhʉ dra joꞌtsꞌahʉ. Ngueꞌa̱ ꞌbʉ gui øthʉ njabʉ, nuꞌbʉ́ ha̱, ma gui hña̱nga ꞌnari da̱nga tha̱ha̱hʉ. Y njabʉ ha̱, grí hña̱xhʉ Ajua̱ bí ꞌbʉi mahetsꞌi, ngueꞌa̱ nuꞌá̱ ra hoja̱ꞌi co ya tsꞌoꞌmʉi ne co núꞌʉ otho yá jama̱di.
35 En! Baise akamabiy sabuw kwaniyabuwih, a gewasin kwanitih. Kwanitin men wan isan kwananot. Saise a baiyan gagamin na’in boro kwanab, naatu God auyomtoro’ot natunatunamih boro kwanamatar. Anayabin sabuw iyab aurih merarayow en, sabuw kakafih God nati sabuw isah i ebigewasin.
36 Hangue nuꞌahʉ pɛꞌtsuahʉ ra nthecate gatho ya ja̱ꞌi ngu øtꞌa Ajua̱ ra Dada.
36 Tamat ekakabeber na’atube kwanakabeber.
37 Oguí ꞌyøhʉ ri miquꞌeihʉ de núꞌa̱ te øtꞌe, ngueꞌa̱ Ajua̱ handatho núꞌa̱ te guí øthʉ nehe. Nixi oguí nønga ri miquꞌeihʉ, ngueꞌa̱ Ajua̱ go gueꞌa̱ ma da hña̱pꞌahʉ nguɛnda de gatho núꞌa̱ te guí øthʉ. Pumbabihʉ de núꞌa̱ øꞌtꞌahʉ ya ja̱ꞌi, y Ajua̱ da punꞌaꞌihʉ nehe.
37 Taituwa inibatiyih, God boro obo nibatiyi, naatu taituwa ubar initih God boro obo ubar nit, taituwa hai kakafin inanotawiy, God boro a kakafin nanotawiy.
38 Øꞌtuahʉ ra hño ri miquꞌeihʉ, ne Ajua̱ da ꞌyøꞌtꞌahʉ ra hño nehe. Co núꞌa̱ ra tꞌɛni xcá ꞌyɛmbahʉ maꞌra, con gueꞌa̱ ra tꞌɛni ma da ꞌyɛnꞌahʉ Ajua̱ nehe. Hangue nuꞌbʉ gui øꞌtua ndunthi ya hño ri miquꞌeihʉ, Ajua̱ ma da coꞌtsꞌahʉ maꞌna ndunthi.
38 Uma natasasar taituw isah, God boro uman natasasar o isa. Tur anababatun o boro inab uma awan nakasuwai. Turobe baibais boro uma yan nasuwa nare inab nayen uma awan nakaratan. Sabuw inabitih ana fofonin God boro na’atube fofon ta’imon nit.”
39 Nepʉ nuꞌá̱ bi xipabiꞌʉ ꞌnara ꞌbede ne bi ꞌñembabi:
39 Naatu Jesu oroubon ta iti na’atube eo, “Orot matan fim men karam boro fim turan nanawiy hairi hinan, anayabin nanawiy hairi hinanan na’at boro hairi’ika hinan hub hinare.
40 Ne bi ꞌñembabi nehe:
40 Kirum kek men yait ta boro ana bai’obaiyenayan nanatabirimih, baise na kirum nan yomanin na’a’asa’ub ana veya, i boro ana bai’obaiyenayan na’atube namatar.
41 ¿Hanja guí handua rá tsꞌoqui ri cu, nja ngu ꞌnara zi paxi o ja rá daꞌa̱, ne hanja hingo guí handa núꞌa̱ ra da̱nga tsꞌoqui nja ngu ꞌnara xɛca za o ja ri dague?
41 Aisim tai matan momor i’itin ku’u? Baise o mata ai bahun yi ebatabat men kutatatam.
42 Ne ¿hanja da za gui ꞌñembabi ri cu: “Hocagui ga ha̱pꞌa ra paxi o ja ri da”, ne hanja hingo guí handa núꞌa̱ ra xɛca za o ja ri dague? ¡Nuꞌi ꞌnagrá yohmi! hña̱i ꞌmɛtꞌo núꞌa̱ ra za o mbo ri da, pa njabʉ da za gui hyanda xá hño ne gui hña̱ꞌmba ra paxi o mbo rá da ri cu.
42 O mata ai bahun yi batabat men itatam, naatu tai isan i’o Aro, nekuna mata momor abosair, a naniyan mi’itube ibai kuo? Wanawanan rerekabih! Matoro’ot o mata ai bahun ina’uy, imaibo boro inanuw gewas tai matan momor ina’itin inabosair.
43 Ni ꞌnara hoga ꞌbai gá za hingui tsa da unga ya tsꞌo fruta, nixi ꞌnara tsꞌo ꞌbai gá za hingui tsa da unga ya hoga fruta.
43 Ai gewasin nabiw ro’on boro men kakafin nayai, na’atube ai wanawanan kour nabiw ro’on boro men gewasin nayai.
44 Gatho ya ꞌbai gá za fa̱ditho po yá fruta, ndaꞌa̱ xá hño, y ndaꞌa̱ hingui ho. Ngueꞌa̱ nura ꞌbai gá ꞌmini hingui tsa da unga ya igo, nixi ya camꞌyo hingui tsa da unga ya obxi.
44 Ai etei’imak boro ro’ohimaim ina’itah, fafou ro’on boro men agor afe’en inima’ub, na’atube waris boro men digumar afe’en inawasarir hinare.
45 Njabʉ nehe ꞌnara hoja̱ꞌi nza̱ntho øtꞌa núꞌa̱ xá hño, ngueꞌa̱ nza̱ntho benga ya hoga mfeni. Ha nura tsꞌoꞌmʉi gá ja̱ꞌi nza̱ntho øtꞌa núꞌa̱ hinxá hño, ngueꞌa̱ ja rá mfeni nza̱ntho beni xá ntsꞌo. Njabʉ nehe núꞌa̱ ma̱, bí ehe de ja rá mfeni.
45 Orot gewasin totobuyoy gewasin dogoronamaim tema’am boro nitaman nit. Orot kakafin totobuyoy kakafih dogoronamaim tema’am boro nitaman nit. Anayabin orot awanamaim abisa kakafin ititit, dogoron wanawanan i kakafin awan karatan inu’in.
46 ¿Hanja nza̱ntho guí engaguihʉ: “Ma zi Hmuꞌihe, ma zi Hmuꞌihe”, ne hinguí øthʉ núꞌa̱ dí xiꞌahʉ?
46 Aisim ayu isau kwa’o, ‘Regah, Regah,’ baise abisa au’uwi i men na’atube kwasisinaf?
47 Nuꞌa̱ tóꞌo da ꞌñehe da ꞌyøde núꞌa̱ dí ma̱ ne da ꞌyøtꞌe, ma ga xiꞌahʉ toꞌo ri nhyɛcuaui.
47 Orot yait na ayu au tur nowar ebobosiyasiyar, ana itinin i iti ani’obaiyi kwana’itin.
48 Nuꞌá̱ ri nhyɛcuaui ꞌnara ꞌñøhø núꞌa̱ bi xeꞌta habʉ da hyocua rá ua rá ngu asta bi zʉdi ra medo, ne ja bi hyocni rá ngu. Ne nu mi ꞌua̱ ya da̱ꞌye ne bi zø ya nzøthe bi ꞌrani habʉ mi ja rá ngu, pe núꞌa̱ ra nguꞌa̱ himbi hyømi ngueꞌa̱ xqui thocua rá ua ja ra medo.
48 Orot ana bar wowabinamih hub kair re kabay afe’en tutut rouw, bar wowab. Harew tit yen bar bufut rab, baise bar men iyuwiyuw, anayabin bar wowab gewas.
49 Pe nuꞌa̱ tóꞌo da ꞌyøde núꞌa̱ dí ma̱ ne hinda ꞌyøtꞌe núꞌa̱ dí ꞌbɛpabi, ri nhyɛcuaui núꞌa̱ ra ꞌñøhø bi tøta rá ngu maña̱ ja ra haitho, himbi ꞌyacua rá ua mbo ra hai, y nu mi zøhø ya nzøthe co rá tsꞌɛdi bi hyøma núꞌa̱ ra nguꞌa̱, y bi nhuati gatho.
49 Baise o yait ayu au tur inowar men kubobosiyasiyar, i orot ana bar wabat en wowowab na’atube, bar tutut en wowab batabat, harew tit yen bar rabirab ana veya mar ta’imonamo ufar re, naatu nati bar re’er i mutufor tarogowan.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.